Donkerelaan Datum foto :

Transcriptie

1 Donkerelaan Straat en huisnummer : Donkerelaan 22, 24 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A11017 / A11016 Complexonderdeel : Wildhoef Naam object : Bouwjaar : 1893 (bouwdeel oost), kern uit ca 1880 Architect : J. Wolbers (bouwdeel oost) Bouwstijl : Chaletstijl (bouwdeel oost) Oorspronkelijke functie : Koetsierswoning Huidige functie : Woonhuis Datum foto :

2 Inleiding Aan de Kennemerweg staat het statige herenhuis van de voormalige buitenplaats Wildhoef. De 18 de -eeuwse villa maakte eeuwenlang deel uit van het ooit omvangrijke landgoed dat zich in de bloeitijd rond 1800 grofweg uitstrekt tussen de Kennemerweg, Donkerelaan, Brederodelaan, Krullenlaan en Kerkplein 12. Het parkachtige landgoed wordt in de loop van de jaren bebouwd en ingericht met onder meer stallen, dienstgebouwen, een koetshuis, een koetsierswoning, hertenkamp, vinkenbaan, tuinkoepels, portier- en tuinmanswoningen, ijskelder, groente- en vruchtenkassen. Aan het begin van de 20 ste eeuw valt het landgoed Wildhoef uiteen. Veel historische bebouwing en inrichting zijn inmiddels verdwenen. Het complex Wildhoef kent een aantal rijksmonumenten te weten Kennemerweg 29, 32, Aelbertsbergweg 1, Laan van Boreel 1,3,5, Donkerelaan 53, 53A, 55, 57, 57A, 59, [ ] De voormalige koetsierswoning van landgoed Wildhoef is vrijstaand gesitueerd aan de zuidzijde van de Donkerelaan. De zijgevel (oost) is georiënteerd op het plantsoen. Het oudste deel is waarschijnlijk rond 1880 gebouwd. Op een bouwtekening uit 1893 staat de bestaande toestand aangegeven als een éénlaags gebouwtje met zadeldak dat aan de voorzijde één venster heeft: het is het één travee tellende bouwdeel rechts van de wit geschilderde gepleisterde bouwmassa. De toenmalige koetsierswoning bevat een kamer, portaal, keuken en bergplaats. In 1893 wordt de woning vergroot. Het gepleisterde woonhuis links dateert uit dat jaar. Het is ontworpen door architect J. Wolbers 13. De bouwstijl van de uitbreiding vertoont kenmerken van de Chaletstijl. Vooral de breed overstekende steekkap met geprofileerde gootklossen en decoratief gesneden windveren en de sierlijk gesneden korbelen onder de entreeluifel refereren daar aan. De zijgevel aan het plantsoen (oost) bezit oorspronkelijk een open houten veranda onder een, aan het schilddak aangekapt, lessenaarsdakje. De veranda is verdwenen, het lessenaarsdakje resteert. In het linker deel van deze gevel zijn in latere tijd tuindeuren aangebracht. Wanneer het pand in westelijke richting met één travee wordt verlengd is niet bekend. Beschrijving Het pand heeft een in hoofdzaak rechthoekige plattegrond en bestaat feitelijk uit twee delen: 12 PolmanAdvies, Villa Wildhoef. Fleurâge Residences. Bloemendaal. Cultuurhistorische verkenning.waardestelling en aanbeveling, Haarlem Gemeente Bloemendaal, bouwarchief Donkerelaan 22, 24 dossiernr. 1325

3 1. Bouwdeel oost: éénlaags bouwmassa met kapverdieping onder een schilddak dat gedekt is met geglazuurde roodbruine kruispannen. De nok staat haaks op de Donkerelaan. Op de nok staat een decoratieve zinken piron. Het dak heeft enkele (niet beschermenswaardige) Veluxramen. De voorgevel is een Vlaamse Gevel waarvan de steekkap wordt afgesloten met een zadeldak. Dit zadeldak heeft een breed overstek met geprofileerde gootklossen en windveren met decoratief gesneden beëindiging aan de basis. Boven de entree is het dakvlak doorgetrokken en vormt daar een luifel met lessenaardakje. Het dakje wordt onderkraagd door decoratief gesneden korbelen. De gevels zijn gepleisterd en wit geschilderd. Het pleisterwerk wordt verlevendigd met gepleisterde, al dan niet ossenbloedrood geschilderde, waterlijsten, strekken boven de gevelopeningen, gemetselde deuromlijstingen, een siermotief ter hoogte van de onderdorpels en neggeblokjes ter weerszijden van het raam op de verdieping. De voorgevel heeft centraal in de topgevel het opschrift: De top van deze gevel bezit decoratief metselwerk in V-vorm aangebracht van gele en rode baksteen. De voorgevel heeft op de begane grond een tweeruits schuifraam met vierruits bovenlicht en rood-groen geschilderde luiken ter weerszijden. Op de verdieping zit een dubbel openslaand tweeruits raam. Rechts in deze gevel, onder de luifel, bevindt zich de entree in de vorm van een tweeruits paneeldeur met drieruits bovenlicht. De linker zijgevel (oost) is georiënteerd op het plantsoen. Rechts, onder het lessenaarsdakje, zitten dubbel openslaande tuindeuren met vierruits bovenlicht met, aan slechts één zijde, een houten luik. Links zijn in latere tijd overeenkomstige tuindeuren geplaatst. De achtergevel heeft eveneens dubbel openslaande tuindeuren met vierruits bovenlicht. 2. Bouwdeel west: éénlaags bouwmassa met kapverdieping onder een, aan de kap van bouwdeel oost aangekapt, schilddak met lagere noklijn. Het dak is gedekt met rode Hollandse pannen. De nok staat parallel aan de straat. Centraal op de nok staat een gemetselde schoorsteen. De gevels zijn gemetseld in gele baksteen in kruisverband. Boven de vensters zitten rollagen. Onder de daklijst van de voorgevel zit een licht uitkragende metselwerk lijst in geometrisch patroon. De voorgevel heeft links en rechts gemetselde pilasters. De gevels worden afgesloten door een uitkragende bakgoot met geprofileerde gootklossen. De lekdorpels en de plint zijn van hardsteen. Links en rechts in de voorgevel zit een tweeruits (links) en een vierruits raam met tweeruits bovenlichten. Beide vensters bezitten ter weerszijden rood-groen geschilderde luiken. De rechter zijgevel heeft een zesruits raam en een houten aanbouw met lessenaarsdak en entree. Het pand wordt omgeven door een tuin. Ter hoogte van de entree van nr. 24 staat een smeedijzeren sierhekwerk. Motivering voor plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst De monumentale waarden van het complex Wildhoef zijn gelegen in de bijzondere complexmatige samenhang. Een complex bestaat uit verschillende elementen, al dan niet in één periode tot stand gekomen die met elkaar een ensemble vormen. De karakteristiek wordt gevormd door het samenspel van en de samenhang tussen

4 elementen: stedenbouwkundig plan, gebouwen, objecten, (semi)openbare ruimte, landschappelijke aanleg en beplanting. Het pand bezit cultuurhistorische waarde als voormalige koetsierswoning van het landgoed Wildhoef. De oorspronkelijk kleinschalige koetsierswoning wordt in 1893 vergroot met de wit geschilderde, gepleisterde bouwmassa. Het pand bezit stedenbouwkundige en situationele waarden vanwege de langgerekte bouwmassa aan de Donkerelaan en de markante ligging op de hoek van het plantsoen en de Donkerelaan. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de kwaliteit van het in Chaletstijl uitgevoerde deel uit De stilistische tegenstelling tussen de traditioneel uitgevoerde woning en de aangrenzende in Chaletstijl ontworpen woning versterkt de architectuurhistorische waarde vanwege de illustratie van de gewijzigde smaak aan het einde van de 19 de eeuw. Het pand is grotendeels gaaf in hoofdvorm en in onderdelen. Beschermenswaardig zijn alle in de bovenstaande beschrijving omschreven onderdelen tenzij aangeduid als niet beschermenswaardig.

5 Zijgevel (oost) Bouwtekening uit 1893 met het plan voor uitbreiding van de bestaande koetsierswoning. Voorgevel en plattegrond: linker deel is de uitbreiding.