40e jaargang. M ei 2015

Transcriptie

1 356 Al s g u t t u o b la 40e jaargang M ei 2015

2 Periodiek uitgegeven door Stichting Lekko Foundation Verschijnt 6x per jaar Redactie-adres : Timorstraat 4, 2612 EJ Delft tel [email protected] Hoofdredactie: C. Peterse Medewerkers: P. Brom, A.W. van Bussel, F. van der Hoek, R. van der Hoek, L.A. van der Meijden, N.J. Ouwehand, R. Zegwaard Adresgegevens: (algemeen adres voor inlichtingen, abonnementen, adres-wijzigingen, opzeggingen, administratie): A.B. Braad (secretaris) Hooiland 35, 9205 ED Drachten tel [email protected] Website: Klachten over toezending: tel of [email protected] Abonnementen 2015: De tarieven vastgesteld voor 2015 Abonnee Nederland 44 per jaar Combi-abonnement Lekko NL en Int 76 per jaar Abonnee België priority 59 per jaar Combi-abonnement Lekko NL en Int 97 per jaar Overige landen op aanvraag Alle tarieven gelden voor een heel kalenderjaar. Verzending buiten Nederland altijd per priority (airmail). Alle abonnementen gelden tot wederopzegging en worden zonder tegenbericht automatisch verlengd. Gratis proefnummer op schriftelijke aanvraag verkrijgbaar op het adres van de secretaris. De stichting en de redactie aanvaarden geen aansprakelijkheid voor de juistheid van de in de artikelen voorkomende gegevens. Het gebruik maken van gegevens uit de artikelen geschiedt voor eigen risico. Het overnemen van welk deel ook van de inhoud van het blad is alleen toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Financiën: ABN AMRO Bank Rotterdam: NL86 ABNA (ABN AMRO Bank, Rotterdam, NederlandBIC/Swift Code: ABNANL2A) t.n.v. Stichting Lekko Foundation, Drachten Lay-out & DTP: Dtpplus - Spijkenisse Druk: Drukkerij Quadraat - Oud-Beijerland Advertentiewerving: Publiciteitsbureau Leeuwenbergh B.V. t.a.v. Frank van Gils Postbus 139 / 2170 AC Sassenheim tel [email protected] 2015 Lekko Maassluis ISSN Voorpagina: De ALP CENTRE, zie de rubriek Sleepvaart- en bergingsnieuws foto: ALP Inzet boven: De sleepboot SL BOYNE ISLAND van Smit Lamnalco (zie rubriek KORT) foto: Laurens de Bruijn Inzet onder: De BRAUNKOHLE XV, zie artikel pagina 107 foto: Lekko Inhoud De HUMBER met de kraan PACIFIC ATLAS geschilderd door Ron De Jong Beekhuizen. De sleepboot bracht de kraan van San Francisco naar Stanley. Een reis van mijl langs de Amerikaanse Westkust, dwars over de Pacific naar Tasmanie. De reis nam 84 dagen in beslag. Een hele onderneming voor de slechts 840 pk sterke sleepboot. Blz onderwerp 91 Einde van een tijdperk 103 Nieuws van overal 106 IVR berichten 107 Reederei Braunkohle GmbH 111 Rijnmondnieuws 115 Kort 121 Sleepvaart- en Bergingsnieuws 128 Stadt Sjøtransport 131 TOORONGA 90 Lekko nr. 356 Mei 2015

3 door Cock Peterse Het einde van een tijdperk Begin jaren 70 tot en met einde jaren 90 waren de jaren van de tow-out s. Er werden in die periode een groot aantal indrukwekkende betonnen offshore platforms gebouwd die door even indrukwekkende sleepboten naar hun posities op de Noordzee werden versleept. hoeveelheden beton, diepe fjorden en vele sleepboten waren nodig om de platforms op hun plek te krijgen. De eerste platforms zijn, net als de sleepboten die ze naar de locaties op zee trokken, alweer gesloopt. In totaal werden 47 betonnen constructies gebouwd en versleept (zie overzicht). Ze moeten niet worden verward met de vele diepdrijvende booreilanden die over de gehele wereld werden en worden versleept, deze verzorgden slechts het voorbereidende Het waren deze platforms die leidden tot een enorme schaalvergroting, tot supersleepboten met enorme vermogens. Een type sleepboot dat al snel weer achterhaald was. Voor de bouw, het transport, de zogenaamde towout en het positioneren van de platforms schieten superlatieven te kort. Enorme Verschillende platforms bij elkaar op de Noordzee, op de voorgrond de STATFJØRD B foto: Harald Pettersen - Statoil De enorme betonconstructies zijn goed voor spectaculaire transporten, hier de tow-out van het STATFJØRD-A platform foto: coll. Lekko Lekko nr. 356 Mei

4 werk. De betonnen platforms zijn permanente constructies die worden geplaatst nadat olie is gevonden. Ze worden gebruikt om de olie op te pompen en op te slaan. In de betonnen fundering, diep onder water, bevinden zich de opslagtanks. Op de fundering staan een of meer betonnen poten die tot ver boven het Noordzee niveau rijken. Daar op zijn de productie units geplaatst, de zogenaamde topsides, met alles dat nodig is om de olie te verpompen. Vanaf de platforms wordt de olie met tankers of via leidingen naar het vaste land getransporteerd. Meerdere platforms met soms aparte accommodatieplatforms en andere constructies, voor bijvoorbeeld het affakkelen, maken dat er midden op zee, honderden mijlen uit de kust indrukwekkende industriegebieden ontstonden. De gevaartes hebben zulke enorme afmetingen dat ze alleen in speciale, voor dit doel vervaardigde, bouwdokken kunnen worden gebouwd. De dokken liggen aan diepe fjorden, meestal in Noorwegen, sommige in Schotland. Een platform, het Andoc Dunlin A platform, werd in Nederland gebouwd, midden jaren 70, op de Maasvlakte. Voor de fundering van de platforms, met de tanks, waren afmetingen van meer dan 100 bij 100 meter, en hoogtes van tientallen meters geen uitzondering. Bij het hoogste platform, het Troll platform, hebben de poten een lengte van bijna 300 meter. De poten moeten uiteindelijk ruim boven zeeniveau uitsteken om het eigenlijke platform tegen de golven te beschermen. Er moest rekening gehouden worden met golfhoogtes tot zo n 20 meter. Als het gevaarte uiteindelijk gereed was werd het vanuit de bouwput naar diep water gesleept. Vaak ingewikkelde routes door diepe maar nauwe fjorden waarbij veel trekkracht en inventiviteit vereist werd. jaar naam diepte opdr. locatie type 1973 Ekofisk 71 m Phillips Noordzee (N) Doris 1975 Beryl A 118 m Mobil Noordzee (GB) Condeep 1975 Brent B 140 m Shell Noordzee (GB) Condeep 1975 Frigg CDP1 104 m Elf Noordzee (GB) CGS 1976 Brent D 140 m Shell Noordzee (GB) Condeep 1976 Frigg TP1 104 m. Elf Noordzee (GB) CGS 1976 Frigg MCP1 94 m. Elf Noordzee (N) CGS 1977 Dunlin A 153 m Shell Noordzee (GB) CGS 1977 Frigg TCP2 104 m. Elf Noordzee (N) Condeep 1977 Statfjord A 145 m Mobil Noordzee (N) Condeep 1978 Cormorant A 149 m Bratani Noordzee (GB) CGS 1978 Ninian 136 m Chevron Noordzee (GB) CGS 1978 Brent C 141 m Shell Noordzee (GB) CGS 1981 Statfjord B 145 m Mobil Noordzee (N) Condeep 1982 Maureen ALC 92 m Phillips Noordzee (GB) 1984 Statfjord C 145 m Mobil Noordzee (N) Condeep 1986 Gullfaks A 135 m Statoil Noordzee (N) Condeep 1987 Gullfaks B 141 m Statoil Noordzee (N) Condeep 1988 Oseberg A 109 m Norsk Hydro Noordzee (N) Condeep 1989 Gullfaks C 216 m Statoil Noordzee (N) Condeep 1989 Ekofisk 75 m Phillips Noordzee (N) CGS Prot. Ring 1993 NAM 43 m Shell Noordzee (NL) CGS 1993 Sleipner A 82 m Statoil Noordzee (N) Condeep 1993 Draugen 241 m Shell Noordzee (N) Condeep 1994 Heidrun 350 m Conoco Noordzee (N) Condeep 1996 Harding 109 m BP Noordzee(GB) CGS 1995 Troll A 303 m Shell Noordzee (N) Condeep 1995 Heidrun TLP 325 m Conoco Noordzee (N) TLP 1995 Troll B 325 m Norsk Hydro Noordzee (N) 1996 West Tuna 61 m Esso Australië CGS 1996 Bream B 61 m Esso Australië CGS 1996 Wandoo 54 m Ampolex Australië CGS 1997 Hibernia 80 m Mobil Canada CGS 2005 Sakhalin II 50 m Shell Rusland 2009 Adriatic LNG 28 m ExxonMobil Italië 2010 Prirazlomnaja Gazprom Rusland 2012 Sakhalin I 35 m ExxonMobil Rusland 2015 Hebrom Canada In de meeste gevallen werd het platform in een diepe fjord in de definitieve vorm samengesteld voor het naar zee werd gesleept. In de fjord werd de onderbouw afgezonken waarna de bovenbouw, de topside, met pompinstallatie en accommodatie e.d. op de onderconstructie geplaatst kon worden. Nadat het geheel was samengesteld werd het gevaarte naar de locatie gesleept en gepositioneerd. Voor het enorme vermogen dat noodzakelijk was voor dit transport en het in bedwang houden bij het positioneren werden meestal zes tot acht supersleepboten ingezet. De bekendste platforms die door de jaren heen werden gebouwd zijn de Condeep en Andoc (CGS) platforms. Het BRENT veld 92 Lekko nr. 356 Mei 2015

5 van Phillips Petroleum in 1973 een eerste betonconstructie gebouwd. Het betrof de tank Doris, een betonnen ronde tank van 100 meter hoog, met een diameter van 92 meter en een gewicht van ton. Drijvend stak de tank 66 meter onder water en 34 meter boven water. De tank werd door een 1,4 meter dikke betonnen buitenwand omgeven die als golfbreker diende. De Doris werd over een afstand van 168 zeemijlen vanuit Stavanger naar de definitieve afzinklocatie op zee gesleept. Voor het transport werden de Rode Zee en Witte Zee van Smit ingezet, de Simson, Pacific en Atlantic van Bugsier en verder de Noorse sleepboot Baus die fungeerde als stuurboot. Het traject werd met een snelheid van ongeveer 1 à 1,5 knopen afgelegd. De geleverde trekkracht was ruim 500 ton (elders in dit artikel een overzicht van de betrokken sleepboten). De ontwikkeling van de supersleepboten eind jaren 60 en begin jaren 70 was voornamelijk aan deze constructies te danken. Kon voor een booreiland worden volstaan met een of twee sleepboten van het kaliber Zwarte Zee of Noordzee, voor de betonnen gevaartes voldeden deze echt niet meer. Er werd een nieuw type sleepboot ontwikkeld, sleepboten als de Smit Rotterdam, de generatie supersleepboten. In 1972 waren er nog slechts 20 sleepboten met een trekkracht boven de 90 ton, in 1978 al bijna 70 (Job van Eijk in Lekko Int. 207). Het begin In de jaren 60 werd voor het eerst olie gevonden op de Noordzee en kwamen de eerste olievelden tot ontwikkeling. Een van de grootste velden was het Noorse Ekofisk veld. Voor dit veld werd in opdracht Een kleine twee jaar later, in de zomer van 1975, werd het ton metende Condeep platform Beryl A vanuit Stavanger naar haar bestemming op het Engelse continentale plat gesleept. Het eerste eigenlijke betonnen productieplatform. Opdrachtgever was Mobil. De afstand van 180 zeemijlen werd afgelegd door de net opgeleverde Smit Rotterdam en door de Noordzee van Smit, en Wotan, Atlantic en Pacific van Bugsier. De door deze vijf boten geleverde trekkracht bedroeg bijna 600 ton. De Noorse sleepboten Beni, Balder en Aiolos fungeerden als stuurboten. De Beryl A had de afmetingen van 100 x 100 meter. Bij het transport stak het platform 80 à 85 meter diep en ca. 65 meter boven water uit. Er moest, voordat open zee werd bereikt, eerst een nauwte worden gepasseerd in de fjord waarbij aan beide zijden nog slechts 25 meter water was. Het transport zou aanvankelijk 27 juni 1975 vertrekken maar Op pagina 92 een overzicht van de belangrijkste tow-out s. We hebben niet de bedoeling volledig te zijn. Wat we willen laten zien is hoe tussen de jaren 70 en jaren 90 de inzet van het type sleepboten is veranderd. De supersleepboten van Smit, Bugsier en Wijsmuller verdwijnen en worden vervangen door ankerbehandelingssleepboten van o.a. Farstad en Maersk. De bouw van de STATFJØRD-A en BRENT-B in de Gandsfjord foto: Aker Lekko nr. 356 Mei

6 Het Andoc DUNLIN-A platform, het enige in Nederland gebouwde platform foto: Lekko vanwege de weersomstandigheden werd uiteindelijk pas 4 juli vertrokken. Op 3 juli waren de weersvooruitzichten zodanig dat werd besloten te gaan varen. De sleepboten werden vast gemaakt en de kettingen voor de tijdelijke verankeringen konden worden doorgebrand. Tijdens het transport was de Condeep geballast tot een totaal gewicht van ton. Door de nauwte werd met een snelheid van een halve knoop gevaren op slechts 250 meter draad. Nadat het vrije water werd bereikt werd gevierd tot meter en de snelheid opgevoerd tot zo n 2 à 3 knopen. Op 9 juli werd de locatie bereikt en formeerden de sleepboten een stervorm om het gevaarte tijdens het afzinken op haar plaatst te houden. Op 10 juli stond de Beryl A uiteindelijk op de zeebodem en kon worden losgegooid. Ook bij de tow-out van de Cormorant A in 1978 een indrukwekkende vloot sleepboten. Het transport vertrok vanuit de Stord Fjord naar het veld voor de Schotse kust. Hier werden de Smit Houston, Smit Rotterdam, Noordzee, Oceanic, Pacific en Atlantic ingezet, goed voor maar liefst 780 ton trekkracht. Op 4 mei 1978 vond de tow-out plaats van het Ninian platform. Dit betonnen platform, voorzien van slechts een poot werd gebouwd in een bouwdok in het Schotse Loch Kishorn. De voet met tank had een diameter van 145 meter, de poot een diameter van 45 meter. Het betondeel van het platform was 136 meter hoog, de hoogte tot het dek van de topside was 155 meter. In mei 1977 werd het uitgedokt voor afbouw. Het uitdokken werd gedaan door vier sleepboten van Alexandra Towing, de Albert, Alfred, Crosby en Margam. September werd het platform naar diep water gesleept door vijf ankerbehandelingssleepboten van Offshore Supply Association (OSA), London (destijds onderdeel van het Duitse DDG Hansa). Door vier boten, op dat moment zo goed als nieuw, van de zogenaamde klasse, de Herdentor (1975), Schepelsturm (1975), Schnoorturm (1976) en Wedertor (1976). De boten hadden elk een trekkracht van 132 ton. De vijfde was de Hirtenturm (1977, trekkracht 105 ton). De laatste voer van 1989 tot 1991 als Guardsman voor United Towing, Hull. Voor het eerst werden niet de specifieke supersleepboten, maar alleen ankerbehandelingssleepboten ingezet. De eerste tow-out, de DORIS tank van Phillips Petroleum foto: Smit 94 Lekko nr. 356 Mei 2015

7 Hoewel nog niet voor de echte tow-out. In diep water werd het platform afgezonken om de bovenbouw te kunnen plaatsen. De uiteindelijke tow-out vond plaats op 4 mei 1978, door vijf supersleepboten van Bugsier en Smit en enkele kleinere boten die als stuurboot fungeerden. De Smit London, Noordzee en Poolzee van Smit en Arctic en Wotan van Bugsier waren de voorboten. De geleverde trekkracht bedroeg ongeveer 670 ton. De afstand tot de locatie ten noordoosten van de Shetlands bedroeg 520 zeemijlen. Het ANDOC platform In 1975 werd begonnen met de bouw van het Andoc (Anglo Dutch Offshore Concrete) platform Dunlin A. Op de Maasvlakte werd de fundering met de tanks en de vier poten van het platform gebouwd. De Dunlin A zou worden afgebouwd in Noorwegen. Opdrachtgever was Shell. Aanvankelijk was er ook nog een Dunlin B platform gepland maar deze is nooit gerealiseerd. Het is dan ook bij dit ene betonnen platform gebleven dat vanuit Nederland werd versleept. Uit krantenberichten uit die tijd blijkt dat de bouw van deze enorme betonconstructie geen financieel succes was. Mogelijk de reden om hier verder vanaf te zien en de volgende constructies in Noorwegen te bouwen. In Noorwegen waren de omstandigheden met de diepe fjorden en kortere afstanden naar de productielocaties ook meer geschikt. Juni 1975 werd de fundering, de tank van 100 x 100 meter, door sleepboten van de NRS uit het bouwdok gesleept. De maanden daarna werden de 112 meter hoge poten gestort. In Noorwegen zouden op de torens De beginjaren, DUNLIN-A, wordt naar zee gesleept door sleepboten van Wijsmuller en United Towing foto: Lekko nog vier, 30 meter hoge stalen kolommen, gesleept om daar te worden afgebouwd. worden geplaatst waarop het werkdek en Juni 1977 werd het platform door sleepboten de accommodatie zou komen. De gehele van Wijsmuller en United Towing van de constructie zou op een diepte van ca. 152 Stordfjord naar zee versleept. De reis ging meter worden afgezonken. Het platform, over 172 zeemijlen waarvan 32 door de zo was berekend, zou op deze manier met fjord. De sleepboten Typhoon en Tempest gemak het geweld van de Noordzee golven van Wijsmuller en Linesman, Guardsman, kunnen doorstaan. Op het noordelijke deel Serviceman en Winchman van United Towing van de Noordzee zijn golven van dertig meter fungeerde als voorboten, de Zweedse hoogte bij windkracht 12 geen uitzondering. sleepboten Poseidon en Neptun waren de Het dek van het platform, dat zo n stuurboten. Het transport vertrok op 4 juni, ton weegt, biedt plaats aan onder meer op 9 juni arriveerde men op de locatie. hotelaccommodatie voor 200 man, er is een boorinstallaties, twee hijskranen, een BRENT affakkelinstallatie en een helikopterdek. De Het Brent veld ligt ca. 186 kilometer ten hoogte tot het werkdek is 187 meter, de noord oosten van Lerwick, Schotland en werd totale hoogte inclusief boortoren 240 meter. ontwikkeld door Shell. De waterdiepte is ter plaatse ca. 140 meter. Brent A was een stalen De ton metende Dunlin A werd 7 jacket, de Brent B (1975), Brent D (1976) en juli 1976 door de Smit London, Rode Zee, Brent C (1978) waren betonnen constructies. Poolzee, Witte Zee, Wodan en Atlantic van In dit veld lag ook de opslagtank Brent E Rotterdam naar de Stordfjord bij Stavanger ofwel Brent Spar (1976). De tank, annex losboei van 147 x 49 meter werd in 1995 overbodig na de aanleg van een pijpleiding naar de Sullom Voe Terminal op de Shetlands. Door Shell werd de Brent Spar ontmanteld. Hier was destijds behoorlijk wat over te doen omdat men de boei wilde afzinken naar de zeebodem. Protesten van Greenpeace zorgde ervoor dat de tank op milieu verantwoorde manier op het land ontmanteld werd. De topside van de STATFJØRD-A wordt boven de poten gemanoeuvreerd. Op de foto sleepboten van de Hapag en Lütgens & Reimers foto: coll. Lekko Inmiddels is het gehele Brent veld gesloten en moeten de jackets en de topsides worden verwijderd en gesloopt. Allseas is hiervoor gecontracteerd en heeft hiervoor de Pioneering Spirit laten bouwen. Ze wordt momenteel afgebouwd op de Tweede Maasvlakte. Door Shell zullen overigens ook de pijpleidingen van de zeebodem worden verwijderd, tijden zijn veranderd. De Brent platforms werden tussen 1975 en 1978 door sleepboten van Smit en Bugsier naar hun positie gesleept op de Noordzee. In 1978 werd als laatste het Brent C Lekko nr. 356 Mei

8 versleept. De sleepboten Smit Rotterdam, Smit Houston, Oceanic, Simson en Pacific vertrokken eerst met het platform vanuit Schotland naar Noorwegen voor afbouw. Het was een van de langste transporten met een betonnen platform, er werd een afstand van zeemijlen afgelegd. De reis nam 14 dagen in beslag. Het platform met de afmetingen van 105 x 105 meter, was 212 meter hoog en had een gewicht van ton. De diepgang tijdens het transport was bijna 40 meter. FRIGG Ook het Frigg veld is inmiddels gesloten. Het ligt voor de Schotse kust, zo n 110 mijl ten oosten van Aberdeen. De productie kwam in 2004 tot een einde en de ontmanteling heeft daarna nog zeven jaar in beslag genomen. Daarbij waren o.a. Smit en ITC betrokken. De topsides werden verwijderd door de Taklift 4, de tanks met de betonnen poten zijn vooralsnog op de zeebodem blijven staan. Door de oliemaatschappijen wordt onderzocht of de betonconstructies kunnen worden verwijderd, maar er is nog geen oplossing gevonden om deze enorme constructies weg te halen, zolang steken de poten boven water. In 1971 werd het Frigg veld ontdekt, op dat moment een van de grootste offshore olie- en gasvelden ter wereld. In 1974 werd begonnen met de aanleg van leidingen en de bouw van de platforms. Er werden vier betonnen constructies gebouwd, twee een koloms, de MCP-01 en CDP-01 en twee stuks met twee en drie poten, de TP1 en TCP2. Frigg MCP- 01 werd in Zweden gebouwd en in 1976 naar de locatie gesleept. Het is een één koloms betonconstructie met een betonnen golfbreker met een doorsnede van ca. 70 meter. De hoogte tot het helidek is 145. Bij de bouw werd o.a. de Taklift 1 ingezet. De tow-out werd uitgevoerd door de Smit boten Poolzee en Rode Zee, en de Bugsier boten Atlantic en Pacific. De NRS sleepboot Smithbank en een Noorse sleepboot fungeerden als stuurboten. Contactueel was vastgesteld dat het transport pas kon vertrekken nadat de weersverwachtingen voor meerdere dagen hooguit windkracht 5 voorspelde, dit betekende uiteindelijk vijf dagen wachten in de fjord. Op zondag 24 augustus 1976 werd vanaf de bouwwerf in Stromstad, Zweden vertrokken. Het transport arriveerde zes dagen later op de locatie. De Frigg MCP-01 werd gepositioneerd in een waterdiepte van ca. 90 á 100 meter. De installatie van de platforms op het Frigg veld verliep niet zonder problemen, het boorplatform DP1 ging in 1974 tijdens de installatie verloren. Besloten werd destijds om het platform niet te verwijderen, maar het te laten waar het lag. Pas in 2005, na sluiten van het veld, werd met behulp van de Saipem 7000 eerst de topside, en vervolgens in 2008 de stalen jacket van de zeebodem verwijderd en naar een sloopwerf in de Stordfjord afgevoerd. De tow-out van de STATFJØRD-A foto: Leif Berge - NOM De SMIT ROTTERDAM met de topside van de STATFJØRD B geladen op twee pontons foto: Smit De twee betonnen platforms TP1 (twee poten) en TCP2 (drie poten) werden respectievelijk in 1976 en 1977 geïnstalleerd, de CDP-01 was alleen een boorplatform, en werd in 1975 geïnstalleerd en in 1989 al buiten gebruik gesteld en ontmanteld. Voor de tow-out van de in Schotland gebouwde TP1 en TCP2 platforms, werden o.a. sleepboten van Alexandra Towing en United Towing ingezet als stuurboten, en sleepboten van Smit en Bugsier als voorboten. STATFJORD Door Mobil werden de Condeep platforms Statfjord A, B en C in opdracht gegeven. De tow-out van Statfjord A was in 1977, de Statfjord B (zie artikel Lekko 346) volgde 5 november 1982, en de Statfjord C op 1 juli Het Statfjord A platform staat in een waterdiepte van ca. 145 meter, het is in totaal 254 meter hoog. Het betonnen platform werd gebouwd in de Gands Fjord, de topside bij Aker Stord. In de Noorse Digernessund werd de topside op het platform geplaatst. In 1974 werd begonnen met de bouw, het platform was juli 1976 gereed. Begin mei 1977 was de tow-out en eind 1979 kon de productie een aanvang nemen. Er werden in totaal zeven sleepboten ingezet bij het verslepen van het platform naar de afbouwlocatie, vijf voorboten en twee stuurboten. De tow-out s 96 Lekko nr. 356 Mei 2015

9 van de Statfjord A, B en C werden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van Wijsmuller. Voor Statfjord A werd als leidende sleepboot de Salvageman van United Towing ingezet met verder de Typhoon van Wijsmuller en de Husky van Heerema. Langszij van het platform lagen de Gelderland van Wijsmuller en de Karl van de Duitse firma Petersen & Alpers. Als duwboten fungeerden de Heerema sleepboten Laga en Njord, terwijl aan weerskanten achter de Irishman en Yorkshireman hadden vastgemaakt. Naast de tow-out van de betonnen gevaartes zat er meer sleepwerk aan de bouw van de platforms. Zo versleepte de Smit Rotterdam op 24 mei 1981 het platformdek voor het Statfjord B platform van Stavanger naar de bouwlocatie. Vanwege de enorme afmetingen werd de topside op het dek van twee pontons geplaatst waarbij de beide buiteneinden van het platform elk op een ponton rustte. Bij het verslepen werden de NRS sleepboten Breedbank, Brielsebank, Kwintebank en Sandettiebank ingezet als stuurboten. De betonnen constructie van het platform werd februari 1981 van Stavanger naar Vats gesleept voor afbouw. Daarbij werden de Husky, Njord, Laga, Typhoon, Groningen, Karl (van P&A), Salvageman, Irishman, Yorkshireman en de plaatselijke sleepboten Haabull, Haabas en Chief ingezet. De uiteindelijke tow-out vond in augustus 1981 plaats. Als sleepboten werden de Salvageman, Tempest en Typhoon, de Husky en de AHTS Maersk Runner ingezet. Achter stonden de Laga, Njord en Irishman vast. Het transport ging over een afstand van 284 mijl. Bij de tow-out van de TROLL-A half mei 1995 was geen Nederlandse sleepboot meer betrokken foto: Taubat Op 1 juni 1984 vertrokken acht sleepboten met het Statfjord C platform naar zee. Het ton metende platform stak tijdens de tow-out 139 meter diep. De sleepboten waren de Typhoon, Tempest, Smit Singapore, Oceanic, Arctic, Dag Viking, Frank Viking en Jon Viking. De laatste drie assisteerde alleen over de eerste 30 zeemijlen door de fjord. Op 5 juni arriveerde men op de afzinklocatie, maar vanwege het slechte weer op dat moment, windkracht 6 tot 8 moest de sleep gedurende vijf dagen gaande worden gehouden. Op 10 juni werd de Statfjord C gepositioneerd op slechts 8 meter van de ideale positie en 1 graad uit de ideale koers. Eerder, in januari was het onderste stuk van het 187 meter hoge platform al naar dieper water gesleept. Hierbij werden de Smit Rotterdam, Frank Viking en Maersk Clipper als voorboten ingezet. De Tempest en Typhoon fungeerden als duwboten, ze kregen hiervoor een speciale duwsteven. De Yorkshireman, Euroman, Friesland en De SLEIPNER ligt klaar om versleept te worden, een volgend platform in aanbouw foto: coll. Lekko Karl werden als stuurboten ingezet. Veel goed voor 815 ton trekkracht) naar locatie sleepboten voor een reis van 46 zeemijlen op het Engelse plat werd gesleept. Op 8 juni die uiteindelijk twee en een halve dag zou vertrok het transport om op 16 juni op locatie gaan duren. te arriveren. Het transport had met onstuimig Het maakt de moeilijke omstandigheden weer te maken, iets wat men probeert te duidelijk van een dergelijke sleepreis. ontlopen maar niet altijd kan ontlopen. Verdere ontwikkelingen De afmetingen van de platforms namen de Oktober 1982 vertrokken de sleepboten Smit loop der jaren verder toe, in mei 1986 werd Rotterdam, Smit Houston, Tempest, Typhoon, de Gullfaks A onder leiding van Smit en Arctic en Wodan met het onderste gedeelte Heerema naar haar positie op de Noordzee van het Maureen ALC platform vanuit gesleept. Het gevaarte had een gewicht Hunterston (nabij Glasgow) naar het 275 van maar liefst ton. Meer dan zeemijlen verder gelegen Loch Kishorn. Het 800 ton trekkracht, zo n pk, was onderste gedeelte bestond uit drie tanks met nodig om het gevaarte naar haar locatie te een diameter van 26 meter en was 75 meter slepen. Betrokken sleepboten waren de Smit hoog. In Loch Kishorn werd het platform Singapore, Husky, Retriever, Salvageman en afgebouwd waarna het in de zomer van 1983 de AHT Randfonn. De Smit Lloyd 90, Smit door de Smit Rotterdam, Smit New York, Lloyd 91 en Laga fungeerden als stuurboten. Typhoon, Oceanic, Caribic en Titan (samen Eerder, in augustus 1985 was het betonnen Lekko nr. 356 Mei

10 deel over een afstand van 140 mijl van de werf in Stavanger naar de diepe Stord fjord gesleept door de Husky, Retriever en Sollfonn met de Laga en Njord als stuurboten. De Varnebank, Kwintebank, Smit-Lloyd 114 en Smit-Lloyd 117 assisteerden bij het verankeren. De ton wegende deksectie werd begin januari 1986 versleept, om 17 januari op het onderstel te worden geplaatst. Bij dit transport waren de sleepboten Lunde Senior, Svitzer Jarl, Maersk Blower, Camp, Tug, Bison, Bever en Haabull betrokken. De deksectie was op maar liefst vier pontons geplaatst. De volgende jaren werden de Gullfaks B (maart 1987) en Gullfaks C ( ton, mei 1989) onder leiding van Smit en Heerema versleept naar de afbouwlocatie. De Gullfaks B werd versleept door de Smit Singapore, Smit-Lloyd 122, Laga, Retriever en Husky, Randfonn, Vikingbank en Maasbank. Het onderste deel van de Gullfaks C, de tanks, werden door de Smit-Lloyd 123, Dordtsebank, Kwintebank en Maasbank van Smit en de Noorse sleepboten Solform en Bison van Stavanger naar Vats gesleept. Het transport door de fjord ging over een afstand van 46 zeemijlen. De diepgang van de tank was 34 meter. Het transport nam 48 uur in beslag en er moest tegen een stroom van 0,3 knopen worden gevaren, de gemiddelde snelheid was 1 knoop. De Gullfaks A werd in een waterdiepte van 133 meter geplaatst, de totale platformhoogte is 270 meter. De Gullfaks B staat in een waterdiepte van 142 meter, de totale hoogte is 220 meter De PASVIK bij de PRIRAZLOMNAJA en de Gullfaks C staat in een waterdiepte van zelfs 217 meter geplaatst, de totale platformhoogte is 380 meter. De bedoeling is dat het veld tot 2030 in productie blijft. Smit en Heerema waren ook verantwoordelijkheid voor de tow-out van het ton metende Oseberg A platform. Het werd juli 1987 van Stavanger naar de Stord Fjord gesleept voor de afbouw. De towout vond plaats in mei Jaren 90 Uit bovenstaande verhaal is af te lezen dat er door de jaren heen steeds meer foto: Gazprom ankerbehandelingssleepboten worden ingezet bij de tow-out s. Het blijkt een aflopende zaak voor de supersleepboten, en daarmee voor Smit, Bugsier en Wijsmuller. De jaren 90 waren moeilijke jaren voor de sleepvaartbedrijven. Smit en Wijsmuller besloten vanuit concurrentie overwegingen in 1991 de vloot van zeesleepboten samen te voegen. De grote concurrent Bugsier, waar veel tow-outs mee waren uitgevoerd sinds de jaren 70 had haar laatste zeesleepboten begin jaren negentig opgelegd of verkocht. United Towing bestond al niet meer. Eind jaren 80 verkocht het bedrijf haar laatste De tow-out van de PRIRAZLOMNAJA foto: Gazprom 98 Lekko nr. 356 Mei 2015

11 Mosquito Cove droogdok naar Bull Arm in Trinity Bay werden de sleepboten Maersk Gabarus, Maersk Chignecto, Point Halifax, Bremen, Bremerhaven en Wal ingezet. Standby waren de Atlantic Teak en Gordon Gill (later Atlantic Ash). De toekomst is aan de FPSO, hier de PAZFLOR met 3 Fairmount sleepboten (2011) foto: Fairmount zeesleepboot, de Salvageman, en ging op werd het eiland afgezonken. Door het eigen in Howard Smith. De laatste was alleen gewicht zakte de betonconstructie 36 meter geïnteresseerd in de havenactiviteiten van weg in de zeebodem. De tien betrokken United Towing. ankerbehandelingssleepboten waren van Maersk, Farstad en van Viking. De grote tow-outs worden meer en meer door De Troll B werd vanwege de grote diepte ankerbehandelingssleepboten uitgevoerd. een drijvend platform, het enige betonnen Deze hadden het voordeel direct ingezet te drijvende platform. Het werd in juni 1995 kunnen worden bij het leggen van ankers, de door zes anchorhandling sleepboten van aanvoer van materiaal enz. Ze waren over het Maersk naar haar positie gesleept. algemeen eigendom van de grote bedrijven actief op de supply markt zoals Mearsk, Debakel Farstad en Viking Supply. Smit had geen Dat het ook wel eens mis ging bleek met specifieke ankerbehandelingssleepboten en de Sleipner A. Tijdens het plaatsen van Smit-Lloyd, ooit een pionier op de offshore de topside op de vier betonnen poten van markt, had geen vaartuigen sterker dan 120 het platform, in 1991 in de Gands Fjord, ton trekkracht. Bij de tow-out van het Troll A scheurde een van de 24 cellen waarop de en Troll B platform in 1995 waren dan ook vier poten werden geplaatst. Het platform geen Nederlanders meer betrokken. Bij de zonk in de 220 meter diepe fjord. Met de Troll A werden tien grote Noorse en Deense bouw was begonnen in juni 1989, de schade ankerbehandelingssleepboten ingezet. Het was 700 miljoen dollar. September 1992 platform was bestemd voor het Noorse veld werd de topside geplaatst op een nieuw op het noordelijke deel van de Noordzee. De onderstel en 7 juni 1993 vond de tow-out waterdieptes waren hier aanzienlijk groter dan plaats van het platform. De Sleipner A werd in de tot dan toe geëxploiteerde gebieden. vanuit Stavanger via de Ryfylke Fjord naar De totale hoogte van het platform was 472 de locatie op de Noordzee gesleept. Op 16 meter, de hoogte van het betondeel 369 juni werd het platform afgezonken op de meter (de Eiffeltoren in Parijs is slechts 300 juiste positie. De uiteindelijke tow-out van de meter hoog). Met de bouw van het Sleipner A werd ook uitgevoerd door Maersk, ton wegende gevaarte werd in 1991 Farstad en Viking. begonnen. Buiten Europa Op 10 mei 1995 werd vertrokken uit de Het Hibernia platform is het eerste betonnen Yrkjefjord nabij Stavanger. Het 225 meter offshore platform dat in Canada werd gebouwd. diep stekende platform moest hier eerst Als beveiliging tegen ijs is het platform een ondiepte van 237 meter passeren. De omgeven door een V-vormige constructie van totale afstand naar het olieveld bedroeg 174 1,4 meter dikke beton. De betonvoet is 105 mijl. De afstand werd met een maximum meter hoog. Bij de bouw werd onder andere snelheid van 2 knopen, in vijf dagen afgelegd. de Taklift 7 ingezet. Bij het uitdokken 14 Op de locatie werd door de sleepboten de november 1994 van de betonnen fundering gebruikelijke sterformatie ingenomen en met de tanks en het transport vanaf het De pontons AMT Transporter en Goliat 10 werden door de sleepboten Sirocco en Anglian Prince van Gdansk naar Newfoundland, Canada gesleept. Daar werd de ton wegende topside eind februari op de gekoppelde pontons geladen om naar het platform te worden gesleept. Op 28 februari 1997 werden de pontons over de afgezonken betonconstructie gevaren, waarna men de topside op het onderstel liet zakken. Hierbij werden de Maersk Placentia, Canmar Ikaluk en Canmar Miscaroo, Point Halifax, Atlantic Spruce, Atlantic Hemlock en Atlantic Fir ingezet. Uiteindelijk vertrok het platform 23 mei 1997 achter negen ankerbehandelingssleepboten van Maersk naar de locatie. Ingezet werden de Maersk Battler, Maersk Placentia, Maersk Champion, Maersk Mariner, Maersk Master, Maersk Pacer, Maersk Promoter, Maersk Tackler en Maersk Puncher. Geassisteerd werd door havensleepboten van Atlantic Towing. De Maersk Nascopie voer stand-by mee om eventuele ijsbergen uit de route weg te slepen. Op 6 juni arriveerde het transport op de locatie. Het ton wegende platform werd met een gemiddelde snelheid van 2 knopen gesleept. Er werd bijna ton trekkracht, zo n apk aan vermogen ingezet. De laatste 6 mijl was er slechts 10 meter ruimte tussen de 78 meter diep stekende constructie en de bodem van de zee. De Hibernia ligt 315 km ten oosten van St.John s, Newfoundland en Labrador, Canada in een waterdiepte van 80 meter. Het veld werd in 1979 ontdekt. Eind 1997 begon de productie van olie. De laatste platforms Er werden na de eeuwwisseling nog vijf betonnen productie en opslag units gebouwd. Op een na allemaal bestemd voor Rusland. Drie voor het Sakhalin veld in het oosten van Rusland en een voor Moermansk. De vijfde, het Adriatic LNG platform is eigenlijk geen platform maar een caisson. Het werd afgezonken buiten de haven van Venetië voor de aanlanding van gastankers. Het werd gebouwd in een speciaal aangelegd dok in Algeciras in Spanje. De Adriatic LNG meet 180 x 88 meter en heeft een hoogte van 50 meter. Het weegt ton. Vier sleepboten werden ingezet om het gevaarte over een afstand van zeemijlen Lekko nr. 356 Mei

12 Maersk sleepboten verzorgen de GJOA tow-out. De GJOA is een drijvend productieplatform bestemd voor werk op grote diepte foto: Aker naar de definitieve positie te slepen. Op 29 augustus werd het gevaarte uit het dok gesleept en vertrok men naar Venetië, waar het 28 september 2008 werd afgezonken in 28 meter diep water. Hier voor het eerst sinds de jaren 80 weer Hollands Glorie, Fairmount was de hoofdaannemer voor het transport en het in positie brengen van het platform. De sleepboten die werden ingezet waren de Fairmount Expedition, Fairmount Summit, Fairmount Glacier en de door Fairmount gecharterde Salvanguard. Samen goed voor 765 ton trekkracht. De gemiddelde snelheid van het transport van Algeciras naar Venetië was 4,25 knopen. Bij het in positie brengen werden de vier sleepboten nog geassisteerd door de Taurus van Harms en de Normand Mjolne. Voor de assistentie op de Adriatic LNG terminal zijn sinds de ingebruikname de vier sleepboten San Francesco, San Giorgio, San Marco en San Nicola van Smit Adriatic Towage actief. De andere platforms waren bestemd voor Rusland. Twee voor Shell, en een voor ExxonMobile, alle drie voor het Sakhalin veld. De vierde was voor Gazprom, voor Moermansk in het noorden van Rusland. Er werd gekozen voor betonnen platforms in verband met de ijsgang in het gebied. Betonnen platforms kunnen het ijs weerstaan en daardoor het hele jaar functioneren. De twee van Shell zijn de Lunskoye A (LUN-A) en de Piltun-B (PA-B) voor het Sakhalin II project. Ze werden 2005/2006 geplaatst. De platforms meten 105 x 88 meter, de tankbodem is ca. 13 meter hoog, de betonnen poten hebben een hoogte van 56 meter. De platforms werden gebouwd in een speciaal aangelegd bouwdok in de Russische haven Vostochny. De bijna ton wegende topsides werden bij Samsung Heavy Industries in Zuid Korea gebouwd en op speciaal gebouwde T-vormige pontons naar het reeds gepositioneerde betonnen onderstel gevaren, een reis van ca zeemijlen. Juni en juli 2005 vond de tow-out plaatst van de betonconstructies. Voor de LUN-A een zeereis van 960 zeemijlen (16 dagen). De tow-out werd uitgevoerd door drie ankerbehandeling sleepboten waaronder de Pacific Battler en twee vaartuigen van Maersk. Bij het uitdokken werden de apk sterke Mai-Po, Shek-O, Tai-Koo en Yam-O van Hong-Kong Salvage ingezet. De PA-B moest over een afstand van zeemijlen worden versleept, goed voor een reis van 17 dagen. Ook hier werden drie ankerbehandelingssleepboten ingezet. Op locatie werden de beide platforms afgezonken in ca. 50 meter diep water. De eerste topside werd op de speciaal gebouwde ponton Samsung TCB1 door de Salvanguard, Salviscount en De Hong van Korea naar Rusland gesleept. De sleepboot Fairmount Alpine voer stand-by mee en was betrokken bij het in positie brengen van de topside. Ter plaatse werd de ponton afgezonken zodat de topside op de betonpoten kwam te rusten. De eerste topside, de LUN-A werd juni 2006 geplaatst. De tweede topside werd juni 2007 door de Salviscount, Salveritas en Salviceroy op de ponton Samsung TCB2 van Korea naar Sakhalin gesleept en 5 juli in positie gebracht. Hier voer de Salvanguard stand-by mee en assisteerde bij het positioneren. In 2010 werd het, tot nog toe, enige platform in de noordelijke ijszee opgeleverd, de Prirazlomnaja. De bouw vond plaats in Severodvinsk, nabij Moermansk. Op 18 november vertrok men vanuit Severodvinsk naar de zo n 450 zeemijlen verder gelegen locatie. Het platform meet 140 bij 140 meter en weegt ton. Het staat in vrij ondiep water, op zo n 16 meter diepte. De tow-out werd uitgevoerd door zes sleepboten, onder geheel Russische verantwoording. De betrokken sleepboten waren de Eems, Vladislav Strizhov, Pasvik, Neftegaz 57, Neftegaz 61 en Kapitein Monkey. (656 ton trekkracht). Verder waren nog vier plaatselijk sleepboten betrokken bij het uitdokken. In 2012 werd uiteindelijk het vooralsnog laatste platform opgeleverd, de Arkutun-Dagi voor het Sakhalin I project. Opdrachtgever was ExxonMobile. Het platform was medio 2012 gereed voor de tow-out en 13 juli werd de constructie afgezonken op de juiste positie. De betrokken sleepboten waren de Salveritas, Salviceroy en Posh Constant. De Posh Venture voer stand-by mee en assisteerde bij het positioneren en afzinken, daarbij werd ook de Posh Conquest ingezet. Het platform werd gebouwd in Vostochny, en moest over een afstand van zeemijlen worden versleept. Het platform meet 100 x 135 meter, is 55 meter hoog en weegt ton. Het staat in 35 meter diep water. 100 Lekko nr. 356 Mei 2015

13 Overzicht van genoemde sleepboten naam eigenaar bwjr lengte-m. apk trekkracht, t. Het einde van een tijdperk Hoewel het einde van de betonnen platforms nog niet in zicht is, is de grote hoos voorbij. Naast de vijf in de 21 e eeuw gebouwde betonnen platforms is momenteel, medio 2015, alleen nog het Hebron platform in aanbouw, bestemd voor Newfoundland, Canada. De bouw begon oktober 2012, het platform werd 22 juli 2014 naar diep water gesleept voor afbouw. Bij deze klus waren de AHT s Venture Sea en Havila Venus betrokken en de plaatselijke sleepboten Océan A. Simard, Océan Serge Genois, Océan Bertrand Jeansonne, Océan Ross Gaudreault, Océan Arctique en Océan Stevns. De sleepboten Atlantic Hemlock en Atlantic Larch waren stand-by. De platforms worden alleen nog voor specifieke situaties gebouwd zoals in Canada en Rusland waar de betonnen constructies bestand zijn tegen ijsgang. Mogelijk dat bij de ontwikkeling van de olievelden in het Russische Noordpoolgebied weer meer behoefte komt aan dergelijke constructies. Mogelijk dat dit wederom een explosieve toename te zien zal geven zoals in de jaren 70, 80 en 90. Boren in het noordpoolgebied is overigens vanuit milieuoogpunt omstreden, maar Russen houden zich niet bezig met dergelijke sentimenten. Nadeel van de betonnen platforms is dat ze, op een na, allemaal op de zeebodem zijn geplaatst. Daarmee zijn ze aan een maximale bodemdiepte gebonden. De diepste locaties waar platforms werden geplaatst waren tot zo n 350 meter. Hierdoor waren de enorme afmetingen voor deze betonnen productie- en opslageilanden noodzakelijk. Bij nog grotere dieptes lijkt het te kostbaar om nog grotere constructies te bouwen. De moderne vervangers zijn de FSO s en FPSO s. De Floating Storage and Offloading en Floating Production Storage and Offloading units. Door de snelle ontwikkeling van de moderne DP systemen is het mogelijk geworden deze drijvend fabrieken op hun plaats te houden. Ze zijn hiertoe uitgerust met satelliet navigatiesystemen en een geavanceerd stelsel van schroeven en ankers. FPSO s zijn vaak zo n 300 meter lang en er lijkt geen diepte beperking. Vanwege de enorme afmetingen, en de enorme waarde van deze drijvende fabrieken worden bij het verslepen en positioneren nog steeds meerdere sleepboten ingezet. Maar wel altijd de moderne ankerbehandelingssleepboten, deze hebben de klassieke supersleepboten geheel verdrongen. SMIT ROTTERDAM Smit SMIT LONDON Smit SMIT SINGAPORE Smit SMIT HOUSTON Smit SMIT NEW YORK Smit RODE ZEE Smit NOORDZEE Smit POOLZEE Smit ZWARTE ZEE Smit WITTE ZEE Smit OCEANIC Bugsier 1969/ /189 ARCTIC Bugsier ATLANTIC Bugsier WOTAN Bugsier SIMSON Bugsier PACIFIC Bugsier CARIBIC Bugsier HERDENTOR OSA SCHEPELSTURM OSA SCHNOORTURM OSA WEDERTOR OSA HIRTENTURM OSA TYPHOON Wijsmuller TEMPEST Wijsmuller LINESMAN United Towing GUARDSMAN United Towing SERVICEMAN United Towing WINCHMAN United Towing SALVAGEMAN United Towing HUSKY Heerema RETRIEVER Heerema MAERSK RUNNER Maersk RANDFONN Bergesen SMIT-LLOYD 122 Smit-Lloyd MAERSK BATTLER Maersk MAERSK PLACENTIA Maersk MAERSK CHAMPION Maersk MAERSK MARINER Maersk MAERSK MASTER Maersk MAERSK PACER Maersk MAERSK PROMOTER Maersk MAERSK TACKLER Maersk MAERSK PUNCHER Maersk FAIRMOUNT EXPEDITION Fairmount FAIRMOUNT SUMMIT Fairmount FAIRMOUNT GLACIER Fairmount SALVANGUARD Semco SALVISCOUNT Semco SALVICEROY Semco SALVERITAS Semco POSH CONSTANT Posh-Semco POSH VENTURE Posh-Semco POSH CONQUEST Posh-Semco PACIFIC BATTLER Swire-Pacific DE HONG COESS EEMS Femco VLADISLAV STRIZHOV Gazprom PASVIK NEFTEGAZ NEFTEGAZ KAPITAN MONKEY Lekko nr. 356 Mei

14 Verhuur sleep-/werkboten Assistentie en bevoorrading Sleeptransporten over zee en binnenwateren Postbus AD Sliedrecht Telefoon Fax Internet: Ocean Towage & Salvage Offshore Chartering Heavy Lift/Project Cargo Transportation Neptune Shipyards BV Bijdorpplein 41, 2992 LB Barendrecht, The Netherlands. Internet: Tel.: (24 hours a day, 7 days a week) Neptune Shipyards BV Veerdam 1, 5308 JH, Aalst The Netherlands Phone: (+31) Website: [email protected] 102 Lekko nr. 356 Mei 2015

15 samengesteld door Toon van Bussel Nieuws van overal AUSTRALIË 24,47 x 11,33 m. totaal 5710 apk. De onder de vlag van Singapore varende slb. Snelheid: 13 knopen. Trekkracht: 70 ton. Magtrans II, (2011, apk) is in 2014 Reder: Lutgens & Reimers, Hamburg. hernoemd in Magdragon II door Cape Preston Port Co., Perth, W.A. FINLAND De slb. Atlas, ex Per 10 (1972, apk) BRAZILIË is in 2012 door Hakans, Turku verkocht aan Nieuwbouw: slb. SST Parintins. Opgeleverd: Soderhamns Stuveri, Soderhamn, Zweden, Werf: Keppel Singmarine, Santa en hernoemd in Migg. Atharina (bn. 1007) bt. Afm. 29,40 x De slb. Janet (2006, apk) is in ,25 x 4,50 m. 2x Caterpillar, totaal hernoemd in Triton door Kaplaaki, Rauma. apk. Trekkracht: 45 ton. Schroeven: 2 x Schottel. Reder: Rebras, Rio de Janeiro. FRANKRIJK Nieuwbouw: Multi Carrier Roxane Z. CANADA Opgeleverd: Werf: Neptune, Aalst De slb. Chaulk Determination, ex Commodore (bn.445). 499 bt. Afm. 34,00 x 13,00 x 4,41 Straits 13, (1966, apk), eigendom m. Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 10 van Chaulk, Monton, N.B. is op 26 december knopen. Reder: Jimar Offshore, Marseille in Trois Rivieres, P.Q. gezonken. GRIEKENLAND De slbtn. Pavlos Bakogiannis, ex Elsakar 91, Escravos Seahorse 88, en Nisos Kalamos, ex Aspiana 89, Benin Seahorse 87, beiden (1977, apk), eigendom van Portolos Tugs, Piraeus, zijn in 2014 in Griekenland gesloopt. GROOT BRITTANNIË De slb. Forth Drummer, ex Lady Laura 00 (1967, apk) is in 2015 door Briggs, Aberdeen verkocht aan Thames Towage, Benfleet en hernoemd in Boss Tug. De slb. Nore Challenger, ex Superbe 01, Huarne 78 (1973, apk) is in 2014 door Nore Maritime, Sittingbourne hernoemd in Superbe onder de vlag van de Comoren. De slb. Sun Swale, ex Clairvoyant 81 (1968, apk), eigendom van TP Towage, Gibraltar is op 16 maart 2015 t.h.v. Gibraltar tot zinken gebracht. Nieuwbouw: slb. SD Angeline. Opgeleverd: Werf: Damen, Hardinxveld (bn ). 200 bt. Afm. 26,25 x 13,00 CHINA De slb. Yeung Chau, (2003, apk) is in 2014 door Hong Kong Salvage & Towage, Hong Kong verkocht aan Coremar, Bogota, Colombia en hernoemd in Altra onder de vlag van St. Vincent. De slb. Hai Gang 107 (2007) is in 2014 door de Chinese regering verkocht aan Svitzer Australasia en hernoemd in Svitzer Wombi. Ze is vervolgens door Svitzer Australasia overgedaan aan Svitzer Canada en hernoemd in Svitzer Cartier. Nieuwbouw: slb. Jin Gang Lun 35. Opgeleverd: Werf: Fuxing, Shanghai. Afm. 38,00 m. 2 x Yanmar, totaal apk. Snelheid: 14 knopen. Trekkracht: 62,1 ton. Reder: Tianjin Port. De PER, op de foto nog in dienst van Röda Bolaget (Svitzer) foto: Wouter van der Veen CUBA De Cypriotische vlag slb. Jupiter (2009, apk) is in 2014 hernoemd in Jupiter A onder de Panamese vlag door Empresa de Navegacion Caribe, Havana. DUITSLAND De slb. Conrad, ex Pieter 08, Wielingen 92 (1968, 750 apk) is in 2014 door Colcrete von Essen, Rastede verkocht aan Kustendienst NOK en hernoemd in Schwartenbek. Nieuwbouw: slbtn. Brake en Perfect. Opgeleverd: Werf: Damen, Gorinchem (bn en ). 268 bt. Afm. De sleepboot ELIOTT (ex CLUAIN TARBH) onderweg met de SUN SWALE foto: Gijs Dijkdrenth Lekko nr. 356 Mei

16 De TEIMOSO, de v.m. AZIEBANK, is gesloopt (zie Portugal) foto: Nico Ouwehand m. totaal 3874 apk. Trekkracht: 45 ton. Reder: Serco Denholm, Greenock. INDIA De onder de vlag van Mongolië varende slb. Hachiryu, ex Hachiryu Maru 06 (1992) is in 2014 door Synergy Maritime, Chennia verkocht aan Ocean Sparkle, Hyderabad en hernoemd in Ocean Legend. De slb. Ocean Splendour, ex Kaio Maru 02, Izumi Maru 93 (1981, apk), eigendom van Ocean Sparkle, Hyderabad, is in 2015 te Mumbai gesloopt. IRAN De slb. Maziar (1975, 730 apk) is in 2014 door Karoon, Khorramshahr verkocht aan Milad Jasbi, Iran en hernoemd in Mehrdad Karoon. ITALIË De slb. Nevola, ex Dogancay XV 09 (2007, apk) is in 2014 door Corima, Ancona verkocht aan Emco Marine, Ashdod, Israel, en hernoemd in Emco V. MALEISIË De slb. Tekun (2014) is in 2014 door Thamaus, Sandakan verkocht aan UrbaCon Trading & Contracting, Doha, Qatar en hernoemd in UCC TGB 26. NAMIBIË De slb. J.A. Kruger (1972, apk) is in 2014 hernoemd in Ondjaba door Namport, Walvis Bay. NEDERLAND De slb. Blizzard, ex Maersk leader 07 (1987, apk) is in 2014 door Tschudi Ofshore, IJmuiden verkocht aan Resolve Marine, Fort Lauderdale, Fl., Ver. Staten en hernoemd in Resolve Blizzard. De slb. Poseidon (2001, apk) is in 2015 door de Gemeente Amsterdam verkocht aan BST, Dintelsas en hernoemd in Furie 4. De onder de vlag van Bahamas varende slb. Smit Rima (1999, apk) is in 2014 hernoemd in SL Rima door Smit Lamnalco, Rotterdam. De slb. Bever (2010, apk) is in 2015 door Viegers, Andijk overgedaan aan Iskes, IJmuiden. Nieuwbouw: slb. Multratug 28. Opgeleverd: Werf: Damen, Gorinchem (bn ). 295 bt. Afm. 28,67 x 10,43 m. Trekkracht: 61 ton. Reder: Multraship, Terneuzen. Slb. Alp Striker. Opgeleverd: Werf: Niigata, Zosen, Niigata, Japan. Afm. 88,90 x 21,00 x 9,50 m. 4x MAK, totaal apk. Snelheid: 19 knopen. Trekkracht: 300 ton. Reder: Alp Maritime, Rotterdam. Slb. Barney. Opgeleverd: Werf: Damen, Hardinxveld (bn ). 239 bt. Afm. 30,02 x 13,46 x 3,20 m. 3x Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 10 knopen. Trekkracht: 30 ton. Reder: Van Dodewaard, Zwijndrecht. Slb. Multratug 30. Oplevering: Werf: Damen, Gorinchem. 574 bt. Afm. 32,70 x 12,82 x 5,35 m. 2x Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 14 knopen. Trekkracht: 83 ton. Reder: Multraship, Terneuzen. Slb. Noordstroom. Opgeleverd: Werf: Damen, Hardinxveld. 285 bt. Afm. 34,80 x 12,00 x 4,30 m. 3x Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 11 knopen. Trekkracht: 55 ton. Reder: Van Wijngaarden, Hardinxveld. NIGERIA De Cypriotische vlag slb. Afrik Kudu, ex Lamnalco Kudu 12 (1992, apk) is in 2014 door Afrik Delta, Lagos verkocht aan Joetek, Effurun en hernoemd in Perelade 1. PAPOEA NIEUW GUINEA De slb. Cape Raoul, ex Sirius Cove 73 (1958, apk) is in 2010 door Islands Shipping, Rabaul verkocht aan Bismark Maritime, Lae en hernoemd in Hercules. PORTUGAL De slb. Teimoso, ex Wellington 05, Gurnard 85, Aziebank 82 (1961, apk), eigendom van Lutamar, Setubal is in 2014 te Lissabon gesloopt. QATAR Nieuwbouw: slbtn. Al Kharsaah en Umm al Subum. Opgeleverd: Werf: Nakilat Damen, Qatar. Afm x m. 2x Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 12 knopen. Trekkracht: 45 ton. Reder: Nakilat Svitzer Wijsmuller, Doha. RUSLAND De slb. MB 135, (2014, apk) is in 2015 door de Russische marine hernoemd in Anatoly Tarasov. De slb. MB 134, (2014, apk) is in 2015 door de Russische marine hernoemd in Viktor Tikhonov. Nieuwbouw: slb. RB 366. Opgeleverd: Werf: Pella, Otradnoye. Afm. 25,40 x 8,80 x 4,20 m. 2x Caterpillar totaal apk. Snelheid: 12 knopen. Reder: Russische marine. SINGAPORE De slb. KST 55 (2010, apk) is in 2014 door Keppel Smit, Singapore overgedaan aan Limin Marine, Jakarta, Indonesië en hernoemd in Limin KST Lekko nr. 356 Mei 2015

17 De slb. Camar I (2005, apk) is in 2014 door Thong Yong, Singapore verkocht aan National Marine Dredging, Abu Dhabi, Ver. Arabische Emiraten en hernoemd in Al Fiyay. De slb. JMS Delta (2015, apk), eigendom van Jurong Marine Services, Singapore is op 15 januari 2015 gekapseisd en gezonken in de Yangtze rivier t.h.v. Jingjong, China, in pos. 32 N O. De slb. Swiber Lina (2011, apk) is in 2014 door Swiber Offshore, Singapore verkocht aan Servicio Marine Superior, Morgan City, L.A., Ver. Staten en hernoemd in Miss Molly onder de vlag van Vanuatu. De onder de vlag van Bahamas varende slb. KST Sphere (2007, apk) is in 2014 door Keppel Smit, Singapore overgedaan aan Smit Lamnalco, Rotterdam en hernoemd in SL Sphere. Nieuwbouw: slbtn. JMS Charlie, JMS Echo en JMS Foxtrot. Opgeleverd: Werf: Anhai Bengbnu, Shenzhou, China. 382 bt. Afm. 29,36 x 9,80 x 5,25 m. 2x Niigata, totaal apk. Snelheid: 12 knopen. Trekkracht: 52 ton. Reder: Jurong Marine Services, Singapore. SPANJE De slb. Brioso (1968, apk), eigendom van Reyser, Santander, is in 2014 gesloopt. De slb. Montebelo, ex Crosby 98 (1972, apk) is in 2014 door Remolcanosa, Vigo verkocht aan VGN Group, Piraeus, Griekenland en hernoemd in VGN Jordan. THAILAND De slb. Tarua 201 (1980, apk) is in 2014 door Thailand Port Authority, Bangkok verkocht aan SC Management, Bangkok en hernoemd in NP Jasmine. Marine, Jeddah, Saoedi Arabië en hernoemd in Huta 709. De Cypriotische vlag slb. Lamnalco Blackbird (2005, apk) is in 2014 door Lamnalco, Sharjah verkocht aan Saudi Arabian Government, Jeddah, Saoedi Arabië en hernoemd in Marlin 1. De Cypriotische vlag slb. SL Twite, ex Lamnalo Tern 13 (2006, apk) is in 2014 door Smit Lamnalco, Sharjah verkocht aan Afrik Delta, Lagos, Nigeira. Nieuwbouw: slbtn. SL Boyne Island, SL Heron Island en SL Quoin Island. Opgeleverd: Werf: Sanmar, Istanbul, Turkije. (bnrs. resp. 49, 56 en 31). 667 bt. Afm. 34,00 x 14,50 x 5,16 m. totaal apk. Snelheid: 12 knopen. Trekkracht: 85 ton. Reder: Smit Lamnalco, Sharjah. VERENIGDE STATEN De slb. Texian, ex Osage 92 (1980, apk) is in 2014 door Higman, Houston, Tx. verkocht aan Magnolia Midstream, Hahnville, La. en hernoemd in Texas. De slb. Nicky Ray, ex Kristin Lee Hannah 11, David E 00, Cheri Conway 96, Clark Frame 96, Carrie S ;68, Invaco 61 (1953, apk) is in 2014 door B & R., Blytheville, Ark. verkocht aan River Marine en hernoemd in Buckles. De slb. Arctic Dawn, ex Driver 02 (1973, apk) is in 2014 door Dawn Services, Terrytown, La. verkocht aan Don Jaime en hernoemd in Don Jaime. De slb. Cindy E, ex Gulf Stream 09, Coastal Gulf Stream 08, Todd Rick 93 (1963, apk) is in 2014 door Diversified Enviromental, Tampa, Fl. verkocht aan Specialist LLC en hernoemd in Realist. De Panamese vlag slb. Nalani, ex Nick Candies 04 (1981, apk), eigendom van Vogel Equipment, San Francisco, Ca. is op 22 januari 2015 gezonken z.w. van Barbers Point, Oahu, Hawaii in pos N W. De slb. Caribe Service, ex Declaration 99, Seminole Sun 97 (1970, apk), eigendom van Hornbeck Offshore, Covington, La., is in 2014 te Amerika gesloopt. De slb. Roger Williams (1960, apk) is in 2014 door McAllister, New York, N.Y. verkocht aan Marine Steel Marine Transport Line, Allendale, N.J. en hernoemd in Eric P. Thornton. Nieuwbouw: slb. Becky S. Opgeleverd: Werf: Main Iron Works, Houma, La. Afm. 30,48 x 11,58 x 4,11 m. 2x Caterpillar, totaal apk. Trekkracht: 60 ton. Reder: Bisso, New Orleans, La. ZWEDEN De onder de vlag van de Cook eilanden varende slb. Scantug 2, ex Mocarz 12 (1978, 935 apk) is in 2014 door Scandinavian Maritime, Norrkoping verkocht aan Alstar Alliance en hernoemd in Leontiy Martinovich. Nieuwbouw: eurocarrier Sound Supplier. Opgeleverd: Werf: Neptune, Aalst (bn.435). 255 bt. Afm. 26,48 x 11,00 x 3,50 m. 2x Cummins, totaal apk. Snelheid: 11 knopen. Trekkracht: 38 ton. Vlag: Gibraltar. Reder: Svensk Sjoentrepenad, Malmo. TURKIJE Nieuwbouw: slb. Yenicay. Opgeleverd: Werf: Sanmar, Tuzla. Afm. 18,70 x 9,20 x 3,70 m. 2x Caterpillar, totaal apk. Snelheid: 12 knopen. Trekkracht: 31 ton. Reder: Sanmar, Istanbul. VENEZUELA Nieuwbouw: slb. Gardenia. Opgeleverd: Werf: Bogazici, Istanbul, Turkije. Te water als Bogazici 17. Afm. 32,50 x 11,70 x 4,30 m. Totaal apk. Trekkracht: 70 ton. Schroeven: 2x Schottel. Reder: P.D.V.S.A., Punta Cardon. VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN De Panamese vlag slb. Sea Diamond X, ex Gulf Battler 07, Battler 95, Maersk Battler 94 (1976, apk) is in 2014 door Asaker Marine, Dubai verkocht aan Huta De MONTEBELO (Spanje), werd naar Griekenland verkocht foto: Derek Lilley Lekko nr. 356 Mei

18 Berichten van de IVR In Lekko 354 stonden sinds De duwsleepboot Marinus ( ) lange tijd weer mutaties van Aannemers bedrijf van Straaten in uit de binnenvaart Hansweert werd in 1966 bij Schlieker in vermeld. Hier nog een paar Sliedrecht gebouwd. (Afm. 12,18 x 3,45 x nagekomen oude mutaties. 1,08 m. 142 kw Caterpillar). Ex Wijdor, tot In volgende Lekko s weer 1974 van Aannemers bedrijf P.A. van Wijnen de recente mutaties. in Dordrecht, ex Adrianus tot 1984 van v. Straaten. De duwsleepboot Boreas ( ) van Ook de duwsleepboot Jan ( ) Sleepdienst en Bergingsbedrijf vaart nu als van Aannemers bedrijf van Straaten werd Boreas bij K.G. de Ruiter in Sliedrecht. Zij genoemd. Zij werd in 1963 gebouwd bij werd gebouwd in 1963 bij Visscher & Zn. in Schlieker in Sliedrecht. (Afm. 12,31 x 3,45 x Zwartsluis, bn.38. (Afm. 13,22 x 3,95 x 1,56 1,08 m. 125 kw DAF). m. 142 kw Caterpillar). Ex Broedertrouw XIII tot 1999 van Sleepdienst Broedertrouw in De sleepboot Laga ( ) van Zwijndrecht. Wagenborg Sleepdienst werd verkocht naar België en vaart nu als Guppy bij Guppy BvbA. in Schoten. Zij werd gebouwd 1n 1969 bij van Mill in Hardinxveld- Giessendam, bn.36. (Afm. 15,35 x 4,66 x 1,76 m. 353 kw Cummins). Ex Mustang tot 1999 van A. Messendorp in Papandrecht, ex Laga tot 2013 van G. de Jonge in Papendrecht, en tot 2014 van Hanzestad hijstransport BV. De sleepboot Georgeus van R.J.B. v.d. Zee in Harlingen ( ) vaart al sinds 2009 als Ertskade. Bij wie is niet bekend. Zij werd gebouwd in 1915 in s Gravenhage. (Afm. 14,63 x 3,71 x 196 m. 80 kw Kromhout). Ex Assai, Dirk tot 1920 van J. Hofijzer in Rotterdam, ex Truus tot 1920 van v. Wijk & Verburgh in Rotterdam, ex Reinod II tot 1970 van Reinigingsdienst van Gemeente Rotterdam, ex Leny tot 1992, ex Vrouwe Greta tot 1993 van B.J. Klink, ex Kontrol Besar van R.J.B. van Zon in Zevenaar, ex Georgeus bij L. Koning & C.A. v. Dijk in Kalenberg. BOREAS foto: Cees van t Wout 106 Lekko nr. 356 Mei 2015

19 door Cock Peterse Reederei Braunkohle GmbH Uit de nalatenschap van een familielid kwam een foto tevoorschijn van een oude Rijnsleepboot. Met digitale middelen was er achter te komen om welke sleepboot het hier ging; de BRAUNKOHLE XVI F.E. BEHRENS, gebouwd in Zoals de naam van de sleepboot al laat zien werd ze ingezet bij het transport van Bruinkool. Bruinkool kwam eind 19 e eeuw in zwang als brandstof. Daarmee ontstond ook de behoefte aan transport van de tot briketten verwerkte bruinkool. In de beginperiode werd de bruinkool op diverse manieren naar de havens vervoerd voor overslag in zeeschepen, maar vreemd genoeg maar weinig over het water. De bruinkoolgroeves waren vooral gevestigd Duitsland, in de buurt van Keulen en Dusseldorf dus vervoer over de Rijn leek vanzelfsprekend. Pas op 21 november 1899 werd in Keulen de Vereinigunggesellschaft Rheinischer Braunkohle Bergwerke opgericht. Door de samenwerkende bruinkoolbedrijven werd actie ondernomen om het transport over water te bevorderen. Er bestond in de beginperiode bij de handelaren om allerlei redenen weerstand tegen het vervoer van bruinkool over water. We gaan er hier niet verder op in, wie er meer over wil weten kan het boek Radersleepboten, de krachtpatsers van de Rijn van Arie Lentjes en Teun de Wit er op naslaan. Het in 2002 uitgegeven boek is nog bij de Slegte te verkrijgen. Het gevolg van de actie van de gezamenlijke bruinkoolbedrijven was inderdaad dat het vervoer over het water toenam. Hoewel in het begin de bruinkool door veel verschillende bedrijven werd vervoerd en het vervoer veelal ongeorganiseerd was. Pas na de Eerste Wereldoorlog kwam er meer organisatie in het transport van de bruinkool. Eind 1918 werd door de bruinkoolindustrie de vloot van T. Schürmann & Söhne overgenomen. De vloot bestond uit 2 stoomsleepboten, 4 radersleepboten, 11 kanaal sleepschepen en 14 rijnsleepschepen. De bruinkoolindustrie kreeg hiermee een eigen vloot. Door de toegenomen vraag naar bruinkool en daarmee ook de toename van het transport, werden de belangen van de verenigde bedrijven in de scheepvaart zo groot dat besloten werd een zelfstandig bedrijf op te zetten voor het vervoer van bruinkool. Op 21 november 1935 werd daartoe Reederei Braunkohle GmbH. te Wesseling opgericht, een zelfstandig bedrijf voor het vervoer van bruinkool. De vloot groeide geleidelijk en in 1943 had het bedrijf 24 sleepboten en 83 sleepschepen.de naoorlogse jaren waren moeilijke jaren. Kades en haveninstallaties waren beschadigd en een groot deel van de tonnage was verloren gegaan. De vloot moest opnieuw worden opgebouwd en gemoderniseerd. De gezonken en beschadigde schepen werden geborgen en weer in de vaart gebracht en er werd een aanvang genomen met de modernisering. Begin jaren 60 bestond de vloot uit 13 sleepboten, 34 sleepschepen en 20 motorvrachtschepen. Ook werd een begin gemaakt met de duwvaart. Bij werf De Biesbosch in Dordrecht werden duwbakken besteld en in 1963 kwam de duwboot Braunkohle I in de vaart. De twee sleepboten Braunkohle V en Braunkohle VIII werden omgebouwd tot duwboot. Langzaamaan werden in de daarop volgende jaren de sleepboten en sleepschepen vervangen door duwboten en duwbakken. In de jaren 80 werd het bedrijf verkocht aan het transportbedrijf RSB Logistic uit Keulen en hield het op te bestaan als zelfstandig bedrijf voor het vervoer van bruinkool. In Nederland werd in 1922 Rederij Amstelland opgericht, een volle dochter van het bedrijf uit Keulen. vlootlijst sleepboten (met dank aan Jaap Bijl) ss. BRAUNKOHLE II (radersleepboot) Geb Werf: Werft Ruhrort der Gutehoffnungshütte, Ruhrort. Afm. 70,00 x 8,50 x 16,00 (over raderkasten) x 1,50 meter. 800 ipk. 1884: T. Schurmann Söhne III, Tillmann Schürmann & Söhne, Ruhrort. 1919: Braunkohle II, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen gesloopt. ss. BRAUNKOHLE V WILHELM SCHROEDER (radersleepboot) Geb Werf: Werft Ruhrort der Gutehoffnungshütte, Ruhrort. Afm. 73,90 x De BRAUNKOHLE XVI F.E. BEHRENS, jaren 50 op de Rijn foto: Lekko Lekko nr. 356 Mei

20 8,25 x 16,16 (over de raderkasten) x 1,40 meter. 870 ipk. 1885: T. Schurmann Söhne V, Tillmann Schürmann & Söhne, Ruhrort. 1919: Braunkohle V Wilhelm Schroeder, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. 1935: Braunkohle V Wilhelm Schroeder, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen. In de oorlog beschadigd maar hersteld, 1945 weer in de vaart opgelegd, 1954 gesloopt. De BRAUNKOHLE XV - FRIEDERICH HASCHKE foto: Lekko ss. BRAUNKOHLE VI VIKTOR WEIDMANN Geb Werf: Cäsar Wollheim, Breslau. Afm. 31,85 x 6,35 x 1,47 meter. 350 ipk. ss. BRAUNKOHLE X Geb te Stettin. Afm. 26,52 x 5,08 x 1,55 meter. 260 ipk. 1897: Elsie. 1919: Braunkohle X, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. 19..: Odin, F. Kemke, Haren a/d Ems. ss. BRAUNKOHLE XI Geb te Danzig. Afm. 31,82 x 6,18 x 1,83 meter. 225 ipk. 1910: Frederich Wilhelm. 1919: Braunkohle XI, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. 19..: Tristan. ss. BRAUNKOHLE XII Geb te Landsberg a/d Warthe. Afm. 29,00 x 5,75 x 1,27 meter. 280 ipk. 1901: Gross Berlin. 1919: Braunkohle XII, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. ss. BRAUNKOHLE XIII Geb Werf: Nüske, Stettin. Afm. 27,83 x 6,32 x 1,54 meter. 240 ipk. 1910: Berthold. 1919: Braunkohle XIII, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. 1927: Neptun door USSR in beslag genomen en herdoopt in Dwina, 1967 gesloopt. Nogmaals de BRAUNKOHLE XV, nu in kleur Braunkohle VI, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen als herstelbetaling naar Frankrijk als Metz, Comp. Gén. pour la Navigation du Rhin, Straatsburg door oorlogshandelingen gezonken, 1946 weer in de vaart opgelegd, 1953 gesloopt. ss. BRAUNKOHLE III FRIEDRICH KRUSE (radersleepboot) Geb Werf: Werft Ruhrort der Gutehoffmungshütte, Ruhrort. 125 ton. Afm. 75,33 x 19,35 (over raderkasten) x 1,46 meter. Ketel: 2x 2 vuurs Gebr. Sachsenberg, machine: 2x 2 cil. Compound: Gebr. Sachsenberg, ipk. 1886: T. Schurmann Söhne II, Tillmann Schürmann & Söhne, Ruhrort. 1923: Oranje foto: Lekko III - Adolf Silverberg, N.V. Brandstoffenhandel & Reederij, Amsterdam. 1935: Braunkohle III - Friedrich Kruse, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen te Eltville gezonken, in 1946 gelicht en weer in de vaart genomen Uit de vaart genomen en in 1959 gesloopt. ss. BRAUNKOHLE IV - GUSTAV WEGGE (radersleepboot) Geb Werf: Gebr. Sachsenberg A.G., Rosslau. 250 ton. Afm. 80,00 x 10,40 x 1,50 meter. Ketel: 4x 2 vuurs Gebr. Sachsenberg, machine: 4x 2 cil. Compound: Gebr. Sachsenberg, ipk. 1925: Oranje IV - Koningin Wilhelmina, N.V. Brandstoffenhandel & Reederij, Amsterdam. 1935: Braunkohle IV - Gustav Wegge, ss. BRAUNKOHLE XIV (hekrader) Geb Werf: Gebr. Sachsenberg, Rosslau. Afm. 52,17 x 7,84 x 1,46 meter. 700 ipk. 1909: Gross Berlin. 1919: Braunkohle XIII, Rheinischer Braunkohle Bergwerke GmbH., Keulen. Omgebouwd tot motorsleepboot. ss. BRAUNKOHLE VI (radersleepboot) Geb Werf: Gebr. Sachsenberg A.G., Rosslau. Afm. 71,00 x 8,50 x 19,44 (over raderkasten) x 1,50 meter ipk. 1884: T. Schurmann Söhne VI, Tillmann Schürmann & Söhne, Ruhrort. 1923: Sleepschip BRAUNKOHLE III (1956) werd later tot duwboot verbouwd foto: Lekko 108 Lekko nr. 356 Mei 2015

21 & Reederij, Amsterdam. 1935: Braunkohle I, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen verbouwd tot duwboot en verlengd: Braunkohle IV, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen gesloopt. Sleepschip BRAUNKOHLE X (1940) foto: Lekko ss. BRAUNKOHLE II Geb Werf: Gebr. Sachsenberg A.G., Rosslau. 55 ton. Afm. 37,22 x 8,58 x 1,46 x 1,35 meter. Ketel: 1x 2 vuurs Gebr. Sachsenberg, machine: 1x 3 cil. Gebr. Sachsenberg, 450 ipk gemotoriseerd, K.H. Deutz, 800 apk. 1923: Oranje II, N.V. Brandstoffenhandel & Reederij, Amsterdam. 1935: Braunkohle II, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen. 1966: Pouwel, Fa. K. Slurink N.C., Kampen (bunkerschip). ss. BRAUNKOHLE XV FRIEDRICH HASCHKE (radersleepboot) Geb Werf: Gebr. Sachsenberg, Rosslau. Afm. 78,00 x 9,60 x 22,60 (over de raderkasten) x 1,30 meter ipk. 1936: Braunkohle XV - Friedrich Haschke, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen. In 1945 als gevolg van oorlogshandelingen gezonken, later weer in de vaart opgelegd en gesloopt. Sleepschip BRAUNKOHLE VIII (1951) hier inmiddels verbouwd tot duwboot foto: Lekko Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Geb Werf te Mannheim. 52 ton. Afm. Keulen opgelegd, 1959 gesloopt. 38,80 x 7,58 x 1,35 meter. Ketel: 1x 2 vuurs Augsburg, machine: 1x 3 cil. Augsburg, 450 ss. BRAUNKOHLE I (later BRAUNKOHLE IV) ipk. In 1951 gemotoriseerd, K.H. Deutz, apk. 1923: Oranje I, N.V. Brandstoffenhandel ss. BRAUNKOHLE XVI F.E. BEHRENS (radersleepboot) Geb Werf: Gebr. Sachsenberg, Rosslau. Afm. 78,00 x 9,60 x 22,00 (over de raderkasten) x 1,61 meter ipk. 1936: Braunkohle XVI F.E. Behrens, Reederei Braunkohle GmbH., Wesseling - Keulen. In 1945 als gevolg van oorlogshandelingen gezonken, 1947 De KN II werd in 1959 gebouwd als BRAUNKOHLE V foto: Lekko Lekko nr. 356 Mei

22 De ORANJE I, van de Nederlandse Rederij Amstelland foto: Lekko geborgen en weer in de vaart opgelegd en verbouwd tot werkschip. BRAUNKOHLE IX Geb Werf: Berninghaus, Duisburg. Afm. 23,70 x 6,27 x 1,75 meter. 350 apk naar de Donau, 1943 bij Rostow verloren gegaan. BRAUNKOHLE X Geb Werf: Berninghaus, Duisburg. Afm. 48,58 x 8,25 x 1,52 meter. 2x Deutz, totaal 750 apk afgevoerd en verbouwd tot drijvend botenhuis. BRAUNKOHLE XI Geb Werf: Schiffs und Machinenbau, Mannheim. Afm. 22,45 x 5,96 x 1,39 meter. 2x Deutz, totaal 250 apk. BRAUNKOHLE VIII Geb Werf: Chr. Ruthof, Mainz - Kastel. Afm. 30,70 x 6,86 x 1,20 meter. 2x MWM, totaal 400 apk. Verbouwd tot duwboot. totaal apk verbouwd tot duwboot: Harpen X, later Riga. BRAUNKOHLE V Geb Werf: Bayer Schiffsbau GmbH., Erlenbach a/d Main. Afm. 38,06 x 8,75 x 1,35 meter. 2x MB, totaal apk verbouwd tot duwboot. 1977: K.N. II, Rederij Bitran, Basel. BRAUNKOHLE VI Geb te Duisburg. Afm. 15,75 x 4,20 x 1,80 meter. MB, 225 apk. Verkocht als Rheinstrom. Verder nog de ss. BRAUNKOHLE VIII (245 ipk) en ss. BRAUNKOHLE IX (250 ipk) (gegevens onbekend). vlootlijst Rederij Amstelland MOTORBOOT II MARIETCHEN Geb Werf: te Keulen. 7,7 ton. Afm. 12,05 x 2,38 x 0,60 meter. 10 apk. ORANJE I Geb Werf: Kölner Werft GmbH. & Co. Schiffbau K.G. Ewald Berninghaus, Keulen. 146 ton. Afm. 31,96 x 11,96 x 1,80 meter. MTU, apk nieuwe motor, Caterpillar, apk. 3 schroeven. 1971: Oranje I, Rederij Amstelland N.V., Amsterdam. 1986: K.N. II - Dominique, Klaus Noell Scheepvaart & Expeditie B.V., Rotterdam. 1990: K.N. II, Handel- en Scheepvaartbedrijf O. Slokkers B.V., Zwijndrecht. 1990: Alligator, F. Leininga, Dordrecht. 1992: Alligator, V.N. European Aqua Trading Sarl., Ehnen. 1994: Gaviales, P.H. Hendricks Scheepsmakelaar B.V., Gorinchem. 1995: Gaviales, Europese Duwbotencentrale B.V. (A. Renates & C. Ruijtenberg), Rotterdam, 1996 gesloopt. En verder de al eerder onder Braunkohle genoemde sleepboten. BRAUNKOHLE IX Geb Werf: Berninghaus, Duisburg. Afm. 30,70 x 6,86 x 1,20 meter. 2x MWM, totaal 400 apk. Verbouwd tot duwboot. Later Bison, Spiegels. BRAUNKOHLE VII Geb Werf: Berninghaus, Duisburg. Afm. 15,15 x 4,45 x 1,46 meter. 2x MB, totaal 380 apk. BRAUNKOHLE III Geb Werf: Berninghaus, Duisburg. Afm. 37,10 x 8,65 x 1,50 meter. 2x MB, De ORANJE I werd later ALLIGATOR foto: Lekko 110 Lekko nr. 356 Mei 2015

23 Rijnmond Nieuws Sleeptransporten en scheepsbewegingen In de ochtend van 22 februari arriveerde de Anna B met de ponton Stemat 78 vanuit Marokko in de Werkhaven. De MTS Vanquish vertrok 25 februari, tegen de avond met de bunkertanker Ntugbu-1 vanuit de Waalhaven via Las Palmas naar Lagos. Op 5 maart vertrok de En Avant 20 met de sleep CC Atlantique uit de Lekhaven en op 6 maart arriveerde de MTS Victory vanuit Southampton met transport barge Terra Marique in Rotterdam. De Thorax vertrok 6 maart na de ponton UR-97 in de Wilhelminahaven te hebben afgeleverd naar Stavanger. In de ochtend vertrok uit Sliedrecht de Noorman met de bagger/ kraanponton Karma IV van aannemer Van den Herik naar Hamburg. Stuurassistentie kwam van de Hunter. In de avond vertrok de MTS Victory met de Terra Marique uit de Waalhaven naar Videbergshamn, Zweden. Vanuit Vietnam arriveerde het zware ladingschip Svenja bij Serdijn in de Waalhaven. In het Verre Oosten had de Svenja een aantal sleepboten van Damen geladen. Twee sleepboten, ASD 2810 met de bouwnummers en werden gebouwd voor de haven authoriteiten in Lagos en daar gelost. In Rotterdam werden vier sleepboten gelost, alsmede twee MultiCats 1908 (bn en ). Twee sleepboten zijn van het type ATD 2412 (bn en ) en bestemd voor Elisabeth (Malta). Ze varen inmiddels als ZP Bear en ZP Bison voor Kotug. De andere twee sleepboten zijn van het type ASD 2411 (bn en ) en zijn bestemd voor de URAG en L&R. Deze zusters, de Brake en Perfect zijn inmiddels aan het werk Hamburg. Na gelost te zijn werden de ASD 2411 sleepboten Brake en Perfect door de Broedertrouw 2 en 4 naar Maaskant in Stellendam gesleept, waar ze werden geactiveerd voor oplevering. Op 11 maart werden de ZP Bear en ZP Bison vanuit de Waalhaven naar Stellendam gesleept door Esperance en Salute. Tevens arriveerde vanuit het Verre Oosten het afzinkbare zware ladingschip Zhen Hua 28, ze ging naar het Calandkanaal. Aan boord naast diverse nieuwbouwpontons voor Damen en ook vijf sleepboten; twee Shoalbusters en drie kleine Stan Tugs. Op 10 maart arriveerde de Isa met de zuiger Arco Humber vanuit Amsterdam in s-gravendeel, en op 12 maart de MTS Viscount vanuit Barry in Rotterdam. In Barry werd de Skyline Barge 22 opgehaald. Met assistentie van de Flumar III werd de ponton afgeleverd in de Laurentshaven. Op 15 maart arriveerde de Centaurus, zonder Harms logo, vanuit de Middellandse Zee met de bergings/ kraanponton MSB 3301 van Mammoet in Schiedam. In maart werd de AHTS Olympic Poseidon door Centrica gecharterd voor de rig-move van de Paragon B391. Ook de RT Spirit en RT Magic werden voor deze klus gecharterd. Op 16 maart arriveerden de sleepboten met het booreiland vanaf de locatie UK49/10 op het Britse plat en gingen naar Keppel Verolme. Nadat de Olympic Poseidon ter hoogte van Rozenburg had losgegooid en de SD Shark en SD Salvor hadden vastgemaakt keerde de Olympic Poseidon op de rivier om en zette weer koers naar Aberdeen. Begin van de avond van 16 maart arriveerde de Andre B vanuit Delfzijl met het nieuwe voorschip van de zuiger IJsseldelta in Dordrecht. Assistentie werd veleend door de Walrus II. Het voorschip werd gebouwd in opdracht van Holland Shipyards op de werf Pattje te Waterhuizen. In de middag van 20 maart keerde de Smit Orca terug naar de Waalhaven vanaf de bergingslocatie van de Baltic Ace, waar nu voorbereidende werkzaamheden worden uitgevoerd voor de wrakopruiming. Op 21 maart, vroeg in de ochtend arriveerde de Kingston vanuit Falmouth met de 87 meter lange coaster Sea Breeze. De coaster werd door locale sleepboten, o.a. Gepke, naar Bolnes Dockside gesleept. De Kingston ging voor in- en uitklaren naar de Lloydkade alvorens weer koers te zetten naar Poole. In de ochtend vertrokken de Brake en Perfect vanuit Stellendam naar de Rotterdamse Lekhaven, om de volgende ochtend naar Hamburg te vertrekken. Op 22 maart arriveerde de nieuwe Fairplay IX vanuit Gijon in de Tennesseehaven en werd verwelkomd De NOORMAN met de kraanponton KARMA IV op weg naar Hamburg foto: Ruud Zegwaard Shoalbuster s 2709 en pontons arriveerden op de ZHEN HUA 28 foto: Lekko Lekko nr. 356 Mei

24 De ISA met de zuiger ARCO HUMBER t.h.v. Puttershoek foto: Lekko door de Fairplay-26. Op 23 maart arriveerde vanuit Chatham de GPS Battler met de GPS bak 1503, die in Bolnes werd afgeleverd. Op 27 maart arriveerde de Willpower met Stemat 85 in de Werkhaven vanuit Southampton en vertrok dezelfde dag nog terug naar de Solent. Op 3 april kwam de Kaikoura vanuit Portugal naar de Wilhelminahaven, Schiedam met de Wagenborg Barge 11. Vanaf de bergingslocatie van de Baltic Ace keerde de Nova K terug naar de Waalhaven en ging korte tijd later naar de Werkhaven. Voor dezelfde, door Mammoet en Boskalis uit te voeren wrakopruiming, vertrok de Fenna B met de Stemat 89 naar de locatie van de Baltic Ace. Einde van de middag van de 4 e april vertrok de Vlieland vanuit Bolnes met de coaster Fri Sky naar Turkije. De reis gaat via Las Palmas naar Banjul. In de avond van 5 april arriveerde de Emspull met de Ems Ponton 2 in Schiedam aan de Mammoet kade. Op 6 april arriveerden de Thorax en Vortex vanaf de Noordzee met het platform Seafox 2 bestemd voor Keppel Verolme. In de vroege ochtend van 11 april keerde de Fairplay-27 terug vanuit West Afrika en ging naar de Merwehaven. Op 15 april arriveerde de Marian V met de Pontra Maris terug bij Stemat in de Werkhaven, ze kwam vanuit Zuid Europa. De FLANDRIA SEAWAYS kreeg een black-out, de UNION 7 en MILLA schoten te hulp foto: Willem Holtkamp maart arriveerde de Highland Rover vanuit toren. Op 3 april vertrok het wind farm schip Kristiansund in de Waalhaven bij Broekman. Seazip 4 uit Gorinchem naar zee na te zijn Op 27 maart kwam de Skandi Africa opgeleverd door Damen. De Siem Emerald regelrecht van de bouwwerf in Noorwegen vertrok op 10 april uit de Heijsehaven naar aan bij Huisman in de Wiltonhaven, om het Bard 1 windfarm project en de Far daar te worden uitgerust met o.a. een J-Lay Sapphire kwam voor de installatie van een Offshore Op 23 februari arriveerde de PSV UP Coral vanuit Aberdeen in Dordrecht met als uiteindelijke bestemming Werkendam. Vier dagen later vertrok zij weer naar zee. Op 27 februari vertrok de OSV Highland Fortress bij Broekman aan de Waalhaven via de Oude Maas naar Breko aan de Ketelhaven te Papendrecht. Op 4 maart vertrok de pijpenlegger Deep Energy van Keppel Verolme naar Invergordon. De Lewek Constellation vertrok 13 maart vanaf de Mammoetkade naar zee om testen uit te voeren. Op 20 De WILLPOWER, hier op terugreis, bracht de STEMAT 85 naar de Werkhaven foto: Lekko 112 Lekko nr. 356 Mei 2015

25 door de En Avant 1 naar de Heijsehaven en op 19 april werd de pijpenlegger Sapura Jade in Krimpen a/d IJssel tewatergelaten. Op 16 april werd de Sapura Onix vanuit de Heijsehaven naar de Wilhelminakade verhaald voor de doop en oplevering de volgende dag. De FENNA B met de STEMAT 89 op weg naar de BALTIC ACE foto: Sjaak van der Meer Ampleman op 12 april naar de Heijsehaven. Greenock. Op 23 maart voerde de RT Emotion vanuit de Eemhaven een proefvaart uit naar Nieuwbouw, proefvaarten en verkopen Europoort en zee. Begin april werd de RT Na door Neptun Shipyards te zijn opgeleverd Emotion enige tijd in Europoort ingezet om half vertrok de Eurocarrier 3413 Roxane Z van april naar Bremerhaven te vertrekken. het Franse Jifmar Marine op 22 februari Op 11 maart vertrok de Marilyn M, een vanuit Hardinxveld naar Le Havre. Dezelfde Eurocarrier 2711 vanuit Aalst voor de dag voerde de RT Emotion een proefvaart technische proefvaart naar het Calandkanaal. uit ter hoogte van Vlaardingen en Pernis. Eind 2014 verkreeg Padmos opnieuw opdracht In Aalst, op de werf van Neptune werd half voor de bouw van een sleepboot voor Franse februari de nieuwbouw sleepboot Zealous opdrachtgevers. Het casco werd besteld bij CSR (Euro Tug 1306, bn.427) te water gelaten. Rotterdam, Heijplaat en daar op 13 februari De sleepboot is 13,50 meter lang, 6 meter 2015 te water gelaten. De sleepboot zal als breedte en heeft een diepgang van 1,85 TSM Chausey in de vaart worden gebracht. meter. ze voldoet aan klasse 1 Hull * Mach Tug coastal area. Nog in februari werd ze Op 10 april werd de Seven Rio uit Krimpen opgeleverd en op 6 maart verscheept naar verhaald naar Westerstuw in de Waalhaven. St. Maarten/ Caraibisch gebied. Ze heeft een Op 11 april werd de Sapura Esmeralda trekkracht van 7 ton, de voortstuwing wordt verhaald van IHC Merwede te Hardinxveld verzorgt door een John Deere dieselmotor. Op 23 februari om uur in de ochtend vertrok de Sapura Onix met assistentie van de Union 11 en Thamesbank vanuit de Heijsehaven naar zee voor de technische proefvaart. Op 25 februari zette ze, na het afzetten en ophalen van een aantal personen, koers naar Britse wateren om ter hoogte van de Humber testen uit te voeren. Op 2 maart keerde ze weer terug in de Heijsehaven. De Anne Sophie arriveerde vanuit Singapore, waar drie Fast Crew Suppliers en een Multicat werden geladen. DE FCS-boten werden gebouwd als bouwnummers , en De Multicat betrof niet een nieuwbouw schip, maar was de voormalige Voe Jarl die enige jaren in Australie werd ingezet. De Brake werd in Stellendam voorzien van de L&R kleuren na aanvankelijk met de URAG schoorsteenkleuren te zijn gearriveerd. Op 21 maart vertrokken de Perfect en Brake uit Stellendam, om de volgende ochtend vanuit de Lekhaven naar Hamburg te vertrekken. Reparatie s en dokkingen Voor onderhoud lag de Isa half februari bij Scheepswerf Hoebee in Dordrecht. Op 5 maart arriveerde de Norne na een reis vanuit Port Said in Zwijndrecht bij Kooiman voor onderhoud. Na een dokbeurt in Stellendam In de week van maart voerde de Multicat 2613S SD Angeline een proefvaart uit op het Haringvliet en het Vuile Gat. Enkele dagen later ging ze vanuit Hardinxveld naar Europoort voor de officiele proefvaart en trekproeven. De SD Angeline (gebouwd voor Serco) vertrok na oplevering op 7 april uit Hardinxveld via de Ierse Zee met bestemming De TSM CHAUSEY voor afbouw bij Padmos in Stellendam foto: Sjaak van der Meer De VLIELAND vertrok met de FRI SKY richting Turkije foto: Sjaak van der Meer Lekko nr. 356 Mei

26 THORAX en VORTEX met de SEAFOX 2 bestemd voor Keppel Verolme foto: Sjaak van der Meer vertrok de Kingfisher op 13 maart naar de basis van Van Oord in Moerdijk. Sinds januari 2015 ligt de RMT Penfret voor onderhoud en reparaties in Stellendam bij Padmos. De Pacific Champion kwam op 12 maart vanuit Montrose naar Damen in Schiedam voor verbouwing en reparaties. Op 26 en 27 april werden proefvaarten op de Noordzee uitgevoerd, waarna de Pacific Champion naar Stavanger vertrok. Met dank aan; Jan Rutten, Leo Kramer, Sjaak van der Meer; Hans Hoffmann; Ruud Zegwaard; Damen Shipyards, Gorinchem & Hardinxveld;, Landfall Transport & Towage B.V., Sliedrecht; Fairplay Towage B.V., Rotterdam; Transport & Offshore Services, Rotterdam; Damen Marine Services, Hardinxveld-Giessendam; LBMS, Sliedrecht; Van Wijngaarden Marine Services, Sliedrecht e.a. TUG & OSV SIMULATOR TRAINING ON THE JOB TRAINING SIMULATOR TRAINING ON BOARD TRAINING ASSESSMENTS 360-Control is the Netherlands newest tug and OSV handling training centre. We offer the very latest in highly realistic 360 simulations and on the job training. Our many years of experience in simulated training, tug operations and ship design has enabled us to develop one of the most effective training programmes in the industry Lekko nr. 356 Mei 2015 ad_360-control_90x136.indd :44

27 Kort afronden van deze Lekko, eind april, lag ze bij Scheepswerf Kooiman om in haar nieuwe kleuren gestoken te worden. Acta Marine Acta Marine heeft het bedrijf Offshore Wind Services B.V. (OWS) uit Rotterdam overgenomen, inclusief de Britste dochteronderneming OWPMS Ltd. OWS bezit tien zogenaamde Crew Transfer Vessels die ingezet worden bij het vervoer van technici en onderdelen van en naar offshore windmolens. De activiteiten van OWS zullen voortgezet worden onder de nieuwe naam Acta Marine Wind Services. Het dagelijks management van de onderneming blijft in handen van Workships Contractors die dit de afgelopen jaren ook succesvol hebben uitgevoerd. Hiermee behouden de opdrachtgevers, leveranciers en scheepsbemanningen hun huidige contactpersonen. Acta Marine uit Den Helder heeft een vloot van 40 werkboten in eigendom die wereldwijd door het bedrijf ingezet worden. De overname is onderdeel van Acta Marine s strategie om groei te realiseren in de offshore wind markt. OWS heeft sinds haar oprichting meer dan transfers van technici verzorgd van en naar offshore windmolens. Daarmee is het een van de meest ervaren bedrijven met kundige scheepsbemanningen in deze relatief jonge markt zegt algemeen directeur Govert Jan van Oord van Acta Marine. Recent heeft Acta Marine ook aangekondigd dat zij een groot offshore wind service schip laat bouwen dat accommodatie biedt aan 75 opvarenden. Dit zogenaamde walk-to-work schip zal later dit jaar worden opgeleverd. De uitbreiding met de Crew Transfer Vessels van OWS is volgens directeur Van Oord een logische stap voor Acta Marine die complementair is aan dit nieuwbouw schip en aan de bestaande schepen die nu al regelmatig ingezet worden in de offshore wind markt. Door de verkoop van OWS aan Acta Marine hebben wij aansluiting gevonden bij een grote speler in de werkbotensector die als platform voor onze groei ambitie kan dienen verklaart directeur Jan Dirk Hudig van Workships Contractors. De bundeling van de bestaande netwerken en know-how creëert aantrekkelijke synergie voordelen voor beide bedrijven. Daarbij krijgen onze klanten toegang tot een bredere dienstverlening met een grotere vloot van werkschepen. Het nieuwe walk-to-work schip zal Acta Orion De StanTug 2207 (B) werd gebouwd bij Damen Gorinchem en in 2000 opgeleverd. gaan heten, het krijgt de afmetingen van Ze is geclassificeerd bij Bureau Veritas, Class 108 meter lengte en wordt 16 meter breed. I Hull Mach Tug Unrestricted Navigation. Het wordt het grootste vaartuig in de vloot Muller zet de sleepboot in voor haven- en van Acta Marine. Manager van de Acta Orion zeewerk. Technische gegevens: 134 grt. wordt SeaMar, het vaartuig wordt ingezet op Afm. 22,50 x 7,25 x 3,75 x 3,30 (dg) m. 2x het Nederlandse Gemini offshore windmolen Caterpillar, type 3508B DI-TA, totaal park, 85 km ten noorden van Den Helder. kw./ apk bij toeren. Ze drijven twee Kaplan II vaste schroeven aan met een Muller diameter van mm in straalbuizen. De Muller heeft de sleepboot Ensor overgenomen snelheid is 11,8 knopen. Trekkracht 30 ton. van de URS. De sleepboot was voor de Er zijn twee generatoren van Caterpillar, type URS gestationeerd in Oostende. De naam 3304B NA/SR, elk 463 kva, 50 Hz, 230/400 Ensor werd destijds door de URS gekozen V. De Kraaijeveld hydraulische sleeplier is als verwijzing naar de schilder James Ensor uitgerust met een trommel met 600m./ ( ), een van Belgisch beroemdste 32mm stalen sleepdraad. De haalsnelheid schilders, die in Oostende geboren is. De is 5,8 m/mm bij 14 ton. De remkracht is 70 sleepboot zal door Muller medio mei als En ton. De accommodatie is geheel voorzien van Avant 9 in dienst worden gesteld. Tijdens het airco en geschikt voor zes personen. De OFFSHORE WIELINGEN van OWS foto: Piet Sinke De nieuwe VOS GLAMOUR, bestemd voor de Noordzee foto: Gijs Dijkdrenth Lekko nr. 356 Mei

28 voor 15 personen in MacGregor HMD davits. Voor het bestrijden van olievervuiling zijn de vaartuigen uitgerust met twee veegarmen. Er is accommodatie voor 22 bemanningsleden in 8 één persoons, en 7 twee persoons hutten, 66 zitplaatsen en 26 bedden voor geredde personen. De iets kleinere VOS FAITHFUL foto: Gijs Dijkdrenth Op 28 maart werd de PSV (platform supply vessel) VOS Pace in Den Helder gedoopt. Het bijna 84 meter lange vaartuig is van het type Ulstein PX 121 (X-Bow). Het is de eerste van zes zusters die gebouwd worden bij COSCO Guangdong Shipyard in China. Zuster VOS Paradise volgt later dit jaar. De VOS Partner, VOS Passion, VOS Patience en VOS Patriot worden medio 2016 opgeleverd. Vroon Vroon Offshore Services heeft de laatste maanden weer een aantal nieuwe vaartuigen in dienst gesteld. Onlangs arriveerde de VOS Glamour in Aberdeen. De ERRV-FSV (Emergency Response and Rescue Vessel/ Field-Support Vessel) werd gebouwd bij Fujian Shipbuilding Trading in Fuzhou, China. Het vaartuig heeft een lengte van 60 meter en heeft een vrij dekoppervlak van 300 m2. Ze is voorzien van een wave-piercing boeg die het gedrag op zee moeten verbeteren. De boeg zorgt er voor dat het schip vlakker door het water snijdt in plaats van op en neer bewegend. Er volgen dit jaar nog drie vaartuigen, de VOS Glory, VOS Gorgeous en VOS Grace. De VOS Glamour zal op de Noordzee worden ingezet. Technische gegevens: brt. Afm. 60,00 x 15,00 x 4,60 meter. 2x Caterpillar, totaal kw. Twee vaste schroeven en drie elektrisch aangedreven tunnelschroeven van elk 400 kw. Voor en achter een uitschuifbare roerpropeller. (DP2). Er zijn twee snelle hulpboten met een capaciteit voor 15 personen in MacGregor HMD davits. Voor het bestrijden van olievervuiling zijn de vaartuigen uitgerust met twee veegarmen. Er is accommodatie voor 22 bemanningsleden in 15 hutten en 66 zitplaatsen en 26 bedden voor geredde personen. Er worden ook zes iets kleinere ERRV vaartuigen (Emergency Response and Rescue Vessel) gebouwd waarvan de VOS Faithful in maart jl. werd opgeleverd. Zusters zijn de VOS Fairness, VOS Fabulous, VOS Famous, VOS Fantastic en VOS Fascination. Ook deze boten zijn in China in aanbouw. Technische gegevens: brt. Afm. 50,00 x 13,20 x 3,75 meter. 2x Caterpillar, totaal kw. Twee vaste schroeven en een elektrisch aangedreven tunnelschroef van 440 kw. Voor een uitschuifbare roerpropeller. Er zijn twee snelle hulpboten met een capaciteit Op 19 maart werd de VOS Chablis opgeleverd aan Vroon Offshore Services Singapore. Zij werd gebouwd bij de Fujian Funing Shipyard in China. De AHTS is van het type Focal- 680-design en heeft een motorvermogen van apk (2x Niigata van elk KW bij 750 toeren). De trekkracht is 87 ton. Het DP2 vaartuig is uitgerust met twee 10 tons tunnelschroeven voor en een 8 tons tunnelschroef achter. De lengte is 65 meter, de breedte 16 meter. Er is 435 m2 dekoppervlak, de capaciteit is 7 t/m2. De lieren hebben een capaciteit van 2x m./60mm staaldraad. De houdkracht is 150 ton, de remkracht is 250 ton. Er is accommodatie voor 50 personen. Het zusterschip VOS Champagne werd eind 2014 opgeleverd en vaart in long-term charter in Thailand. De VOS Chablis is gecontracteerd voor Vietnam. In China zijn nog zes vergelijkbare ankerbehandelingssleepboten in aanbouw. Deze worden alle zes in 2016 opgeleverd. De drie hybride sleepboten van Kotug foto: Kotug 116 Lekko nr. 356 Mei 2015

29 KOTUG Op 30 maart werd door Damen de RT Emotion overgedragen aan Elisabeth Ltd. Malta. De ART Hybride Rotortug vertrok 16 april van Rotterdam naar Bremerhaven. De reis werd geheel afgelegd op een elektrische motor. Zuster RT Evolution werd 1 december al in gebruik genomen, zij wordt ingezet in Rotterdam. KOTUG s CEO Ard-Jan Kooren is er trots op dat de green policy van Kotug er in heeft geresulteerd dat het bedrijf met de RT Adriaan, RT Evolution en RT Emotion nu drie volledig hybride voortgestuwde sleepboten heeft varen. De sleepboten zijn efficiënt, milieu vriendelijk en hebben een optimaal werkklimaat voor de bemanning, zo zegt hij in een persbericht. In eerdere Lekko s is aandacht besteed aan de sleepboten en in de Internationale Lekko 212 staat een uitgebreid artikel (deze Lekko is te bestellen via de website). Door de Cheoy Lee Shipyard in Hong Kong werd de RT Atlantis opgeleverd, de derde van vier ART80-32 sleepboten voor Elisabeth Ltd. Malta. Eerder werden de RT Discovery en RT Endeavour in dienst gesteld. De in Hong Kong gebouwde sleepboten hebben geen hybride voortstuwing. De voortstuwing bestaat uit drie Caterpillar 3512C dieselmotoren die drie Schottel SRP3000FP roerpropellers aandrijven, goed voor 80 ton trekkracht en een dienstsnelheid van 12,5 knopen. De Damen ATD 2412 sleepboot ZP BEAR foto: Damen Damen Shipyards heeft 8 april de sleepboten ZP Bison en ZP Bear overgedragen aan Elisabeth Ltd. Malta. De twee ATD 2412 sleepboten worden vanaf 17 april ingezet door Kotug European Harbour Towage in resp. Bremerhaven en op de Thames in London. De boten werden gebouwd in Vietnam en arriveerden begin maart samen met de Brake en de Perfect in Rotterdam aan boord van het Duitse zware ladingschip Svenja. In Hamburg worden door Kotug de zusters ZP Bulldog en ZP Boxer ingezet. De sleepboten meten 299 brt., de afmetingen zijn 24,74 x 12,63 x 5,95/ 6,45 meter. De twee Caterpillar 3516 TA HD dieselmotoren hebben een totaal vermogen van apk./ kw bij toeren. Ze zijn uitgerust met twee Rolls-Royce US 255 roerpropellers. De snelheid is 12 knopen. De trekkracht is 70 ton. De sleeplier met gesplitste trommel is voorzien van 2x 200 m./80 mm. Ultraline sleepdraad. De accommodatie is geschikt voor vijf personen en bestaat uit 2 één persoons hutten en 1 twee persoons hut. Dieselelektrisch Fairplay heeft de Fairplay IX in dienst gesteld. De dieselelektrisch aangedreven tractor Op de foto van de ZP BISON is de schroefopstelling goed te zien foto: Lekko sleepboot is de eerste van twee nieuwe van Damen en Kotug, dat op de elektramotor sleepboten voor Fairplay. De dieselelektrische het toerental van 0 af traploos kan worden aandrijving is uniek. Het is weer een nieuwe opgevoerd. Er treedt dan geen verlies op variant op de eerder in de Lekko besproken door extra omwentelingen van de schroeven hybride sleepboten. Er zijn drie motoren zoals bij diesel direct (zie artikel Petersen & geïnstalleerd, twee MTU M63L Alpers in vorige Lekko). De sleepboot werd dieselmotoren (elk kw) en een MTU gebouwd bij Astilleros Armon (bn.747) in 16V4000M23F dieselgenerator van Navia, Spanje en wordt ingezet in Rotterdam. kwe die een elektromotor aandrijft. Via een Ze is van hetzelfde type als de eerder voor tandwielkast drijven de drie motoren twee de Panama Canal Authority gebouwde serie Schottel SRP 4000FP roerpropellers aan in tractor sleepboten. Ze meet 494 brt. en tractor opstelling. heeft de afmetingen: 29,67 x 13,50 x 6,3 meter. De trekkracht is 90 ton, de snelheid De sleepboot kan op alleen de twee buitenste 12,5 knopen. Er zijn twee Volvo D9+D16 dieselmotoren varen, zogenaamd dieseldirect, generatoren geïnstalleerd. De sleeplier is van of alleen op de middelste motor varen, de Ibercisa, type MR-E/1.25/2/250/80M. generator. In het laatste geval kan ze dan vrijvarend een snelheid ontwikkelen van ca. Damen 8,5 knopen. Voor vol vermogen kunnen alle Nakilat Damen Shipyards Qatar (NDSQ) drie de motoren worden bijgezet. Doha heeft begin maart twee ASD 2810 Voordeel is, net als bij de hybride sleepboten sleepboten opgeleverd aan Nakilat Lekko nr. 356 Mei

30 SvitzerWijsmuller (NSW). De sleepboten maken deel uit van een levering van zeven vaartuigen. De namen zijn Umm Al Shubrum en Al Kharsaah. NSW heeft een vloot van 30 vaartuigen die keer per jaar worden ingezet in de haven van Ras Laffan. De twee nieuwe eenheden hebben een trekkracht van 45 ton. In 2014 werden al de twee StanTug 1606 linehandlers Ras Al Allaj Qatar en Al Esaiwed geleverd. Door NDSQ Shipyard werd ook de Al Ghaf opgeleverd. Het Stan Pilot 2205 vaartuig is bestemd voor NSW (NakilatSvitzer Wijsmuller). Ze zal 29 april in dienst worden gesteld als loodsboot in de haven van Ras Laffan en voor de kust bij de SBM laadboei. Ze is uitgerust met C32 ACERT Caterpillar dieselmotoren. De dieselelektrische tractorsleepboot FAIRPLAY IX foto: Lekko De URAG heeft in maart twee Damen ASD 2411 sleepboten in dienst gesteld. De Brake en Perfect zijn een aanvulling op de eerder in dienst genomen zuster Prompt en worden ingezet in Hamburg. De sleepboten werden september 2014 besteld en zijn gebouwd op de werf Song Thu (Da Nang) in Vietnam. Op 9 maart arriveerden ze aan boord van het zware ladingschip Svenja in Rotterdam. Bij Maaskant in Stellendam vond de eindinspectie plaats en werden ze klaar gemaakt voor de reis naar Hamburg. Daar arriveerden ze op eigen kracht op 19 maart. De drie sleepboten, ook de al eerder in dienst gestelde Prompt, hebben een trekkracht van 70 ton. Smit Lamnalco In Gladstone, Australië arriveerde de derde van vijf nieuwe sleepboten voor Smit Lamnalco, de SL Boyne Island. De andere sleepboten zijn de SL Curtis Island, SL Heron Island, SL Quoin Island en SL Wiggins Island. Ze worden gebouwd bij de Sanmar Shipyard in Turkije en worden ingezet op de RG Tanna LNG Terminal in Gladstone. In juni zal de laatste sleepboot in Gladstone arriveren. De vaartuigen zijn van het type RAstar Door de Damen Shipyards Galati in Roemenie werd de SL Sokol opgeleverd. De ASD 2810 sleepboot is op eigen kracht onderweg naar haar nieuwe thuishaven Novorossiysk aan de Zwarte zee in Rusland. Ze werd april 2014 besteld en wordt ingezet bij het meren en ontmeren van tankers bij de drie Single Point Moorings (SPM boeien) van de plaatselijke olie en gas terminal. Bijzonder is de gereduceerde diepgang van de nieuwe sleepboot, De gebruikelijke diepgang van 4,8 meter is teruggebracht tot 4,5 meter. De trekkracht is daardoor 50 ton in plaats van de gebruikelijke 60 ton. Smit Lamnalco heeft in Novorossiysk een vloot van ca. 15 vaartuigen. Men verzorgt ook het onderhoud van de boei. Svitzer heeft een structureel tekort aan sleepboten in de IJmond. Regelmatig worden buitenlandse sleepboten gecharterd. Momenteel wordt de FAIRPLAY XIV voor Svitzer ingezet in IJmuiden. Naar het schijnt trekt Svitzer zich ook weer terug uit de Rijnmond en heeft het bedrijf afspraken gemaakt met Fairplay over de inzet van sleepboten foto: Joop Marechal België Esvagt wil verkopen. Het bedrijf hoort niet Scaldis Salvage & Marine Contractors NV tot de core-business van Maersk. Er was in heeft een nieuw kraanschip besteld bij IHC al eerder sprake van verkoop. Zover De Rambiz 4000 zoals het schip genoemd bekend zou Esvagt bijna 580 miljoen US wordt is vergelijkbaar met de bestaande dollar op moeten brengen. Maersk bezit Rambiz. Ze wordt uitgerust met twee driekwart van de aandelen. De andere 25% hijsarmen van bijna 79 meter hoogte die een is in handen van kleine aandeelhouders in gezamenlijke hijscapaciteit krijgen van Denemarken. Deze willen het bedrijf in Deense ton. De hijsarmen staan 34 meter uit elkaar. handen houden. Esvagt is voornamelijk actief Ze krijgt een eigen voortstuwing en wordt in het noorden van Europa. De belangrijkste uitgerust als DP2 vaartuig. De snelheid zal sectoren waarin het bedrijf werkzaam is zijn ongeveer 7 knopen bedragen. Het ontwerp is de Emergency Response en Rescue, de van Vuyk Engineering Rotterdam (onderdeel bestrijding van olievervuiling, ankerbehandeling van IHC). Ze zal in China worden gebouwd, en bevoorrading. De laatste jaren heeft men maar de kranen worden geleverd door zich, zoals veel bedrijven in de sector ook in Huisman uit Schiedam. De indienststelling is de offshore windindustrie begeven. Hiervoor gepland voor De afmetingen worden werden onlangs twee speciale vaartuigen 108 x 49 meter, de diepgang is haast 5 opgeleverd, vergelijkbaar met Kroonborg meter. Aan boord komt accommodatie voor van Wagenborg. Esvagt heeft een vloot van 78 personen. 37 vaartuigen en 750 mensen in dienst. Het bedrijf werd in 1981 opgericht, in 1983 Esvagt ontstond een samenwerkingsverband met In de Deense media verschijnen al geruime Svitzer. De samenwerking leidde er toe dat tijd berichten dat Maersk het dochterbedrijf Svitzer een belang verwierf van 50% in Esvagt 118 Lekko nr. 356 Mei 2015

31 De SL SOKOL in Svitzer bracht haar drie eigen vaartuigen onder bij Esvagt. In 1998 verwierf Svitzer nog 25% van de aandelen waarmee het een meerderheidsbelang kreeg in Esvagt. Bij de herstructurering van het Maersk concern ging dit belang in 2012 over in handen van Maersk, die er dan nu weer vanaf wil. Svitzer Voorlopig behoort Svitzer nog wel tot de core-business van Maersk. Er waren afgelopen maanden weer een aantal mutaties in de vloot van Svitzer. In Canada foto: Smit Lamnalco heeft Svitzer een contact afgesloten voor de assistentie op de ArcelorMittal erts opslag in Port Cartier, Quebec. Svitzer had al sleepboten in deze haven, aanvullend wordt nu de Svitzer Cartier (ex Svitzer Wombi) vanuit Australië naar Canada gestuurd. De door twee Voith propellers voorgedreven sleepboot werd in 2007 in China gebouwd. De trekkracht is 60 ton. Svitzer Americas Ltd., te Rio de Janeiro heeft de sleepboot Svitzer Endeavour (2006) in Curacao gestationeerd. Het is de voormalige Svitzer Abadan (2011)/ SV Abadan (2012). In april heeft de ASL Shipyards in Singapore de laatste van een serie van vier sleepboten opgeleverd aan Svitzer. De sleepboten zijn bestemd voor de Gorgon LNG Marine Terminal. De terminal ligt op Barrow Island, in westelijk Australië. De dieselelektrisch voorgedreven sleepboten hebben een trekkracht van 75 ton. De afmetingen zijn 33,30 x 13,00 x 5,60 meter. Alle dekmachinerie is elektrisch aangedreven. De sleepboten zijn verder voorzien van lowreflection verf, dubbelwandige brandstoftanks. Zonnepanelen zorgen voor warm water en er wordt gebruik gemaakt van water recycling. De vaartuigen zijn de Svitzer Euro, Svitzer Perentie, Svitzer Boodie en Svitzer Dugong. Ze werden speciaal door Svitzer ontwikkeld voor dit werk (type S80/33(LNG), maar maken deel uit van een groter nieuwbouwprogramma waaronder de vijf sleepboten Svitzer Angola, Svitzer Zaire, Svitzer Soyo, Svitzer Padrao en Svitzer Pinda voor een LNG terminal in Angola die in 2012 al werden opgeleverd. In Freeport op de Bahama s gaat Svitzer twee nieuwe Damen ASD sleepboten in dienst stellen. De Svitzer Yuma (ASD 2310) en de Svitzer Freeport (ASD 2411) werden resp. eind 2014 en februari 2015 besteld en moeten juni gereed zijn. Ze werden op De ASD 2411 sleepboten BRAKE, PERFECT en PROMPT te Hamburg foto: Damen Lekko nr. 356 Mei

32 voorraad gebouwd op de Chinese Damen Changde Shipyard. Op dit moment worden ze afgebouwd en na de proefvaart, die gepland is in mei, zullen ze met een zware ladingschip naar de Bahama s worden overgevaren. China De haven van Tianjin, China heeft de laatste twee van vijf nieuwe sleepboten in dienst gesteld. De sleepboten zijn gebouwd bij de Bomesc Marine Industry Co. Ltd. in Tianjin. De boten werden ontworpen door het Canadese Robert Allan Ltd. De twee laatste de, Jin Gang Lun 28 en Jin Gang Lun 29 zijn RAstar 3500 sleepboten. Ze zijn enigszins afwijkend van de twee voorgangers, de RAmparts 3500 type sleepboten Jin Gang Lun 26 en Jin Gang Lun 27. De vijfde sleepboot, de Jin Gang Lun 35 is van het type RAstar 38/60. sleepboten voor Foss gedoopt. Voor haar eerste klus zal de Michele Foss, zoals ze heet, een booreiland van Zuid Korea naar Alaska verslepen. De sleepboot heeft een lengte van iets meer dan 40 meter en een breedte van 12,5 meter. Ze is ijsversterkt en ice class D0 gecertificeerd. De twee Caterpillar C280-8 (tier II) dieselmotoren drijven twee vijf bladige schroeven aan met een diameter van 3,2 meter in straalbuizen. Het vermogen is apk, de trekkracht is 100 ton. De actieradius is ca. 30 dagen. Er is een MarkeyTDSD-40 sleeplier geïnstalleerd met dubbele trommel. De lier is uitgerust met 915 meter/ 57 mm sleepdraad. Er is accommodatie voor 11 personen. Momenteel is op de werf de tweede in de serie in aanbouw, de Denise Foss, ze zal nog worden gevolgd door de Nicole Foss. Afmetingen van de vier zusters zijn: 35,00 x 12,40 x 5,40 x 4,22 meter. De twee Niigata 8L28HX motoren hebben een vermogen van elk kw bij 750 toeren. Ze drijven twee Kawasaki, KST-220ZC/B-2.7 roerpropellers aan. De trekkracht is bijna 75 ton, de maximum snelheid is 14 knopen. De accommodatie is geschikt voor 14 personen. De classificatie is: China Class Society FiFi 1, CSAD, Tug, Coastal Service, Ice Class B, CSMD, BRC. De Jin Gang Lun 35 heeft de afmetingen van 38,00 x 12,89 x 5,74 x 4,20 meter. De voortstuwing geschiedt door twee Yanmar 6EY26 dieselmotoren van elk kw bij 750 toeren die twee Rolls- Royce, US 205 P20 roerpropellers aandrijven. De trekkracht is 62 ton, de snelheid 14,5 knopen. De Jin Gang Lun 35 staat te boek als sleepboot/ loodsboot. De Chinese sleepboot JIN GANG LUN 26 foto: Robert Allan Foss Op de Foss Rainier, OR, scheepswerf werd 9 april de eerste van drie nieuwe Arctic Class De MICHELE FOSS, de eerste van een serie van drie zusters foto: Foss 120 Lekko nr. 356 Mei 2015

33 Sleepvaarten Bergingsnieuws Titan en Svitzer hebben besloten hun bergingsactiviteiten samen te voegen. De nieuwe organisatie heet Ardent en is op 1 mei officieel van start gegaan. Ardent staat voor intens toegewijd, wat de cultuur is die de bedrijven willen uitdragen; absolute toewijding aan de activiteiten, aan de klanten en stakeholders, zoals de nieuwe organisatie het zelf omschrijft. De nieuwe organisatie zal door de samenwerking het grootste bergingsbedrijf ter wereld worden. Het Amerikaanse Titan Salvage is onderdeel van Crowley Maritime Corp. Het bedrijf is een van de grootste bergingsbedrijven, gespecialiseerd in het verwijderen van wrakken en heeft de laatste jaren veel aansprekende bergingen verricht. De laatste grote berging was die van de Costa Concordia. Svitzer Salvage (Svitzer), is onderdeel van het Deense Maersk. Waar Svitzer nu bekend is als het grootste sleepvaartbedrijf ter wereld, was dat in de beginjaren anders. Svitzer is het oudste nog bestaande bergingsbedrijf. Het werd in 1833 opgericht door Emile Zeuthen Svitzer en Hans Larsen. Pas veel later, in 1923, ging men zich toeleggen op de havensleepvaart, dan vooral nog in en om Kopenhagen. De grote groei vond pas plaats einde van de 19 e eeuw, begin 20 e eeuw. Deze groei ontstond vooral door de overname van bedrijven. Eerst in Denemarken, zoals met de overname in 1946 van het bedrijf Aalborg Bugserselskab. En later in het buitenland met in 1999 bijvoorbeeld de overname van Röda Bolaget (Göteborg) en in 2001 van Wijsmuller. Met Wijsmuller werd naast een wereldwijd actief sleepvaartbedrijf ook een van de grootste bergingsbedrijven van dat moment ingelijfd. Als bergingsbedrijf was Svitzer de eerste die sleepboten in het buitenland stationeerde. Halverwege de 19 e eeuw werden boten in Noorwegen en rond de Oostzee op station gelegd. Vanaf 1920 werden in samenwerking met Noorse en Zweedse bergingsbedrijven bergingsvaartuigen op stations rond de Middellandse Zee en in Lissabon gelegd. Een van de meest aansprekende bergingen van Svitzer was de wrakopruiming in het Suezkanaal. In het najaar van 1956 kreeg Svitzer van de Verenigde Naties de opdracht om samen met L. Smit & Co s Internationale Sleepdienst 41 wrakken uit het Suezkanaal te verwijderen. De laatste jaren richtte Svitzer Salvage zich meer op de Emergency Response en het beperken van schade na scheepsongelukken. Ardent krijgt het hoofdkantoor in Houston, Texas met kantoren in Nederland, Engeland De LONDON bij de berging van de AEGEAN WIND in 2009 foto: Svitzer Lekko nr. 356 Mei

34 De ASTERIX in beter tijden foto: Damen in december 2012 na een aanvaring met het containerschip Corvus J. De Baltic Ace ligt ongeveer 65 kilometer uit de kust van Goeree-Overflakkee. Komende maanden zal het wrak in stukken worden gezaagd en van de bodem verwijderd. De berging werd begin 2014 stilgelegd toen bij duikinspectie bleek dat de bovenzijde van het wrak, de opbouw, meer beschadigd was dan van tevoren was ingeschat. Het bergingsplan moest daarom op enkele punten worden aangepast. Aanvankelijk zou het wrak in zes grote stukken, inclusief lading, omhoog worden gehesen, maar de spanten rond de autodekken zijn zodanig verzwakt dat de verwachting is dat tijdens het in stukken zagen van het wrak het schip uiteen valt. Het voornemen is nu het wrak in acht stukken te zagen. Een bok hijst daarna eerst de boeg en achtersteven is zijn geheel omhoog waarna de overgebleven zes delen van de romp worden opgetakeld. De autodekken worden met een grote wrakkengrijper in stukken omhoog gehaald. Vanwege het stormseizoen op de Noordzee worden er geen werkzaamheden verricht tijdens de wintermaanden. Op 3 april werd de berging hervat, maar deze moet voor eind van dit jaar zijn afgerond. Het bergingsvaartuig WALRUS bij de berging van de DOGGERSBANK foto: Maksor Diving en Singapore. Er zullen ondersteunende kantoren worden opgezet in Australië, Brazilië, Zuid Korea, Griekenland en Zuid Afrika. Het nieuwe bedrijf zal worden geleid door Peter Pietka met Jeff Andreini als financieel directeur en Renier van den Bichelaer als commercial directeur. Verder wordt Paul van t Hof, hoofd operaties. Bergingen en scheepsongelukken Op de ExxonMobil Oil Refinery in Fawley, Hampshire is in de avond van 30 maart de sleepboot en linehandler ASTERIX gekapseisd. De sleepboot lag nabij het afmeer ponton. Van de twee bemanningsleden aan boord raakte een persoon te water en kon snel worden gered. Een tweede persoon raakte opgesloten in de brug maar kon ook veilig uit het schip worden gehaald. Het is nog onduidelijk hoe de Asterix is kunnen omslaan. Hoewel het stormachtig weer was, was ze tijdens het incident niet aan het werk. De StanTug 1606 is eigendom van Solent Towage Ltd. en werd in 2013 gebouwd door Damen. Begin april werd het wrak van de DOGGERSBANK geborgen. De voormalige NRS sleepboot zonk 28 oktober in de haven van Port Castries, St. Lucia. De berging werd verricht door CDS (Caribbean Diving & Salvage), een samenwerking tussen Aspiration Maritime en het Nederlandse bedrijf Maksor Diving. Rijkswaterstaat heeft met ingang van april de berging hervat van de BALTIC ACE. Het schip, met auto s aan boord, zonk Aanvaringen en stranding Met enige regelmaat vinden er aanvaringen en strandingen plaats op de Westerschelde. Op 20 februari was het weer zover, de Grande Africa van de Grimaldi Lines kwam in aanvaring met de binnenvaarttanker Leonardo en eind maart liep het containerschip Sealand Meteor aan de grond. De 110 meter lange Zwitserse tanker LEONARDO werd ter hoogte van het Land van Saeftinghe vlak voor de opbouw geraakt door het 215 meter lange RoRo containerschip Grande Africa. De tanker werd door de Multratug 27 naar Antwerpen Op 2 januari kwamen nabij het eiland Pedra Branca in de Zuid Chinese Zee de 333 meter lange tanker AL YARMOUK (2008) en de 190 meter lange bulkcarrier SINAR KAPUAS (2011) in aanvaring. Daarbij kwam ton ruwe olie in zee. De vaartuigen liepen behoorlijke schade op maar er ontstond geen gevaar voor zinken foto: Piet Sinke 122 Lekko nr. 356 Mei 2015

35 begeleid, de uitgaande Grande Africa kon haar reis gewoon voortzetten. Bij de aanvaring hebben zich geen persoonlijke ongelukken voorgedaan en is geen vervuiling opgetreden. Het containerschip SEALAND METEOR (1996) liep net na de loodswisseling tijdens de zware storm op 31 maart vroeg in de ochtend vast, op zo n 150 meter uit de buitenhaven van Vlissingen. Dezelfde dag nog wisten de sleepboten Multratug 4, 6, 9 en 28 en de Union 6 en Union Emerald het 292 meter lange containerschip weer los te trekken. Voor inspectie werd ze naar de Everingen gebracht waarna ze mocht opvaren naar Antwerpen. Het binnenvaartschip LEONARDO begeleid door de MULTRATUG 27 foto: Adri van de Wege De tanker CARLA MAERSK kwam 9 maart in aanvaring met de 187 meter lange bulkcarrier Conti Peridot (2011) op het Houston Ship Channel. De met methyl tertiary butyl ether (mtbe) geladen tanker liep behoorlijke schade op aan de romp. Uit ladingtank 4 liep brandstof waardoor een gevaarlijke situatie ontstond en het scheepvaart verkeer gedurende enkele dagen stil gelegd moest worden. Uiteindelijk konden hierdoor bijna 90 schepen niet vertrekken of moesten op zee blijven totdat op 12 maart het kanaal weer werd vrijgegeven. De in 1999 gebouwde Carla Maersk was uitgaande onderweg naar Venezuela. Ze is voorzien van een dubbele romp. Nadat de tanks waren gecontroleerd, scheuren provisorisch waren gedicht en de nodige veiligheidsmaatregelen waren genomen om het ontstaan van brandbare gassen te voorkomen werd ze naar de haven gesleept. Daar is uiteindelijk de lading uit de 183 meter lange tanker overgeslagen. De Carla Maersk heeft een draagvermogen van ton. De met rollen staal geladen bulkcarrier Conti Peridot liep behoorlijke schade aan de boeg op maar kon door twee sleepboten naar de haven worden gebracht. Tijdens het incident was sprake van zeer dichte mist. De snelheid De SEALAND METEOR zat korte tijd vast op de Westerschelde foto: Richard Wisse van de schepen was bij de aanvaring ca. 8 Ensco De sleepboten Kurt J Crosby knopen. en Crosby Courage waren onderweg met het booreiland naar een werf in Corpus Christi, De sleepboten Koyo Maru (zie ook lekko Texas toen ze 20 februari in zeer slecht weer 355) en Hayashio Maru van Nippon Salvage verzeild raakte en het booreiland water begon hebben begin maart een poging gedaan te maken. Daarnaast schijnt de Kurt J Crosby het vrachtschip Eastern Amber (2010) op ook motorproblemen te hebben gehad, sleeptouw te nemen. Helaas mocht de actie maar dat is niet geheel duidelijk geworden. niet meer baten en kapseisde en zonk het De sleepboten waren met het booreiland bijna 105 meter lange schip op 10 maart op onderweg naar de werf in verband met eerder 25 mijl ten noordwesten van Jeju Island, Zuid opgelopen schade door brand in drie van de Korea. Eerder, op 4 maart, was het met hout zes motoren. Uiteindelijk bereikte het transport geladen schip in aanvaring gekomen met 27 februari de bestemming Mustang Island, een zandschip nabij Gunsan en was door de Corpus Christi. De Ensco 8502 werd de haven bemanning verlaten. binnen gesleept door de Kurt J Crosby en Signet Warhorse, de Crosby Courage en OSV De Amerikaanse sleepboot SIGNET Arabian van Adriatic Marine s voeren standby mee. De Kurt J Crosby werd gebouwd als WARHORSE is eind februari te hulp geschoten bij het sleeptransport van de het booreiland Sidney Candies (2000) bij Bender Shipyard, Alabama (bn.6930). Opdrachtgever was Otto Candies, Louisiana. In 2014 werd ze overgenomen door Crosby Marine Transportation of Golden Meadow, Louisiana. Ze is uitgerust met twee EMD G7B dieselmotoren met een totaal vermogen van apk. Ze wordt aangedreven met een grote schroef in een straalbuis, geflankeerd door twee ASD schroeven. Haar lengte is 40,91 meter, ze heeft een breedte van 14,64 meter. De trekkracht is 130 ton. De CARLA MAERSK in afwachting van hulp foto: USCG De Crosby Courage werd in 1977 gebouwd als Gulf Duke bij Quality Shipyards of Houma, Louisiana (bn.137). Via allerlei overnames Lekko nr. 356 Mei

36 kwam ze uiteindelijk in 1992 terecht in de vloot van Tidewater Marine, New Orleans, Louisiana. In 2006 werd ze aangekocht door Crosby Marine. De voortstuwing bestaat uit twee EMD E7 dieselmotoren die twee schroeven in straalbuizen aandrijven. Het totaalvermogen is apk. De afmetingen zijn 38,75 x 11,60 meter. De trekkracht is 95 ton. Brand In Piraeus is 23 maart de catamaran ferry Highspeed 5 (2011) uitgebrand. Naast de plaatselijke brandweer die met 13 voertuigen ter plaatse was werd Vernicos Tugs & Salvage ingeschakeld om het vuur te bestrijden. Door Vernicos werden de sleepboten Alexander 3 en Alexander 5, Armadores II, Megalochari X, Atlas, Panormitis, Pantanassa, Megalochari VII, Taxiarchis en Apollon ingezet. De brand brak uit terwijl de veerboot lag afgemeerd voor reparaties op een scheepswerf in Keratsini, Piraeus. Op 1 april ontstond brand op het platform Abkatun A van Pemex in the Baai van De KURT J. CROSBY kwam in moeilijkheden tijdens slecht weer foto: Lekko Campeche (Golf van Mexico). Bij de brand uitbreidde. De al weggelopen olie werd zijn vermoedelijk vier personen om het direct verwijderd. Acht schepen werden leven gekomen, drie worden nog vermist. Er ingeschakeld om de brand te bestrijden, werden ruim 300 werknemers geëvacueerd. waaronder het offshore support schip Door de verbinding tussen het platform Blue Pioneer (2006), het duik- en en toevoerleidingen te onderbreken kon constructievaartuig Azteca (2004) en de vervuiling worden voorkomen en worden supplier Barthel Tide. Op 4 april was het vuur voorkomen dat het vuur zich verder goeddeels bestreden en volstond men met het koelen van de constructie. Bluswerkzaamheden bij het platform in de Golf van Mexico De MIGUEL DE SERVANTES te Las Palmas foto: USCG foto: Jan Plug De uitgebrande Russische trawler Oleg Naydenov (1990, brt) is 15 mijl uit de kust van Punta Maspalomas (Canarische Eilanden) gezonken. Op 11 april brak brand uit in de machine kamer van het schip terwijl ze afgemeerd lag in de haven van Las Palmas. Omdat het niet lukte de brand onder controle te brengen en gevreesd werd dat het schip in de haven zou zinken werd door de autoriteiten besloten het schip naar zee te slepen. Hiervoor werden de sleepboot Punta Salinas en Miguel de Cervantes van de Salvamento Maritimo (Spaanse kustwacht) ingezet, die overigens ook betrokken waren bij de brandbestrijding. Het zinken van het 136 meter lange schip heeft geleid tot een discussie over de gevolgen voor het milieu. In de tanks van het schip is nog zeker ton brandstof aanwezig. De Oleg Naydenov ligt in meter diep water en de vraag is of het nu nog mogelijk is de brandstof uit het vaartuig te verwijderen. Milieuorganisaties wijzen er op dat het verstandiger was geweest het schip in de haven te houden. Daar was het uiteindelijk makkelijker geweest het schip te bergen en milieuschade te voorkomen. Al eerder is hier discussie over gevoerd in Spanje naar aanleiding van het vergaan van de Prestige in Toen werd ook besloten om het schip naar zee te slepen in plaats van naar een veilige haven. Hierbij kwam ton olie op de Franse en Spaanse kust. De Oleg Naydenov stond overigens op de zwarte lijst van Greenpeace in verband met illegaal vissen voor de kust van Senegal. 124 Lekko nr. 356 Mei 2015

37 De FURIE 4, hier nog als POSEIDON PA-7 Nieuw bergingsvaartuig BST uit Dintelsas heeft 18 april op een feestelijke wijze het bergingsvaartuig/ blusboot Furie 4 in dienst gesteld. De blusboot was nodig in verband met een foto: Jan Plug nieuw 25 jarig contract, afgesloten met de veiligheidsregio Centraal- en West Brabant. BST verzorgt de veiligheid en dienstverlening, waaronder hulpverlening, brandbestrijding en berging in het gebied tussen de Kreekraksluizen en Willemstad. Er werd speciaal voor deze taak een nieuw aangekocht, de Furie 4. Het is de voormalige PA-7 van de Amsterdamse havendienst. De afmetingen zijn 28,00 x 8,55 x 3,40 meter. Het in 2001 gebouwde vaartuig heeft een Wärtsilä 6YL dieselmotor met een vermogen is apk./ kw bij 200 toeren. De trekkracht is 22 ton. Ze is uitgerust met 2x 700 pk en 1x 200 pk Cummins-, en 2x 100 pk Caterpillar hulpmotoren. De bluscapaciteit is l/min. (ter vergelijking: de gemiddelde brandweerauto heeft een capaciteit van l/min). De bluscapaciteit is ook vier maal die van de Furie 3 die gewoon als bergingsvaartuig dienst blijft doen. Op de Furie 4 zijn vier blusmonitoren geïnstalleerd en een liter tank met schuimvormend middel. Verder is er een overdrukinstallatie en is er perslucht aan boord. Amsterdam heeft onlangs het zusterschip PA-8 naar Denemarken verkocht. De boten waren eigenlijk te groot en te zwaar voor het patrouillewerk in de haven van Amsterdam. De ALP WINGER en ALP GUARD met de NOBLE PAUL ROMANO foto: ALP Lekko nr. 356 Mei

38 De BLIZZARD nam 11 maart een booreiland over van de SALVANGUARD die voor een bunkerstop Gibraltar aan deed. De BLIZZARD werd 19 december door Tschudi verkocht aan Resolve Salvage & Fire (Europe) Ltd. in Londen. Ze bleef t/m 24 maart onder dezelfde naam en vlag gevaren. Vanaf 25 maart zijn de naam en vlag gewijzigd naar RESOLVE BLIZZARD en is ze onder Engelse vlag gekomen. Ze zal voor de autoriteiten van Gibraltar als ETV worden ingezet foto: Gijs Dijkdrenth Transporten naar Azië. De ALP Ippon zal eerst in dok gaan ALP Maritime Services heeft inmiddels vier en is eind april beschikbaar. van de zes ankerbehandeling sleepboten De ALP Guard en ALP Winger hebben het overgenomen van Harms. De sleepboten zijn halfafzinkbare booreiland Noble Paul Romano omgevlagd en varen nu met als thuishaven van Las Palmas, Spanje, naar Brownsville, Rotterdam. De vier zijn ook in de ALP kleuren Texas gesleept. Het transport vertrok februari jl. geschilderd. ALP Guard, ex Uranus en ALP Winger, ex AHT Janus werden februari De Posh-Terasea sleepboten Terasea Eagle omgevlagd. De ALP Centre, ex Orcus volgde en Terasea Hawk en Skandi Pacific van DOF 23 maart en de ALP Ippon, de voormalige hebben de geladen Heerema ponton H-851 Taurus 2 april jl. De 300 ton trekkracht sterke van Okpo, Zuid Korea naar Australië gesleept. ALP Centre werd meteen ingezet voor het Op de ponton staat de ton wegende verslepen van een booreiland van Mauritius Wheatstone topside bestemd voor het LNG De in Tanzania geregistreerde sleepboot CSC NELSON tijdens de aankomst in Kaapstad op 26 maart met een drijvend dok. De sleepboot is de voormalige MAERSK ROVER (1982) en eigendom van UHP Singapore Ltd. veld ten westen van Onslow (West Australië). Het transport ging over een afstand van zeemijlen, de drie sleepboten hebben een gezamenlijke trekkracht van 600 ton. De Skandi Pacific werd gebouwd in 2011 en heeft een trekkracht van 192 ton. De Fairmount sleepboten Fairmount Sherpa en Fairmount Expedition vertrokken begin april met de FSU Heidrun B uit Korea met bestemming Noorwegen. De FSU heeft een lengte van 250 meter. De DOCKWISE VANGUARD heeft 17 april de FPSO Goliat afgeleverd in het Noorse Hammerfest. De FPSO is bestemd voor het Goliat olieveld in de Barents Sea. De Dockwise Vanguard vertrok 14 februari vanaf de werf in Ulsan in Zuid Korea. De reis werd afgelegd over een afstand van zeemijlen. De sleepboten BB Troll, BB Ocean, BB Worker, BB Server en de werkboot BB Lifter van het Noorse Bukser Berging (BB) hebben geassisteerd bij de float off, die 23 april gereed was. De tow-out van de Goliat zal in mei plaats vinden. Ze wordt verankerd in 400 meter diep water. Na positioneren zal de installatie daarna nog enkele maanden duren. De Goliat weegt ton en heeft een diameter van 117 meter. De hoogte van het gevaarte is 75 meter. 126 Lekko nr. 356 Mei 2015

39 De DOCKWISE VANGUARD onderweg met de GOLIAT foto: Flying Focus luchtfotografie Het lossen van de GOLIAT door sleepboten van Bukser Berging foto: BB Lekko nr. 356 Mei

40 door Cock Peterse Stadt Sjøtransport In 2005 werd het bedrijf Het ontstaan van het bedrijf kwam voort Stadt Sjøtransport uit de behoefte aan sleepbootassistentie AS opgericht. en ondersteuning in de regio vanwege de Initiatiefnemer was Ole toenemende scheepvaart. Bovendien waren Petter Dahl die een groep er enkele werven gevestigd die door de bouw belanghebbenden bereid van steeds grotere schepen meer en meer vond geld te investeren behoefte kregen aan sleepboothulp. voor het nieuwe bedrijf. Stadt Sjøtransport is gevestigd in Florø, De investeerders waren de sleepboten liggen in Florø (ca. 100 km allemaal betrokken boven Bergen) en Måløy (nog 40 kilometer bij scheepvaart en noordelijker). Van hieruit wordt de regio scheepsbouw. bediend, een uitgestrekt gebied met vele eilanden en diepe fjorden. Florø en Måløy zijn betrekkelijk kleine havens, afhankelijk van voornamelijk visserij en aanverwant transport zoals koelvaart, in Florø is een werf gevestigd. Naast het sleepwerk in de havens wordt geassisteerd bij de werven in Florø (STX) en werven in Leirvik (Havyard werf) en Ulsteinvik (Ulstein). Er worden transporten over zee uitgevoerd zoals het verslepen van casco s e.d. en er wordt geassisteerd bij offshore constructies in de fjorden en op zee. Stadt is gespecialiseerd in het onderhoud en transport van ankerkettingen voor offshore constructies. Een grote klant van het bedrijf is de Bremanger steengroeve (gelegen halverwege tussen Florø en Måløy). Voor het bedrijf wordt assistentie verleend bij het afmeren van de bulkcarriers die graniet komen laden. Het gaat hier om zo n 70 tot 100 scheepsbewegingen per jaar, schepen tot zo n grt. De steengroeve is eigendom van Bontrup. Dit in Nederland gevestigde bedrijf heeft meerdere groeves en levert graniet voor bijvoorbeeld de spoorwegen maar ook voor de waterbouw (ter versteviging van onderwater funderingen). Sleepboten van Stadt bij het uitbrengen van een offshore constructie foto: Stadt De eerste sleepboten die werden gekocht waren twee oude Portugese sleepboten. In 2009 werd de Stadt Valiant besteld, de eerste nieuwbouw. Ze kwam eind december 2009 in dienst. Na de oplevering werd vanuit de Zwarte Zee koers gezet naar Noorwegen met een casco van een X-Bow supplier bestemd voor de Ulstein werf. Ondanks het besluit om een nieuwe sleepboot te bestellen waren het moeilijke jaren voor het bedrijf, dat eigenlijk net te klein was om te overleven in deze crisis jaren. De Stadt Valiant moest in 2012 alweer worden verkocht, ze ging naar Bukser Berging en kwam in de vaart als BB Supporter. Oprichter Ole Petter Dahl besloot in 2011 het stokje door te geven aan Leon Nesje, manager van het bedrijf. In dat jaar veranderde ook de eigendomsstructuur. De Gesmar Group uit Italië (waar ook Rimiorchiatori Riuniti deel van uitmaakt) verwierf 48 procent van de aandelen van de vennootschap en werd daarmee de grootste aandeelhouder. De STADT TUG, de eerste sleepboot van Stadt Sjøtransport foto: Ole Knutsen Inmiddels zijn de economische omstandigheden verbeterd. In 2013 kon een contract worden afgesloten voor het verlenen van sleepbootassistentie bij het Noorse bedrijf Grieg Logistics uit Bergen. Dit bedrijf is actief in logistiek en o.a. vriestransport. De activiteiten vinden voornamelijk plaats 128 Lekko nr. 356 Mei 2015

41 vanuit Høyanger, Årdal en Sløvåg, maar de sleepboten kunnen desgewenst langs de hele Noorse kust worden ingezet. Het contract is voor vijf jaar met een optie voor nog vijf jaar. Het betekent voor Stadt meer dan een verdubbeling van de omzet. In verband met het contract werden de vier sleepboten Fastnet Nore, Geko, Dux en Pax in dienst gesteld. De laatste twee werden aangekocht en omgedoopt in resp. Stadt Ardel en Stadt Slovaag. Stadt Sjøtransport heeft momenteel een vloot van zes sleepboten, de Stad Ardal, Stad Slovaag, Stad Chief, Geco, Luca en Fastnet Nore. De laatste drie worden gecharterd. Verder heeft men drie pontons en wordt samen met de Ulstein Verft de 600 ton sterke kraanbak Flex geëxploiteerd. Met dank aan Ron Kuijt Vlootlijst: STADT TUG Geb Werf: Richard Dunston Ltd., Hessle (bn.911). 272 brt. Afm. 32,92 x 9,61 x 4,91 x 4,17 m. 4 tew. 12 cil. Ruston Paxman 12RKCM, apk/1.523 kw. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 38 ton. 1977: Sun Kent, Alexandra Towing Co., Londen. 1993: Sun Kent, Howard Smith Towage Ltd., Londen. 2000: Montado, Reboques e Assistencia Naval Ltda. (Rebonave), Setubal. 2005: Montado, in beheer bij Lisbon Tugs S.A Lisbon Tugs (Svitzer). 2006: Stadt Tug. 2013: Sharon 1, geregistreerd op Cook Island. De STADT MASTER duikt weg in de golven foto: Jan Plug STADT ASSISTER Geb Werf: Astilleros de Murueta S.A., Gernika-Lumo (bn.119). 179 brt. Afm. 28,30 x 8,49 x 3,97 x 3,29 m. 4 e.w. 14 cil. B&W Alpha 14V.23HV, apk./1.287 kw. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 28 ton. 1974: Punta Tambo, Remolques Maritimos S.A., Pasajes. 2004: Neiva, Lisbon Tugs S.A. 2005: Neiva, Svitzer Lisboa S.A. 2006: Stadt Assister. 2013: Sharon 2, geregistreerd op Cook Island. STADT MASTER Geb Werf: Jiangsu Wuxi Shipyard Co.Ltd., Wuxi (bn. xx). 318 brt. Afm. 28,00 x 9,80 x 4,90 x 4,00 (dg) m. 2x Yanmar 8N21A-EN, totaal kw/ apk. Snelheid 12 knopen. 2006: PW Kappa, Pacific Ocean, Singapore. 2007: Stadt Master. 2009: Vernicos Master, Antaios Maritime Co. Piraeus. STADT CHIEF heden Geb Werf: Glommens Mekaniske Verksted. Frederikstad, Noorwegen (bn.109). 108 brt. Afm. 27,89 x 6,33 x De nieuwbouw STADT VALIANT 3,10 x 2,80 (dg) m. 1x Wichmann (1971, gebouwd als stoomsleepboot), apk. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 15 ton. Boegschroef 250 pk. Sleeplier 600m/32mm sleepdraad. 1947: Cement : Big. 1986: Bergslep, 2007: Stadt Chief. STADT TERRIER Kleine werkboot, verder geen gegevens bekend. STADT VALIANT ( ) Geb Werf: Sanmar Denizcilik LTD, Tuzla, Turkije. 485 brt. Afm. 33,10 x 12,00 x 5,36 x 4,28 (dg) m. 2x Wärtsilä 6L26, elk apk. 2x Rolls Royce US 255- Cp roerpropellers. Snelheid 14 knopen. foto: Sanmar Trekkracht 87 ton. Boegschroef 250 pk. Sleeplier voor en achter, achterlier is uitgerust met 950 meter sleepdraad. Te water als Sanmar Eskort 804, na overdracht Stadt Valiant (03): BB Supporter, Bukser og Berging AS. Oslo. STADT WOLF ( ) Geb Werf: P+S Werften GmbH. Wolgast, Duitsland. 368 brt. Afm. 31,34 x 10,00 x 4,95 x 3,50 (dg) m. 2x MAK 8M332C, totaal kw/4.315 apk. 2x Voith. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 45 ton. Sleeplier, cap. 1x 150m/40mm, 1x 700m/40mm. 1993: Wolf, HAPAG-Lloyd, later Bugsier Reederei & Bergungs AG, Hamburg in charter bij Stadt Sjøtransport. Lekko nr. 356 Mei

42 De LUCA met brugdelen foto: Stadt LUCA heden Geb Werf: Cant. Nav. Rosetti Marino Spa., Ravenna, Italia (bn.39). 443 brt. Afm. 32,50 x 11,50 x 4,00 x 3,20 (dg) m. 2x Deutz SBV 9M 628, kw./5.168 apk. 2x Voith 28 G II/210. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 55 ton. Ex Luca, Gesmar Group. 2010: Luca Primo, idem. Sinds 2011 in charter bij Stadt Sjøtransport. Towage (Tees) Ltd., Middlesbrough. 1994: Eston Cross, Cory Towage Ltd. 1994: Stackgarth, Cory Towage Ltd. 2000: Stackgarth, Wijsmuller Marine Ltd. 2001: Stackgarth, Svitzer Marine Ltd (12): Fastnet Nore, Tuskar Shipping Ltd. (Fastnet Shipping Ltd). Sinds 2013 in charter bij Stadt Sjøtransport. STAD ARDAL heden Geb Werf: Skaalurens Skipsbyggeri AS. Rosedal. Noorwegen (bn.238). 315 brt. Afm. 29,70 x 9,50 x 6,00 x 4,65 (dg) m. 2x 6 cil. Bergen, totaal kw./2.992 apk. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 45 ton. Ex Dux, Østensjø Rederi AS. Haugesund, Noorwegen. STAD SLOVAAG heden Geb Werf: Skaalurens Skipsbyggeri AS. Rosedal. Noorwegen (bn.239). 315 brt. Afm. 29,70 x 9,50 x 6,00 x 4,65 (dg) m. 2x 6 cil. Bergen, totaal kw./2.992 apk. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 45 ton. Ex Pax, Østensjø Rederi AS. Haugesund, Noorwegen. De STADT SLOVAAG is de voormalige PAX foto: Richard Wisse GECO heden Geb Werf: Scheepswerf Bijlholt BV, Foxhol (bn.619). 160 brt. Afm. 25,80 x 8,20 x 3,70 x 3,00 (dg) m. 2x 6 cil. Stork- Werkspoor 6FHD240, kw./2.100 apk. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 28 ton. Ex Smit Engeland, in 2006 aangekocht door Gesmar Srl, Ravenna, Italië. Sinds 2013 in charter bij Stadt Sjøtransport. FASTNET NORE 2013 heden Geb Werf: Richard Dunstons, Hessle, Ltd. Engeland (bn.h950). 216 brt. Afm. 28,29 x 8,95 x 3,55 x 4,80 (dg) m. 2x Ruston 6RK3CM, kw./ apk. 2x Rolls Royce Aquamaster. Snelheid 12 knopen. Trekkracht 43 ton. 1985: Eston Cross, Tees Towing Co.Ltd., Middlesbrough. 1990: Eston Cross, Cory De FASTNET NORE, LUCA en GECO (ex SMIT ENGELAND) foto: Stadt 130 Lekko nr. 356 Mei 2015

43 TOORONGA Een prachtige foto van de Engeland naar Australië voer ze op eigen Australische sleepboot kracht. Over de reis is een artikel bewaard TOORONGA met de gebleven uit een plaatselijke krant uit die tijd. OTRANTO van de Orient Het geeft een mooi beeld van de lange zware Line uit Londen. De reis. Gezagvoerder kapitein F. J. Baxter heeft sleepboot assisteert het de reis volbracht met een bemanning van passagiersschip op een 11 personen. Hij vertrok oktober 1922 vanaf rustige windstille ochtend de werf en had direct in de Golf van Biscaye in de haven van Melbourne. al te maken met zeer slecht weer. Later in de Rode zee werd dat nog eens dunnetjes overgedaan. Je moet er niet aan denken, met De foto moet ergens in de jaren 20 van de open brug op de relatief kleine sleepboot. vorige eeuw gemaakt zijn, misschien wel Tijdens de dagenlange storm op de Rode tijdens de maiden trip van de Otranto. De Zee had men te maken met huizen hoge sleepboot op de foto met open brug, later zeeën, zoals dat in de overlevering wordt werd ze uitgerust met een gesloten brug. genoemd. Besloten werd een zware houten Op foto s uit 1945 is de gesloten brug al bescherming voor de brug aan te brengen. aanwezig. Ze werd in 1922 gebouwd voor de Deze was nog niet gereed of ze werd door Melbourne Harbour Trust voor de assistentie een zware zee getroffen die de bescherming in de haven en dokken van Melbourne. overboord sloeg. Helaas was het hiermee Bouwwerf was Philip & Sons in Dartmouth, nog niet over, het ergste bleek nog te moeten Engeland (bn.614). komen, onderweg van Singapore naar de De reis van zo n zeemijlen van westkust van Australië. De sleepboot was een speelbal van de golven. Hoe dan ook arriveerde men uiteindelijk zonder schade in Fremantle, waar de bak Moore op sleeptouw werd genomen voor Melbourne. Maar ook op het laatste traject had men te maken met storm en hoge zeeën. De conclusie van de kapitein bij aankomst eind januari 1923 kon dan ook niet anders zijn dat men met de Tooronga een kleine maar krachtige zeewaardige sleepboot had aangeschaft. De ipk sterke sleepboot mat 246 brt. De afmetingen waren 37,20 x 7,95 x 4,05 meter. Ze was uitgerust met een triple expansion stoommachine, en ontwikkelde een snelheid van 11 knopen. In 1961 werd het bedrijf overgenomen door Howerd Smith. De Tooronga werd in 1965, na 43 jaar trouw dienst afgevoerd, ze werd gesloopt in Melbourne. De Otranto werd in 1925 gebouwd (9 juni 1925 te water). Werf: Vickers-Armstrong Ltd, Barrow, GB brt. Afm. 200,60 x 22,90 m. Accommodatie: 572 passagiers eerste klas en maar liefst derde klas. Snelheid 20 knopen. Gebouwd voor de Orient Line, zusters Orama (1924) en Oronsay (1925). Ze deed dienst tot 1957, het jaar waarin ze werd gesloopt. De sleepboot TOORONGA met de OTRANTO foto: Allan Green Collection Lekko nr. 356 Mei

44 Meeting the challenge together For charter: Workboats Pontoons Equipment Every project is unique. In your and our business, there is no standard approach. At Stemat we believe that the best results are achieved by sharing experience and expertise. Different angles, one goal. Our experience stems from the numerous projects in which we have participated over the past 25 years. Wherever land and water meet, there is a good chance you will also meet the people from Stemat. Over this period our company, as well as our Scan this QR code to download expertise, has expanded. our latest Dredging, pile-driving, Equipment App harbour construction, cable laying, seabed levelling, pipe installation, land reclamation, heavy transport - we adapt to your needs. Our aim is to be the natural and professional extension of your expertise and goals. Together, we can achieve more. Stemat bv P.O. Box KA Rotterdam The Netherlands, Quarantaineweg 10 (harbour 2642) 3089 KP Rotterdam Phone: +31 (0) Fax:+31 (0) [email protected]