Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015

Vergelijkbare documenten
KCD Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014

TenneT. Strategie als netbeheerder op zee. Marco Kuijpers. Nationaal Windenergie Congres, 22 april 2015

Energie & Vermogen. Kansen voor aangeslotenen. Martijn Ophuis. 26-mei-2015

Richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn

System Operations. 18-mei Jaap Hagen

Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014

TenneT in de energiemarkt

REG2017. TenneT s visie op doelen tariefregulering en setting the agenda. Jan-Paul Dijckmans. 19-juni-2015

Wintrack. een magneetveldarme, esthetische hoogspanningslijn. Gerrit Boudewijn. 5-april-2016

TenneT Offshore Maintenance

Regulering inkoopkosten energie en vermogen

Netaansluiting Windparken

ALV KIVI NIRIA Afd. Elektrotechniek

Inpassing van duurzame energie

Impact energietransitie

Introductie. TenneT AMNL - IAM NL. Bob Okhuijsen. 27-september-2017

Versterken 150kV-net Zeeuws-Vlaanderen

InTenneT. sociaal met een lange adem. Egon Lamers. 20-maart C1: Public Information

T-prognoses: nut en noodzaak

Seminar Risk Based Asset Management HS installaties

Hoogspanningsnet. 8-november Peter Nieuwenhuijse

Ronde tafel Geertruidenberg TenneT projecten

Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013

Demand response en balancering

T-prognoses. nut en noodzaak

De rol van TenneT in de transitie naar duurzame energie. Peter Nieuwenhuijse Arnhem, 29 juni 2011

EU-204 Ruimtelijke Ordening

Position Paper. Interconnectoren

Nieuwe 380kV hoogspanningslijnen

Integratie van grootschalig windvermogen in het Nederlandse elektriciteitssysteem

Elektriciteitsmarkt nu en in de toekomst. Klaas Hommes Arnhem, 20 maart 2013

TenneT als netontwikkelaar op zee. NWEA Winddag, 13 juni 2014

NET OP ZEE HOLLANDSE KUST (WEST BETA)

Reguleringskader Energie & Vermogen

Position Paper. Gas Insulated Lines (GIL): niet in het vermaasde net

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Vermogenselektronica in hoogspanningssystemen

Hoe ziet de stroommarkt er straks uit?

Position Paper. Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen

Energiezekerheid in onzekere tijden. Waarom blijft het energiebeleid falen?

Water en hoogspanning

Aansluitbeleid TenneT

Verkabeling Oegstgeest

Consultatiedocument KCD 2015

NET OP ZEE HOLLANDSE KUST (WEST BETA)

Rapport Monitoring Leveringszekerheid

Beheersing piekverbruik

Reguleringskader Energie & Vermogen. Teun van Biert Den Haag, 14 november 2012

Brandweer en elektriciteit. Rien Boone, Johan Dirksen Arnhem, 14 september 2011

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag

Beschikbare aansluit- en transportcapaciteit

De Voorzitter van de Tweede Kamerder Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De kosten van de energietransitie, en: kansen voor de gasindustrie. Martien Visser Lector Energietransitie & Netwerken. Hanzehogeschool Groningen

Investeringen in Conventioneel Vermogen

TenneT investeert in leveringszekerheid en energietransitie

Blijft elektriciteit goedkoop voor WP-en? Stijn Schlatmann 30 januari 2014

Factsheet: Dong Energy

Markt voor Flexibiliteit

Externe notitie. Petten, 8 juli Cees Volkers Wouter Wetzels. Afdeling Policy Studies ECN-N Van

Hernieuwbare Energie na Frans Rooijers - directeur CE Delft

De helft van de elektriciteit duurzaam in 2025? En

Dynamieken in de elektriciteitsmarkt

DE PRIJS VAN ELEKTRICITEIT

Samenvatting voor beleidsmakers

Elke schakel even sterk

Voor Mens, Milieu en Markt

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Kernenergie: Kan België zonder?

Digitalisatie, decentralisering en flexibilisering in de energiemarkt

Energietransitie en schaalvoordelen

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Evoluties in het energielandschap. Peter De Pauw

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Transcriptie:

Scenario s voor netberekeningen Gert van der Lee

KCD scenario s: Nieuwe aanpak Verschuiving van voorspellende naar exploratieve varianten Voordeel: beter inzicht in effect individuele parameters voorkomen van onlogische combinaties van parameters Uitgangspunt: Referentiescenario baseren op Nationale Energieverkenning

KCD scenario s: Nieuwe aanpak Vooruitlopend op nieuwe Gas- en Elektriciteitswet: schriftelijke consultatie van scenario s en ontwikkelingen in de elektriciteitsmarkt; In totaal 74 partijen direct per mail benaderd; Daarnaast publicatie op website met uitnodiging tot reactie; In totaal hebben zes bedrijven op het consultatiedocument gereageerd

Verbruik: huidige situatie Stabilisatie/afname in vraag in BE, DE, FR en NL tijdens laatste jaren. Voor Nederland aanzienlijke groei in aantal datacentra, elektrische auto s en warmtepompen voorzien. Volgens NEV nog veel ruimte voor efficiencymaatregelen.

Verbruik: Reacties marktconsultatie Groei huishoudelijk verbruik: twee respondenten nemen in prognose geen daling aan. Groei elektrisch vervoer: in lijn met beeld van drie respondenten, wel subsidieregime als onzekere factor genoemd.

Verbruik: Reacties marktconsultatie Groei warmtepompen: in lijn met prognose volgens vier respondenten. Welke soorten: Een respondent meldt dat er luchtgebonden systemen komen die ook zonder bijverwarming tot -15 C voldoende capaciteit hebben.

Verbruik: Reacties marktconsultatie Bij industriële vraag door twee respondenten brandstofsubstitutie aangegeven, zoals elektrisch verwarmen van tankopslag. Voor dienstensector door twee respondenten ook voor na 2015 groei aangenomen resulterend in hoge zomerpiek.

KCD Referentiescenario: Verbruik Op basis van CBS-cijfers over E-verbruik in 2014: TWh 150 140 130 120 110 100 90 80 2000 2006 2012 2017 2020 2025 2030 KCD 2013 -Business as Usual/ Duurzaam beleid KCD 2013 - Green Revolution KCD 2013 - Slow progress KCD 2015 -Referentie België

Conventionele productie: Huidige situatie Alle plannen voor bouw centrales stilgezet. Alle betrokken bedrijven gaan uit van sluiting oude kolencentrales volgens SER-Energieakkoord, 2GW Toenemende conservering van gasvermogen gemeld.

Conventionele productie: Huidige situatie Decentrale WKK wacht nog steeds op betere tijden, bescheiden uitfasering van oude kleine installaties. Ondanks onzekerheden nog steeds voor enkele honderden megawatten aan plannen in glastuinbouw. Flexibiliteit is het buzz woord voor WKK. Ook Power to Heat als flexibiliteitsoptie wint terrein. Glastuinbouw aan vooravond van revisie eenheden. Toenemende onzekerheid over in bedrijf houden van oude WKKeenheden.

Conventionele productie: Huidige situatie Duitsland: consultatie NEP 2015 scenario s

Conventionele productie: Huidige situatie België: consultatie Federaal ontwikkelingsplan

Conventionele productie: Reacties marktconsultatie Rol van geconserveerd vermogen bij invulling flexibiliteitsvraag Twee soorten reacties: Zorg voor extra economische prikkel in huidig marktmechanisme voor beschikbaar houden productievermogen; Bovenstaand is geen gewenste ontwikkeling, laat eindverbruikers productieplanning afstemmen op real-time elektriciteitsprijzen.

Conventionele productie: Huidige situatie Overall beeld: weinig florissant

KCD referentiescenario Voor netberekeningen opgaven producenten gehanteerd

Onshore Wind: Huidige situatie Volgens Nationale Energieverkenning zal met huidig overheidsbeleid doelstelling van SER-Energieakkoord niet worden bereikt. Reference

Onshore Wind: Huidige situatie Duitsland: consultatie NEP 2015 scenario s.

Huidige situatie: Offshore Wind Volgens het NEV (Sept 2014), is huidig en voorgenomen overheidsbeleid onvoldoende om de SER-doelstelling voor offshore wind te realiseren. Reference

Huidige situatie: Offshore Wind Duitsland: consultatie NEP 2015 scenario s

Huidige situatie : Zon - PV Meer dan 1.000 MW aan opgesteld vermogen in vooral landelijk gebied. Volgens NEV groei naar 9-10 GW in periode Tot 2025 RNB s hebben eerste aanvragen voor aansluiting zonneweides ontvangen (30 MW)

Huidige situatie : Zon - PV Duitsland: consultatie NEP 2015 scenario s

Huidige situatie : HEB* België: consultatie Federaal Ontwikkelingsplan * Hernieuwbare Energie Bronnen

KCD Referentie scenario: Invulling Groei van het elektriciteitsverbruik met 0,3% per jaar; Conventioneel vermogen enkel uitbreiding in glastuinbouw, sluiting oude kolencentrales en conservering oud gasvermogen (ca. 5 GW); Wind: uitgaan van SER-energieakkoord; PV groei van 1 tot 9 GW in 2014-2025; Kolencentrales voor gascentrales in merit order; Interconnectiecapaciteit : Cobra, Meeden-Diele en Doetinchem- Wesel.

KCD Varianten 1. Hogere en lagere belastinggroei 2. Herstart geconserveerde eenheden/ meer conservering 3. Minder offshore wind 4. Minder onshore wind 5. Vertraging in aanleg interconnectorverbindingen (buiten NL) 6. Gas voor kolen in merit order

Ter afsluiting Invoering nieuwe elektriciteitswet werpt schaduw vooruit: Geen KCD in 2015 Maar investeringsplan in 2016

Disclaimer Aansprakelijkheid en auteursrecht TenneT Deze powerpoint wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. ( TenneT ). De inhoud ervan - alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze powerpoint mag niets worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid. TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade, voortvloeiend uit deze powerpoint, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze powerpoint.

www.tennet.eu TenneT is de eerste grensoverschrijdende elektriciteitstransporteur van Europa. Met 21.000 kilometer aan hoogspanningsverbindingen en 36 miljoen eindgebruikers in Nederland en Duitsland behoren we tot de top 5 elektriciteitstransporteurs van Europa. Onze focus is gericht op de ontwikkeling van een Noordwest-Europese energiemarkt en op de integratie van duurzame energie. Taking power further