PROJECT VERBETERSLEUTEL
Beste Leerkracht Sinds 2001 organiseert VIB schoolprojecten voor leerlingen van het secundair onderwijs (2de en 3de graad) om hun interesse in levenswetenschappen te stimuleren. Met het project bloed kunnen nu ook 11- en 12-jarigen kennismaken met wetenschap. Internationale studies tonen aan dat de basis voor de interesse in wetenschappen al op jongere leeftijd (11-12 jaar) gelegd wordt. Een project over een actueel wetenschappelijk onderwerp, dat aansluit bij de leefwereld van kinderen en hen laat kennismaken met experimenteren in het labo blijkt ideaal om hun interesse op te wekken. Vandaar ons initiatief om jouw klas om te toveren tot een labo, zodat jouw leerlingen de fascinerende wereld van de levens-wetenschappen kunnen binnendringen! Als afronding van dit project zou het mooi zijn om de klas iets te laten maken rond 'bloed'. Dit kan onder verschillende vormen, bijvoorbeeld een tentoonstelling of demonstratie op de school, via een tekst of verslagje, een toneelstuk, een schilderij of een 'kunstwerk' van een rode bloedcel of een DNA. Verdere achtergrondinfo rond dit project kan je ook steeds terugvinden op www.vib.be/projectbloed
OPDRACHTEN HOEVEEL WEET JIJ OVER BLOED? 1 Wat zien we op onderstaande afbeeldingen? Verbind de juiste afbeelding met A, B of C. ongeveer 0,007 mm ongeveer 0,002 mm ongeveer 0,01mm A BLOEDPLAATJES B RODE BLOEDCELLEN C WITTE BLOEDCELLEN 2 Wat gebeurt hier? A B De verpleegkundige meet de bloeddruk van de man. De verpleegkundige neemt bloed af van de man. 3 C De verpleegkundige speelt samen met de man een computerspelletje.
3 Hoe komt het dat je niet leegloopt, als je je verwondt? A B C De rode bloedcellen barricaderen de uitgang, zodat je bloed er niet langs kan. De witte bloedcellen bouwen een korst van bacteriën. De bloedplaatjes en het plasma zorgen dat je bloed bij de wonde stolt. 4 Wanneer kun je geen bloeddonor worden? A B C Als je groter bent dan 2 meter. Als je jonger bent dan 18 jaar. Als je meer weegt dan 90 kilo. 5 Slaapziekte wordt veroorzaakt door A B C Een mug Een trypanosoom Een tseetseevlieg OPDRACHTEN 4
6 Duid de belangrijkste barrières aan die beletten dat ziekteverwekkers zomaar ons lichaam binnendringen 1. de huid 2. bepaalde stoffen in oog 3. trilharen in luchtpijp 4. de maag (zuur) 7 Wat doet bloed? Vul in: Rode bloedcellen uit je bloed halen...... zuurstof op in de longen en brengen het naar alle organen. Bloed brengt koolzuur dat de organen niet meer nodig hebben, terug naar de... longen Bloed vervoert ook: w..., warmte voedsel, hormonen en a... afweerstoffen 5
8 Bloedwoordenpuzzel Zoek de woorden en streep ze door. Ze kunnen er van links naar rechts, van rechts naar links, van boven naar beneden, van beneden naar boven, of schuin staan. ANTISTOFFEN BLOEDCELLEN BLOEDGROEPEN BLOEDPLAATJES BLOEDSOMLOOP BLOEDTRANSFUSIE PLASMA OPDRACHTEN 6
9 Weet jij wat deze uitdrukkingen betekenen? Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. De aard verloochent zich ook onder de ongunstigste omstandigheden niet. Het kost bloed, zweet en tranen. Het kost heel veel moeite. Ik ben maar een mens van vlees en bloed. Ik ben niet volmaakt. Hij bloedt als een rund. Hij bloedt heftig. Dat zet kwaad bloed. Dat geeft verbittering, dat wekt wrevel. Het is een doekje voor het bloeden. Het is een schrale troost. Er zal bloed vloeien. Er zullen gewonden en doden vallen. Hij is warmbloedig. Hij is temperamentvol, hartstochtelijk. Hij haalt het bloed onder mijn nagels vandaan. Hij tergt me. Ik kan je bloed wel drinken. Ik ben woedend op je. Hij deed het in koelen bloede. Hij deed het bedaard, in het volle besef van wat hij deed. Mijn bloed kookt. Ik ben woest. 7 Het is mijn eigen bloed. Het is mijn familie, het zijn mijn kinderen.
PROJECT Een VIB-schoolproject voor het lager onderwijs VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie) is een non-profit onderzoeksinstituut in de levenswetenschappen. 1508 wetenschappers verrichten strategisch basisonderzoek naar de moleculaire basis van het menselijk lichaam, planten en micro-organismen. Via een partnerschap met vijf Vlaamse universiteiten: KU Leuven, Universiteit Antwerpen, UGent, Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Hasselt en een stevig investeringsprogramma bundelt VIB de krachten van 72 onderzoeksgroepen in een instituut. Hun onderzoek leidt tot een betere kennis van het leven. Met zijn technologietransfer beoogt VIB de omzetting van onderzoeksresultaten in producten ten dienste van de consument en de patient. VIB ontwikkelt en verspreidt een breed gamma aan wetenschappelijk onderbouwde informatie over alle aspecten van de biotechnologie. Meer info op www.vib.be VIB Rijvisschestraat 120 9052 GENT info@vib.be