Grondwater, wie. doet wat?

Transcriptie

1 Gronwater, wie oet wat?

2 Gronwater, wie oet wat? Inhou 1 Wat is gronwater? 3 2 Wat kunt u zelf oen? 3 3 Wat kan e gemeente voor u betekenen? 4 4 Wat is e rol van van het waterschap? 6 5 Wat oet e provincie? 7 6 Meer weten? 8 1 Wat is gronwater? Gronwater is - e naam zegt het al - water oner het gronoppervlak. Normaal gesproken is het us niet zichtbaar. Maar oor een te hoge of te lage gronwaterstan kunt u er wel last van hebben. Denk bijvoorbeel aan water in kruipruimtes of kelers, optrekken vocht in e muren, verzakkingen, scheurvorming of verrooge natuur. Is er een probleem? Bezorgt het gronwater u overlast, an is natuurlijk e vraag: hoe komt het en wat kan er aan geaan woren? Er zijn veel oorzaken mogelijk. Afhankelijk van e oorzaak moet u het probleem misschien zelf oplossen. En aners kunt u terecht bij e gemeente, het waterschap of e provincie. Wie waarvoor verantwoorelijk is, is wettelijk geregel. In eze brochure leest u waar u met een gronwaterprobleem terecht kunt. Figuur 1 laat e globale taakvereling zien. Provincie Burger Gemeente Waterschap Agrariër iverse eigen zorgplicht onttrekkingen terrein iverse eigen onttrekkingen en beheer terrein watersysteem gronwaterbeheer Figuur 1. Taakvereling 2 Wat kunt u zelf oen? Als huiseigenaar bent u in eerste instantie zelf verantwoorelijk voor uw eigenom en voor een goee staat van uw woning. Als u gronwaterproblemen heeft, komen eventuele bouwtechnische oplossingen an ook voor uw eigen rekening. Hierbij kunt u enken aan het watericht maken van e vloer, het opvullen van e kruipruimte of in een extreem geval het vervangen van e funering. Als u zelf niet e mogelijkhei heeft om u te ontoen van het overtollig gronwater of om juist een voloene hoge gronwaterstan ronom uw woning te behouen, is e gemeente verplicht om hier voorzieningen voor te treffen. Tenzij e gemeente hier buitensporig hoge kosten voor moet maken. 2 3

3 Dit zal per geval en per locatie bekeken moeten woren. In sommige gevallen kan e gemeente bijvoorbeel beslissen at u moet wachten op groot onerhou aan e weg of e riolering, zoat e kosten maatschappelijk aanvaarbaar blijven. Wat oet e overhei? Sommige gronwaterproblemen blijven niet beperkt tot uw eigen terrein, maar zijn grootschaliger of structureler van aar. In at geval staat e overhei u natuurlijk terzije. In e volgene paragrafen kunt u hier meer over lezen. Eén loket Een belangrijk onereel van e zorgplicht is e loketfunctie van gemeenten. Veel gemeenten werken aan e inrichting van een waterloket. Als u een vraag heeft, hoeft u niet meer langs e verschillene instanties, maar kunt u bij uw eigen gemeente terecht. De algemene principes voor hoe gemeenten met uw vragen over gronwater omgaan, zijn overal hetzelfe maar e praktische gang van zaken kan per gemeente verschillen. Gang van zaken Uw vragen over gronwater kunnen verschillen van aar zijn: van gronwaterstanen tot een concreet gronwaterprobleem. Als u een klacht heeft, is het belangrijk at u samen met e gemeente goe omschrijft wat ie klacht precies inhout, hoelang u aarvan al last heeft en of u weet of aneren in uw nabije omgeving mogelijk ezelfe klacht ervaren. De gemeente stelt vervolgens een onerzoek in, kijkt welke maatregelen er mogelijk zijn en wat ie opleveren. Inien noig bieen het waterschap en/of e provincie e gemeente hierbij een helpene han. Niet altij een oplossing Helaas kan e gemeente niet altij het probleem verhelpen. Soms zijn maatregelen simpelweg te uur of er zijn teveel ongewenste neveneffecten. Een bouwkunige aanpassing kan een oplossing zijn, maar ie valt meestal oner uw eigen verantwoorelijkhei. Bij grootschalige problemen kan e oplossing bestaan uit het aanpassen van e wijkinrichting of het watersysteem. Zo kunnen hoge gronwaterstanen voorkomen woren oor e aanleg van rainage of verlaging van het slootwaterpeil. Te lage gronwaterstanen kunnen woren voorkomen oor een netwerk van infiltratierains aan te leggen of lekke riolen te vervangen. Wie hierbij aan zet is, volgt uit e wettelijke taakvereling (zie Figuur 1). 3 Wat kan e gemeente voor u betekenen? Als u een vraag of klacht heeft, wilt u graag snel antwoor. De gemeente is aarom voor u als burger het aanspreekpunt. Eventueel vraagt e gemeente aan het waterschap of e provincie om mee te enken. Structureel probleem? Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht ten aanzien van gronwater. Dit betekent at ze maatregelen nemen om structurele gronwaterproblemen in het openbaar gemeentelijke gebie zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Maar wat is een structureel probleem? Tijelijke wateroverlast na een stevige regenbui is niet structureel. Wat wel structureel is, verschilt van gemeente tot gemeente. Dit komt, omat boem en gronwatersysteem in elke gemeente net even aners zijn. U kunt bij uw eigen gemeente nagaan hoe zij omgaan met gronwater. 4 5

4 4 Wat is e rol van het waterschap? Het waterschap is e beheerer van het hele watersysteem in het gebie, inclusief oppervlaktewater (sloten en kanalen) en gronwater. Daarnaast is het waterschap, samen met e provincies verantwoorelijk voor het reguleren van gronwateronttrekkingen. Wel is er een uielijke taakvereling tussen waterschap en provincie. De taken ie het waterschap uitvoert zijn: Het verlenen van vergunningen voor het permanent onttrekken van gronwater tot een hoeveelhei van m 3 /jaar en niet beoel voor boemenergiesystemen of openbare rinkwatervoorziening. Het verlenen van vergunningen voor het tijelijk onttrekken van gronwater ten behoeve van b.v. bronbemalingen, beregeningen en boemsaneringen. Het afhanelen van melingen van gronwateronttrekkingen (niet alle onttrekkingen zijn vergunningplichtig) Het registreren van ontrekkingen van gronwater in een lanelijk registratiesysteem en het uitoefenen van toezicht en actieve hanhaving op overtreingen. Het waterschap beooreelt ook e ruimtelijke plannen van gemeenten of er voloene rekening wort gehouen met (gron)water. Deze watertoets vormt e verbinene schakel tussen waterbeheer en ruimtelijke orening. Gronwaterstanen Door het instellen van oppervlaktewaterpeilen kunnen e gronwaterstanen woren beïnvloe. Als eze oppervlaktewaterpeilen tot te hoge of juist te lage gronwaterstanen leien, kan het waterschap it aanpassen. Hiervoor voert het waterschap eerst een stuie uit. Hierin wort een gronige analyse gemaakt van alle belangen ie samenhangen met het gron- en oppervlaktewater in een bepaal gebie. Dit plan kan leien tot e wijziging van het peilbesluit waarin e hoogte van e oppervlaktewaterpeilen staat beschreven. Op e website van het waterschap vint u e meest recente informatie over watergebiesplannen en peilbesluiten. Onttrekken van gronwater Als u gronwater wilt onttrekken moet u it melen bij het waterschap (en in een enkel geval bij e provincie zie hiervoor paragraaf 5). Meestal kunt u met een meling volstaan, maar in sommige gevallen is een vergunning noig. Het waterschap neemt in e vergunning voorwaaren op waaraan u moet voloen en hout hier toezicht op en hanhaaft bij overtreingen. Mochten zich problemen vooroen oor het ontrekken, an kan het waterschap zorgen at e onttrekking gestopt wort om een oplossing te zoeken. Hierbij kijkt het waterschap bijvoorbeel ook naar verontreiniging, verzakking, boemaling of gevolgen voor e natuur. Bij het waterschap kunt u nagaan voor welke activiteiten een vergunning noig is en wanneer u met een meling kunt volstaan. zijn bijvoorbeel natuur, lanbouw, bebouwing en boemenergiesystemen. Ook mag e kwaliteit van het gronwater niet negatief beïnvloe woren. 5 Wat oet e provincie? De provincie is verantwoorelijk voor e algemene kaers waarbinnen waterschappen en gemeenten moeten werken en voor e kwaliteit van het gronwater. Daarnaast regelt e provincie zaken zoals een schaecommissie voor gronwateronttrekkingen. Ook is zij aanspreekpunt voor e grotere of specifiekere gronwateronttrekkingen. Wanneer naar e provincie? In een aantal gevallen gaat e provincie over het verstrekken en hanhaven van vergunningen voor gronwateronttrekking. Die gevallen zijn: gronwateronttrekkingen voor openbare rinkwatervoorzieningen; onttrekkingen van meer an kubieke meter per jaar voor permanente (bijvoorbeel inustriële) oeleinen; onttrekkingen met bijbehorene infiltraties ten behoeve van boemenergiesystemen. Ronom rinkwaterwinningen zijn gronwaterbeschermingsgebieen ingestel. Voor bepaale activiteiten moeten in eze gebieen een meling plaatsvinen of een vergunning woren aangevraag bij e provincie. Aviescommissie De provincies hebben samen een onafhankelijke schaecommissie ingestel. Deze Commissie bestaat uit eskunigen ie e effecten van gronwateronttrekkingen en omvang van aaruit voorkomene schae kunnen onerzoeken. Zij kunnen via een verzoek aan e provincie oor eren woren ingeschakel als het vermoeen bestaat at men schae onervint als gevolg van een gronwateronttrekking. Om welke onttrekkingen gaat het? Voor tijelijke onttrekkingen - ten behoeve van het roog houen van bouwputten of boemsaneringen - moet u bij het waterschap een vergunning aanvragen of een meling oen. Dat gelt ook voor onttrekkingen voor agrarische oeleinen (gietwater,beregening of veerenking) of voor inustriële toepassingen (miner an kubieke meter per jaar). Waarom is it van belang? Het onttrekken van gronwater kan negatieve effecten hebben. Daarom zijn hier regels voor. Een van e afwegingen hierbij is at anere belangen niet onevenreig geschaa mogen woren. Anere belangen 6 7

5 6 Meer weten? Wilt u meer weten over gronwater? Meer informatie vint u op e website van uw gemeente en e sites van e verschillene overheen: Hoogheemraaschap De Stichtse Rijnlanen, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht: Waterschap Rivierenlan: Waterschap Vallei en Eem: Provincie Utrecht: Vitens: Oasen: Colofon Deze brochure is een uitgave van e provincie, e waterschappen en e waterleiingberijven Tekst en samenstelling Provincie en waterschappen Fotografie en illustraties Provincie Utrecht Vormgeving Del Puerto Design Drukwerk Multi Meia Centrum provincie Utrecht Oplage 1500 ex. December 2009