CRISPR in de krantenkoppen

Transcriptie

1 CRISPR in de krantenkoppen

2 Een nieuwe superkracht voor biotechnologen CRISPR op het landbouwveld en in het ziekenhuis 21 februari 2019 Elisabeth Stes, Liesbeth Aerts en Ruben Vanholme

3 VIB Vlaams Instituut voor Biotechnologie 5 universiteiten 8 onderzoekscentra 75 onderzoeksgroepen >1600 medewerkers Ondersteund door de Vlaamse overheid

4 VIB s missies Basisonderzoek in de levenswetenschappen Vertalen van onderzoeksresultaten naar praktische toepassingen Wetenschapscommunicatie

5 8 onderzoeksdomeinen van VIB Hersenonderzoek Plantenonderzoek Kankeronderzoek Moleculaire neurologie Ontsteking en infectie Medische biotechnologie Structurele biologie Microbiologie

6 VIB zet in op de grote maatschappelijke uitdagingen Gezond leven en gezond ouder worden Duurzame voedselproductie

7 Inhoud Wat is CRISPR? CRISPR in geneeskunde CRISPR in landbouw

8 Wat is CRISPR?

9 Bron beeld: Ernesto del Aguila III, National Human Genome Research Institute, NIH CRISPR-Cas gene editing, genoombewerking Techniek om DNA nauwkeurig en efficiënt te wijzigen In planten, microben, dieren Kan zonder vreemd DNA in te voegen Science: CRISPR-Cas is dé wetenschappelijke doorbraak van 2015

10 Hoe werkt CRISPR-Cas? 1. De CRISPR-molecule werkt als een gids 2. Het Cas-enzyme knipt de DNA-sequentie 3. Wanneer de DNA-breuk wordt hersteld door de cel treedt er een verandering op in de DNA-sequentie

11 Waar komt CRISPR vandaan? Bacteriën gebruiken CRISPR-Cas om virussen af te weren

12 Bron Cover: Nature, Maart 2016 Waarom CRISPR? Basisonderzoek Landbouw Geneeskunde

13 CRISPR in geneeskunde

14 1. In het labo Cellijnen op maat CRISPR wordt ingezet in ALS, Alzheimer, Parkinson onderzoek aan VIB Proefdieren met genetische wijziging VIB-wetenschappers bootsen in muizen, fruitvliegjes en andere modelorganismen de verschillende gendefecten na die aan de basis liggen van kanker, Alzheimer, Parkinson

15 2. In de geneeskunde Erfelijke aandoeningen β-thalassemie (erfelijke vorm van bloedarmoede) Ziekte van Duchenne (spierdystrophie) Infectieziektes HIV/aids Antibacteriële middelen Kanker immuuntherapie

16 Erfelijke aandoeningen behandelen Bloedziektes zoals β-thalassemie of sikkelcelanemie Rode bloedcel Misvormde rode bloedcellen (thalassemia) Witte bloedcel Bloedplaatje

17 Erfelijke aandoeningen behandelen Duchenne spierdystrofie

18 Infectieziekten behandelen HIV/aids Proof-of-concept voor afbraak latent aanwezig HIV virus Echte genezing?

19 Infectieziekten behandelen Antibacteriële middelen

20 Kanker immuuntherapie Twee peuters met leukemie genezen T-cellen (immuuncellen) werden aangepast zodat ze kanker cellen aanvallen

21 Designer baby of gezonde baby?

22 CRISPR in landbouw

23 Designerplanten 1. Klassieke veredeling 2. Mutatieveredeling 3. Precisieveredeling (CRISPR) 4. Transgene veredeling X X X XX X X X X XX X X

24 Wat vindt Europa? niet-ggo s veilig ggo s niet onder ggo-regelgeving potentieel onveilig ggo s onder ggo-regelgeving 1. klassieke veredeling XX X XX X 2. mutatieveredeling XX X XX X 3. precisieveredeling (CRISPR) X 4. transgene veredeling

25 Wat vindt Europa? niet-ggo s veilig ggo s niet onder ggo-regelgeving potentieel onveilig ggo s onder ggo-regelgeving 3. precisieveredeling (CRISPR) 1. klassieke veredeling 2. mutatieveredeling X XX X XX X XX X XX X 4. transgene veredeling

26 Minder kneuzen en bruine vlekken =Grotere opbrengst, minder verspilling De Innate aardappel Schimmelresistent =Minder pesticidenverbruik Minder acrylamide bij frituren = gezonder Minder vrije suikers = Langere bewaartijd

27 Besluit

28 CRISPR samengevat Techniek om te sleutelen aan genetische code met ongekende precisie Versnelt basisonderzoek 1ste therapeutische successen in ziekenhuis 1ste landbouwgewassen veredeld via CRISPR binnenkort op de (Amerikaanse) markt

29 Meer weten? Biotechdag op 20 oktober 2019 Bezoek vib.be om informatie te downloaden, printen of delen

30