Uitdagingen voor de FSMA

Transcriptie

1 Jean-Paul Servais Voorzitter Financieel Forum Antwerpen 16/01/2012

2 Context Lessen van de crisis: belang van een stabiele financiële sector Evoluties in de internationale en nationale normen van prudentiële controle (Basel III, FSB, Europese regelgeving, verschillende reglementen van de CBFA (NBB) betreffende het toezicht op de financiele instellingen) debat over de opportuniteit (in het bijzonder in het Verenigd Koninkrijk) van de splitsing van de activiteiten retail banking en investment banking. Noodzaak om de bescherming van investeerders en consumenten te verbeteren en om de terugkeer van het vertrouwen van investeerders en consumenten in de financiële instellingen en markten te stimuleren. De FSMA waakt over de integriteit van de financiële markten en de gelijke behandeling van de financiële consumenten. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 2

3 Bevoegdheden FSMA (1/2) Markttoezicht Toezicht op de financiële informatie van genoteerde ondernemingen Toezicht op de regels inzake marktmisbruik - koersmanipulatie en misbruik van voorkennis Toezicht op de marktondernemingen (o.m. Euronext) Producttoezicht Tracabiliteitstoezicht Toezicht ICB's Toezicht openbare aanbieding van beleggingsinstrumenten Toezicht openbare overnamebiedingen Toezicht publiciteit Gedragstoezicht Toezicht op alle financiële instellingen (kredietinstellingen, beleggingsondernemingen, verzekeringsondernemingen,...) Voorbeeld : regels die misselling van beleggingsproducten moeten voorkomen 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 3

4 Bevoegdheden FSMA (2/2) Toezicht financiële ondernemingen onder statuut Vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies Verzekeringstussenpersonen Bankmakelaars en bankagenten Vermogensadviseurs/financiële planners Beheervennootschappen van ICB's Hypotheekondernemingen en hypotheekmakelaars Toezicht op de "pensioenen" Financieel toezicht op pensioenfondsen Sociaal toezicht Financiële vorming Coördinatie van diverse opleidingsprogramma's Punctuele acties ter bevordering van de financiële kennis Ontwikkeling van instrumenten (website,...) 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 4

5 organogram FSMA 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 5

6 Actieplan: werven voor (1/2) Moratorium op bijzonder ingewikkelde gestructureerde producten: moratorium sinds augustus 2011; consultatie afgerond; reglement in voorbereiding Nieuwe sanctieprocedure en nieuwe sanctiecommissie: procedure van kracht sinds augustus; leden van de sanctiecommissie benoemd in oktober Transparantie en tools bankrekeningen: werkgroepen van start sinds oktober MiFID inspecties: methodologie et prioriteiten vastgesteld; inspecties ter plaatse begin 2012 Reglement compliance officers: klaar ter ondertekening 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 6

7 Actieplan: werven voor (2/2) Actieplan financiële vorming: in uitwerking Project "Twin Peaks 2": Mystery shopping: voorzien van de mogelijkheid van mystery shopping Financial planners: voorzien van een statuut Short selling en traceerbaarheid: versterking van de juridische basis Behandeling van klachten: instelling van een centraal contactpunt Sanctiebevoegdheden: aanpassing en versterking... Aanwerving: campagne lopend 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 7

8 I. Bijdragen aan het herstel van het vertrouwen in de financiële sector vanuit drie invalshoeken: A. een vereenvoudigd en transparanter aanbod van bancaire producten bijzonder ingewikkelde gestructureerde producten bankrekeningen Drie invalshoeken B. een versterkte controle op de gedragsregels C. gepaste initiatieven inzake financiële vorming. II. III. IV. Andere werven. Een efficiëntere sanctieprocedure. Besluit. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 8

9 I.A. Vereenvoudigd en transparanter aanbod Moratorium op de commercialisering van bijzonder ingewikkelde gestructureerde producten Waarom het moratorium? Proces in drie fasen Werking Toepassingsgebied Criteria Reactiviteit van de ondernemingen van de verschillende betrokken sectoren Consultatie 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 9

10 Waarom het moratorium? Verzoek van het parlement om de traceerbaarheid van financiële producten te versterken. Wet van 2 juli 2010: FSMA kan bij reglement de verhandeling van retailbeleggingsproducten verbieden of aan voorwaarden onderwerpen en de transparantie over de tarifering en de administratiekosten bevorderen. Voorbereidende werken: in elk geval indien het product niet bestemd is voor de doorsnee retailbelegger omwille van de complexiteit. Noodzaak om het vertrouwen in de financiële sector te herstellen. De Belg investeert relatief veel in gestructureerde producten (85 miljard euro in 2010, tegenover 210 miljard euro op de spaarrekening). 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 10

11 Proces in drie fasen Eerste fase: een vrijwillig moratorium op bijzonder ingewikkelde gestructureerde producten (1 augustus 2011). Tweede fase: open consultatie over de invoering van een reglementair kader voor de commercialisering van gestructureerde producten bij retailbeleggers (tussen 15 augustus et 15 oktober 2011). Derde fase: een reglement dat het nieuwe regime afkondigt. Andere landen hebben recent initiatieven genomen met betrekking tot gestructureerde producten (cfr. in het bijzonder AMF, FSA, Finra, Denemarken (risk-labelling of investment products)). 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 11

12 Werking De banken, verzekeringsondernemingen en andere verstrekkers van financiële diensten kunnen vrijwillig toetreden tot het moratorium. Ze verbinden zich ertoe om geen gestructureerde producten te commercialiseren die worden beschouwd als 'bijzonder ingewikkeld'. Zij die toetreden worden vermeld op een lijst die is bekendgemaakt op de website van de FSMA. De FSMA waakt over het respect van het moratorium in het kader van de controle van het prospectus en van de informatie die over de producten wordt verspreid. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 12

13 Toepassingsgebied De gestructureerde producten (producten die een derivatencomponent inhouden) die bestemd zijn voor de retailbelegger op de Belgische markt en die, op basis van de criteria van de FSMA, beschouwd worden als 'bijzonder ingewikkeld'. Het moratorium betreft alle gestructureerde producten, ongeacht de vorm (notes, ICB, tak 23, deposito). Opt out mogelijk voor 'private banking' klanten die beschikken over euro bij eenzelfde instelling. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 13

14 Criteria De FSMA heeft vier criteria vastgesteld. De producten moeten onderstaande test doorlopen. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 14

15 Reactiviteit van de ondernemingen uit de verschillende betrokken sectoren Op 29 juli 2011 zijn alle representatieve actoren (kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen en beleggingsondernemingen) actief in de distributie van gestructureerde producten toegetreden tot het moratorium. Sinds 15 september 2011 hebben tussenpersonen hun toetreding kunnen meedelen. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 15

16 Consultatie Open consultatie over de invoering van een reglementair kader voor de commercialisering van gestructureerde producten bij retailbeleggers. Tussen 15 augustus en 15 oktober Brede respons vanwege de financiële industrie en de consumenten. Volgende fase: ontwerp van reglement. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 16

17 I.A. Vereenvoudigd en transparanter aanbod Bankrekeningen Pistes bestuderen om de transparantie over de voorwaarden op technisch vlak verder te verhogen (vooral over aanpassingen van de rentevergoedingen, getrouwheidspremies, etc...) Uitwerking van een kader voor de nieuwe bevoegdheid van a priori controle van bepaalde vormen van 'wervende' reclame. Nagaan welke middelen er ter beschikking gesteld kunnen worden van de cliënt om een beter zicht te hebben op de mogelijke opbrengst van een rekening. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 17

18 I.B. Een versterkte controle op de gedragsregels Uitbouw van een gestandaardiseerde auditmethodologie Systematische inspecties ter plaatse Ontwikkeling van een professioneel inspectieteam Uitbreiding mogelijk bij koninklijk besluit van het toepassingsgebied van de gedragsregels specifiek voor het verlenen van beleggingsdiensten tot de verzekeringsondernemingen. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 18

19 I.C. Financiële vorming De wet 'Twin Peaks' vertrouwt voortaan expressis verbis de opdracht om bij te dragen tot de financiële vorming toe aan de FSMA. Het departement 'Relaties met de consumenten van financiële diensten' van de FSMA is belast met de ontwikkeling van een politiek terzake vanuit een operationele invalshoek. Actieplan inzake financiële vorming : op basis van contacten en intern overleg worden de precieze rol van de FSMA en de concrete initiatieven die zullen kunnen genomen worden vastgesteld. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 19

20 Mystery shopping : de mogelijkheid voorzien van 'mystery shopping' in het kader van een efficiënte controle van de gedragsregels, om te kunnen nagaan hoe de relaties tussen dienstverleners en klanten in de praktijk verlopen. Statuut van financial planners : voorstel om deze personen, net als... II. Andere werven (in het bijzonder in het kader van het project "Twin Peaks 2") de financiële tussenpersonen, aan de controle van de FSMA te onderwerpen (vergunning en permanente controle) => level playing field tussen de verschillende vormen van beleggingsadvies/bemiddeling. 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 20

21 III. Nieuwe sanctieprocedure Innovaties : 1. De auditeur kan op eigen initiatief en niet meer op verzoek van het directiecomité een onderzoek openen. 2. De procedure kan snel afgesloten worden indien blijkt dat er geen inbreuk is (op heden moet de procedure steeds volledig doorlopen worden). 3. Het directiecomité kan de taak waarnemen van openbaar ministerie binnen de sanctiecommissie. 4. Samenstelling van de sanctiecommissie : 10 leden, waarvan 6 magistraten, zijn benoemd op 3 oktober /01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 21

22 Voordelen: Efficiënter: middelen kunnen efficiënter ingezet worden (auditeur beslist of hij een onderzoek nodig acht en kan het snel afsluiten indien ongegrond). Sneller: door efficiëntere inzet middelen en door samenvoegen van vooronderzoek en eigenlijk onderzoek. Groter ontradend effect: door invoering van de rol van 'openbaar aanklager' voor de sanctiecommissie (tegensprekelijk debat) en door de snellere afhandeling. Transparanter: beslissingen van sanctiecommissie worden gepubliceerd, ook indien er geen sanctie is of indien er beroep wordt aangetekend (niet-nominatieve bekendmaking). 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 22

23 IV. Besluit 16/01/2012 Financ ieel Forum Antwerpen 23