LICHAMELIJKE OPVOEDING Dirk De Bock voor directies en leraren 1 Algemene didactische en pedagogische berichten De overheidsreglementering in verband met documenten bij de lesvoorbereiding is beperkt: de realisatie van het goedgekeurde leerplan is een voorwaarde voor de erkenning en de subsidiëring; de schoolagenda van de leerling is reglementair verplicht, maar de school bepaalt zelf de vorm en functie; het jaarplan, de lesvoorbereiding, de schoolagenda van de leraar worden door de overheid niet opgelegd. Ze vallen onder de pedagogische vrijheid van het schoolbestuur. Deze documenten kunnen wel worden gehanteerd als verantwoordingsinstrumenten ten aanzien van de onderwijsinspectie. Ze geven inhoudelijke indicaties dat het leerplan behandeld werd. APR 5 (Algemene Pedagogische Reglementering nr. 5) behandelt het leerplan, het jaarplan, de lesvoorbereiding, de schoolagenda en het leermateriaal (leerboeken, cursuspakketten). In de tekst wordt vooral beklemtoond dat de documenten bij de lesvoorbereiding een instrumentele waarde hebben voor een efficiënter pedagogisch-didactisch handelen. Informatie hieromtrent is ook terug te vinden op http://ond.vvksoict.com/vvksomain/medweb/med06/apr5.pdf. Het leerplan Het leerplan is het uitgangspunt voor het werk van de leraar. Het is het basisdocument bij de lesvoorbereiding. Zoals de meeste VVKSO-leerplannen zijn ook de leerplannen Lichamelijke opvoeding graadleerplannen. Vermits het leerplan de leidraad is waarnaar de leraar voortdurend teruggrijpt, is het evident dat elke leraar de nodige exemplaren in zijn bezit heeft. De leerplannen LO van de 3 graden zijn (sinds september 2010) op elkaar afgestemd. Ze zijn opgebouwd rond een algemeen doelenkader en expliciteren het geïntegreerd vakconcept LO, waarin de totale persoonsvorming van de bewegende mens centraal staat. Het is de bedoeling dat we met deze versies geruime tijd voort kunnen. Neem deze leerplannen nog eens individueel én in de vakgroep LO grondig door. Ze zijn een inspiratiebron om het didactisch handelen te optimaliseren en de leerlingen maximaal te betrekken bij het leerproces. DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 1
Overzicht leerplannen lichamelijke opvoeding Schooljaar 2011 2012 Eerste graad Tweede graad Derde graad D/2008/7841/004 D/2008/7841/005 D/2010/7841/022 D/2010/7841/026 D/2006/0279/026 D/1999/0279/052B D/2008/7841/039 D/2008/7841/040 D/2006/0279/027 D/2010/7841/007 D/2007/0279/022 A-stroom: 1ste leerjaar A + 2de leerjaar B-stroom: 1ste leerjaar B + BVL ASO-KSO-TSO alle studierichtingen (behalve studiegebied Sport) BSO alle studierichtingen ASO Sportwetenschappen TSO Lichamelijke opvoeding en Sport ASO-KSO-TSO alle studierichtingen (behalve studiegebied Sport) BSO alle studierichtingen ASO Sportwetenschappen TSO Lichamelijke opvoeding en sport BSO: 3de leerjaar alle studierichtingen Alle nieuwe en reeds bestaande leerplannen zijn terug te vinden op www.vvkso.be > Lessentabellen. Per graad klik je de studierichtingen aan, die je naar de lessentabellen leiden. Bij de vakken staat het overeenkomstige leerplannummer vermeld en kun je de link maken naar de leerplanfiche. 2 PEDIC nascholingen lichamelijke opvoeding december 2011 Door omstandigheden zijn niet alle nascholingen LO op de affiche en in de nascholingsbundel van PEDIC terug te vinden. Onderstaand vind je wel het volledige overzicht van de nascholingen LO, met het bewegingsgebied, de doelgroep (basisonderwijs, secundair onderwijs of buitengewoon onderwijs) en soms ook de graad waarvoor de sessie is bedoeld. Inhouden en doelstellingen van de sessies sluiten aan bij de betreffende doelgroep. Je kunt natuurlijk uit eigen interesse wel aansluiten bij een andere doelgroep. Datum Codenummer Max. aantal Plaats Bewegingsgebied, doelgroep Lesgever Ma 12 dec 2011 PN228SO/11-12 Max. 40 deeln. Ma 12 dec 2011 PN274SO/11-12 Max. 40 deeln. Di 13 dec 2011 PN273SO/11-12 Max. 24 deeln. Sint-Jozefscollege te Aalst Sportcentrum De Dam te Lokeren College O.-L.-V. -ten-doorn te Eeklo C.P.R. Reddend zwemmen BaO, SO en BuO Dansen tijdens de les LO 2de en 3de gr SO EHBO. Reanimatie & wondverzorging: leren en aanleren 2de en 3de gr SO V.R.C. Dees Naessens Werner Van Assche DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 2
Di 13 dec 2011 PN229SO/11-12 Max. 20 deeln. Do 15 dec 2011 PN275SO/11-12 Max. 20 deeln. Heilige Maagdcollege te Dendermonde C.P.R. Reddend zwemmen BaO, SO en BuO V.R.C. Sporthal te Kruishoutem Korfbal, sport voor gemengd onderwijs Tom Bastianen Vrij 16 dec 2011 PN230SO/11-12 Max. 20 deeln. Vrij 16 dec 2011 PN276SO/11-12 Max. 24 deeln. College Paters Jozefieten te Melle Sportcentrum De Schreef te Aalst C.P.R. Reddend zwemmen BaO, SO en BuO Squash V.R.C. Marc Van Kerrebroeck Efficiënt inschrijven kan enkel via de website van PEDIC: www.pedic.be. Klik op het tabblad inschrijven en ga akkoord met de inschrijvingsvoorwaarden. De algemene inschrijvingsvoorwaarden zijn terug te vinden op de website. Klik op het document individugericht. Je kunt inschrijven voor één of meerdere nascholingen. Als een sessie volzet is, stuurt PEDIC een verwittiging. Het is gebruikelijk dat je directie tussenkomt in de onkosten. PEDIC v.z.w. bezorgt tweemaandelijks een factuur aan de dienst boekhouding van de school waarmee alle gevolgde opleidingen worden gefactureerd. Wie persoonlijk inschrijft, los van een school, geeft duidelijk het adres op waarnaar de factuur opgestuurd mag worden. Gelieve NIET vooraf over te schrijven! Aanmelden kan vanaf een half uur voor de aanvang van de sessie. s Middags kun je tegen democratische prijzen belegde broodjes verkrijgen (bestelling bij aankomst). Bij het begin van de nascholing krijg je een syllabus. Op het einde van de dag ontvang je een getuigschrift. Hieronder vind je alvast een overzicht van inhoud en doelstellingen van de verschillende sessies. C.P.R. Reddend zwemmen - BaO, SO en BuO = 4 uur Lesgever: Vlaamse Reddingscentrale VRC in Sint-Jozefscollege, Pontstraat 7 (ingang via Stoofstraat 5 en 7), 9300 Aalst op maandag 12 december 2011 van 9.00 uur tot 13.15 uur (PN228SO/11-12) OF in H. Maagdcollege, Kerkstraat 60 (ingang via Noordlaan), 9200 Dendermonde op dinsdag 13 december 2011 van 9.00 uur tot 13.15 uur (PN229SO/11-12) OF in College Paters Jozefieten, Brusselsesteenweg 459, 9090 Melle op vrijdag 16 december 2011 van 10.00 uur tot 15.15 uur (PN230SO/11-12) Prijs per deelnemer: 62,00 euro Gelieve bij "aanvullende gegevens" volgende informatie op te geven: - geboortedatum en plaats - datum en plaats van het behalen van je brevet of getuigschrift hoger redder DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 3
Inhoud Dit is de jaarlijkse verplichte nascholing voor leraren met een diploma van Hoger Redder. In deze nascholing werk je onder "Praktijk in het water" aan basisreddingsvaardigheden en nek- en rugletsels in het water. Je oefent tevens reddingssimulaties. De "Praktijk op het droge" legt de nadruk op reanimatiesimulatie - ERC 2010, EHBO (eigen veiligheid/omgang met het so). Je focust tevens op de zuurstoftoediening in de EHBOpraktijk. Doelstellingen Inoefenen van basisreddingsvaardigheden Uitvoeren van reddingssimulaties Zicht krijgen op wat te doen bij nek- en rugletsels in het water Uitvoeren van reanimatiesimulaties - ERC 2010 Opfrissen van EHBO-vaardigheden Dansen tijdens de les LO - 2de en 3de gr SO Lesgever: Dees Naessens PN274SO/11-12 Maandag 12 december 2011 van 9.30 uur tot 12.00 uur en van 13 uur tot 15.30 uur = 5 uur te Lokeren, Sportcentrum De Dam,Oude Vismijn 32, 9160 Prijs per deelnemer: 78 euro Inhoud Je leert tal van afgewerkte dansjes aan die perfect te gebruiken zijn in één of meerdere lessen LO en dit voor zowel meisjes als jongens. De dansjes sluiten aan bij de muziek en de leefwereld van de jongeren. Je maakt kennis met verschillende dansstijlen gaande van streetdance, rock n roll, hip hop tot urban ragga. Je leert de dansen aan zoals ze door de leerkracht LO, geen dansspecialist, werden toegepast in de klassituatie. Doelstellingen Je leert verschillende afgewerkte dansjes aan om nadien in je eigen klas naar de leerlingen te brengen. Via eigentijdse muziek en dansstijlen alle leerlingen motiveren om op ieders niveau zich expressief uit te leven. De leerlingen tot een sociale interactie laten komen door ze samen te laten dansen. EHBO. Reanimatie & wondverzorging: leren en aanleren Lesgever: Werner Van Assche PN273SO/11-12 Dinsdag 13 december 2011 van 9.30 uur tot 12.00 uur en van 13 uur tot 15.30 uur = 5 uur te Eeklo, College O.-L.-V.-ten-Doorn (ingang via Dullaert), Zuidmoerstraat 125, 9900 Prijs per deelnemer: 78 euro Inhoud In het eerste deel van deze nascholing leer je reanimeren volgens de nieuwste ERCrichtlijnen (2010). Hierbij maken we gebruik van een zakmasker. Het is een doe-sessie. In het tweede deel leer je veel voorkomende huidwonden (schaafwonde, snijwonde, brandwonde, steekwonde ) te beoordelen en verzorgen zoals UZLeuven dit voorstelt. We DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 4
trachten je zoveel mogelijk actief te betrekken. De gehanteerde werkvormen en het didactisch materiaal zijn geschikt en beschikbaar voor gebruik in de eigen school. Doelstellingen Het herkennen van een spoedgeval: een slachtoffer met ernstig letsel, een bewusteloos slachtoffer, een slachtoffer met abnormale ademhaling. Het verlenen van de essentiële hulp bij voorgaande slachtoffers: slachtoffer stil laten liggen en 112 bellen, slachtoffer in stabiele zijlig plaatsen, hartmassage en beademingen geven). Het automatiseren van deze handelingen en het onder tijdsdruk enigszins situatiegericht (flexibel) handelen. Het herkennen, beoordelen en verzorgen van eenvoudige huidwonden (schaafwonde, brandwonde, neusbloeding, snijwonde, steekwonde, bijtwonde) aan de hand van een 7- stappenplan, kennis van verzorgingsproducten, weten wanneer doorverwijzen nodig is. Het ontwikkelen van een gevoel van competentie met betrekking tot hulpverlening. Bereidheid tot helpen, het opnemen van verantwoordelijkheid. Het verwerven van een methodiek die toelaat om in de eigen schoolpraktijk te werken aan deze vakoverschrijdende eindtermen. Korfbal, sport voor gemengd onderwijs Lesgever: Tom Bastianen PN275SO/11-12 Donderdag 15 december 2011 van 13.30 uur tot 16 uur = 2,5 uur te Kruishoutem, Gemeentelijke Sporthal, Woestijnestraat 13, 9770 Prijs per deelnemer: 47 euro Inhoud: Je leert de spelregels en basistechnieken verweven in oefenvormen en spelvormen. Je krijgt wedstrijdvormen aangepast aan onderwijs. Doelstellingen: Hoe korfbal te geven op school Spelregels aanbrengen Basistechnieken aanleren Gemengde karakter benadrukken Squash Lesgever: Marc Van Kerrebroeck PN276SO/11-12 Vrijdag 16 december 2011 van 9.30 uur tot 12.00 uur en van 13 uur tot 15.30 uur = 5 uur te Aalst, Sportcentrum De Schreef, Sint-Jozefstraat 20, 9300 Prijs per deelnemer: 78 euro Inhoud: Je krijgt een didactisch verantwoorde en gevarieerde leerstofopbouw naar een intensief maar veilig squashspel, vertrekkende vanuit een tweetal basisslagen. Je werkt in organisatievormen waarbij steeds zoveel mogelijk leerlingen actief kunnen zijn binnen een dwingend organisatiekader. Er worden je ruime variaties in de oefenstof van DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 5
gesloten naar meer open situaties voorgesteld. Einddoel: ¾ squash met doeltreffend gebruik van de basisslagen, gekoppeld aan squashspelvreugde. Doelstellingen: De oefenstof biedt voldoende variatie om te gebruiken in een lessenreeks. De oefenstof is bruikbaar voor je doelgroep op school. Je hebt voldoende achtergrondinformatie gekregen om een periode squash op school te geven. Deze nascholing komt tegemoet aan je persoonlijke squashverwachtingen. 3 Sportblessures bij leerachten LO Leerkrachten LO hebben voortdurend aandacht voor de mogelijke risico s van leerlingen bij het deelnemen aan de les, om het aantal blessures bij de leerlingen tot een minimum te herleiden. Niet zelden komt de eigen veiligheid pas op de tweede plaats. Het is dan ook niet verwonderlijk dat leerkrachten LO zelf vaak last hebben van blessures. Aan de UGent doet men wetenschappelijk onderzoek om sportblessures gestructureerd te proberen voorkomen. Om de verspreiding en aard van het probleem in kaart te brengen, start men dit schooljaar met de registratie van alle blessures bij leerkrachten LO. Ik nodig je uit om deel te nemen aan dit onderzoek. Je kan je eenvoudig aanmelden via www.surveymonkey.com/s/ttbqm9d. Je helpt hiermee dit onderzoek en het algemeen belang in enkele minuutjes een hele stap vooruit. 4 Varia Wandelen en fietsen in groep: wat zijn de regels? Het begin van het schooljaar is traditioneel een periode van sportdagen en kennismakingsdagen. Groepen van leerlingen verplaatsen zich naar de sportaccommodatie. Interessante informatie vind je in het dossier Wandelen en fietsen in groep op de website van de diocesane begeleiding: www.dpb-gent.be» Diocesane Pedagogische Begeleidingsdienst (DPB)» Secundair onderwijs» Vakgebieden» Lichamelijke opvoeding. Binnen het project Fitte School (samenwerking tussen SVS, VIGeZ, NICE) werd een interessante brochure (On)waarheden over bewegen en voeding uitgegeven. Deze brochure kan je helpen om tijdens de les LO je leerlingen de juiste tips te geven rond evenwichtig eten en drinken. Je kan ze downloaden via www.fitteschool.be. BVLO vzw organiseert op donderdag 10 november 2011 de 37ste editie van zijn jaarlijkse studiedag. De studiedag vindt dit jaar plaats in de Vrije Universiteit Brussel (VUB), campus Etterbeek, en wordt georganiseerd i.s.m. de VUB, de Europese school en de ULB. Het thema van deze editie is "Lichamelijke Opvoeding in een veelzijdig Europees landschap". Meer info via www.bvlo.be. DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 6
De datum van Een Zee van Sporten', vakoverschrijdend concept voor secundair onderwijs van SVS, ligt vast op donderdag 24 mei 2012. Meer info volgt op www.schoolsport.be. Al gehoord van Sport Na School? SNS is een mooi aanbod van SVS, in samenwerking met de lokale sportclubs en sportdienst, om meer leerlingen warm te maken om naschools te sporten. Aan een klein prijsje kunnen je leerlingen ongelimiteerd sporten, elke schooldag, een heel jaar lang. Ze hoeven nooit vooraf inschrijven, gewoon gaan en sporten maar! Een mooie kans om in contact te komen met nieuwe sporten en nieuwe vrienden te ontmoeten. Meer info op www.sportnaschool.be. Veel bewegings- en arbeidsvreugde dit schooljaar! Tot binnenkort op school, op het sportterrein, bij een nascholing, Mocht ik je zomaar voorbijlopen, geef me alsjeblief een seintje! DM september 2011 Lichamelijke Opvoeding pagina 7