Herontwikkelen van monumenten ing. Maarten C. Vieveen MSc. m.c.vieveen@pl.hanze.nl Minisymposium 19 juni 2014 Onderzoek NoorderRuimte Introductie thema Afstudeeronderzoek
Onderzoek NoorderRuimte Herontwikkelen van monumenten Health space design Workspace design Duurzaam Bouwen Krimp Vastgoed Ruimtelijke vraagstukken lector (docent)onderzoekers studenten Onderzoek naar Energieke Restauratie, herbestemming, frisse/duurzame scholen groene architectuur, duurzame dorpen, kansen in krimp, etc. 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 2
Introductie thema Herontwikkelen van monumenten Kengetallen monumenten Beschermen tbv volgende generatie 100.000 = 1,5% gebouwen in Nederland (excl. Landschap, archeologie en karakteristieke gebouwen) 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 3
Introductie thema Herontwikkelen van monumenten Achtergrond Instandhouding door eigenaar Betaald via exploitatie (en/of vermogen) Probleemdefinitie Exploitatie komt onder druk te staan, door - Ervaren discomfort - Afname van inkomsten - Stijging van lasten 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 4
19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 5
Herontwikkelen van monumenten Welke factoren beïnvloeden de urgentie en oplossingsrichting(en) voor het herontwikkelen van monumenten? Nick ten Caat Kasteel Nijenbeek, van ruïne naar duurzaam functioneren (opleiding SABC specialisatie bouw- en aannemingsbedrijf) - Sessie 1 Klimatologisch doos-in-doos concept - Sessie 2 Energie en de omgeving: de zonneweide Frank Rozenberg Energie neutrale Binnenstad Franeker (opleiding SABC specialisatie bouwtechniek) - Sessie 3/4 Energiebesparing in monumenten 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 6
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept Nick ten Caat Bouw- & Aannemingsbedrijf Afstudeerproject: de ruïnes van de Nijenbeek Gebouw heeft te leiden onder besluiteloosheid Verliest de strijd tegen de tijd Herbestemming > nieuwe functie > openstellen Transformeren om te conserveren Opdrachtgever extern: werkgroep De Nijenbeek 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 7
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept. Nieuwe functie: Informatiecentrum + uitkijktoren Uitgangpunten ontwerpfase: Onderhoudsarm; Geen energierekening; Rendabel. Beperkte inkomsten genereren om exploitatie te financieren Sluitende exploitatie > rendabel is mogelijk Behoefte aan een beheerst binnenklimaat 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 8
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept Uitgangspunten & wensen Bestaande situatie niet geschikt voor schilfunctie Monument mag niet aangetast worden Hoe ouder het monument, hoe aantrekkelijker de oplossing Behoefte aan een flexibele indeling (Turfcentrale Veendam) 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 9
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept Doos-in-Doos: Principe & techniek Ruimte tussen buiten- & binnenschil Esthetisch wensen architect Een sterke scheiding tussen bestaand en nieuw 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 10
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept Doos-in-Doos in de Nijenbeek Semi-Doos-in-Doos. Kleine ruimte met klimaatbeheersing Installaties elders in gebouw Transparant ontwerp Gebruik maken van natuurlijke lichtinval 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 11
19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 12
Herontwikkelen van monumenten Welke factoren beïnvloeden de urgentie en oplossingsrichting(en) voor het herontwikkelen van monumenten? Nick ten Caat Kasteel Nijenbeek, van ruïne naar duurzaam functioneren (opleiding SABC specialisatie bouw- en aannemingsbedrijf) - Sessie 1 Klimatologisch doos-in-doos concept - Sessie 2 Energie en de omgeving: de zonneweide Frank Rozenberg Energie neutrale Binnenstad Franeker (opleiding SABC specialisatie bouwtechniek) - Sessie 3/4 Energiebesparing in monumenten 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 13
Herontwikkelen van monumenten Doos-in-Doos concept Nick ten Caat Bouw- & Aannemingsbedrijf Afstudeerproject: de ruïnes van de Nijenbeek Gebouw heeft te leiden onder besluiteloosheid Verliest de strijd tegen de tijd Herbestemming > nieuwe functie > openstellen Transformeren om te conserveren Opdrachtgever extern: werkgroep De Nijenbeek 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 14
Herontwikkelen van monumenten Zonneweide > salderen. Nieuwe functie: Informatiecentrum + uitkijktoren Uitgangpunten ontwerpfase: Onderhoudsarm; Geen energierekening; Rendabel. Beperkte inkomsten genereren om exploitatie te financieren Sluitende exploitatie > rendabel is mogelijk Behoefte aan een energievoorziening 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 15
Herontwikkelen van monumenten - Zonneweide > salderen. Zonne-energie > door zonneweide > knelpunten Geen ruimte voor panelen Landschapsvervuiling Impact op beschermde stadgezichten Historische aspecten van gebouwen gaan verloren Wetgeving staat niet toe Voorbeeld: Amsterdam en Delft 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 16
Herontwikkelen van monumenten - Zonneweide > salderen. Salderen: stroom leveren aan net; compenseren eigen verbruik Grunneger power ESCo, energievoorziening en energiemanagement uitbesteden Noordelijke energiekoepel 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 17
Herontwikkelen van monumenten Zonneweide > salderen. Zonneweide en de Nijenbeek Ongewenst in directe omgeving > landschapsvervuiling Aanbrengen aan gebouw niet mogelijk Aanbrengen op gebouw niet wenselijk Oplossing: elders op landgoed plaatsen Saldeerregeling gebruiken 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 18
Herontwikkelen van monumenten Zonneweide > salderen. In overleg met barones een locatie zoeken elders op landgoed Saldeer regeling: stroom leveren aan het net & eigen verbruik wegstrepen Sinds 1 januari 2014 geldt een ongelimiteerde regeling Wetgeving nog altijd in ontwikkeling 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 19
19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 20
Herontwikkelen van monumenten Welke factoren beïnvloeden de urgentie en oplossingsrichting(en) voor het herontwikkelen van monumenten? Nick ten Caat Kasteel Nijenbeek, van ruïne naar duurzaam functioneren (opleiding SABC specialisatie bouw- en aannemingsbedrijf) - Sessie 1 Klimatologisch doos-in-doos concept - Sessie 2 Energie en de omgeving: de zonneweide Frank Rozenberg Energie neutrale Binnenstad Franeker (opleiding SABC specialisatie bouwtechniek) - Sessie 3/4 Energiebesparing in monumenten 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 21
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker Frank Rozenberg Bouwtechniek (opleiding Bouwkunde) Afstudeerproject: Energriek Franeker Verbeteren van energieprestatie Verhogen van gebruikscomfort Verbeteren van rendabiliteit van de woningen In opdracht van werkgroep: Energieke Restauratie Franeker (werf) 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 22
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker Fase 1: Theoriefase Onderzoeken factoren als: energie & verbruik, behaaglijkheid, monumentale waarde. Fase 2: Probleemfase Achterhalen problemen, opnemen bestaande situatie, analyseren gebruik en energieverbruik. Inzicht in knelpunten Fase 3: Oplossingsfase Vertalen van knelpunten in oplossingen en ingrepen 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 23
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker Kansen voor energiebesparing 55% energieverbruik voor verwarmen woning Verwarmen heeft grote samenhang met comfort Gebruik staat voorop 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 24
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker Dak isoleren Nieuwe cv ketel Zonnepanelen Isolatieglas Wanden isoleren Zonneboiler 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 25
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker Oplossingen Slim gebruik van woning Zoneren van de woning Infiltratie verlagen (kieren & naden) Schilverbetering Woning 1 Maatregel Investering Energiebesparing Gasbesparing Terugverdientijd Isoleren zoldervloer 3.523 6,3 kw/s 589 m3 9,2 jaar Infiltratie verlagen 818 5,4 kw/s 505 m3 2,5 jaar Vervangen dubbel glas 1.593 0,7 kw/s 215 m3 24,3 jaar Vervangen enkel glas 3.393 2,1 kw/s 65 m3 37,4 jaar Totale Oplossing 9.327 14,5 kw/s 1.375 m3 10,4 jaar 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 26
Herontwikkelen van monumenten energiek Franeker 19-06-2014 Minisymposium NoorderRuimte 27
Bedankt voor uw aandacht!