PRIVACYREGULERING IN THEORIE EN PRAKTIJK

Transcriptie

1 PRIVACYREGULERING IN THEORIE EN PRAKTIJK onder redactie van: prof. mr. J.M.A. Berkvens en prof. mr. J.E.J. Prins met bijdragen van: prof. mr. J.M.A. Berkvens mr. CM. Bitter mr. P. Blök mr. P.E. Bolle mr. dr. Colette Cuijpers mr. A.W. Duthler prof. mr. R.E. van Esch mr. B.M. Garnier mr. M.M. Groothuis dr. J. Holvast mr. H.P.G. Janssen EMIM prof. mr. J.J.C. Kabel mr. G.W.T.J. Michels EMIM mr. dr. J. Nouwt prof. mr. J.E.J. Prins mr. J. Terstegge mr. H.H. de Vries mr. G-J. Zwenne Kluwer - Deventer

2 LUST VAN GEBRUIKTE AFKORTTNGEN XIII prof. mr. J.M.A. Berkvens en prof. mr. J.E.J. Prins 1 Hoofdstuk 1 - Inleiding Regelgeving Informatietechnologie Maatschappelijke discussies Tweede druk Derde druk Vierde druk mr. dr. Colette Cuijpers 1 Hoofdstuk 2 - Privacy in context 2.1 Inleiding Privacy in historische context De betekenis van het begrip privacy Mensenrechten Verenigde Naties Raad van Europa De Nederlandse Grondwet De Europese Unie Van privacy naar verwerking van persoonsgegevens Privacybeginselen Het Verdrag van Straatsburg De Wet persoonsregistraties Richtlijn 95/46/EG De Safe Harbor Principles De Wet bescherming persoonsgegevens Privacy in maatschappelijke context Inleiding De bestrijding van fraude De bestrijding van terrorisme Een klantgerichte en efficiente overheid Privacybewustzijn Internationalisering Privacy in technologische context 20

3 VI Inhoudsopgave Inleiding Ubiquitous Computing Vervagen van grenzen Privacy Enhancing Technologies Een nieuwe wereld met oude privacybeginselen Tot slot prof. mr. J.E.J. Prins en prof. mr. J.M.A. Berkvens 25 Hoofdstuk 3 - De Wet bescherming persoonsgegevens Inleiding Van WPR naar Wbp Reikwijdte Wbp en definities Reikwijdte De verantwoordelijke Materiele normen en verwerkingsgronden Bijzondere gegevens Toestemmingsvereiste Rechten van betrokkenen Limitering rechten Kennisgeving Kennisneming Correctie Verzet Geautomatiseerde beslissingen Zelfregulering Handhaving De internationale dimensie Conclusie mr. CM. Bitter 47 Hoofdstuk 4 - Privacyprocesrecht 4.1 Inleiding Rechtsbescherming in de Wet bescherming persoonsgegevens Bestuursrechtelijke rechtsbescherming en art. 45 Wbp Rechtsbescherming bij de civiele rechter Toezicht en handhaving College Bescherming Persoonsgegevens Functionaris voor de gegevensbescherming Toezicht Handhaving 61

4 VII mr. J. Terstegge 67 Hoofdstuk 5 - Internationaal gegevensverkeer 5.1 Inleiding Gegevensverkeer in de interne markt Gegevensverkeer met derde landen Art Passend beschermingsniveau Het Safe Harbor programma Art. 26 lid 1 - algemene uitzonderingen Toestemming van de betrokkene (art. 77 lid 1 sub a WBP) Uitvoering van een overeenkomst Art. 26 lid 2 - Autorisatie door de Lidstaten Modelcontracten Binding Corporate Rules Ten slotte 80 mr. H.P.G. Janssen EMIM en mr. G. W.T.J. Michels EMIM 83 Hoofdstuk 6 - Politiegegevens 6.1 Inleiding De politietaak: het opsporen Inleiding Verplichte verstrekking op vordering Waarborgen bij het vorderen van gegevens Niet wettelijk verplichte verstrekking De politietaak: algemene aspecten bij de inzet van camera's bij het handhaven van de openbare orde Inleiding Cameratoezicht in het publieke domein De verwerking van camerabeeiden De politiegegevens: van registers naar verwerkingen Inleiding Indeling van verwerkingen Verstrekkingenregime, van plicht tot mogelijkheid De politietaak: de internationale samenwerking Inleiding Enkele verdragen De ontwikkelingen op het gebied van de internationale verdragen Besluit politiegegevens Conclusie 103 dr. J. Holvast 105 Hoofdstuk 7 - Elektronische overheid 7.1 Inleiding Voorlopige Raad voor het persoonsinformatiebeleid Elektronische overheid Actieprogramma 'Andere Overheid' 109

5 VIII Inhoudsopgave 7.5 Pro-actieve dienstverlening Regie voeren over de eigen gegevens Burgerservicenummer (BSN) Basisregistraties met authentieke gegevens Gemeentelijke basisadministratie (GBA) Modernisering GBA Digitale identificatie BurgerServiceCode Enkele kritische kanttekeningen 122 mr. M.M. Groothuis 125 Hoofdstuk 8 - Openbaarheid van bestuur en privacy 8.1 Inleiding Openbaarheid van bestuur: wettelijk kader Grondwettelijk kader Wet openbaarheid van bestuur Relatie van de Wob met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) Bijzondere regelingen inzake openbaarheid Privacybescherming en openbaarheid Inleiding Bescherming van bijzondere persoonsgegevens (art. 10, lid 1, sub d Wob) Eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer (art. 10, lid 2, sub e Wbp) Rechtsmiddelen Privacy en hergebruik van overheidsinformatie Europeesrechtelijke aspecten Slot 138 mr. G-J. Zwenne, mr. P.E. Bolle en mr. A. W. Duthler 141 Hoofdstuk 9 - Privacyregulering, belastingheffing en sociale zekerheid 9.1 Inleiding De heffing van rijksbelastingen De informatiebehoefte van de Belastingdienst Informatieverzameling door de Belastingdienst Welke informatie mag de belastingdienst opvragen? Over wie mag de belastingdienst informatie opvragen? Informatieverstrekking 'uit eigener beweging Informatieplichten op te leggen aan overheden Verschoningsrechten van informatieplichtigen Informatieverstrekking door de Belastingdienst Uitvoering sociale zekerheid De SUWI ketenpartners CWI 151

6 IX UWV Gemeentelijke sociale diensten Inlichtingenbureau SUWI-net en ontwikkelingen rond het digitaal klantdossier Privacywet- en regelgeving in het SUWI-domein Wbp Wet SUWI WWB Sofi-nummer/BSN mr. dr. J. Nouwt 161 Hoofdstuk 10 - Privacy en medische informatie 10.1 Inleiding Het medisch beroepsgeheim Inhoud en achtergrond Zwijgplicht en verschoningsrecht Beroepsgeheim niet absoluut Toestemming Rechtstreeks betrokkenen Vervanger of waarnemer Vertegenwoordiger van de patient Wettelijk voorschrift Conflict van plichten Beroepsgeheim onder druk Verwerken van medische persoonsgegevens volgens de WBP Verwerken van gezondheidsgegevens Verwerking van gezondheidsgegevens door zorgverzekeraars Restbepaling: art. 23 WBP Medische privacy in het BW Inleiding Het medisch dossier (art. 7:454 BW) Recht op vernietiging van gegevens (art. 7:455 BW) Recht op inzage en afschrift (art. 7:456 BW) Verstrekking van gegevens aan derden (art. 7:457 BW) Verstrekking aan zorgverzekeraars Verstrekking aan politie en justitie Verstrekking voor jeugdzorg Verstrekking van gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek (art. 7:458 BW) Blokkeringsrecht (art. 464, lid 2 BW) Samenvatting 183

7 mr. H.H. de Vries 185 Hoofdstuk 11 - Privacybescherming op de werkpiek 11.1 Inleiding Wettelijk kader Doorwerking van grondrechten Arbeidsrecht Medezeggenschap Strafrecht Wet bescherming persoonsgegevens Toepassing in de praktijk Personeelsvolgsystemen Cameratoezicht Telefooncontrole en internetcontrole Zwarte lijsten Slot 200 prof. mr. R.E. van Esch en mr. P. Blök 203 Hoofdstuk 12 - Privacy en elektronische handel via internet 12.1 Inleiding Het toepassingsbereik van de WBP Persoonsgegeven Het begrip 'verwerking' Internationale situaties Rechtmatigheid verwerking Inleiding Toestemming Gerechtvaardigd belang Bijzondere gegevens Spam Spyware, Cookies, dialer-programs Informatieverstrekking aan de betrokkene Inleiding Inhoud informatieplicht De wijze van verstrekking van de informatie: de privacy Statement De juridische Status van een privacy Statement Rechten van betrokkene Inzage en correctie Verzet Gegevensverkeer met landen buiten de Europese Unie 223

8 XI prof mr. J.J.C. Kabel 227 Hoofdstuk 13 - Handelsinformatiebureaus, particuliere onderzoeksbureaus en zwarte lijsten Inleiding Handelsinformatiebureaus Particuliere onderzoeksbureaus Achtergronden regulering Verwerking van informatie over bedrijven Kentekens en andere objeetgegevens Beoordeling door de gewone rechter Toestemming van betrokkene Onderzoeksmethoden Toetsing van de doeleinden van de gegevensverwerking Onderzoeksplicht met betrekking tot de juistheid van de op te nemen gegevens Ongevraagde verstrekking Mededeling van eerste opname en inzagerecht Verwerking van bijzondere gegevens Verhouding opdrachtgever-bureau Zwarte lijsten Besluit mr. B.M. Garnier 251 Hoofdstuk 14 - Online informatie over privacy Nederland Europa Internationaal BULAGE - WET BESCHERMING PERSOONSGEGEVENS 259 TREFWOORDENREGISTER 283