Hypothecair Planner (LHP)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hypothecair Planner (LHP)"

Transcriptie

1 OPLEIDING Hypothecair Planner (LHP)

2 LEERGANG HYPOTHECAIRE PLANNING RECHT IFK, september 2011 Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het IFK.

3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1 1 VERMOGENSRECHT Inleiding Goederen Absolute rechten en relatieve rechten 7 2 GOEDERENRECHT Inleiding pand en hypotheek Kenmerken van pand en hypotheek Recht van hypotheek Algemeen Bevoegdheden van de hypotheekhouder Verhaal door de hypotheekhouder Aanvullende zekerheidsstellingen bij hypotheek Pandrecht Persoonlijke zekerheidsrechten Vruchtgebruik Inleiding Gedeeld eigendom Het recht van erfpacht Het recht van erfdienstbaarheid Het recht van opstal Appartementsrechten Coöperaties Cascohuur Verkoop economisch eigendom Lease 29 3 ONRECHTMATIGE DAAD Inleiding Onrechtmatige daad Het eerste onrechtmatige-daadsvereiste: onrechtmatigheid Het tweede onrechtmatige-daadsvereiste: toerekening aan de dader Het derde onrechtmatige-daadsvereiste: schade Het vierde onrechtmatige-daadsvereiste: causaal verband Het vijfde onrechtmatige-daadsvereiste: relativiteit Vorderingen op grond van een onrechtmatige daad Kwalitatieve aansprakelijkheid 34 4 KOOP EN VERKOOP ONROERENDE ZAKEN Inleiding De makelaar Onderzoek makelaar 36 Lindenhaeghe, september 2011 i Inhoudsopgave

4 Lindenhaeghe, september 2011 ii Inhoudsopgave 4.4 De koopovereenkomst Inleiding Juridische bepalingen De inhoud van de koopovereenkomst De gegevens van de koper en de verkoper De gegevens van de onroerende zaak Garanties in de koopovereenkomst Ontbindende voorwaarden Overige aspecten De notaris De transportakte Taxatierapport Waarden taxatierapport 50 5 PERSONEN- EN FAMILIERECHT Inleiding Ongehuwd samenwonen Huwelijk Geregistreerd partnerschap Huwelijksvermogensrecht Inleiding Gemeenschap van goederen Huwelijkse voorwaarden 62 6 ERFRECHT Inleiding Wettelijk erfrecht Groepen erfgenamen Het testament Testamentvormen Testamentaire clausules 79 7 DE ONDERNEMER EN ZIJN ONDERNEMING Inleiding De eenmanszaak Aansprakelijkheid/huwelijk De vennootschap onder firma De maatschap De commanditaire vennootschap Nieuw personenvennootschapsrecht Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Inleiding Rechtskarakter Oprichting Aansprakelijkheid Wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering BV-recht Naamloze vennootschap 89

5 7.9 Overige organisatievormen 89 8 INDEX 91 Lindenhaeghe, september 2011 iii Inhoudsopgave

6 INLEIDING Bij hypothecaire planning zijn, naast diverse aspecten vanuit andere vakgebieden, de juridische aspecten van groot belang. Vaak bekijken adviseurs juridische aspecten zonder dat zij dat eigenlijk in de gaten hebben. Bij een hypothecaire financiering is het bijvoorbeeld van belang te weten op wiens naam de woning staat en of de cliënt wel of niet in gemeenschap van goederen is gehuwd. In deze syllabus komen verschillende juridische aspecten aan de orde die met hypothecaire planning te maken kunnen hebben. Zo staan we stil bij het vermogensrecht in het algemeen, de zekerheidsrechten (zoals pand en hypotheek), het overeenkomstenrecht en de koop en verkoop van onroerende zaken. Ook de verschillende huwelijksgoederenregimes komen kort aan de orde. Die zijn immers erg belangrijk in de advisering en vormen vaak de basis voor verdere financiële advisering. Ook een overlijden heeft vaak grote gevolgen. Deze syllabus behandelt in inleidende zin het erfrecht zowel voor het geval er geen testament is opgemaakt (het erfrecht bij versterf), als voor het geval er wel een testament aanwezig is (het testamentair erfrecht). In het laatste hoofdstuk wordt kort stilgestaan bij een aantal ondernemingsvormen. Lindenhaeghe, september Recht

7 1 VERMOGENSRECHT 1.1 INLEIDING Voor een goed begrip van deze syllabus is een inleidend hoofdstuk met betrekking tot het (vermogens)recht absoluut noodzakelijk. Het privaatrecht, ook wel het burgerlijk recht genoemd, regelt de juridische verhoudingen tussen personen onderling. Personen, ook wel rechtssubjecten genoemd, zijn dragers van rechten en verplichtingen. natuurlijke personen vs rechtspersonen Rechtssubjecten of personen worden in twee groepen verdeeld. De eerste groep is die van de natuurlijke personen (mensen). Mensen zijn gedurende hun hele leven drager van rechten en plichten. Rechtssubjectiviteit ontstaat bij de geboorte en eindigt bij het overlijden van de mens. De tweede groep is die van de rechtspersonen. Dat zijn bepaalde organisaties die zelfstandig aan het rechtsverkeer kunnen deelnemen, bijvoorbeeld een BV. Volgens de wet staat een rechtspersoon vermogensrechtelijk (zie hierna) gelijk aan een natuurlijk persoon. De wet wijst precies aan welke organisaties rechtspersoon zijn. Een rechtspersoon is dus ook drager van rechten en plichten. Rechtssubjecten Natuurlijke personen Rechtspersonen Rechtspersonen worden opgesomd in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De belangrijkste rechtspersonen zijn de BV (besloten vennootschap), de NV (naamloze vennootschap), de vereniging en de stichting. In het geval van een BV of NV geldt als hoofdregel dat iedere bestuurder zelfstandig bevoegd is tot vertegenwoordiging. Hier kunnen in de statuten uitzonderingen op of andere afspraken over gemaakt worden (bijvoorbeeld dat alleen de aandeelhouders of de raad van commissarissen bevoegd zijn). Voor een vereniging of stichting is de hoofdregel dat alle bestuurders alleen gezamenlijk bevoegd zijn tot vertegenwoordiging. Ook hier kan door middel van de statuten van worden afgeweken. Lindenhaeghe, september Recht

8 Voorbeeld De heer Bakker is als werknemer op basis van een arbeidsovereenkomst werkzaam bij de naamloze vennootschap ABAMO NV. De heer Bakker heeft recht op loon van de ABAMO en daartegenover staat de plicht dat hij arbeid moet verrichten. De ABAMO is een rechtssubject (rechtspersoon). Als werkgever heeft de NV recht op arbeid van haar werknemers en daartegenover heeft zij de plicht om loon te betalen. Voorbeeld De heer Bakker is eigenaar van een woonhuis in Rotterdam, en de ABAMO NV is eigenaresse van een groot kantoorpand in Amsterdam. Zowel de heer Bakker als de NV heeft als rechtssubject rechten en plichten. De heer Bakker als natuurlijk persoon, de ABAMO NV als rechtspersoon. Recht bestaat uit regels waar onder andere rechtspersonen, overheden en natuurlijke personen zich aan moeten houden. Waar vinden we in Nederland nu het recht? De belangrijkste rechtsbron is de wet. Daar waar de wet niet eenduidig kan worden uitgelegd of daar waar geen regels in de wet zijn vastgelegd, kunnen rechters uitspraken doen over hoe de wet geïnterpreteerd moet worden of over hoe in specifieke gevallen gehandeld moet worden. Deze uitspraken worden jurisprudentie genoemd en gelden ook als rechtsbron. Een derde rechtsbron zijn (internationale) verdragen. Een verdrag bevat internationaal recht als er gedragsregels voor de staten zijn opgesteld. Een laatste rechtsbron zijn (rechts)gewoonten. Een gewoonte is een langdurig gebruik in een zekere kring. In de handel zijn nog verschillende rechtsgewoonten te vinden. Bij het verrichten van handelingen dient rekening gehouden te worden met alle vier de rechtsbronnen. privaatrecht en publiekrecht Binnen het recht wordt er onderscheid gemaakt tussen privaatrecht en publiekrecht. Bij publiekrecht wordt de rechtsverhouding tussen overheidsinstanties onderling en de overheid en burgers geregeld. In het kader van deze opleiding zal niet nader ingegaan worden op het publiekrecht. In het privaatrecht gaat het om de juridische relaties tussen personen (zowel natuurlijke personen als rechtspersonen) onderling. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld de koopovereenkomst, de huurovereenkomst, de arbeidsovereenkomst of het vestigen van een hypotheek op een woonhuis. Doordat de juridische relaties die personen onderling aangaan zeer verschillend van aard kunnen zijn, is het privaatrecht een zeer uitgebreid rechtsgebied. Binnen het privaatrecht kan men twee hoofdgroepen van relaties onderscheiden: familierechtelijke betrekkingen; vermogensrechtelijke relaties. personen- en familierecht Het personen- en familierecht geeft regels over de rechtspositie van de mens (zoals het recht op naam, de woonplaats en de rechtsbevoegdheid) en de rechtsbetrekkingen die kunnen voortvloeien uit het familieverband (zoals huwelijk, ouderlijk gezag, echtscheiding en voogdij). Dit is opgenomen in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Lindenhaeghe, september Recht

9 vermogensrecht vermogen Het vermogensrecht (met name boek 3 BW) is dat deel van het recht dat betrekking heeft op de rechten en plichten die uit iemands vermogen kunnen voortvloeien. Iedere persoon heeft een vermogen dat telkens van samenstelling verandert. Vermogensrecht In het gewone taalgebruik wordt onder een vermogen verstaan een fortuin van grotere of kleinere omvang. In het recht verstaan we onder een vermogen alle bezittingen en schulden die iemand op een bepaald moment heeft. Het vermogen bestaat dus uit een optelsom van alle rechten (bijvoorbeeld rechten op betalingen of rechten uit een overeenkomst of een eigendomsrecht) en plichten (bijvoorbeeld schulden of plichten om te betalen of plichten om te leveren) die iemand op een bepaald moment heeft en die in geld waardeerbaar zijn. Bezittingen worden ook wel goederen genoemd. Het vermogen bestaat dus uit goederen en schulden. Een vermogen kan dus ook negatief zijn; dat is het geval als de schulden de goederen in waarde overtreffen. Hieronder is een schema opgenomen met betrekking tot de onderverdeling die binnen het vermogensrecht gemaakt wordt. goederen zaken roerend onroerend relatief vermogen (vermogens)rechten absoluut schulden Let op: Goederen (dus zowel zaken als rechten) zijn ook nog te onderscheiden in registergoederen en niet-registergoederen. In komende paragrafen zal nader ingegaan worden op het verschil tussen roerende en onroerende goederen evenals het verschil tussen absolute en relatieve rechten. Door allerhande zaken kan de samenstelling van iemands vermogen wijzigen. Lindenhaeghe, september Recht

10 Verbintenissenrecht en goederenrecht Het vermogensrecht wordt ingedeeld in verbintenissenrecht en goederenrecht. Het goederenrecht geeft de verhouding aan tussen een persoon en een goed en de veranderingen die hierin kunnen plaatsvinden. Binnen het recht is onderscheid te maken tussen regelend en dwingend recht. In het geval van dwingend recht mag niet op een andere manier gehandeld worden dan in de wet is voorgeschreven. Wanneer van de regels wordt afgeweken ontstaat een niet rechtsgeldige situatie. In het geval van regelend recht, geeft het recht als het ware een voorzet hoe zaken op een goede manier geregeld zouden kunnen worden. Het is echter toegestaan om (met het fiat van alle betrokken partijen) af te wijken van de wet. Regelend recht wordt ook wel aanvullend recht genoemd. Het verbintenissenrecht (met name Boek 6 BW) heeft te maken met verbintenissen, dat wil zeggen met vermogensrechtelijke relaties tussen personen onderling. In onze samenleving zijn partijen vrij om te bepalen of ze een overeenkomst willen sluiten en met wie ze een overeenkomst willen sluiten. Dit wordt contractvrijheid genoemd. 1.2 GOEDEREN Lindenhaeghe, september Recht Binnen het recht worden vermogensbestanddelen aangeduid met het begrip goederen. Volgens de wet is een goed een zaak of een (vermogens)recht. Goederen Zaken (Vermogens)rechten Zaken zijn stoffelijke objecten die voor de mens van waarde zijn. Bijvoorbeeld tafels en fietsen. Roerende en onroerende zaken Zaken kunnen roerend of onroerend zijn. Onroerende zaken zijn limitatief opgesomd in de wet. Onroerende zaken zijn: grond; nog niet gewonnen delfstoffen; met de grond verenigde beplantingen; gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen en werken. Roerend zijn alle zaken die niet onroerend zijn.

11 Voorbeeld Een huis is een gebouw dat duurzaam met de grond is verenigd. Een huis is dus een onroerende zaak. De bomen en planten in de tuin zijn onroerend, zolang ze in de tuin staan. Wanneer ze uit de grond worden gehaald, dan zijn ze roerend geworden. Vermogensrechten Vermogensrechten zijn rechten die overdraagbaar zijn of de rechthebbende een voordeel kunnen verschaffen. Vermogensrechten zijn verhandelbaar en overdraagbaar. Vermogensrechten hebben ook altijd een bepaalde waarde. Voorbeeld Evert verkoopt zijn syllabus recht aan Bert voor 65. Het recht op betaling is een vorderingsrecht van Evert ten opzichte van Bert; een recht dat tot het vermogen van Evert behoort. Evert en Bert hebben afgesproken dat Bert pas over een maand hoeft te betalen. Binnen deze maand heeft Evert echter dringend geld nodig. Evert kan dan zijn vorderingsrecht aan Bas overdragen. Bas betaalt Evert hiervoor en Bas wordt dan in plaats van Evert schuldeiser van de vordering op Bert. Ook hier is sprake van een vermogensrecht. Registergoederen en niet-registergoederen Goederen kunnen worden onderscheiden in registergoederen en nietregistergoederen. Registergoederen zijn goederen waarbij voor de overdracht of de vestiging daarvan inschrijving in de daartoe bestemde openbare registers noodzakelijk is. registergoederen niet-registergoederen Registergoederen zijn: onroerende zaken zoals gebouwen en huizen; schepen (boven een bepaald tonnage) en vliegtuigen; beperkte rechten op een registergoed. Bijvoorbeeld een recht van hypotheek op een huis of het recht van vruchtgebruik van een vordering. Bij niet-registergoederen vindt overdracht plaats op een andere manier (niet door inschrijving). Een boek (niet-registergoed) bijvoorbeeld kan worden overgedragen door overhandiging aan een andere partij met de bedoeling dat de ander eigenaar wordt. 1.3 ABSOLUTE RECHTEN EN RELATIEVE RECHTEN absolute vs relatieve rechten Vermogensrechten kunnen worden onderscheiden in absolute en relatieve vermogensrechten. Absolute vermogensrechten maken deel uit van het goederenrecht. Deze rechten kan men tegenover iedereen handhaven. Relatieve vermogensrechten behoren tot het verbintenissenrecht. Zij werken relatief, dat wil zeggen slechts ten opzichte van Lindenhaeghe, september Recht

12 één of meer bepaalde personen. Relatieve rechten worden ook wel persoonlijke rechten of vorderingsrechten genoemd. Voorbeeld Het eigendomsrecht is een voorbeeld van een absoluut recht. Als eigenaar van bijvoorbeeld een doos bonbons heeft men het recht ze allemaal ineens op te eten of ze weg te geven aan een vriendin of om ze te bewaren. Als een ander ze zonder toestemming opeet, dan kan de eigenaar van de bonbons ze terugvorderen. (Omdat dit in dit geval problematisch is geworden, zal de waarde van de opgegeten bonbons moeten worden vergoed.) Voorbeeld Frits koopt een computer voor bij Collect. Er ontstaan nu twee relatieve rechten, namelijk: Frits heeft recht op levering van de computer door Collect en Collect heeft recht op betaling van door Frits. Dit recht op betaling kan Collect alleen van Frits vorderen en niet van iemand anders. Omgekeerd geldt ook dat Frits de levering van de computer alleen van Collect kan vorderen en niet van een andere winkel. Hier is dus sprake van een relatief recht. Absolute rechten zijn limitatief in de wet opgesomd. Verder is op absolute rechten een prioriteitsbeginsel van toepassing. Dat wil zeggen dat wanneer er meer rechten op een goed gevestigd zijn, het oudste absolute recht voorgaat. Een absoluut recht gaat altijd voor een relatief recht. Het absolute recht heeft droit de suite, goederenrechtelijk gevolg of zaaksgevolg. Dat wil zeggen het absolute recht blijft bij het goed waarop het rust. Als het goed tussentijds van eigenaar wisselt, dan blijft het absolute recht dus bij het goed. Het recht volgt als het ware de zaak. Voorbeeld Lisette s computer wordt gestolen uit haar kantoor door een dief. Lisette blijft echter eigenaar van de computer. Het eigendomsrecht van Lisette volgt de computer. Ook al verkoopt de dief de computer door aan een heler, Lisette blijft eigenaar. Absolute rechten kunnen rusten op goederen en op ideeën. Lindenhaeghe, september Recht

13 In schema: relatieve rechten vermogensrechten op eigendom absolute rechten op ideeën: octrooirecht merkenrecht auteursrecht recht op handelsnaam Het eigendomsrecht op goederen: op alle goederen: - pand - hypotheek - vruchtgebruik alleen op zaken: - erfpacht - erfdienstbaarheid - opstal - appartementsrecht Eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. Een eigenaar mag het goed gebruiken, de vruchten ervan genieten en het goed aan een ander in eigendom overdragen. Ook mag de eigenaar zijn eigendomsrecht beperken door rechten toe te kennen aan anderen. Verder kan de eigenaar aan een ander een relatief recht van gebruik of genot geven (huur, bruikleen). Een eigenaar kan van iedereen die zijn zaak niet rechtmatig onder zich houdt, deze zaak opeisen (eigendomsrecht is een absoluut recht). Een eigenaar kan dus volledig over een zaak beschikken. Aan het eigendomsrecht zijn echter beperkingen gesteld. Een eigenaar zal rekening moeten houden met wettelijke voorschriften en andere geldende regels. Als hij persoonlijke of beperkte rechten aan anderen heeft verleend, zal hij deze moeten respecteren. Een eigenaar mag geen misbruik maken van zijn eigendomsrecht. Er wordt in het kader van recht onderscheid gemaakt tussen eigendom, bezit en houderschap. Er wordt over bezit gesproken als iemand zich gedraagt als eigenaar. Bezit is dus het houden van een goed voor zichzelf en zich als eigenaar gedragen (men hoeft het goed niet legaal te bezitten). Er is sprake van houderschap wanneer iemand een goed van een ander beheert (onder zich heeft), maar weet dat hij niet de Lindenhaeghe, september Recht

14 eigenaar is. In het geval van houderschap zal iemand zich dus ook niet gedragen als eigenaar. juridisch en economisch eigendom Bij eigendom wordt onderscheid gemaakt tussen juridisch eigendom en economisch eigendom. Bij economisch eigendom komt een goed juridisch toe aan de een, terwijl de economische waarde toekomt aan de ander. Een economisch eigenaar is gerechtigd in de vruchten en de waardeontwikkelingen en draagt het financiële risico. Hierbij kan men denken aan de rechten van de koper die de koopprijs betaald heeft van een feitelijk aan hem geleverd goed, terwijl de juridische levering achterwege is gebleven. Maar ook aan de rechten van de huurder, pachter of erfpachter op door hem geplaatste gebouwen of aangebrachte verbeteringen die krachtens natrekking aan de grondeigenaar toebehoren. Het onderscheid tussen juridisch en economisch eigendom komt ook tot uitdrukking in geval van huurkoop of financial lease. Meestal staat de economische eigenaar met de juridische eigenaar in een contractuele verhouding, maar soms heeft de economische eigenaar een zakelijk recht, zoals een erfpachter. Voorbeeld Pieter koopt een TV via een huurkoop-overeenkomst. Hij betaalt een aantal maanden een vast bedrag en aan het einde van de afgesproken periode mag hij zich eigenaar van de TV noemen. Tijdens de periode van maandelijkse betalingen is Pieter slechts economisch eigenaar van de TV. Pas met de laatste betalingen krijgt hij het juridisch eigendom (tot die tijd heeft de huurverkoper het juridisch eigendom). Wijze van eigendomsverkrijging Er zijn verschillende manieren om een goed in eigendom te krijgen. De meest voorkomende wijzen van eigendomsverkrijging zijn: overdracht; erfopvolging; verjaring; toe-eigening; natrekking. overdracht Overdracht is vaak het gevolg van een koopovereenkomst. Er wordt afgesproken tussen partijen dat een goed, al dan niet tegen betaling, van eigenaar zal wisselen. Het recht van eigendom wordt dan dus overgedragen. Pas op het moment van daadwerkelijke overdracht zal een goed van eigenaar verwisselen. Om een rechtsgeldige overdracht te kunnen bewerkstellingen moet aan een drietal vereisten worden voldaan: Er moet een titel van eigendomsovergang aanwezig zijn. De titel is de juridische reden voor de overdracht. De meest voorkomende titel van overgang is de koop(overeenkomst), maar dit kan ook gebeuren door schenking of ruil. Dit wordt de titel van rechtsovergang genoemd. Dit zijn verkrijgingen onder bijzondere titel; Lindenhaeghe, september Recht

15 De leverende partij moet beschikkingsbevoegd zijn. Om beschikkingsbevoegd te zijn moet iemand eigenaar zijn (of toestemming van de eigenaar hebben). Niemand kan meer rechten overdragen dan hij zelf heeft. Maar het feit dat iemand eigenaar van een goed is, is niet in alle gevallen voldoende. Zo kan iemand bijvoorbeeld in staat van faillissement verkeren of onder curatele staan, waardoor deze niet beschikkingsbevoegd is om het betreffende goed over te dragen; Er moet daadwerkelijk geleverd worden (de leveringshandeling). Afhankelijk van het soort goed gelden vereisten omtrent levering. Bij registergoederen en niet-registergoederen zijn de leveringsvereisten verschillend. In het geval van een huwelijk gelden er nog aanvullende eisen met betrekking tot de beschikkingsbevoegdheid. erfopvolging verjaring Een nieuwe eigenaar kan ook in beeld komen door erfopvolging. Erfopvolging ontstaat door overlijden van de voormalige eigenaar. De erfgenaam treedt in de rechten en plichten van de erflater en krijgt dus niet alleen (een evenredig deel in) zijn goederen, maar ook zijn schulden. Dit is een verkrijging onder algemene titel. De erflater kan zijn goederen op verschillende manieren nalaten. Afhankelijk of het wettelijk erfrecht gevolgd wordt of dat er door middel van een testament wordt nagelaten, kunnen één of meer erfgenamen gezamenlijk het eigendom van een goed krijgen. Ook is het mogelijk om een goed door middel van een legaat na te laten aan één of meer personen. Goederen kunnen ook van eigenaar veranderen door middel van een schenking (zie hiervoor). Een schenking is volgens de wettekst een overeenkomst om niet, die ertoe strekt dat de ene partij, de schenker, ten koste van eigen vermogen de andere partij, de begiftigde, verrijkt. In het geval van verjaring moet onderscheid gemaakt worden tussen verkrijgende verjaring en bevrijdende verjaring. In het geval van verkrijgende verjaring wordt iemand die een goed bezit, maar geen eigenaar is, na verloop van tijd eigenaar van het betreffende goed. Voorwaarde hiervoor is wel dat de betreffende persoon zich een bepaalde periode openbaar als eigenaar heeft gedragen en het goed onafgebroken en ongestoord in zijn bezit heeft gehad. Ook moet er sprake zijn van legale handelingen (een gestolen goed kan dus niet door middel van verjaring eigendom worden van de dief). In het geval van registergoederen geschiedt verjaring van rechtswege, dat wil zeggen dat er geen akte hoeft te worden opgemaakt voor de eigendomsoverdracht. Voor verschillende goederen gelden verschillende verjaringstermijnen. Voorbeeld De eigendom van een woning kan maar op één manier verjaren. Er is in de wet opgenomen dat wanneer iemand 100 jaar aaneengesloten eigenaar is geweest van een woning, deze vervolgens toevalt aan de staat. Tot op heden is dit, voor zover bekend, nog nooit voorgekomen. Lindenhaeghe, september Recht

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17 Inhoud 1 Basisbegrippen in het burgerlijk recht 13 1.1 Inleiding 13 1.2 De plaats van het burgerlijk recht 13 1.3 Bronnen van het burgerlijk recht 15 1.4 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 13. Noordhoff Uitgevers bv

Inhoud. Inleiding 13. Noordhoff Uitgevers bv Inhoud Inleiding 13 1 Enige grondbeginselen 15 1.1 Rechtsregels 16 1.1.1 Publiekrecht en privaatrecht 16 1.1.2 Dwingend en aanvullend (regelend) recht 17 1.1.3 Materieel en formeel recht 18 1.1.4 Objectief

Nadere informatie

Subjectieve rechten vloeien voort uit het objectieve recht. Subjectieve rechten kunnen worden onderverdeeld in de volgende subcategorieën 1.

Subjectieve rechten vloeien voort uit het objectieve recht. Subjectieve rechten kunnen worden onderverdeeld in de volgende subcategorieën 1. Introductie In dit document vind je onze uitwerking van probleem 1. Wij hopen met deze uitwerking te laten zien dat onze samenvattingen volledig en gestructureerd zijn. Daarnaast willen wij laten zien

Nadere informatie

Burgerlijk recht 4 BURGERLIJK RECHT 4 (CJU16.4/CREBO:56178)

Burgerlijk recht 4 BURGERLIJK RECHT 4 (CJU16.4/CREBO:56178) BURGERLIJK RECHT 4 (CJU16.4/CREBO:56178) sd.cju16.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

College 1: Algemene inleiding:

College 1: Algemene inleiding: College 1: Algemene inleiding: Het vak goederenrecht omvat veel stof; deze kan vanwege de beschikbare tijd niet uitvoerig in de lessen behandeld worden. Ook de jurisprudentie zal niet uitvoerig aan de

Nadere informatie

Verbintenissenrecht. Inleiding in het recht

Verbintenissenrecht. Inleiding in het recht Inhoud I Verbintenissenrecht 17 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 1.10 1.11 in het recht 19 19 Recht en rechtsbronnen 19 1.2.1 Wetten 20 1.2.2 Verdragen 21 1.2.3 Jurisprudentie 23 1.2.4 Het gewoonterecht

Nadere informatie

Verbintenissenrecht & ondernemingsrecht

Verbintenissenrecht & ondernemingsrecht Verbintenissenrecht & ondernemingsrecht Mr. CW.de Ruiter Mr. R.Westra Derde druk Boom Juridische uitgevers Den Haag Inhoud I VERBINTENISSENRECHT in het recht Recht en rechtsbronnen Wetten Verdragen Jurisprudentie

Nadere informatie

Recht P2 Auteur: Lydia Janssen

Recht P2 Auteur: Lydia Janssen Recht P2 Auteur: Lydia Janssen Ondernemingsvormen zonder rechtspersoonlijkheid Eenmanszaak Maatschap VOF (CV) Ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid (2:3 BW) BV NV (vereniging, coöperatie, OWM, stichting)

Nadere informatie

Examenmatrijs kennisexamen

Examenmatrijs kennisexamen Examenmatrijs kennisexamen Algemene informatie Examenmatrijs code en vaststellingsdatum 15-12-2015 Examennaam Brede kennis vermogensrecht Kwalificatiedossier en cohort Juridisch-administratieve beroepen

Nadere informatie

Juridische begrippen in begrijpelijke taal

Juridische begrippen in begrijpelijke taal Juridische begrippen in begrijpelijke taal Aanverwanten De (groot)ouders, ooms, tantes, broers en zussen van uw partner zijn uw aanverwanten, ofwel de aangetrouwden, ook wel de koude kant. Akte Een akte

Nadere informatie

I VERBINTENISSENRECHT 17

I VERBINTENISSENRECHT 17 I VERBINTENISSENRECHT 17 1 Inleiding in het recht 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Recht en rechtsbronnen 20 1.2.1 Wetten 20 1.2.2 Verdragen 21 1.2.3 Jurisprudentie 22 1.2.4 Het gewoonterecht 23 1.3 Privaatrecht

Nadere informatie

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109)

Algemeen juridische beroepsvorming 4 ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) ALGEMEEN JURIDISCHE BEROEPSVORMING 4 (CJU01.4/CREBO:50109) sd.cju01.4.v3 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

VERMOGENSRECHT. Tekst & Commentaar

VERMOGENSRECHT. Tekst & Commentaar VERMOGENSRECHT Tekst & Commentaar INHOUD Voorwoord Auteurs Lijst van afkortingen V VII XVII BOEK 3. VERMOGENSRECHT IN HET ALGEMEEN 1 Titel 1. Algemene bepalingen (art. 1-31) 3 Afdeling 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN

BENOEMDE OVEREENKOMSTEN BENOEMDE OVEREENKOMSTEN 1. Koop De koop is een overeenkomst waarbij een partij (de verkoper) zich ertoe verbindt dat de eigendom van een zaak over te dragen aan een andere partij (de koper), die zich op

Nadere informatie

H4 Verkrijging van goederen

H4 Verkrijging van goederen Samenvatting Vermogensrecht Sharon. D 15-10-17 H4 Verkrijging van goederen Er is een verschil in het verkrijgen van goederen, zo kun je goederen verkrijgen onder algemene titel en goederen verkrijgen onder

Nadere informatie

Inleiding. 1 Plaatsbepaling en definitie burgerlijk recht

Inleiding. 1 Plaatsbepaling en definitie burgerlijk recht I Inleiding 1 Plaatsbepaling en definitie burgerlijk recht Burgerlijk recht Het burgerlijk recht, ook wel aangeduid als privaatrecht of civiel recht, regelt de juridische betrekkingen tussen burgers onderling.

Nadere informatie

Recht in je opleiding

Recht in je opleiding Verbintenissenrecht el ondernemingsrecht Mr. C.W. de Ruiter Mr. R. Westra Tweede druk Boom Juridische uitgevers Den Haag 201 o Inhoud VERBINTENISSENRECHT I I.I 1.2 i-3 1.4 1.6 i-7 1.8 1.9 I.IO in het recht

Nadere informatie

Hét Juridisch Archief

Hét Juridisch Archief Op veler verzoek maakt Wolters Kluwer de oude drukken van 135 belangrijke boeken én het archief van 25 tijdschriften online beschikbaar! Binnen Navigator, Legal Intelligence of Rechtsorde heeft u nu al

Nadere informatie

Deel 0 ALGEMEEN RECHT 13

Deel 0 ALGEMEEN RECHT 13 7 Deel 0 ALGEMEEN RECHT 13 1 ALGEMENE INLEIDING 15 1.1 Wat is recht? 15 1.2 Indelingen van het recht 16 A Privaatrecht publiekrecht 16 B Enkele andere indelingen 17 1.3 De bronnen van het recht 18 A Wetgeving

Nadere informatie

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed.

De formaliteiten voor overdracht verschillen naar gelang het over te dragen goed. Korte handleiding bijeenkomst 5. Overdracht van goederen. 3:83 en volgende BW Definitie overdracht: rechtsovergang van het ene rechtssubject naar het andere op basis van een een levering. Overdracht is

Nadere informatie

3.1 Goederenrecht. Kay Horsch 18 januari 2011

3.1 Goederenrecht. Kay Horsch 18 januari 2011 3.1 Kay Horsch 18 januari 2011 Taak 1 Verbintenissenrecht 1. Absoluut (!!!) 2. Exclusief 3. Zaaksgevolg (Droit de Suite) 4. Prioriteit 5. Separatisme Boek 3, Titel 1, Afdeling 1 Bijvoorbeeld Goederen :

Nadere informatie

Copyright Lawbooks 2015. Voorbeeld samenvatting Inleiding Privaatrecht

Copyright Lawbooks 2015. Voorbeeld samenvatting Inleiding Privaatrecht Copyright Lawbooks 2015 Voorbeeld samenvatting Inleiding Privaatrecht Voorwoord Beste student(e), Voor je ligt een voorbeeld samenvatting van het vak Inleiding Privaatrecht. Dit stuk is gebaseerd op de

Nadere informatie

ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE

ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE ALGEMENE VERKOOPVOORWAARDEN bloot eigendom van gronden GEMEENTE 'S-GRAVENHAGE Blad 1 INHOUD Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4. Art. 5. Art. 6. Art. 7. Art. 8. Art. 9. Art. 10. Art. 11. Art. 12. Art. 13. Art.

Nadere informatie

Beperkte absolute rechten(die op zaken en rechten kunnen rusten): - Vruchtgebruik art. 3:201 BW

Beperkte absolute rechten(die op zaken en rechten kunnen rusten): - Vruchtgebruik art. 3:201 BW Samenvatting Vermogensrecht Sharon 25-11-17 H8 Erfdienstbaarheid, erfpacht, opstal en vruchtgebruik Het eigendomsrecht is het meest omvattende absolute recht dat een persoon op een zaak kan hebben. Nu

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 Vermogen en vermogensrecht

1 Inleiding. 1.1 Vermogen en vermogensrecht 1 Inleiding 1.1 Vermogen en vermogensrecht 1 Vermogen. Dit boek gaat over het vermogensrecht. De jurist verstaat onder vermogen : het geheel van op geld waardeerbare althans in de economische sfeer liggende

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 Vermogen en vermogensrecht

1 Inleiding. 1.1 Vermogen en vermogensrecht 1 Inleiding 1.1 Vermogen en vermogensrecht 1 Vermogen. Dit boek gaat over het vermogensrecht. De jurist verstaat onder vermogen : het geheel van op geld waardeerbare althans in de economische sfeer liggende

Nadere informatie

Algemene Bepalingen voor de verkoop en levering van bloot eigendom van gronden der gemeente s-gravenhage 2008

Algemene Bepalingen voor de verkoop en levering van bloot eigendom van gronden der gemeente s-gravenhage 2008 Algemene Bepalingen voor de verkoop en levering van bloot eigendom van gronden der gemeente s-gravenhage 2008 Verkoopvoorwaarden bloot eigendom: Vastgesteld door burgemeester en wethouders van s-gravenhage

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken

INHOUDSOPGAVE. Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken nr. INHOUDSOPGAVE Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken Hoofdstuk 1 Inleiding /1 1. Introductie / 1 2. Hoofdregels verhaal; gehele vermogen van de schuldenaar en gelijkheid van schuldeisers

Nadere informatie

Hét Juridisch Archief

Hét Juridisch Archief Binnen Navigator, Legal Intelligence en/of Rechtsorde heeft u de beschikking over een grote hoeveelheid vakinformatie. Toch komt het voor dat wordt verwezen naar oudere artikelen. Op veler verzoek heeft

Nadere informatie

2.3.3 Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde 58

2.3.3 Overeenkomst is in strijd met de wet, goede zeden of openbare orde 58 Inleiding 12 1 Terreinverkenning 15 1.1 Is recht saai? 15 1.2 Waarom recht? 16 1.3 Waar vinden we het recht? 17 1.3.1 Wet 18 1.3.2 Verdrag 27 1.3.3 Jurisprudentie 27 1.3.4 Gewoonte 33 1.4 Enkele onderscheidingen

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Examen Niveau Juridisch Vermogensrecht hbo Versie 1.0 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 28-08-2012 Vastgesteld door Veronderstelde voorkennis Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Nadere informatie

Inleiding Privaatrecht voor niet-juristen

Inleiding Privaatrecht voor niet-juristen Inleiding Privaatrecht voor niet-juristen *** Een korte introductie in het privaatrecht voor niet juridisch geschoolde professionals en andere geïnteresseerden *** W.J. Brakenhoff BRAKENHOFF Juridische

Nadere informatie

II. DE TOTSTANDKOMING VAN OBLIGATOIRE OVEREENKOMSTEN / 11

II. DE TOTSTANDKOMING VAN OBLIGATOIRE OVEREENKOMSTEN / 11 INHOUD I. VERMOGENSRECHTEN / 1 1.1. Inleiding / 1 1.1.1 Goed, zaak, registergoed / 1 1.2. Eigendom en vorderingsrecht / 2 1.2.1 Absolute en relatieve rechten / 2 1.2.2 Zakelijke en persoonlijke rechten

Nadere informatie

Overdrachtsbelasting -- Deel 1

Overdrachtsbelasting -- Deel 1 Overdrachtsbelasting les 1 programma Inleiding overdrachtsbelasting Verkrijgingen Maatstaf van heffing Verandering in beperkt recht Hoe bij gezamenlijk eigendom Vrijstellingen Heffing en teruggaaf Object

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Wat is recht? Het geheel van rechtsregels gericht op het voorkomen, beheersen en oplossen van conflicten; geven van een rechtsverhouding tussen partijen. Deze regels zijn vastgesteld en afdwingbaar. Indelingen

Nadere informatie

Andere kenmerken: (in principe) voortdurende uitoefening, elasticiteit.

Andere kenmerken: (in principe) voortdurende uitoefening, elasticiteit. Korte handleiding bijeenkomst 3. Eigendom en overig toebehoren. Eigendom. Eigendom is in tijd, ideologie en naar streek bepaald, zowel qua periode als qua betekenis. (vergelijk eigendom nutsbedrijven/spoorwegen

Nadere informatie

Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten.

Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten. Korte handleiding bijeenkomst 8. Bijzondere overdrachten. Situaties: 1. Overdracht onder voorwaarde 2. Overdracht onder eigendomsvoorbehoud 3. Overdracht toekomstige goederen 4. Overdracht onder tijdsbepaling

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE KOOPOVEREENKOMST GROND VOOR EENGEZINSHUIZEN, VERSIE

ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE KOOPOVEREENKOMST GROND VOOR EENGEZINSHUIZEN, VERSIE ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE KOOPOVEREENKOMST GROND VOOR EENGEZINSHUIZEN, VERSIE 1-1-2010 Bij deze algemene voorwaarden horen: - Koopovereenkomst Grond voor eengezinshuizen, versie 1-1-2010 Definities

Nadere informatie

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT

Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN DEEL 2 ASPECTEN UIT HET BURGERLIJK RECHT Inhoudsopgave DEEL 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN HOOFDSTUK 1: INDELING VAN HET RECHT 3 1.1. Het publiekrecht 4 1.1.1. Het staatsrecht 4 1.1.2. Het administratief recht 5 1.1.3. Het strafrecht 6 1.1.4. Het fiscaal

Nadere informatie

STANDAARDANTWOORDEN THEORIE WEEK 1/1A

STANDAARDANTWOORDEN THEORIE WEEK 1/1A STANDAARDANTWOORDEN THEORIE WEEK 1/1A 1. Het begrip vermogen wordt in meerdere betekenissen gebruikt. In het spraakgebruik wordt veelal gedoeld op iemands activa of al zijn geld. In het privaatrecht betekent

Nadere informatie

2009 -- Overdrachtsbelasting -- Deel 1

2009 -- Overdrachtsbelasting -- Deel 1 Overdrachtsbelasting les 1 programma Inleiding overdrachtsbelasting Verkrijgingen Maatstaf van heffing Verandering in beperkt recht Hoe bij gezamenlijk eigendom Vrijstellingen Heffing en teruggaaf Object

Nadere informatie

Vermogensrecht. Bronnenboek. Mr. Lydia Janssen. Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 6 van dit boek.

Vermogensrecht. Bronnenboek. Mr. Lydia Janssen. Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 6 van dit boek. Vermogensrecht Bronnenboek Mr. Lydia Janssen Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 6 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 [email protected]

Nadere informatie

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten

Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten Zakenrecht en zakelijke zekerheidsrechten INLEIDING...1 HET ZAKENRECHT GESITUEERD BINNEN HET VERMOGENSRECHT...1 HET BELANG VAN HET ZAKENRECHT...2 BEGRIPPEN ZAAK GOED VERMOGEN...3 HOOFDSTUK 1: DE LEER VAN

Nadere informatie

Hoofdlijnen Nederlands Recht Wolters-Noordhoff 1

Hoofdlijnen Nederlands Recht Wolters-Noordhoff 1 Inhoudsopgave Hoofdlijnen Nederlands Recht Prof. mr. C.J. Loonstra Inleiding 1 Terreinverkenning 1.1 Is recht saai? 1.2 Waarom recht? 1.3 Waar vinden we het recht? 1.3.1 De wet 1.3.2 Het verdrag 1.3.3

Nadere informatie

Inhoud. 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 2 Spelregels om te trouwen. Inhoud

Inhoud. 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 2 Spelregels om te trouwen. Inhoud Inhoud 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 1.1. INLEIDING.................................................... 1 1.1.1. Welke vorm van samenleven past bij u?..................... 1 1.1.2. Dat speelt

Nadere informatie

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1

INHOUD. Deel I. Privaatrechtelijke aspecten... 1 Deel I. Privaatrechtelijke aspecten..... 1 Hoofdstuk 1. Wettelijk kader van het samenwonen.... 3 1. Wet inwerkingtreding......... 5 2. Civielrechtelijk begrip wettelijke samenwoning..... 5 3. Verklaring

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 5 OKTOBER UUR. SPD Bedrijfsadministratie B / 10

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 5 OKTOBER UUR. SPD Bedrijfsadministratie B / 10 SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 5 OKTOBER 2015 09.00-11.00 UUR SPD Bedrijfsadministratie B / 10 2015 NGO-ENS B / 10 Opgave 1 (19 punten) Vraag 1 Nee Vader van een kind

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Vermogensrechten 1 1 Vermogensrechten in het algemeen 1

Hoofdstuk 1 - Vermogensrechten 1 1 Vermogensrechten in het algemeen 1 INHOUDSOPGAVE Uitgebreide inhoudsopgave Enige Afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken Hoofdstuk 1 - Vermogensrechten 1 1 Vermogensrechten in het algemeen 1 Hoofdstuk 2 - Onderscheidingen van vermogensrechten

Nadere informatie

Een eigen. huis. www.lindenotarissen.nl

Een eigen. huis. www.lindenotarissen.nl Een eigen huis www.lindenotarissen.nl Inhoudsopgave Een eigen huis 3 Woonhuis, de akte van levering 4 De Hypotheek 5 Samenlevingscontract 7 Testament 8 Een eigen huis U leest dit boekje waarschijnlijk

Nadere informatie

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober 2015 12.30-13.30 uur Mr A.A.M. Ruys-van Essen Gerechtshof s-hertogenbosch, 24 september 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:3736 EERDERE SCHENKINGEN GEEN

Nadere informatie

ARW 1 HC 6A, , Burgerlijk recht: goederenrecht

ARW 1 HC 6A, , Burgerlijk recht: goederenrecht ARW 1 HC 6A, 8-10-2018, Burgerlijk recht: goederenrecht Inleiding In het Sleepboot Egbertha-arrest heeft Van Gelderen een nieuwe motor nodig voor zijn boot. Hij gaat naar het bedrijf Stork en ziet een

Nadere informatie

1 Inleiding: plaats van verbintenissenrecht

1 Inleiding: plaats van verbintenissenrecht 1 Inleiding: plaats van verbintenissenrecht 1.1 De opzet en doel van het boek In het dagelijks leven gaan we tal van verplichtingen aan of worden ons juist door het recht verplichtingen opgelegd. We sluiten

Nadere informatie

HOOFDSTUK I: DE LEER VAN DE INDELING VAN DE GOEDEREN 00

HOOFDSTUK I: DE LEER VAN DE INDELING VAN DE GOEDEREN 00 VII Inhoudsopgave VOORWOORD 00 INLEIDING 00 HOOFDSTUK I: DE LEER VAN DE INDELING VAN DE GOEDEREN 00 Afdeling 1 Roerende en onroerende goederen 00 1/ Belang van deze indeling 00 2/ Onroerende goederen 00

Nadere informatie

ANTWOORDEN PROEFTENTAMEN GOEDERENRECHT 2

ANTWOORDEN PROEFTENTAMEN GOEDERENRECHT 2 ANTWOORDEN PROEFTENTAMEN GOEDERENRECHT 2 Onderstaande puntenverdeling per vraag is een indicatie. Bij concrete toekenning van punten is mede bepalend in hoeverre een juiste, logisch weergegeven formulering

Nadere informatie

Juridische valkuilen van het beginnend ondernemerschap. mr. Claudia Lap, notaris 6 maart 2014

Juridische valkuilen van het beginnend ondernemerschap. mr. Claudia Lap, notaris 6 maart 2014 Juridische valkuilen van het beginnend ondernemerschap mr. Claudia Lap, notaris 6 maart 2014 Wat komt er vanavond aan bod? Algemene juridische aspecten: naam, kamer van koophandel, belasting Rechtsvormen:

Nadere informatie

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract

Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Due diligence. Overnamecontract Bedrijfsoverdracht: hoe werkt dat? Een bedrijf wordt om verschillende redenen overgedragen. Dit kan zijn om organisatorische redenen, verschuivingen binnen een concern of met het oog op het pensioen van

Nadere informatie

Levering juridische eigendom na economische eigendomsoverdracht en de onherroepelijke volmacht

Levering juridische eigendom na economische eigendomsoverdracht en de onherroepelijke volmacht Levering juridische eigendom na economische eigendomsoverdracht en de onherroepelijke volmacht In deze bijdrage wordt ingegaan op de problematiek van een levering van juridische eigendom van een woning

Nadere informatie

ERFRECHT EN SCHENKING

ERFRECHT EN SCHENKING MR. C. ASSER'S HANDLEIDING TOT DE BEOEFENING VAN HET NEDERLANDS BURGERLIJK RECHT ERFRECHT EN SCHENKING BEWERKT DOOR MR. S. PERRICK ADVOCAAT EN NOTARIS TE AMSTERDAM DERTIENDE DRUK KLUWER - DEVENTER - 2002

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF 3. Deel 1 INLEIDING TOT HET RECHT 13

Inhoud WOORD VOORAF 3. Deel 1 INLEIDING TOT HET RECHT 13 5 WOORD VOORAF 3 Deel 1 INLEIDING TOT HET RECHT 13 1 ALGEMENE INLEIDING 15 1.1 Verantwoording 15 1.2 Het begrip recht 16 1.2.1 Algemeen 16 1.2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels 17 1.2.3

Nadere informatie

Belastingdienst/Landelijk Kantoor Belastingregio s, Brieven en beleidsbesluiten

Belastingdienst/Landelijk Kantoor Belastingregio s, Brieven en beleidsbesluiten Overdrachtsbelasting. Belastbaar feit Belastingdienst/Landelijk Kantoor Belastingregio s, Brieven en beleidsbesluiten Besluit van 14-12-2011, nr. BLKB/2011/1803M, Staatscourant 2011, nr. 23104 De staatssecretaris

Nadere informatie

EasyLecture. STUDIE Rechtsgeleerdheid. VAK Inleiding Privaatrecht. ONDERDEEL Samenvattingen week 1 (Goederenrecht)

EasyLecture. STUDIE Rechtsgeleerdheid. VAK Inleiding Privaatrecht. ONDERDEEL Samenvattingen week 1 (Goederenrecht) EasyLecture STUDIE Rechtsgeleerdheid VAK Inleiding Privaatrecht ONDERDEEL Samenvattingen week 1 (Goederenrecht) Jaar: Bachelor 1 Periode: Blok 2 Uitgifte: - 2 Voorwoord Wij van EasyLecture willen het graag

Nadere informatie

Landsverordening regeling gebruik in deeltijd van onroerende zaken enaanpassing appartementsrecht

Landsverordening regeling gebruik in deeltijd van onroerende zaken enaanpassing appartementsrecht Zoek regelingen op overheid.nl Nederlandse Antillen Ziet u een fout in deze regeling? Meld het ons op [email protected]! LANDSVERORDENING van de 27ste april 2005 tot wijziging van de Boeken 5 en

Nadere informatie

Levering van aandelen Artikel 7 1. Voor de levering van een aandeel, waaronder begrepen de verkrijging van een aandeel door de vennootschap, en de

Levering van aandelen Artikel 7 1. Voor de levering van een aandeel, waaronder begrepen de verkrijging van een aandeel door de vennootschap, en de STATUTEN Naam en zetel Artikel 1 1. De vennootschap draagt de naam: [ ]. 2. De vennootschap heeft haar zetel in de gemeente [ ]. Doel Artikel 2 De vennootschap heeft ten doel: a. [ ]; b. het oprichten

Nadere informatie

WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32).

WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32). WET van 14 april 1978, betreffende huurkoop van onroerend goed (Wet Huurkoop Onroerend Goed) (G.B. 1978 no. 32). Artikel 1 1. Huurkoop in de zin van deze wet is de koop en verkoop van onroerend goed, waarbij

Nadere informatie

SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK

SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK WETTELIJKE SAMENWONING RELEVANTE ARTIKELS UIT HET BELGISCH BURGERLIJK WETBOEK BOEK III TITEL Vbis WETTELIJKE SAMENWONING Artikel 1475 Onder wettelijke samenwoning wordt verstaan de toestand van samenleven

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien?

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? 18 november 2014 Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze "gescheiden" zien? 1 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van afkortingen 1. Volgnummers parlementaire stukken Staten 3 BOEK 1 PERSONEN- EN FAMILIERECHT 7. Inleidende opmerkingen 9.

Inhoud. Lijst van afkortingen 1. Volgnummers parlementaire stukken Staten 3 BOEK 1 PERSONEN- EN FAMILIERECHT 7. Inleidende opmerkingen 9. Inhoud Lijst van afkortingen 1 Volgnummers parlementaire stukken Staten 3 BOEK 1 PERSONEN- EN FAMILIERECHT 7 Inleidende opmerkingen 9 Algemeen 11 Opschrift 23 Titel 1 Algemene bepalingen 25 Titel 2 Het

Nadere informatie

WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012)

WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012) WELKE JAS DRAAGT UW BEDRIJF? (UITGAVE 2012) Met jas bedoelen wij het juridische jasje, oftewel de rechtsvorm. Inleiding Het Nederlandse recht kent (onder meer) de volgende rechtsvormen: 1. eenmanszaak;

Nadere informatie

Erfrecht en schenking

Erfrecht en schenking Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht Erfrecht en schenking Veertiende druk Bewerkt door: Mr. S. Perrick Advocaat te Amsterdam Voorheen deel 6A en 6B a Wolters

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 19 DECEMBER UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 19 DECEMBER UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel INLEIDING RECHT MAANDAG 19 DECEMBER 2016 14.30-16.30 UUR Nakijkinstructie: Als bij een vraag een x-aantal antwoorden wordt gevraagd, wordt alleen het eerste x-aantal

Nadere informatie

1 Inleiding. Goederenrecht 7

1 Inleiding. Goederenrecht 7 I Goederenrecht 1 Inleiding Goederenrecht de naam zegt het al gaat over rechten op goederen. Het goederenrecht gaat over goederenrechtelijke rechten. Het goederenrecht maakt deel uit van het vermogensrecht

Nadere informatie

Nakijkinstructie: Als bij een vraag een x-aantal antwoorden wordt gevraagd, wordt alleen het eerste x-aantal antwoorden meegenomen in de beoordeling.

Nakijkinstructie: Als bij een vraag een x-aantal antwoorden wordt gevraagd, wordt alleen het eerste x-aantal antwoorden meegenomen in de beoordeling. SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel INLEIDING RECHT DONDERDAG 6 OKTOBER 2016 9.00-11.00 UUR Nakijkinstructie: Als bij een vraag een x-aantal antwoorden wordt gevraagd, wordt alleen het eerste x-aantal

Nadere informatie

Wijzen waarop goederen (zaken en vermogensrechten) worden verkregen:

Wijzen waarop goederen (zaken en vermogensrechten) worden verkregen: Korte handleiding bijeenkomst 4. Wijzen waarop goederen (zaken en vermogensrechten) worden verkregen: Onder algemene titel (opvolging in een geheel vermogen of een deel hiervan): erfopvolging, boedelmenging

Nadere informatie

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83 Doorlopende tekst van de gewijzigde artikelen van de titels 1.6, 1.7 en 1.8 BW (nieuw), alsmede van artikel V (overgangsbepaling), zoals deze luidt volgens Kamerstukken I 2008/09, 28 867, A (gewijzigd

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE VERKOOP VAN ONROERENDE ZAKEN DOOR DE GEMEENTE BEDUM

ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE VERKOOP VAN ONROERENDE ZAKEN DOOR DE GEMEENTE BEDUM ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE VERKOOP VAN ONROERENDE ZAKEN DOOR DE GEMEENTE BEDUM Bedingen die van toepassing zijn op de verkoop van alle onroerende zaken. HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1.1 :

Nadere informatie

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht Samenvatting 17

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht Samenvatting 17 Inhoud 1 Basisbegrippen in het burgerlijk recht 13 1.1 Inleiding 13 1.2 De plaats van het burgerlijk recht 13 1.3 Bronnen van het burgerlijk recht 15 1.4 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Wijziging van het besluit van 5 juli 2010, nr. DGB2010/872M, Stcrt. 2010, nr.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Wijziging van het besluit van 5 juli 2010, nr. DGB2010/872M, Stcrt. 2010, nr. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18050 30 maart 2018 Wijziging van het besluit van 5 juli 2010, nr. DGB2010/872M, Stcrt. 2010, nr. 10783 Belastingdienst/Directie

Nadere informatie

A. Ondernemer en huwelijk

A. Ondernemer en huwelijk A. Ondernemer en huwelijk Iedere ondernemer die met een partner samen woont, is vrij om zijn of haar in komen te innen en om een bankrekening te openen. Het maakt daarbij niets uit voor welke samenlevingsvorm

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Juridisch Diploma('s) Vermogensrecht niveau 5 Juridisch adviseur Paralegal Examen Vermogensrecht niveau 5 Niveau.

EXAMENPROGRAMMA. Juridisch Diploma('s) Vermogensrecht niveau 5 Juridisch adviseur Paralegal Examen Vermogensrecht niveau 5 Niveau. EXAMENPROGRAMMA Diplomalijn(en) Juridisch Diploma('s) Vermogensrecht niveau 5 Juridisch adviseur Paralegal Eamen Vermogensrecht niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar met hbo-ad) Versie 3-0 Geldig vanaf 01-09-17

Nadere informatie

Samenvatting Ondernemingsrecht R10343

Samenvatting Ondernemingsrecht R10343 Samenvatting Ondernemingsrecht R10343 Auteur: Dick Tillema Datum: 18 januari 2016 Opleiding: OU Bachelor Bedrijfskunde Ondernemingsrecht OU DT, januari juni 2016 Pag. 1 Hoofdstuk 1. Inleiding Nav Dorresteijn

Nadere informatie

AKTE VAN VESTIGING HYPOTHEEK EN PANDRECHTEN

AKTE VAN VESTIGING HYPOTHEEK EN PANDRECHTEN 1 AKTE VAN VESTIGING HYPOTHEEK EN PANDRECHTEN Heden, +, verschenen voor mij, mr. Jan Wim Weggemans, notaris in de gemeente Bellingwedde: HYPOTHEEKGEVER 1. de heer KOENO NOMDEN, wonende te 9566 PK Veelerveen,

Nadere informatie

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT Sinds 1 januari 2003 is de wetgeving met betrekking tot het erfrecht gewijzigd. Het grootste deel van de wijzigingen in het erfrecht heeft betrekking op gehuwden (of geregistreerde

Nadere informatie

AKTE VAN LEVERING. Heden, een augustus tweeduizend elf, verschenen voor mij, Mr. Frederik Isaac Cornelis Tief, notaris te Apeldoorn:

AKTE VAN LEVERING. Heden, een augustus tweeduizend elf, verschenen voor mij, Mr. Frederik Isaac Cornelis Tief, notaris te Apeldoorn: AKTE VAN LEVERING Kenmerk: *** Heden, een augustus tweeduizend elf, verschenen voor mij, Mr. Frederik Isaac Cornelis Tief, notaris te Apeldoorn: 1. a. de heer *** ***, geboren te *** op *** *** ***, zich

Nadere informatie

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr / / 1 Huwelijkse voorwaarden 2011/nr Op * verschenen voor mij, *, notaris te *: 1. de heer JOHANNES BRUINSMA, geboren te Haskerland op vierentwintig maart negentienhonderd achtenvijftig, (rijbewijs nummer

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3

INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN... 3. Inleiding... 3 INHOUDSTAFEL BOEK II. ZAKENRECHT.... 1 TITEL I ZAKEN IN HET ALGEMEEN.... 3 Inleiding.... 3 Hoofdstuk I. Onderscheid der goederen.... 4 Afdeling I. Belangrijkste indelingen.... 4 Afdeling II. Roerende en

Nadere informatie

7,2. Samenvatting door een scholier 1410 woorden 9 april keer beoordeeld. Maatschappijleer. Hoofdstuk 1

7,2. Samenvatting door een scholier 1410 woorden 9 april keer beoordeeld. Maatschappijleer. Hoofdstuk 1 Samenvatting door een scholier 1410 woorden 9 april 2005 7,2 36 keer beoordeeld Vak Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Het Nederlands recht kent een driedeling: * Burgerlijk recht (civiel recht, privaatrecht):

Nadere informatie

3. Trouwen zonder huwelijkse voorwaarden: van een algehele naar een beperkte gemeenschap van goederen... 13

3. Trouwen zonder huwelijkse voorwaarden: van een algehele naar een beperkte gemeenschap van goederen... 13 Inhoudsopgave Voorwoord 1 1 Samenwoners 2 11 Inleiding 2 12 Een samenlevingscontract 2 13 Wat regelt u in een samenlevingscontract? 2 131 Voor de periode waarin u samenwoont 2 132 Voor het geval u besluit

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

Aanloop tot wetswijziging

Aanloop tot wetswijziging De nieuwe Opstalwet FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E [email protected] W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Wet van 10 januari 1824 over het recht

Nadere informatie