De ongeschreven regel Gedragsgerichte Behandeling van Sociale Fobie Inter- Psy Lentesymposium 2013 Henk Brink klinisch psycholoog supervisor VGCt Overzicht Kenmerken sociale fobie Kenmerken sociale fobie DemonstraKe De behandeling Behandeling in een groep DemonstraKe Ingrediënten groepsbehandeling Vragen? Angst voor negakeve beoordeling Veel vermijding van sociale situakes en ackviteiten Veel zelfgerichte aandacht Veel veiligheidsgedrag in sociale situakes Angst voor negakeve beoordeling Oorzaken in de leergeschiedenis? ZelQeeld: afwijkend, minderwaardig, onvermogend Beeld van anderen: kriksch, veroordelend, afwijzend NegaKeve ervaringen en / of Tekort aan sociale vaardigheden
Vermijding van sociale situakes en ackviteiten Zelfgerichte aandacht in sociale situakes Vermijding van sociale ackviteiten Vermijding van contactsituakes Vermijding van in de aandacht staan Vermijding van beoordelingssituakes Vermijding van inkmiteit Interne focus Oordelen op grond van interne signalen Uitvergroten van interne informake Geen aandacht voor externe informake Veiligheidsgedrag in sociale situakes Gevolgen van sociaal fobisch gedrag Afwachtende en passieve opstelling Niet om je heen kijken Weinig bewegen, geen ruimte innemen Zacht en kort spreken Dingen snel doen Afleiding zoeken Taken overmakg voorbereiden Bij voorbaat zeggen dat je iets niet kunt Vermeende negakeve punten verbergen Vermeende posikeve gevolgen: afwijzing wordt voorkomen Feitelijke gevolgen: * psychologisch: zelqeeld en beeld van anderen wordt niet gecorrigeerd; onzekerheid en sociale angst blijven voortbestaan, vervolgklachten * sociaal- maatschappelijk: problemen in maatschappelijk funckoneren, isolement, eenzaamheid, etc DemonstraKe: bij de dokter Negatieve en / of Weinig sociale ervaringen vaardigheden Zelfbeeld: afwijkend, minderwaardig, onvermogend Beeld van anderen: kritisch, veroordelend, afwijzend Angst voor negatieve beoordeling Gedrag in sociale situaties: Veel zelfgerichte aandacht (i.p.v. aandacht voor de sociale realiteit) Veel vermijding van sociale situaties (i.p.v. sociale toenadering) Veel veiligheidsgedrag (i.p.v. gewenst sociaal gedrag) 10 vrijwilligers! Sociaal isolement en voortbestaan sociale angst
the five part model Padesky 1986 De behandeling van sociale fobie De gedragsgerichte behandeling (1) De gedragsgerichte behandeling (2) Nadruk op gedrag: ackegericht Ander (adequater) gedrag leidt tot: posikeve ervaringen, correcke van negakeve verwachkngen en zelfoordelen, afname van angst Indien geen gedragstekorten: ERP Indien wel gedragstekorten: SVT gevolgd door ERP Zelfgerichte aandacht aandacht voor de sociale realiteit Sociale vermijding sociale toenadering Veiligheidsgedrag gewenst sociaal gedrag De gedragsgerichte behandeling (3) Huiswerkformulier (1) AnKciperen i.p.v. reconstrueren Achteraf evalueren en evt. strategie bijstellen 1. Beschrijf de situa1e die je tegemoet wilt gaan treden en wanneer 5. Wat is in deze situa1e het gewenste taakgerichte en/of doelgerichte gedrag?(in 6. Welke taakgerichte en/of doelgerichte gedachten kunnen mij hierbij helpen?
Mijn voordracht beginnen met een grappig verhaaltje over mijn eigen sociale angst; alles snel afraffelen; niet rond kijken; of misschien mij van te voren maar ziek melden Mijn voordracht beginnen met een grappig verhaaltje over mijn eigen sociale angst; alles snel afraffelen; niet rond kijken; of misschien mij van te voren maar ziek melden Beginnen bij het begin, het plan volgen, ruskg de Kjd nemen, contact zoeken met het publiek Mijn voordracht beginnen met een grappig verhaaltje over mijn eigen sociale angst; alles snel afraffelen; niet rond kijken; of misschien mij van te voren maar ziek melden Beginnen bij het begin, het plan volgen, ruskg de Kjd nemen, contact zoeken met het publiek Ik weet er veel vanaf, ik hoef niet alles te weten. Het publiek is waarschijnlijk kriksch en erg intelligent, maar ook geïnteresseerd en het zijn vast ook redelijke en sympathieke mensen
Huiswerkformulier (2) Opbouw van de behandeling: vaste volgorde van onderdelen ACHTERAF INVULLEN Hoe heb ik het gedaan? 7. Beschrijf de situa1e zoals hij was 8. Welk taakgericht en/of doelgericht gedrag heb ik uitgevoerd? 9. Welke taakgerichte en/of doelgerichte gedachten heb ik gebruikt? 10. Hoe verliep het? Wat waren de gevolgen? Wat waren de reac1es van anderen? 11. Wat zijn mijn conclusies achteraf over hoe ik het heb aangepakt? 12. Hoe wil ik een dergelijke situa1e in de toekomst aanpakken? InventarisaKe van de problemakek (globaal) Behandelovereenkomst: doelen op meerdere niveaus; afspraken over de werkwijze Voorbereiding: invoeren in het model, uitleg basisbegrippen, gedetailleerde inventarisake vermijding en veiligheidsgedrag, uitleg huiswerkformulier SVT en ERP; huiswerkopdrachten EvaluaKe Individueel of groep? Gesloten of open groep? Individueel + maatwerk - beperkte mogelijkheden in de sessie Groep + herkenning, normalisering, skmulering + therapiesessies zijn exposure en geven veel oefengelegenheid - minder maatwerk Gesloten groep + onderdelen kunnen in de gewenste volgorde worden aangeboden, cumulake van kennis - wachqjd voor de groep vol is kans op arakers vooraf - Kjdens de behandeling: arakers of deel- nemers die eerder klaar zijn groep loopt leeg Gesloten of open groep? (2) Het hybride model (1) Open groep + snel instromen, zodra er een plaats vrij is + korter of langer meedoen is mogelijk + beginners kunnen leren van gevorderden (hoopgevend) - nieuwe deelnemers hebben achterstand in kennis, terwijl de groep al verder is Individuele start aansluitend op de intake: * inventarisake * behandelovereenkomst * voorbereiding: invoeren in het model, uitleg basisbegrippen, gedetailleerde inventarisake vermijding en veiligheidsgedrag, uitleg huiswerkformulier
Het hybride model (2) Vervolg in de open groep: * SVT * ERP Individuele evaluake(s) DemonstraKe Ingrediënten van de groepsbehandeling Oefening in het observeren en het verdragen van de blik van een ander Aanwezig zijn in de groep, in de aandacht staan, spreken in de groep, zelfonthulling Groepsoefeningen Rollenspel met video feedback PresentaKevaardigheden met video feedback Training in contactvaardigheden (Goldstein) Training in weerbaarheidsvaardigheden Huiswerk opdrachten ERP en SV Vragen?