Hout van het Dijleland 22/06/2018 Ontwikkeld met steun van de provincie Vlaams-Brabant Joost-Pim Balis Regiocoördinator agrobeheercentrum Eco²
Inhoud o Werking Agrobeheercentrum Eco² o o Biomassa uit landschapsonderhoud Realisaties Hout van het Dijleland
Stimuleren en ondersteunen van landbouwers bij landschaps- en natuurbeheer Koepelorganisatie van agrobeheergroepen in Vlaanderen Kenniscentrum agrarisch natuurbeheer Innovatieve projecten initiëren Beleidsadvies Met de steun van: Boerenbond, ABS, Werkers, VLM, ANB en ADLO
Groei agrobeheergroepen in Vlaanderen 35 30 OPGERICHTE ABG'S 31 AANTAL ABG'S PER REGIO Opgericht In oprichting 25 20 24 27 0 1 15 16 15 10 10 5 5 0 0 2 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 3 3 W E S T - V L A A N D E R E N 8 O O S T - V L A A N D E R E N 2 0 5 A N T W E R P E N V L A A M S - B R A B A N T 6 9 L I M B U R G
Houtkanten Agroforestry Poelen Holle wegen Bloemenranden Akkervogels Landschap Biomassa Peilgestuurde drainage Stuwpeilbeheer Bijen Natuur Weidevogels Randenbeheer Hernieuwbare energie/warmte Klimaat Water Beekranden Slotenbeheer Graslandbeheer Bodem Valorisatie beheerresten in bodem Erosie
ABG s PROJECTEN Natuur Bijen Bloemenranden Weidevogels Randenbeheer Akkervogels in de Moeren Faunaplan Houtland ABG Beverhoutsveld Randenmaaier WVL Partridge ABG Kapelpolder Assenede Randenmaaier Waasland ABG Maldegem ABG Berlare-Laarne- Wetteren-Wichelen ABG Kruibeke- Bazel-Rupelmonde Dorp van de Zeven Neten Vallei in verandering Looboeren ABG Zemst Maaslandrunderen ABG Schelde- en Leiekouters Platteland in de bloemetjes Hooi van hier Akkervogels Graslandbeheer
Landschap ABG s PROJECTEN ABG Schelde-Leie Boeren en burgers beheren houtkanten ABG Maldegem Loket Onderhoud Buitengebied ABG Brecht Landschapsbeheer KBR Agroforestry in Vlaanderen ABG Zemst Poelen ABG Pikhakendonk Houtkanten Hagehelden ABG Bocholt ABG De Faluintjes ABG Kluisbergen Hout van de streek ABG Dijleland Hout van het Dijleland ABG Willebringen ABG Land van Loon ABG Bilzen Koester de koolstof ABG Voerstreek ABG Tongeren Agroforestry Beheer holle wegen, graften
Water ABG s PROJECTEN Stuwpeilbeheer ABG Essen-Kalmthout Triple C ABG Waterconservering Wuustwezel ABG Neerpelt ABG Hamont-Achel ABG Lampernisse ABG Brechtse Heide ABG Lille-Kasterlee ABG Bocholt Drainage ABG Plus Siberië (Peer) ABG De Faluintjes Slotenbeheer Beekranden Peilgestuurde drainage
Bodem ABG s PROJECTEN Triple C ABG Schelde- en Leiekouters Boeren op een helling ABG Land van Loon Erosieteams Koester de koolstof Agroforestry Erosiebestrijding Valorisatie beheerresten
Inhoud o Werking Agrobeheercentrum Eco² o Biomassa uit landschapsonderhoud o Realisaties Hout van het Dijleland
Aanleiding & probleemstelling Landschapsonderhoud Functie verloren achterstallig, knelpunt, duur, frustraties, Ecologische functies onder druk
Interesse in klimaat-neutrale energie - Klimaatverandering (weer, T, CO2, ) - Energieprijzen (we hebben hier geen vat op) - Energie-import - In Europa: 50% energie geïmporteerd - In België: 80% energie geïmporteerd (cijfers 2014) - Top 5 energie-importerende landen - Technologie in volle ontwikkeling - Biomassa: Hout komt vaak van heel ver
Officiële maximum verkoopprijs Bron: www.total.be
Energiegebruik (meest recente studie VITO 2014) 94% = fossiele brandstoffen en kernenergie 6% = hernieuwbare energie (warmte, stroom, biobrandstoffen transport) www.energiesparen.be Afkomst?
Kan het landschap in het Dijleland zelf instaan voor de aanlevering van biomassa voor energie? Specifieke case in Bierbeek (biomassaketel) Houtkanten (economische functie) Betaalbaar landschapsonderhoud (return) Ecologie Draagvlak
Verantwoord beheer op boomniveau Hakhoutstoof Knotboom
Beheer op niveau van houtkant Hakhout Afzagen bij de grond Middelhout Hakhout met overstaanders X bomen/100m Hooghout Enkel overstaanders Dunnen
Beheer op landschapsniveau
Beheervisie Landschap wordt gebruikt door heel wat actoren Actoren te betrekken: creëren draagvlak voor beheer Gezamenlijk beheerdoelstellingen opstellen (workshop) Verzekeren toegankelijkheid & veiligheid Behoud biodiversiteit (bvb akkervogels, hakhout) Economische rendabiliteit (minimale oppervlaktes) Herstel cultuurhistorisch landschapsbeheer
Beheerplan Vertalen van de beheervisie naar effectieve beheer Keuzes om bepaalde doelstellingen te benadrukken op specifieke plaatsen Komen tot een overzichtelijk, realistisch en haalbaar werkplan
Handmatig VS Machinaal Werkvolume? Bereikbaar? Rendabel?
Inhoud o o Werking Agrobeheercentrum Eco² Biomassa uit landschapsonderhoud o Realisaties Hout van het Dijleland
Realisaties van het project - Trigger voor houtkantenbeheer in Bierbeek ism lokale actoren - In kaart brengen van houtkanten & initiëren van houtkantenbeheerplan en visievorming - Praktische demo s: Beheer, herstelbeplanting, drogen onder Toptex - Communicatie - Persmoment - Toelichting extern - Projectaffiche, filmpje, brochure
Enkele cijfers Vermogen biomassaketen: 100 kw Nodige snippers droog-nat: 50 ton/jaar - 75 ton/jaar Theoretische opbrengst biomassa: 60 kg natte snippers/lm, rotatie 10-12 jaar (Effectieve opbrengst biomassa: 145 kg natte snippers/lm) Theoretisch te beheren 1,25 km/jaar op 12 jaar 15 km nodig Aankoop snippers: 50 T * 115 /T (droog) = 5.750,00 Gematigd beheer (gebaseerd op case Maldegem en Asse) Beheerkost: 120 /T 6000 euro Effectieve beheerkost (excl waarde snippers): 250,00 euro Intensief beheer (gebaseerd op case Bocholt) Beheerkost: 90 /T Winst op beheer (excl waarde snippers): 4.500 euro 1250 euro
Vragen? Joost-Pim Balis 016 28 64 28 / 0476 86 25 70 joostpim.balis@agrobeheercentrum.be
100 eenheden energie uit houtsnippers 3 eenheden fossiele brandstof
Knotbomen Freq Prod droog Prod nat Eq stookolie Prod droog/j Prod nat/j Eq stookolie/j kg/boom kg/boom l kg/boom/j kg/boom/j l/j Wilg 7 140 196 50 20 28 7,1 Wilg 10 200 280 71,4 28,6 40 10,2 Es 13 357 499,8 127,5 51 71,4 18,2 Houtkanten Gem breedte 3 Houtsnippers droog 30% nat 50% Freq Prod droog Prod nat Eq stookolie Prod droog Prod nat Eq stookolie Prod droog Prod nat Eq stookolie T/ha T/ha l/ha T/100m T/100m l/100m T/km T/km l/km Houtkant 10 50 70 17000 1,5 2,1 510 15 21 5100 10 150 210 50000 4,5 6,3 1500 45 63 15000 Houtkant 15 75 105 26000 2,25 3,15 780 22,5 31,5 7800 15 225 315 70000 6,75 9,45 2100 67,5 94,5 21000 Elzensingels 7 4 5,6 1300 40 56 13000 Heg & doorgr. bomen 15 3 4,2 700 30 42 7000 15 9 12,6 2500 90 126 25000 Freq Prod droog Prod nat Eq stookolie Prod droog Prod nat Eq stookolie Prod droog Prod nat Eq stookolie T/ha T/ha l/ha T/100m T/100m l/100m T/km T/km l/km Houtkant 10 5 7 1700 0,15 0,21 51 1,5 2,1 510 10 15 21 5000 0,45 0,63 150 4,5 6,3 1500 Houtkant 15 5 7 1733,3 0,15 0,21 52 1,5 2,1 520 15 15 21 4666,7 0,45 0,63 140 4,5 6,3 1400 Elzensingels 7 0 0 0 0,571428571 0,8 185,7 5,7 8 1857 Heg & doorgr. bomen 15 0 0 0 0,2 0,28 46,7 2 2,8 467 15 0 0 0 0,6 0,84 166,7 6 8,4 1667
Bron: Ecopedia