Isoleren van monumenten

Transcriptie

1 Isoleren van monumenten Bouwfysische aspecten ir. L.E.J.J. (Luc) Schaap

2 LBP SIGHT is een onafhankelijk advies- en ingenieursbureau met veertig jaar ervaring op het gebied van bouw, ruimte en milieu. Met in totaal honderd professionals hebben we alle specialistische kennis in huis om slimme, praktische oplossingen te ontwikkelen. Maar we zijn tegelijkertijd klein genoeg voor persoonlijke aandacht, korte lijnen en maatwerk. Juist die combinatie is nodig. Projecten worden namelijk steeds complexer. Zelfs als het eenvoudig lijkt, zijn de gevolgen groot ruimtelijk, juridisch, technisch en economisch. Kennis is cruciaal maar nog belangrijker is het vermogen om vraagstukken in hun totaliteit en onderlinge samenhang op te lossen. En daarvoor moeten specialisten snel met elkaar kunnen schakelen, in een sfeer waarin het niet om het puzzelstukje gaat, maar om de puzzel.

3 Inhoud Hoe nuttig is isoleren? Wat zijn de eigenschappen van isolatiematerialen? Wat zijn de eigenschappen van folies? Gebouwonderdelen en hun (on)mogelijkheden! Voorbeeld 1: Raad van State, Den Haag Voorbeeld 2: Scheepvaartmuseum, Amsterdam Voorbeeld 3: Kazerne Du Moulin, Soesterberg Voorbeeld 4: Tricotfabriek, Winterswijk Voorbeeld 5: DUMO Villa, Driebergen Stand van zaken?

4 Bouwfysica en klimaatbeheersing Functionele eisen Bouwfysische gevolgen Gewenste kwaliteit Bouwkundige inpassingen Cultuurhistorische waarden

5 Hoe nuttig is isoleren? Hoofdzakelijk: Verlagen van het energieverbruik Verhogen van het thermisch comfort Maar ook: Instandhouding van het monumentale gebouw Verlagen van de milieubelasting

6 Wat is het nut van isoleren? Energieverlies PERCENTAGE Dak Ventilatie Muren Ramen en deuren Bodem Wamtebruggen

7 Hoe nuttig is isoleren? Warmteverlies W/m cm 35% 1 cm 17%. 30 cm var

8 Hoe nuttig is isoleren? Warmteverlies [W/m 2 ] en besparingspercentage [%] % 45 90% 40 80% % 15 70% 60% 50% 40% 30% 10 17% % 10% 6% 4% 3% 3% 2% 2% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 1% 0% 0% 30 0% cm var 0% 0% 0% 0% 0% 0,01 0,02 0,03 0,04 0,05 0,06 0,07 0,08 0,09 0,1 0,11 0,12 0,13 0,14 0,15 0,16 0,17 0,18 0,19 0,2 0,21 0,22 0,23 0,24 0,25 0 Warmteverlies [W/m2] Besparingspercentage [%]. 20% De eerste cm is het belangrijkst Met 3 cm zijn wel al heel ver op weg

9 Hoe risicovol is isoleren? Biologische schade Schimmels Insecten Chemische schade Carbonatatie Kristallisatie Hydratatie Esthetische schade Vervuiling Verkleuring Mechanische schade Thermische breuk Scheurvorming Met zorg isoleren kan altijd veilig

10 Hoe risicovol is isoleren? Effecten van isoleren Verhoging temperatuur binnenblad Grotere variatie temperatuur buitenblad Verhoging materiaalvochtgehalte Introductie koude- of warmtebruggen Vergroting stralings-asymmetrie en afname warmtevraag Mogelijke gevolgen van isoleren Vermindering condens risico Verhoging comfort Scheurvorming Vries-dooi-schade Alg- en mosgroei Schimmelvorming Houtrot Schimmelvorming Houtrot lokaal discomfort

11 Materialen isolatie Hoge warmteweerstand Lage warmteweerstand Hoge damp weer stand Lage damp weer stand Schuimglas Polystyreen (geëxtrudeerd, roofmate ) Polyurethaanschuim Polyisocyaburaartschuim Polystyreen (geëxpandeerd, piepschuim ) Minerale wol Glas, enkel Folies Metalen Hout Houtachtige producten Isolerende mortel Lichte betonsoorten Cellenbeton

12 Materialen folies Waterkerend/ Dampopen (WDO) Waterkerend/ Dampremmend (WDK) Klasse en eigenschap W1 Sd 0,2 m Sd 0,1 m (bij kans op vochttoetreding) W1, W2 Sd 3 m Materiaal (globaal) Niet geperforeerde folies van speciaal (gewapend) spinvlies Overige, veelal geperforeerde, folies Dampremmend E2 5 m Sd 25 m Bijvoorbeeld PE- of PVC-folies met afgedichte overlapping Dampremmend E3 25 m Sd 200 m Bijvoorbeeld bitumineuze lagen en aluminiumfolies

13 Beglazing Enkel glas Gelaagd glas, e-coating (Ruysdaelglas, werkt wel energetisch maar niet optimaal voor thermisch comfort) Dubbelglas in dunne uitvoering (monuglas, zeer effectief) Dubbelglas (vacuum beglazing) Foto onder: Bibliotheek Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht. Toepassing van hoogwaardig monumentaal dubbel glas

14 Raad van State Den Haag Isolatie (binnen)gevels en daken Isolatiedikte: 30 mm Daken vernieuwd Ramen: vernieuwde schuiframen (Win Twin-systeem met monumentaal getrokken glas)

15 Raad van State Den Haag Fase 2 Isolatiedikte binnenzijde gevels: 30 mm Daken (isolatie aan binnenzijde) Ramen: vernieuwde ramen met monu-veiligheidsglas (tevens zonwering)

16 Scheepvaartmuseum Amsterdam Daken (isolatie aan binnenzijde (XPS tussen balken)) Ramen en muren: niets aan gedaan, binnenplaats overkapt (niet toegestaan) WKO Overstort naar binnenplaats (warme ruimte geworden) Glaskap: dubbelglas en zonwerend

17 Scheepvaartmuseum Amsterdam

18 Kazerne Du Moulin Soesterberg Isolatie op gewelf: riskante oplossing! Vraagt veel zorg om verantwoord te doen.

19 Kazerne Du Moulin Soesterberg Achterzetramen met dubbel glas en geïsoleerde binnengevel, inclusief geïntegreerde zonwering en natuurlijke ventilatie. Een hoogwaardige oplossing met respect voor het monument

20 Tricotfabriek Winterswijk Bestaande toestand Verbeterde toestand

21 Tricotfabriek Winterswijk

22 DUMO Villa Driebergen

23 DUMO Villa Driebergen

24 Kortom: er is heel veel mogelijk, maar het vraagt wel zorg en aandacht en soms volhouden! Vragen Discussie