RASSENPROEF LOSSE TOMAAT Proefcode : gb13tors01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost- Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381 86 86 Fax ++ 32 (0)9 381 86 99 pcg@proefcentrum-kruishoutem.be Door: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381 86 86 Fax ++ 32 (0)9 381 86 99 pcg@proefcentrum-kruishoutem.be Proefverantwoordelijke: Justine Dewitte Studieverantwoordelijke: Saskia Buysens Directeur: Bruno Gobin Datum: 08/08/2014 Studieverantwoordelijke Directeur Dr. B. Gobin
Abstract Aan de hand van een rassenproef losse tomaat werd gekeken welke rassen er op dit ogenblik op de markt zijn. Voor biologische teelt is het niet onbelangrijk dat er eveneens biologisch zaaizaad beschikbaar is, omdat het biologisch lastenboek binnenkort zal verplichten om voor enkele gewassen verplicht biozaad te gebruiken. Welke sortering de teler kiest, wordt heel vaak bepaald door de afzet. In de rassenproef werden alle vruchtgewichten opgenomen; de rassen werden bij verwerking van de gegevens in drie categorieën onderverdeeld. Uit de proef blijkt dat voor fijne sortering Arvento (Rijk Zwaan) het meest geschikt is, op de voet gevolgd door EZ 1259 (Vitalis). Bocati (Vitalis) voldoet. Aromata (Rijk Zwaan) is minder geschikt. In de classificatie van middelsortering komen Admiro (De Ruiter) en Kanavaro (Vitalis) goed uit de proef. V470 HF1 = EDDA (Gautier) toont minder goede resultaten. Bij de grove sortering kon maar één ras ondergebracht worden, namelijk Rebelski (De Ruiter), dat naar voor komt als een geschikt ras. Inhoudstabel 1 Inleiding... 3 2 Materiaal en methoden... 3 2.1 en... 3 2.2 Proefdesign... 3 2.3 Draaiboek... 3 2.4 Proefveld / infrastructuur... 3 3 Resultaten en bespreking... 5 3.1 Resultaten... 5 3.2 Bespreking... 9 4 Besluit... 10 5 Samenwerking... 10
1 Inleiding Aan de hand van een rassenproef losse tomaat werd gekeken welke rassen er op dit ogenblik op de markt zijn. Voor biologische teelt is het niet onbelangrijk dat er eveneens biologisch zaaizaad beschikbaar is, omdat het biologisch lastenboek binnenkort zal verplichten om voor enkele gewassen verplicht biozaad te gebruiken. Welke sortering de teler kiest, wordt heel vaak bepaald door de afzet. In de rassenproef werden alle vruchtgewichten opgenomen; de rassen werden bij verwerking van de gegevens in drie categorieën onderverdeeld. 2 Materiaal en methoden 2.1 en nummer Variëteit Zaadhuis Zaadbehandeling Sortering 11 Admiro De ruiter ncb middel 12 Aromata RZ bio middel 13 Arvento RZ bio middel 14 Bocati Vitalis bio middel 15 DRW 7749 De Ruiter ncb grof 16 EZ 1259 Vitalis ncb middel 17 Kanavaro Vitalis ncb grof 18 V470 HF1 = EDDA Gautier ncb middel Allen geënt op Multifort 2.2 Proefdesign Proefdesign Gerandomiseerde blokkenproef Aantal parallellen 4 Aantal objecten 8 2.3 Draaiboek 05/12/2012 Zaai 01/02/2013 Plant 29/04/2013 Start oogst 2.4 Proefveld / infrastructuur Locatie proef Serre 7 Voorgaande teelt Paprika Referentie Kanavaro (Vitalis) geënt op Multifort (De Ruiter) 2.38 planten/m² (0.525 m in de rij; 0.8 m tussen de Plantspecificaties rij) Na de 5 de tros om de 3 stengels 1 stengel erbij = 3,3 stengels/m²)
Tabel: Gewasbescherming Product Actieve stof Xentari Bacillus thuringiensis (Bt) Tabel: Bemesting Datum Hoeveelheid Samenstelling meststof (%) Meststof kg/ha N P2O5 K2O MgO 08/01/2013 100 m³ groencompost 30/01/2013 330 Natuurfosfaat 07/06/2013 1260 Ecomix 4 7 7 10 01/08/2013 2370 Ecomix 4 7 7 10 14/08/2013 2895 Ecomix 4 7 7 10
3 Resultaten en bespreking 3.1 Resultaten Tabel: Productiegegevens fijne sortering tomaat Totale productie Klasse 1 gram/m² gram/m² % # stuks/m² Vruchtgewicht (g) Aromata 30375 b 29428 b 96,9 b 349,0 b 86 B Arvento 40151 a 40076 a 99,8 a 424,6 a 95 ab Bocati 36938 a 36938 a 100,0 a 410,5 a 90 ab EZ 1259 35941 a 35908 a 99,9 a 362,8 b 99 a Gemiddelde 35851 35587 99,2 386,7 92,5 p-waarde 0,00 0,00 0,00 0,00 0,01 Tabel: Productiegegevens middel sortering tomaat Totale productie Klasse 1 gram/m² gram/m² % # stuks/m² Vruchtgewicht (g) Admiro 34970 34857 99,7 284,2 b 123 a Kanavaro 35654 35551 99,7 282,0 b 126 a V470 HF1 = EDDA 37473 37443 99,9 324,2 a 116 b Gemiddelde 36032 35950 99,8 296,8 121,6 p-waarde 0,37 0,36 0,68 0,03 0,01 Tabel: Productiegegevens grove sortering tomaat Totale productie Klasse 1 gram/m² gram/m² % # stuks/m² Vruchtgewicht (g) DRW 7749 (Rebelski) 37659 37532 99,7 230,5 163 Gemiddelde 37659 37532 99,7 230,5 163,3 p-waarde
Tabel: Gewasgegevens fijne sortering tomaat Lengte gewas (cm) Troszetting 11/mrt 7/mei Eindlengte 11/mrt Eind Aromata 139,1 c 319,4 c 659,2 b 2,2 27,3 Arvento 152,1 b 355,0 ab 809,2 a 2,3 29,3 Bocati 160,3 a 372,5 a 808,3 a 2,3 29,3 EZ 1259 148,0 b 346,9 b 784,2 a 2,3 27,6 Gemiddelde 149,9 348,4 765,2 2,3 28,3 p-waarde 0,00 0,00 0,00 0,14 0,04 Tabel: Gewasgegevens middel sortering tomaat Lengte gewas (cm) Troszetting 11/mrt 7/mei Eindlengte 11/mrt Eind Admiro 135,7 b 316,5 c 685,0 c 2,1 25,1 Kanavaro 142,0 b 342,9 b 736,7 b 2,2 26,8 V470 HF1 = EDDA 157,6 a 375,0 a 839,2 a 2,1 26,8 Gemiddelde 145,1 344,8 753,6 2,1 26,2 p-waarde 0,00 0,00 0,04 0,06 0,04 Tabel: Gewasgegevens grove sortering tomaat Lengte gewas (cm) Troszetting 11/mrt 7/mei Eindlengte 11/mrt Eind DRW 7749 (Rebelski) 147,2 344,8 747,5 2,2 26,9 Gemiddelde 147,2 344,8 747,5 2,2 26,9 p-waarde
Tabel: gewasbeoordeling 3-10-2013 Echte meeldauw Botrytis Verdroogde bladeren Tot. # trossen plant Admiro 8,5 ab 6,8 6,3 25,1 c Aromata 7,6 bc 7,1 6,9 27,3 ab Arvento 9,0 a 6,9 6,6 29,3 a Bocati 8,8 ab 6,3 6,0 29,3 a DRW 7749 (Rebelski) 9,0 a 5,8 5,5 26,9 bc EZ 1259 9,0 a 7,5 7,5 27,6 ab Kanavaro 9,0 a 7,1 6,8 26,8 bc V470 HF1 = EDDA 6,1 c 5,8 5,3 26,8 bc Gemiddelde 8,4 6,6 6,3 27,4 p-waarde 0,00 0,32 0,06 0,00 veel veel veel geen geen geen Tabel: vruchtbeoordeling begin teelt fijne sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Vruchtkleur Groene delen Stevigheid houdbaarheid Brix Aromata 6,3 7,4 bc 7,6 b 7,1 6,2 6,9 4,9 Arvento 5,9 7,9 ab 7,0 c 7,4 6,9 6,1 4,9 Bocati 7,3 7,0 c 8,5 a 7,5 7,0 7,6 5,0 EZ 1259 5,4 8,0 a 8,1 ab 7,4 6,4 7,1 4,9 Gemiddeld e 6,2 7,6 7,8 7,3 6,6 6,9 4,9 p-waarde 0,24 0,00 0,00 0,43 0,21 0,10 bleek slecht bleek fris slap slecht donker uitstekend donker verwelkt stevig uitstekend Tabel: vruchtbeoordeling begin teelt middel sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Vruchtkleur Groene delen Stevigheid houdbaarheid Brix Admiro Kanavaro V470 HF1 = EDDA 5,1 7,3 b 7,3 ab 7,0 6,3 8,3 a 6,6 b 7,3 6,3 8,1 a 7,9 a 7,0 7, 0 8, 3 7, 0 b 7,0 5,0 a 8,6 4,9 b 6,9 4,8 Gemiddelde 5,9 7,9 7,3 7,1 7,4 7,5 4,9 p-waarde 0,24 0,00 0,00 0,43 0,21 0,18 bleek slecht bleek fris slap slecht donker uitstekend donker verwelkt stevig uitstekend
Tabel: Vruchtbeoordeling begin teelt grove sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Vruchtkleur Groene delen Stevigheid houdbaarheid Brix DRW 7749 (Rebelski) 6,8 8,0 6,1 7,8 7, 9 8, 1 5, 0 Gemiddeld e 6,8 8,0 6,1 7,8 7,9 8,1 5,0 bleek slecht bleek fris slap slecht donker uitstekend donker verwelkt stevig uitstekend Tabel: Vruchtbeoordeling midden teelt fijne sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Groene delen Stevigheid houdbaarheid Stevigheid Aromata 7,8 a 7,6 8,5 8,4 5,4 b 6,4 Arvento 6,5 b 8,0 8,5 8,0 5,3 ab 6,4 Bocati 7,5 a 8,1 8,5 8,4 7,0 a 5,6 EZ 1259 5,5 c 7,9 8,5 8,3 5,0 b 7,0 Gemiddelde 6,8 7,9 8,5 8,3 5,7 6,3 p-waarde 0,00 0,25 0,09 0,02 0,69 bleek slecht fris slap slecht slap donker uitstekend verwelkt stevig uitstekend stevig Tabel: Vruchtbeoordeling midden teelt middel sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Groene delen Stevigheid houdbaarheid Stevigheid Admiro 7,8 7,6 8,5 8,4 7,0 6,5 Kanavaro 6,6 7,4 8,5 8,5 7,5 6,1 V470 HF1 = EDDA 6,9 8,0 8,5 8,3 6,4 5,9 Gemiddelde 7,1 7,7 8,5 8,4 6,2 7,0 p-waarde 0,19 0,22 0,13 0,21 0,19 bleek slecht fris slap slecht slap donker uitstekend verwelkt stevig uitstekend stevig
Tabel: Vruchtbeoordeling midden teelt grove sortering tomaat Bij oogst Na houdbaarheid Vruchtkleur Gebruikswaarde Groene delen Stevigheid houdbaarheid Stevigheid DRW 7749 (Rebelski) 6,8 8,4 8,5 8,4 6,9 4,5 Gemiddelde 6,8 8,4 8,5 8,4 4,5 6,9 p-waarde bleek slecht fris slap slecht slap donker uitstekend verwelkt stevig uitstekend stevig 3.2 Bespreking De rassen werden tijdens de verwerking van de resultaten opgedeeld naargelang de sortering. De opdeling gebeurde op basis van het gemiddelde vruchtgewicht dat behaald werd in deze proef. Fijne sortering Aromata (Rijk Zwaan) behaalde significant de laagste opbrengst. Ook het aandeel klasse 1 vruchten was significant lager dan de andere rassen binnen fijne sortering. Het gemiddeld vruchtgewicht van deze tomaten was het laagst, van alle rassen opgenomen in proef. Het gewas bleef gedurende de volledige teelt het kortst en was gevoeliger voor echte meeldauw dan gemiddeld. Tijdens de vruchtbeoordeling konden geen opvallende aspecten waargenomen worden. Arvento (Rijk Zwaan) scoorde het best qua opbrengst, hoewel dit niet significant verschillend was met Bocati en EZ 1259. Ook naar aantal stuks/m² was een licht positieve trend op te merken. Tijdens de gewasbeoordeling viel voornamelijk op dat er geen gevoeligheid bleek te zijn voor echte meeldauw en dat er een groot aantal trossen per plant aanwezig was. De vruchten waren significant bleker dan de meeste andere rassen fijne sortering. Bocati (Vitalis) had een gemiddeld tot goede productie. Dit ras vertoonde gedurende de teelt de langste planten. Naar ziektegevoeligheid scoorde het gewas gemiddeld; er was wel een groot aantal trossen per plant aanwezig. De donkere vruchten scoorden iets minder naar gebruikswaarde. EZ 1259 (Vitalis) behaalde een gemiddelde opbrengst. Door een iets hoger vruchtgewicht strandde het aantal stuks/m² dan ook lager dan het gemiddelde. Het gewas toonde geen gevoeligheid naar echte meeldauw, en ook de botrytis gevoeligheid vertoonde een positieve trend. De gebruikswaarde van de vruchten was goed, enkel bij oogst waren de vruchten iets lichter van kleur. Middel sortering De onderlinge verschillen tussen de rassen met gemiddeld vruchtgewicht zijn over de ganse lijn kleiner dan deze van de fijne sortering. Zo kon tijdens de beoordeling van de tomaten met middel sortering geen significant verschil opgemerkt worden naar productie. Admiro (De ruiter) had over de ganse groeiperiode het kortste gewas. Ook het aantal trossen per plant was het laagst van alle rassen opgenomen in de proef. Een kort gewas zonder in te boeten in productie is positief naar onderhoud toe.
Kanavaro (Vitalis) vertoonde geen gevoeligheid voor echte meeldauw. Ook de botrytis aantasting bleef beperkt. De vruchten hadden een iets lichtere kleur maar waren wel mooi stevig en goed houdbaar. V470 HF1 = EDDA (Gautier) had een iets lager vruchtgewicht dan de andere twee rassen; ook het aantal stuks/m² was significant lager. De gewaslengte was over de ganse groeiperiode het hoogst. EDDA bleek het meest gevoelige ras naar echte meeldauw. Ook bij het beoordelen van botrytis vertoonde het ras een licht negatieve trend. De vruchten bleken iets minder stevig, waardoor de houdbaarheid eveneens een negatieve trend vertoonde. Grove sortering DRW 7749 = Rebelski (De Ruiter) had een vruchtgewicht van 163 g waardoor hij als enige van de rassen opgenomen in proef tot de grove sortering behoort. In vergelijking met de andere sorteringen, behaalde dit ras de hoogste opbrengst. Het gewas toonde geen gevoeligheid voor echte meeldauw. Er was echter wel een licht negatieve trend voor botrytis gevoeligheid op te merken. Rebelski oogde een mooie tomaat met voldoende stevigheid en goede houdbaarheid. 4 Besluit Uit de proef blijkt dat voor fijne sortering Arvento (Rijk Zwaan) het meest geschikt is, op de voet gevolgd door EZ 1259 (Vitalis). Bocati (Vitalis) voldoet. Aromata (Rijk Zwaan) is minder geschikt. In de classificatie van middelsortering komen Admiro (De Ruiter) en Kanavaro (Vitalis) goed uit de proef. V470 HF1 = EDDA (Gautier) toont minder goede resultaten. Bij de grove sortering kon maar één ras ondergebracht worden, namelijk Rebelski (De Ruiter), dat naar voor komt als een geschikt ras. 5 Samenwerking Provincie Oost-Vlaanderen en Vlaamse overheid, Dep. Landbouw en Visserij, Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling.