Cahier kinderopvang Omgaan met allergenen Hanne Van Nuffel
Colofon Dit Cahier Kinderopvang maakt deel uit van de reeks Cahier Kinderopvang die het VVSG-Steunpunt Kinderopvang ontwikkelde in samenwerking met Politeia. Auteur: Hanne Van Nuffel D/18/82/8 ISBN 978-2-509-03166-2 Uitgeverij Politeia nv Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke, voorafgaande en schriftelijke toestemming van de auteur(s), de redactie en de uitgever. Vereniging Vlaamse Steden en Gemeenten vzw Steunpunt Kinderopvang Paviljoenstraat 9, 1030 Brussel tel. 02 211 55 00 info@vvsg.be www.vvsg.be Politeia nv Keizerslaan 34, 1000 Brussel tel. 02 289 26 10 info@politeia.be www.politeia.be 2 / Cahier Kinderopvang Omgaan met allergenen
Inleiding Noten en pinda s, schaal- en schelpdieren : de laatste jaren komen steeds meer mensen in aanraking met een voedselallergie. De kans dat je er in de kinderopvang mee geconfronteerd wordt, is dus heel groot. En omdat jonge kinderen zelf nog niet kunnen opletten, moeten de kinderbegeleiders extra attent zijn. Een hapje uit een ander bord of van andermans koekje is gauw genomen, maar kan lelijke gevolgen hebben. In de eerste plaats hebben natuurlijk de ouders en de dichte omgeving van een kind met voedselallergie de juiste informatie nodig. Zij geven ze ook door aan wie met het kind in contact komt. Ieder kind en iedere allergie is verschillend, maar er zijn wel algemene regels en maatregelen die helpen om er goed mee om te gaan. Daarom ontwikkelden we dit Cahier. We leggen uit wat een voedselallergie is. Welke symptomen kunnen er optreden? Wat is een kruisreactie? Hoe lees je een etiket? Wat zegt de wetgeving? Al die informatie vullen we telkens aan met praktische tips, voorbeelden uit de praktijk en werkinstrumenten. Los van de vraag of de opvang nu zelf maaltijden bereidt, met een traiteur werkt of de ouders de aangepaste voeding laat meebrengen: dit Cahier biedt een leidraad om in de praktijk om te gaan met kinderen met een voedselallergie. Op www.cahierkinderopvang.be vind je de praktische werkinstrumenten die je daarbij helpen. De toegangscode voor dit Cahier Omgaan met allergenen vind je op de volgende pagina. Het Cahier is zo ingedeeld dat elke medewerker binnen de kinderopvang de juiste informatie krijgt binnen de eigen opdrachten. Zo ligt in het hoofdstuk Verantwoordelijken de nadruk meer op het allergenenbeleid van de opvang en in het hoofdstuk Kinderbegeleiders op de dagelijkse werking. Graag dank ik iedereen die me hielp dit Cahier tot stand te brengen. In het bijzonder de gezins- en groepsopvanginitiatieven die hun goede praktijken wilden delen, en studenten Anouk Van Laecke en Lopke Vermeire. Cahier Kinderopvang Omgaan met allergenen Inleiding / 3
Login website In dit Cahier vind je interessante informatie, een weergave van (wetenschappelijke) inzichten, boeiende praktijkvoorbeelden en werkinstrumenten. Via de bijbehorende website reiken we je ook nog handige werkinstrumenten en links aan voor dit thema. extra en actuele info www.cahierkinderopvang.be LOGIN??????? Materiaal waar dit icoontje bijstaat kan je downloaden via www.cahierkinderopvang.be 4 / Inleiding Cahier Kinderopvang Omgaan met allergenen
Inhoud Inleiding 3 Inhoud 5 Allergie 1. Wat is een allergie? 2. Wat is voedselintolerantie? 3. Wat is een kruisallergie? 4. Symptomen 5. Anafylactische shock 6. Diagnose 6.1. Anamnese 6.2. Lichamelijk onderzoek 6.3. Huidtests 6.4. Bloed (= serologisch) onderzoek 7 Behandeling 7.1. Eliminatiedieet 7.2 Epipen 8. Wettelijke allergenen 8.1 Pinda s 8.2 Noten 8.3 Vis 8.4 Sesam 8.5 Gluten 8.6 Soja 8.7 Lupine 8.8 Mosterd 8.9 Sulfiet 8.10 Ei 8.11 Melk 8.12 Schaaldieren 8. Weekdieren 8. Selderij Verantwoordelijken 1. Allergenenbeleid 2. Producten die ouders zelf meebrengen Cahier Kinderopvang Omgaan met allergenen 7 7 8 9 11 12 17 17 17 18 18 18 19 19 22 22 22 24 24 25 Inhoud / 5
3. Maaltijden via een cateraar/traiteur 26 4. Allergenenprocedure uitwerken 30 4.1 Voor gezinsopvang en groepsopvang samenwerkende onthaalouders 30 4.2 Voor groepsopvang 37 Kinderbegeleiders 50 1. Doorstroming en delen van informatie over het kind 50 2. Contact met allergeen vermijden 50 Keukenpersoneel 55 1. Etiketten lezen 55 2. Receptenfiches 62 3. Recept aanpassen: overzichtsformulier allergenen 63 4. Hygiënemaatregelen 66 4.1. Ligging keuken 67 4.2. Kruisbesmetting 67 Aan het woord 71 Regelgevend kader 73 Bronnen 74 Dit is iets voor mij 75 6 / Inhoud Cahier Kinderopvang Omgaan met allergenen