Calibris BPV - Barometer sport Voorjaar 2011 KENNISCENTRUM VOOR LEREN IN DE PRAKTIJK IN ZORG, WELZIJN EN SPORT
BPV Barometer Sport voorjaar 2011 Calibris heeft in februari dit jaar een enquête onder Branche stelt te hoge instapeisen aan de niveau 2 student Als de werkgelegenheidssituatie van oud-studenten een aanwijzing is voor de toekomstige arbeidsmarktpositie van gediplomeerden, lijkt er binnen de sector Sport weinig aan de hand. Die positie was tot in 2008 goed te noemen. Sinds de economische crisis Nederland in haar greep houdt, kunnen we verwachten dat de gevolgen hiervan ook de sportsector gaan raken. Het merendeel van de werkgelegenheid bevindt zich echter in het minder conjunctuurgevoelige publieke domein. Dat kan betekenen dat de invloed van de economische crisis slechts beperkt voelbaar zal zijn. Calibris voert momenteel in samenwerking met NOC*NSF, het HBO-ALO en Sport- en bewegenopleidingen een onderzoek uit naar de kans op werk voor sport studenten. De resultaten hiervan zullen meer inzicht geven in de werkgelegenheidssituatie van sportstudenten. Het onderzoek is bijna afgerond. Op dit moment zijn er ruim 17.460 studenten in opleiding voor een sportkwalificatie. Deze studenten hebben stageplaatsen nodig. In tabel 1 zien we dat het studentenaantal in 2010-2011 voor alle niveaus is toegenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. Het aantal stageplaatsen is nog meer gegroeid. Tabel 1 Vergelijking van de ontwikkeling van aantallen studenten en stageplaatsen (BOL) in de periode 2010-2011 Opleidingen ontwikkeling ontwikkeling aantal aantal studenten stageplaatsen SB2 4% 15% SB3 7% 9% 5% 13% Bronnen: Studentenaantallen: CFI; schooljaren 2009/2010 en 2010/2011 Stageplaatsen: Leerbedrijvenregister Calibris; peildata: maart 2010 en februari 2011 SB2 = Sport- en bewegingsbegeleider SB3 = Sport- en bewegingsleider = Sport- en bewegingscoördinator = Sport- en bewegingsmanager = Sport- en bewegingsagoog = Sport- en bewegingstrainer = BOS-medewerker onderwijsinstellingen gehouden om te onderzoeken waar problemen zijn met stageplaatsen voor sportstudenten. Dit is een vervolg op de peiling onder onderwijsinstellingen eind 2010. Door de resultaten van deze peiling te vergelijken met die van het voorjaar kunnen we nagaan of de beschikbaarheid van stageplaatsen voor sportstudenten is veranderd. Knelpunten met name voor studenten niveau 2 en 4 De huidige peiling laat zien dat, in vergelijking met de vorige peiling, de knelpunten nog niet overal zijn verdwenen. De meeste knelpunten in stageplaatsen doen zich voor bij de opleidingen op niveaus 2 en 4 (bewegingsagoog). Vooral in het werkgebied Noordwest Nederland is de situatie voor deze opleidingen ongunstig. In de volgende overzichten zien we voor de vier werkgebieden van Calibris, per UWV-regio, de gesignaleerde knelpunten voor de opleidingen. Stageaanbod in Noordoost In het werkgebied Noordoost hebben studenten over het algemeen weinig moeite met het vinden van een passende stageplaats. Alleen in Friesland en Twente kost dit meer moeite. In Friesland waren begin 2011 voor alle niveaus samen ongeveer 46 studenten zonder stageplaats. De als nijpend ervaren situatie voor de sportagogen in Twente is in vergelijking met de vorige peiling ongewijzigd gebleven. In Drenthe is de helft van de dertig studenten -agoog op een niet passende stageplaats terechtgekomen. Stageaanbod in Noordwest In het gebied Noordwest is de situatie sinds het najaar 2010 niet veel veranderd. Ook nu hebben studenten op niveau 2 en 4 moeite met het vinden van een stageplaats. Wel is de situatie voor studenten -manager ongunstiger geworden. Bij de vorige peiling bleek slechts in één regio het vinden van een passende stageplaats moeizaam te verlopen. Nu geldt dat voor drie regio s. 2
stageaanbod opleiding Regio Rapportage regio SB2 SB3 Agoog BOS Manager trainer Friesland Noordoost Groningen Drenthe IJsselvechtstreek Twente Stedendriehoek Noord-Kennemerland/ West-Friesland Zaanstreek-Waterland Noordwest Zuid-Kennemerland Groot-Amsterdam Gooi- en Vechtstreek Oost-Utrecht Midden-Utrecht Flevoland Holland-Rijnland Haaglanden Zuidoost Zuidwest Midden-Holland Drechtsteden Rijnmond West-Brabant Zeeland Midden-Gelderland Achterhoek Zuid-Gelderland Rivierenland Noordoost-Brabant Midden-Brabant Zuidoost-Brabant Noord- en Midden-Limburg Zuid-Limburg Nijpend tekort > Studenten geweigerd / instroom roc aangepast, studenten uiteindelijk geplaatst op niet passende stages. Stages uitgesteld of gaan niet door. Tekort Evenwicht Overschot Onbekend > Stages pas te vinden na intensief zoeken, en vaak te laat. > Studenten op tijd geplaatst op passende plaatsen. > Stages makkelijk te vinden, zelfs een klein overschot. > Geen gegevens beschikbaar of niet van toepassing. 3
Kans op werk Stageaanbod in Zuidwest In Zuidwest zijn de sportopleidingen geconcentreerd in Zeeland. In deze regio doen zich knelpunten voor bij niveau 4 (specialisaties bewegingsagoog en trainer). Bij beide opleidingen zijn studenten zonder stageplaats (ongeveer 20 in totaal) of zijn studenten op een niet passende stageplaats terechtgekomen (ongeveer 20 in totaal). Voor de overige sportopleidingen is de situatie in vergelijking met de vorige peiling aanmerkelijk verbeterd. Stageaanbod in Zuidoost In het werkgebied Zuidoost zijn de sportopleidingen vooral in Gelderland en de Achterhoek geconcentreerd. Er zijn voor zover bekend weinig knelpunten. Alleen de studenten -agoog hebben, net zoals het geval is in de meeste andere werkgebieden/ regio s, moeite met het vinden van een stageplaats. Uiteindelijk lukt het de meeste studenten wel een plaats te vinden, maar soms is er sprake van een 2e of 3e keus, zoals in Midden-Gelderland en Zuid- Gelderland. In deze regio s heeft één op iedere zeven studenten een niet passende stageplaats. CONCLUSIE Wanneer wij de resultaten van de inventarisatie bij onderwijsinstellingen bekijken, kunnen we concluderen dat de stagetekorten - in vergelijking met de vorige peiling in 2010 - nog steeds aanwezig zijn voor de bewegingsagoog, maar ook voor studenten niveau 2. Bij het interpreteren van deze resultaten moeten we wel rekening houden met het feit dat niet alle onderwijsinstellingen hebben meegewerkt aan dit onderzoek. Zo zijn er in de regio Zuidoost voor een groot deel van de regio s geen gegevens beschikbaar. De arbeidsmarkt voor Sport en Bewegen telt ruim 50.000 fulltime banen. Het grootste deel bevindt zich in de sportgerelateerde sector: bijna 30.000. Ruim 15.000 fte s komen voor rekening van de branche-eigen sector en het resterende deel is voor de sportverenigingen. Omdat er veel banen door deeltijdmedewerkers worden ingevuld, werken er ongeveer 75.000 personen in de sector. Werkgelegenheid voor niveau 3 en 4 gunstig Bijna 30% van de mbo-studenten gaat na de opleiding direct aan het werk. Zij zijn werkzaam bij verschillende soorten werkgevers. Eén vijfde van hen werkt bij een fitnesscentrum. Andere grote werkgevers zijn de sportverenigingen, zorg- en welzijnsinstellingen en het onderwijs. Van het aantal gediplomeerde mbo ers dat direct na de opleiding aan het werk gaat, komt ongeveer 70% terecht in een sportgerelateerde baan. De werkgelegenheid voor niveau 4-gediplomeerden is beter dan die voor gediplomeerden op niveau 3. De werkgelegenheid voor niveau 2-gediplomeerden is het minst gunstig. Meeste mbo ers kiezen na diplomering voor vervolgopleiding Uit de bestemming van de schoolverlaters blijkt dat drie van de vier mbo ers van niveau 2 en 3 na de SB-opleiding nog een vervolgopleiding binnen het mbo gaan volgen. Van de gediplomeerden op niveau 4 gaat meer dan de helft (54%) naar het hbo. uitstroombestemming mbo-gediplomeerden 28% Direct naar de vervolgopleiding 12% 60% Na enige tijd naar vervolgopleiding Naar de arbeidsmarkt Figuur 1 Uitstroombestemming mbo-gediplomeerden SB 4
Beroepenvoorlichting voorkomt schooluitval! Schooluitval in het mbo is nog steeds een hot item. Schooluitval wordt zelfs het zorgenkindje van het beroepsonderwijs genoemd. Voor studenten in het voortgezet onderwijs is voorlichting over de kans op een baan van de verschillende opleidingen van groot belang. Goede beroepsvoorlichting verkleint de kans op vroegtijdig schoolverlaten. Het is belangrijk de noodzakelijke instroom in het beroepsonderwijs te bevorderden en het stageaanbod hierop af te stemmen. SIGNALEN UIT DE PRAKTIJK Dit schooljaar is de invulling van de BPV in leerjaar 1 gewijzigd naar diverse BPV onderdelen: Fitness, Zwem- & Buurtstage. Voor het onderdeel fitness en zwemmen moeten we nog zien of het werkveld stageplaatsen voor ons heeft. De werkgevers zijn nog niet gewend om met mbo ers aan de slag te gaan. Ze hebben altijd hbo ers gehad. Stageplaatsen worden ingenomen door studenten van CIOS en de opleiding Helpende. FRIESLAND GRONINGEN Studenten van niveau 2 worden vaker geweigerd of weggestuurd in vergelijking met studenten van niveau 3 NOORD-KENNEMERLAND/ WEST-FRIESLAND DRENTHE We hebben te weinig uren voor de studenten bij Bewegen Aangepast Sporten en Loop- en Conditietrainer. NOORD-OVERIJSSEL ZAANSTREEK/WATERLAND FLEVOLAND ZUID-KENNEMERLAND TWENTE GROOT-AMSTERDAM GOOI- EN VECHTSTREEK STEDENDRIEHOEK HOLLAND/RIJNLAND UTRECHT OOST HAAGLANDEN UTRECHT MIDDEN GELDERLAND MIDDEN MIDDEN-HOLLAND ACHTERHOEK RIJNMOND RIVIERENLAND DRECHTSTEDEN GELDERLAND ZUID ZEELAND WEST-BRABANT S-HERTOGENBOSCH TILBURG ZUID-OOST BRABANT NOORD- EN MIDDEN LIMBURG ZUID-LIMBURG Figuur 2 Kaart van Nederland verdeeld in UWV regio s 5
NADERE KENNISMAKING Vragen over onze dienstverlening? Graag brengen wij u in contact met een adviseur in uw regio of met een medewerker van het hoofdkantoor in Bunnik. Calibris Runnenburg 34 3981 AZ Bunnik Postbus 131 3980 CC Bunnik T 030-750 7000 F 030-750 7001 E info@calibris.nl I www.calibris.nl HET WERKTERREIN: LEREN IN DE PRAKTIJK Als kenniscentrum voor leren in de praktijk in Zorg, Welzijn en Sport is Calibris verantwoordelijk voor erkenning van leerbedrijven en vaststelling van kwalificaties. In het verlengde van deze wettelijke taken ligt een expertise die veel meer omvat. Calibris verkent de markt. Brengt landelijk en regionaal betrokken partijen bijeen. Initieert maatschappelijk relevante projecten. Ontwikkelt innovatieve en effectieve oplossingen. Alles gericht op één doel: meer balans en dynamiek op de arbeidsmarkt. Zo levert Calibris een waardevolle bijdrage om beroepspraktijk en beroepsonderwijs soepel op elkaar te laten aansluiten. Calibris 9.09/ 1/2011