Nr.: 101 Lipverbindingen

Transcriptie

1 Nr.: 101 Lipverbindingen Omschrijving De lipverbinding is een klassieke hoekverbinding voor massief hout. Ze is geschikt voor het verbinden van bredere lijsten, platen en massief houten platen. Lipverbindingen worden parallel uitgefreesd. Het zijn open, zichtbare verbindingen. Ze zijn t.o.v. de open zwaluwstaartverbindingen eenvoudiger en moderner. De verdeling van de lippen wordt door het sjabloon bepaald. Festool biedt daarom twee verschillende freessjablonen voor het verbindingssysteem VS 600 aan. De keus voor een sjabloon is afhankelijk van de te gebruiken houtdikte: Sjabloon : omschrijving en gebruik Afb. 101/1 - FZ 6 te gebruiken van 6 tot 10 mm houtdikte (Afb. 101/1) - FZ 10 te gebruiken bij 10 tot 20 mm houtdikte (Afb. 101/2) Er kan dus met houtdikten van 6 tot 20 mm gewerkt worden. Afb. 101/2 Gebruiksmogelijkheden Daar waar open, zichtbare lipverbindingen gewenst zijn en waarde wordt gehecht aan een klassieke verbinding in een strak, modern jasje. - Ladekasten. - Overige meubels met zichtbare houtverbindingen - Lijstenwerk Voordelen van deze verbinding Grote stabiliteit. Relatief snel te maken (Ideaal voor kleine serieproductie). Houten delen van verschillende dikten kunnen dan met elkaar verbonden worden. Nadelen van deze verbinding Bij verlijming niet zelf klemmend; dit in tegenstelling tot zwaluwstaartverbindingen. Lijmklemmen zijn vereist. Lipverbindingen/Stand

2 Opmerkingen Het is mogelijk houten delen van verschillende dikten met elkaar te verbinden. Bijvoorbeeld kan bij een lade de voorzijde van dikker materiaal zijn dan de zijkanten en de achterzijde. Om op beide hoeken een halve lip te krijgen, dient de werkstukbreedte door 6 c.q. 10 deelbaar te zijn. Machine/Toebehoren Basisuitrusting: Festool bovenfrees OF 900E, OF 1000EB, OF 1010EB of OF 1400EBQ. Afb. 101/3 Festool OF 1010 EB - Verbindingssysteem VS 600 GE (Bestelnummer ). Afb. 101/4 Zinvolle toebehoren Centreerdoorn, bestelnummer De kegelvorm maakt het exacte centreren van de kopieerring mogelijk. Dit artikel is niet nodig bij gebruik van de OF 1400EBQ. - Afzuigadapter: maakt een werkende spaanderafzuiging direct op het werkstuk mogelijk, daar waar spanen geproduceerd worden. Bestelnummer voor OF 900E, OF 1000EB en OF 1010EBQ en bestelnummer voor OF 1400EBQ. Lipverbindingen/Stand

3 Festool Cleantec stofafzuiger CT(M) met afzuigslang D27mm. Afb. 101/5 Festool CT 22 E Uitrusting voor houtdikten 6-10 mm: - 1 Lipverbindingseenheid FZ 6 (Bestelnummer ) - 1 Kopieerring KR D 8,5 (is in de leveringsomvang van de FZ 6 bijgesloten). Voor OF 1400EBQ dient u extra aan te schaffen kopieerring met artikelnummer Spiraalgroeffrees HS 6/16/60 (Bestelnummer ) voor naaldhout, of HW 6/16/60 (Bestelnummer ) voor hardere houtsoorten en MDF. Afb. 101/6 Uitrusting voor houtdikten mm: - 1 Lipverbindingseenheid FZ 10 (Bestelnummer ) - 1 Kopieerring KR D 13,8 (is in de leveringsomvang van de FZ 10 bijgesloten). Voor OF 1400EBQ dient u extra aan te schaffen kopieerring met artikelnummer Spiraalgroeffrees HS 10/30/60 (Bestelnummer ) voor naaldhout, of HW (Bestelnummer ) voor hardere houtsoorten en MDF. Splinterhoutje: verhindert het uitsplinteren van de kopse kanten. Dient ca. 5 mm dikker en ca. 20 mm breder te zijn dan het werkstuk. HW frezen zijn geschikt voor alle houtsoorten en hebben een langere standtijd. In vergelijking met gewone groeffrezen met rechte snijkanten zorgen spiraalgroeffrezen voor een nagenoeg splintervrije snijkant. Voorbereiding/Instellen Gebruik hout zonder knoesten! Maatvoering: houtlengte = werkstuklengte Lipverbindingen/Stand

4 Merkteken (driehoek). Zet het merkteken voor lades op de bovenste smalle delen. Zet het merkteken voor meubelstuk op de voorste smalle zijden. de van een merkteken voorziene, zichtbare delen van het werkstuk liggen altijd tegen de aanslagen aan. Afb. 101/7 Merkt u de doorgaande delen met een "D" Voorbereiding van de bovenfrees Inbouw van de kopieerring (centreren!). Inbouw van de te gebruiken frees. Afb. 101/8 Voorbereiding VS 600 Grondeenheid met lijmklemmen op de werktafel vastklemmen. Afb. 101/9 De sjablonen in verlaagde houder schuiven. (De houder staat op de middelste instelling. Het zwenkmechanisme wordt alleen bij deuvelen gebruikt! Daar de sjablonen iets doorbuigen dient u er op te letten dat ze goed in de houders geschoven worden. De omgebogen achterzijde van de sjabloon dient naar boven te wijzen. Afb. 101/10 Lipverbindingen/Stand

5 De verstelbare aanslagen aan de voorzijde van de grondeenheid in de met een dubbele pijl (pijl A) gemerkte uitsparing van de sjabloon schuiven, zo dat beide bovenste pijlmarkeringen van deze aanslagen tegen de rechte kanten van de linker en rechter uitsparing liggen. Al naar het te gebruiken sjabloon de draaibare aanslagen op "FZ 6" of "FZ 10" zetten. De aanslagen wijzen naar het midden van de grondeenheid (Pijl B) Afb. 101/11 Inbouw splinterhout: Splinterhout onder de sjabloon plaatsen, tegen de linker aanslag en gelijk met de voorzijde van de VS 600 laten lopen. Daartoe als hulp een plankje opspannen. Splinterhout met de achterste drukbalk vastklemmen. Het blijft tot het einde van uw werk op deze positie liggen. Afb. 101/12 Daar de werkstukken loodrecht van onderen tegen het sjabloon worden geschoven, dient u het sjabloon aan het splinterhout vast te schroeven zodat deze niet naar boven weg kan zwenken. (Schroef 3 x 15) Afb. 101/13 Werkwijze Inspannen van het werkstuk Ter overname van de exacte freesdiepte proefstukjes gebruiken. (Proefstukjes hebben altijd een gelijke dikte als het te maken werkstuk!) Bij het inspannen van het werkstuk: FZ 6 De beide te bewerken werkstukken kunnen tegelijkertijd worden opgespannen. FZ 10: Bij houtdikten tot 18 mm kunnen beide te bewerken werkstukken tegelijkertijd worden opgespannen. Dikker hout wordt gescheiden gefreesd. Lipverbindingen/Stand

6 Neem twee bij elkaar horende werkstukken en houdt deze zoals ze volgens het merkteken samen horen. Afb. 101/14 Leg de plankjes tegen elkaar, zo dat de te verbinden kopse kanten naar boven wijzen. Het doorgaande werkstuk "D" ligt vooraan! De merktekens wijzen naar de linker aanslag (Pijl). Beide werkstukken worden tegelijkertijd loodrecht tegen de voorzijde van de VS 600 geplaatst, de kopse kanten liggen van boven tegen het sjabloon. De linkerkanten liggen verspringend tegen de aanslag aan. Werkstukken worden met de voorste drukbalk vastgeklemd. Afb. 101/15 Bij het maken van lipverbindingen worden alle freeswerkzaamheden tegen de linker aanslag uitgevoerd. Belangrijk is dat de zichtbare smalle voorzijden altijd tegen de aanslag liggen. Lipverbindingen/Stand

7 Instellen van de freesdiepte Plaats de bovenfrees op de sjabloon en stel de freesdiepte op de houtdikte in. Gebruik daarvoor een origineel werkstuk, (Pijl). Als hout van verschillende dikten wordt gebruikt, dan wordt eerste met geringere freesdiepten gewerkt Afb. 101/16 Om verlijming te vergemakkelijken dienen de lippen niet over de buitenvlakken te staan. Het kan zelfs voordelig zijn de lippen ca. 1/10 korter te houden. Zo kan bij verlijming een oplage direct tegen het vlak worden geplaatst. Voorwaarde is dan wel een nauwkeurige en splintervrij gezaagde kopse kant. Bij overstaande lippen kan door de druk van lijmklemmen het hout krom buigen. Aanbouw van de afzuigadapter Schuif de bovenfrees geheel in de sjabloon. De pistoolgreep van de bovenfrees wijst naar rechts. Bevestig de afzuigadapter aan de bovenfrees, houd ca. 10 mm afstand tot het werkstuk. Spiraalgroeffrezen D=10 leveren lange vezelige spanen op. Dit kan leiden tot verstopping van de afzuigslang D 27. Frezen Bewerk één hoekverbinding na de andere. Let altijd bij het plaatsen van de werkstukken op de merktekens. De freesrichting kan naar believen van links naar rechts of omgekeerd zijn, omdat hier uitsluitend horizontaal gewerkt wordt. Afb. 101/17 De geleiding van de bovenfrees wordt bepaald door de kopieerring. Deze is "onzichtbaar". U dient de bovenfrees zo te geleiden dat de kopieerring altijd contact heeft met de sjabloon. Loopt u de contour van de sjabloon "blind" na. Freesrichting is van links naar rechts Afb. 101/18 Let op: Licht u de bovenfrees tijdens het frezen in geen geval op. Zodra de kopieerring uit de sjabloon gelicht wordt, zult u in uw sjabloon frezen! Lipverbindingen/Stand

8 Houd de bovenfrees altijd recht op de sjabloon. Oplichten of schuin houden van de bovenfrees leidt tot afwijkingen van de nauwkeurigheid. Controleer direct na het frezen, of de lippen gelijk van diepte zijn. Frees indien nodig direct na. Opnieuw inspannen om na te frezen is onnauwkeurig. Draai de vaststelschroef van de hoogteverstelling van de bovenfrees niet los. De freesdiepte kan hierdoor wijzigen. Afb. 101/19 Let op: indien u zich niet aan bovenstaande regels houdt is er gevaar voor lichamelijk letsel! Controleren en instellen van de nauwkeurigheid Neem na het frezen de werkstukken en pas ze in elkaar. Past de verbinding, dan kunt u direct beginnen met werken. De afstand tussen de lippen van de sjabloon moet iets groter zijn dan de diameter van de kopieerring, anders past de kopieerring er niet in. Daarom is een geringe tolerantie in de nauwkeurigheid onvermijdbaar. Is de verbinding te los: kopieerring bij het uitfrezen alleen aan één zijde van de sjabloonlip lineair heen en weer bewegen. Is de verbinding te strak: kopieerring bij het uitfrezen tegen de linkerkant van de sjabloonlip geleiden, bij het terughalen de kopieerring tegen de rechterkant geleiden. Afb. 101/20 Gebruik uitsluitend de door Festool aanbevolen nauwkeurig geslepen freesgereedschappen! Afwijkingen in de diameter van de freesjes leiden tot te losse of te strakke verbindingen. Zijn de lippen te kort: freesdiepte middels de fijninstelling van de bovenfrees vergroten. Frees moet dieper induiken. Zijn de lippen te lang: freesdiepte middels de fijninstelling van de bovenfrees verkleinen. Frees moet minder diep induiken. Voltooid werkstuk Bewaar een nauwkeurig werkstuk zorgvuldig. Het kan dienen als instelmaat. Heeft u tussentijds een ander sjabloon gebruikt, gebruik dit werkstuk dan om de freesdiepte in te stellen. Het maken van een nieuw proefwerkstuk is ook dan wel aan te bevelen. Afb. 101/21 Lipverbindingen/Stand