HANDLEIDING. Lookalike

HANDLEIDING Lookalike Lucienne van Kampen, projectleider samenlevingsopbouw Buurtwandeling Initiatief van de buurt, de Baarsjes in Amsterdam, waarbij buurtbewoners laten zien welke plekken en eigen verhalen zij in de buurt de moeite waard vinden. Als projectleider vind ik het belangrijk dat dergelijke bewonersinitiatieven ondersteund en begeleid worden. Om het initiatief goed te laten landen en niet eenmalig te laten zijn, zijn spelregels gemaakt, die gebruikt kunnen worden bij een volgend initiatief. www.lookalike-traject.nl

Geheimen een verhalenwandeling langs parels in de Chassébuurt De verhalenwandeling is een geschikte methodiek om de buurt en de bewoners op ongewone wijze met elkaar te verbinden via een relatief eenvoudig concept. De kracht zit hem in het zoeken van creatieve buurtbewoners die verteller willen zijn. Kijkend naar de buurt en zijn bewoners hebben wij geprobeerd mensen uit allerlei culturen enthousiast te maken. Zij brengen immers uit hun eigen jeugd hun eigen verhalen mee. Om een route uit te stippelen is gekeken naar parels in de buurt. Leuke plekken die een bepaalde sfeer oproepen maar waar je normaal gesproken zonder aandacht aan voorbij gaat. Het met elkaar, in optocht, wandelen langs deze locaties waar verhalen werden verteld door bewoners uit de eigen buurt leverde een bijzondere belevenis op voor kinderen en hun ouders. Ouders konden zien hoe hun kinderen de verhalen beleven en misschien heeft het ze geïnspireerd tot meer aandacht voor verhalen, lezen en boeken. Het bood tevens een kans om op een andere manier buurtbewoners te leren kennen en de vertrouwde buurt met nieuwe ogen te zien. De vertellers hebben wij steeds betrokken bij het tot stand komen van de inhoud en bij het vormgeven van hun eigen onderdeel. Al hadden wij al wel een voorstel voor een thema bedacht. Zij zijn hiermee gaan stoeien en de hoofdpersonen geworden in een door henzelf vormgegeven buurtactiviteit. Een interessant aspect was, was dat een aantal bewoners heel graag een bijdrage wilde leveren maar zichzelf niet in staat achtte om een verhaal te vertellen in de Nederlandse taal. Zij droegen hun eigen alternatieven aan waar wij bewust alle ruimte aan gegeven hebben. Hierdoor is de verhalenwandeling een prachtige afwisseling geworden van verhalen, muziek en theatrale elementen. In dit proces zijn zij betrokken geraakt en het heeft het gemaakt tot iets moois en tot iets van henzelf. Zo was er de Russische buurtbewoner die als levend standbeeld Neptunus plotseling opdoemde aan de kade. Hij vormde een verassend element in de wandeling en de kinderen waren sprakeloos door zijn verschijning. Een Afrikaanse bewoonster wilde graag haar vuurdans uitvoeren op het Afrikaplein. Haar buurman maakte zowel haar performance als de traditionele Afrikaanse vertelling compleet met ondersteunende ritmes. Hij wilde een onbekend traditioneel Afrikaans instrument laten zien en bespelen, wat gemaakt is van een grote gedroogde kalebas die bespeeld wordt in water. Sommige bewoners gaven een voordracht van een zelfgekozen vertelling op een sfeervolle manier. De Surinaamse dierenverhalen paste helemaal in de sfeer van de natuurtuin in de stille avond. Bij de omlijsting van het zeemeerminnenverhaal werd het decor verrassend compleet door de aanwezigheid van haar dochtertje. Tenslotte was er nog een bewoonster die een verhaal voordroeg dat mooi paste bij het thema geheimen. Het ging over iets wat zij als kind had meegemaakt in haar eigen dorp in Algerije. Haar verhaal raakte de kinderen omdat het zo mooi aansloot bij hun belevingswereld. De muzikant begeleide de stoet van plek naar plek en speelde in op de sfeer van elk verhaal. Wij merkten tevens dat de muzikant er aan bijdraagt dat de groep een groep wordt en beter bij elkaar blijft. De verhalenwandeling vond plaats in de vroege avond. Op dit tijdstip ademt de buurt een meer intieme sfeer uit. Een gezamenlijke start en een gezamenlijke afsluiting met een passend gedicht, maakte deze verhalenwandeling compleet. 15 spelregels verhalen wandeling Lookalike 2011

Tips voor een geslaagde verhalenwandeling in jouw buurt Zoek inspirerende mensen in je buurt die een verhaal willen vertellen. Geef ook mensen een kans die geen verhaal kunnen vertellen maar graag in andere vorm iets willen bijdragen. Denk aan acts zoals standbeeld, jongleur of vuurdanser. Maakt het niet groter dan 6 performances. Kies een interessant thema waar verhalen uit alle culturen bijpassen. Een thema zorgt voor samenhang. Denk aan winterverhalen, geheimen, magie, midzomernacht, droomland, oerwoud. Kies een datum en een tijd; Een avondwandeling geeft extra intimiteit. Vraag bij de gemeente na of er een vergunning nodig is. Houd rekening met een aanvraagtermijn van 6 tot 8 weken. Misschien volstaat een melding. Organiseer een bijeenkomst om de vertellers te betrekken bij het plan. Maak de vertellers enthousiast door een beeld te schetsen van de activiteit, de sfeer, de leeftijdsgroep, de verhalenplekken, het thema en het gewenste resultaat. Geef hen de ruimte om eigen ideeën in te brengen. Laat ze vrij een passend verhaal te zoeken bij het thema. Ondersteun ze, als zelf geen verhaal kunnen vinden. Inspireer ze om iets extra s te doen aan de eigen presentatie. Bepaal een mooie en afwisselende volgorde van verhalen en acts. Zorg voor een klein budget Misschien hebben mensen iets nodig hebben ter ondersteuning van hun verhaal. Vergeet ook het bedankje voor de vertellers niet. Kies een route met de parels van de buurt als geschikte verhalenplekken; Maak de route niet te lang en kies een beginpunt waar de groep kan verzamelen en een eindpunt om af te sluiten. Probeer ook plekken te vinden die misschien nog niet iedereen kent. Loop de route vooraf zelf. Houd rekening met het looptempo van een groep, met de duur van de verhalen. Een groep weer in beweging zetten kost ook tijd. 15 spelregels verhalen wandeling Lookalike 2011

Maak goede afspraken op de locaties waar verhalen worden verteld. Zorg dat de verteller er al eerder terecht kan en zich klaar kan maken. Houd rekening met het uitlopen van de planning. Zorg dat de verteller gezelschap heeft bij het wachten. Maak promotie voor de activiteit en werf kinderen in gezelschap van hun ouders. Het is een geschikte activiteit om kinderen en ouders samen te laten beleven. Ook is de verantwoordelijkheid tijdens het lopen hiermee gedeeld. Maak de groep niet groter dan 30/35 personen en bepaal de gewenste leeftijd van de kinderen. Sluit de avond gezamenlijk af met limonade, een souvenir en een bedankje. Vertellers en bezoekers kunnen even samen napraten. Nieuwe ideeën ontstaan. Regel iemand die onderweg leuke foto s maken kan. Zodat je een fotoverslag kunt presenteren in de buurt of op je (buurt)site. Veel succes! Regel een energieke muzikant. De muzikant zorgt voor de sfeer bij de verhalen maar hij begeleidt ook als een rattenvanger van Hamelen de stoet van verhalenplek naar verhalenplek. Werk alles uit in een simpel draaiboek. Probeer de activiteit te plannen binnen anderhalf uur. Deel het draaiboek uit aan vertellers, acteurs en muzikant en neem het ook met ieder apart door. Zoek een geschikte plek om te verzamelen en samen te starten. Neem de spelregels bij de start met de groep door: we blijven als groep bij elkaar, we lopen op de stoep. Spreek af wie er voorop loopt en wie de stoet sluit. Juni 2011 15 spelregels verhalen wandeling Lookalike 2011

Buurtwandeling in beeld Lookalike 2011-1 -