Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013

Transcriptie

1 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 Marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 30 november 2012 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november 2012

2 Marktconsultatie KCD 2013 Inhoudsopgave Toelichting Marktconsultatie 3 doel, proces, uitgangspunten KCD 2013 Vraagontwikkeling 6 economie, elektriciteitsverbruik Productieontwikkeling 8 nieuwbouwplannen opwekvermogen, merit-order, WKK, duurzaam Internationaal 22 Duitsland, België, interconnectie Trends 25 technieken en kansen, smart grid Marktconsultatie KCD slotvraag Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

3 Doel marktconsultatie Externe informatie vergaren als input voor komend KCD 2013 (Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document ) KCD 2013 CBS e.a. bronnen ENTSO-E TenneT-bronnen Opgaven netcode Bureaustudies Marktconsultatie Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

4 Proces marktconsultatie KCD 2013 december - maart april respondenten TenneT respondenten December maart 2013: bedrijfsbezoeken: Delen van visies over de elektriciteitsmarkt Vergroten van inzicht over vraag- en aanbodontwikkeling in Nederland en omringende landen Bespreken eventueel overige aspecten m.b.t. langetermijn netplanning April 2013: plenaire bijeenkomst bij TenneT Presentatie bevindingen Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

5 Uitgangspunten KCD 2013 ( ) De informatie uit de markt is cruciaal voor een adequate netplanning De behoefte aan nationale transportcapaciteit wordt afgestemd op die aan internationale transportcapaciteit De TenneT-scenario s zullen waar toepasselijk aansluiten bij de ENTSO-E visies, die zijn gebaseerd op de ontwerpcriteria: Europese samenwerking en duurzaamheid Binnen de scenario s worden verschillende planningscases ontwikkeld, waarbij de inzet van productie voor de 8760 uren in een jaar volgens een merit-order wordt ingeschat Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

6 Vraagontwikkeling Economie en elektriciteitsverbruik economische groei negatief lange termijn vooruitzichten gematigd significante correlatie economie en elektriciteitsverbruik Verhouding tussen de groei bruto binnenlands product (BBP) en de groei binnenlands netto elektriciteitsverbruik [in %] Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

7 Vraagontwikkeling Besparing elektriciteitsverbruik Huishoudelijk elektriciteitsverbruik is sinds 2007 redelijk stabiel In 2011 is er wel een daling van 3% opgetreden die wordt toegeschreven aan energiezuiniger apparatuur (Energie Trends 2012). 1. Beschikt u over informatie dat er veranderingen in elektriciteitsverbruik binnen sectoren kunnen optreden (bijv. landbouw, chemie, metaal, energie, raffinage, huishoudens)? 2. Welke factoren spelen hierbij een belangrijke rol? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

8 Productievermogen Overzicht productievermogen voorgaande capaciteitsplannen Bron: CBS / TenneT Nieuw opwekvermogen in gebruik genomen vanaf 2006: per saldo 5 GW Lichte daling in hoeveelheid plannen voor nieuw productievermogen; hausse aan nieuwbouwplannen lijkt over hoogtepunt Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

9 Productievermogen Wijziging van plannen voor nieuwbouw opwekvermogen in KCD 2011 ten opzichte van KCD 2009: Aanzienlijk deel van de plannen uit KCD 2009 afgeblazen Voor KCD 2011 wel vier nieuwe plannen voor grootschalige productie gemeld, waaronder twee voor kerncentrales Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

10 Productievermogen Plannen nieuwbouw productievermogen uit KCD 2011 Bijna 2,8 GW grootschalig gasvermogen is sinds KCD 2011 in bedrijf genomen Van een aantal projecten is de opleverdatum opgeschoven 3. Kunt u aangeven welke plannen voor nieuwbouw van opwekvermogen nog een serieuze business case kennen? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

11 Productieontwikkelingen: korte termijn Ongunstige concurrentiepositie voor gasgestookte eenheden in de komende jaren door: toename van kolenvermogen relatief hoge gasprijs t.o.v. kolenprijs en MWh-prijs APX lage CO 2 -prijs toename van duurzaam: zon- en windvermogen in noordwest Europa 4. Is dit beeld correct? 5. Zijn er nog andere factoren die de concurrentiepositie van gascentrales negatief beïnvloeden? 6. Is dit beeld structureel of verwacht u op termijn een kentering in brandstof- en/of CO 2 -prijzen? 7. Acht u CO 2 -opvang kansrijk? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

12 Productieontwikkelingen: korte termijn Door sommige producenten is gemeld dat met huidige marktcondities zelfs tot het stilleggen van gascentrales kan worden besloten Aantal Nederlandse gascentrales verdwijnt in de mottenballen Energeia 2 juli 2012 Zonder extra energieheffing voor grijze back-up gaat het licht straks wel/niet* uit Energeia 3 oktober Deelt u deze mening? 9. Zo ja: geldt het stilleggen alleen voor oude centrales van voor 2000 of ook voor nieuwere gaseenheden? 10. Als u verwacht dat er ook nieuwere gascentrales worden stilgelegd, heeft u dan specifieke eenheden op het oog en waarom? 11. Heeft nieuw nucleair opwekvermogen nog kansen in Nederland? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

13 Productieontwikkelingen: lange termijn Ook voor de lange termijn is het de verwachting dat kolencentrales een hogere plaats in de merit-order hebben dan gascentrales, vanwege (combinatie van): - voorziene ontwikkeling CO 2 -prijs - prijsverhouding kolen en gas - subsidiëring van bijstook biomassa 12. Deelt u deze verwachting? 13. Zo ja: hoe zou u de drie genoemde factoren willen rangschikken qua impact en ziet u nog andere factoren? 14. Zo nee: kunt u dit motiveren? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

14 Productieontwikkelingen: lange termijn Door de groei van duurzaam productievermogen en de positie van kolencentrales in de merit order zullen gaseenheden significant minder draaiuren maken Bron: NREAP 2010 NREAP: Nationaal actieplan voor energie uit hernieuwbare bronnen 15. Hoe zal volgens u het gemiddelde aantal draaiuren van moderne gascentrales zich richting 2020 ontwikkelen? 16. Zullen alle eigenaren van moderne gascentrales in gelijke mate met deze teruggang geconfronteerd worden? 17. Geeft het NREAP een realistisch beeld van duurzaam opwekvermogen in Nederland in 2020? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

15 Productieontwikkelingen: lange termijn Vanwege de recente hausse aan nieuwbouw van centrales en de ontwikkeling van duurzaam opwekvermogen zal er tot ver na 2020 geen uitbreiding van grootschalige productie meer plaatsvinden Het tijdperk van de traditionele typering van basislast- en middenlasteenheden loopt ten einde Flexibel inzetbare eenheden hebben de toekomst 18. Deelt u deze stellingen? 19. Zo ja: hoe ziet de thermische centrale van de toekomst er uit? (bijv. stand-alone gasturbine, kolenvergassing met co-productie van chemisch product) 20. Zo nee: waarom niet? 21. Wanneer is het moment daar, dat een unit vanwege overcapaciteit wordt geamoveerd? 22. Verwacht u uitbedrijfname(s) van opgesteld vermogen van u of uw concurrent? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

16 Productievermogen: WKK CBS constateert nauwelijks uitbreidingen in WKK-vermogen de laatste jaren, behalve voor 2011 bij de afvalverbrandingsbedrijven het veronderstelde uitbreidingspotentieel van WKK in de glastuinbouw wordt vooralsnog niet gerealiseerd Bron: CBS Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

17 WKK-ontwikkelingen: korte termijn Door hoge gasprijs en andere economische factoren worden industriële WKK-installaties stilgelegd Draai-uren WKK in de glastuinbouw nemen geleidelijk af 23. Kent u plannen voor stillegging van industriële WKK? 24. Zal het arsenaal gasmotoren in de glastuinbouw op korte termijn krimpen? Bron: Energy Matters Akzo Nobel brengt nog een WKC in coma wegens hoge gasprijs Energeia 2 juli 2012 Tobbende WKK-sector ijvert voor plekje in leveranciersverplichting Energeia 9 mei 2012 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

18 WKK-ontwikkelingen: (middel)lange termijn Op de langere termijn kent het opgesteld WKK-vermogen een dalende trend Benutting warmtepotentieel verbetert juist 25. Deelt u deze stellingen? 26. Leidt de verslechterde economische bedrijfsvoering van WKK tot andere investeringen in de energieketen, zoals ketels of besparingen? 27. Welk perspectief is er voor de WKK? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

19 Duurzaam: ontwikkelingen windenergie Rutte II zet in regeringsverklaring vooral in op onshore wind. Ministerie I&M stelt structuurvisie op voor locaties windparken > 100 MW als pressiemiddel om de doelstellingen te bereiken Gebieden voor grootschalige windenergie Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

20 Duurzaam: ontwikkelingen windenergie Nationaal actieplan voor energie uit hernieuwbare bronnen (NREAP 2010) is niet gewijzigd ten aanzien van het windvermogen in 2020: MW wind op land MW wind op zee 28. Hoe schat u de ontwikkeling van windvermogen - ook met het oog op de kabinetsplannen - in? 29. Zullen de windmolens op land geclusterd (windparken >100 MW) of verspreid worden geplaatst? 30. Zijn er voorkeursgebieden op zee en op land aan te wijzen voor de plaatsing van windmolens? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

21 Duurzaam: ontwikkelingen zonenergie (PV) Eind 2011 is 130 MW p aan PV-panelen geïnstalleerd. Volgens brancheclub Holland Solar is 4 GW in 2020 haalbaar Veel lokale initiatieven tot verduurzaming elektriciteitsvoorziening Zonnepanelen nu zelfs zonder subsidie voor burger interessant 31. Hoe schat u de ontwikkeling van zonvermogen in? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

22 Internationaal: productie Duitsland Het opgesteld hernieuwbaar vermogen en de output neemt flink toe (van 54 GW in 2010 naar 98 GW in 2020 naar 185 GW in 2050). Fossiel vermogen daalt; nucleair verdwijnt Er is sprake van Europees energiebeleid, maar uiteindelijk worden doelstellingen voor een duurzame energievoorziening nationaal ingevuld 32. Wat betekent de situatie in Duitsland voor de Nederlandse markt? Bron: DENA Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

23 Internationaal: productie België België: de energievoorziening wordt bedreigd door tekort van aanbod tijdens de piekbelasting èn door overschot vanwege minimum load 33. Wat betekent de situatie in België voor de Nederlandse markt? Bron: document Het Belgische elektriciteitssysteem op een tweesprong van Melchior WATHELET, Staatssecretaris voor Energie, België Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

24 Internationaal: interconnectiecapaciteit 34. Is verdere uitbreiding van interconnectie-capaciteit wel of niet gunstig voor de elektriciteitsmarkt en de prijsvorming? DENA: Duitsland wordt na 2030 van nettostroomexporteur een importeur [BMU-Studie] België wordt zonder maatregelen importafhankelijk op middellange termijn Level-playing-field is verbeterd door marketcoupling: prijs-convergentie tussen NL en DE Interconnectiecapaciteit breidt nog verder uit Bron: DENA Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

25 Trends Technieken en kansen Warmte pomp All Electric???? HReketels micro wkk? geo thermie Bron onderliggende illustratie: CE Delft en KEMA 35. Van welke technieken verwacht u dat deze in de nabije toekomst succesvol zullen zijn? 36. Speelt uw onderneming hier nu al actief op in? 37. Verwacht u dat deze grote impact zullen hebben op de huidige infrastructuur? Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

26 Marktconsultatie KCD 2013 De vraag: 38. Ziet TenneT bij deze benadering belangrijke punten over het hoofd bij het ramen van de behoefte aan transportcapaciteit voor het KCD 2013? reacties naar: TenneT TSO B.V. afd. RGE-LGP Postbus AS Arnhem Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document november

27 TenneT is de eerste grensoverschrijdende elektriciteitstransporteur van Europa. Met kilometer aan hoogspanningsverbindingen en 36 miljoen eindgebruikers in Nederland en Duitsland behoren we tot de top 5 elektriciteitstransporteurs van Europa. Onze focus is gericht op de ontwikkeling van een Noordwest-Europese energiemarkt en op de integratie van duurzame energie. Taking power further