Gerechtsdeurwaarders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gerechtsdeurwaarders"

Transcriptie

1 s e 6 Regio Mechelen Vrijdag 20 maart 2015 De rek is eruit, veel mensen trekken het niet meer. Het is nu aan de politiek om te reageren. Marijke Pinoy actrice en mede-organisator Hart boven Hardparade 46 Discriminatie op de Vlaamse arbeidsmarkt blijft een groot probleem. Slechts 46 procent van de mensen met niet-europese > 2 en 15 roots is aan de slag. > 12 Gerechtsdeurwaarders helpen mensen met schulden Naar schatting 40 procent van de Belgen heeft schulden die zij niet onmiddellijk kunnen betalen. Vaak komt dat door grote pech in het leven: langdurige ziekte, je werk verliezen, Mensen komen in geldnood en onbetaalde facturen stapelen zich noodgedwongen op. Schuldeisers nemen een incassokantoor of gerechtsdeurwaarder onder de arm om de schulden in te vorderen. Bijkomende kosten of inbeslagname duwen mensen nog dieper in een negatieve spiraal. Er is als het ware een hele industrie opgebouwd rond de schuldenproblematiek die geld verdient door de miserie van anderen. Gerechtsdeurwaarders zijn dus geen graag geziene figuren bij mensen met schulden. Daarom ook dat MyTrustO het systeem drastisch omdraait. MyTrustO is een nieuwe dienstverlening van beweging.net Antwerpen voor mensen met schulden in samenwerking met gerechtsdeurwaarders. Hierbij neemt Bij MyTrustO neemt niet de schuldeiser het initiatief, maar de persoon met schulden Gerechtsdeurwaarder Patrick Van Buggenhout over MyTrustO niet de schuldeiser maar de persoon met schulden het initiatief. Onder begeleiding van een gerechtsdeurwaarder betaalt hij zijn schulden af. Gerechtsdeurwaarder Patrick Van Buggenhout richtte mee de nieuwe dienst op. Met MyTrustO pakken we de nefaste gevolgen van de vaak industriegedreven invorderingspraktijken aan. De persoon met schulden erkent op eigen houtje zijn schulden en wordt geholpen door een neutrale gerechtsdeurwaarder die een haalbaar afbetalingsplan opstelt. Zo is er geen invordering of procedure voor de rechtbank nodig. Dat bespaart de schuldenaar tot duizenden euro s gerechts- en andere kosten. Maar ook schuldeisers en justitie doen hun voordeel hiermee in tijd en kostprijs. (LG) > pagina 3 Maatschappelijk werkers krijgen meer en meer hulpvragen over dementie Goedele Florentie, maatschappelijk werkster CM > 6 Ook overheid onder druk > pagina 10 1 op 6 Vlamingen grijpt naar slaapmiddel Een op de zes Vlamingen gebruikt regelmatig slaapmiddelen. Dat blijkt uit CM-onderzoek. Vrouwen gebruiken ze meer dan mannen, ouderen meer dan jongeren. Onhoudbare werkdruk door besparingen zonder einde Wat is er aan de hand? Dienstverlening voor de burger neemt af en wordt duurder Hervorming statuut baart zorgen En dat terwijl we weten dat slaapmiddelen enkel zin hebben in zeer ernstige gevallen of voor acute situaties, zegt CMvoorzitter Marc Justaert. Slaapmiddelen zijn verslavend en hebben bovendien nevenwerkingen zoals duizeligheid en verminderde concentratie. Met goede slaapgewoonten kom je vaak al een grote stap vooruit. Bij chronische slapeloosheid is het soms aangewezen om een slaaptraining te volgen. CM geeft daarvoor een steuntje. Kijk op > pagina 8 De bedgeheimen van piloot Filip Aerts jaargang 71 visie nummer 06 afgiftekantoor brussel x p volgend nummer op 3 april 2015 Regionieuws > p. 16

2 2 Visie ver ING WOORD Hart boven hard Uitgeput ploft een alleenstaande moeder in haar versleten zetel neer. Ze wil wel een nieuwe zetel kopen, maar daar is na het betalen van de maandelijkse facturen en huishuur geen geld meer voor. Het hoofd boven water houden, is al moeilijk genoeg, vindt ze. Net voor ze in slaap valt, vat ze haar week samen in haar dagboek: Werken. Eten. Slapen. Werken. Eten. Sl... Het antwoord om uit dat doodlopend straatje te geraken, althans volgens sommigen? Gewoon nog harder je best doen. Nog beter doen. Altijd meer. Altijd sneller. Gewoon nog sterker zijn. Want als je echt wil, dan kan je het zelf oplossen. Zulke redeneringen zijn bijzonder onzinnig en asociaal. Waar stopt het? We moeten samen stop roepen, zeker als sommige harde maatregelen een doel op zich worden. Als in een samenleving harde middelen een doel op zich worden, dan vervaagt het echte doel. Dat doel is voor beweging.net heel duidelijk. En we blijven op dat doel hameren, samen met iedereen die er ook van overtuigd is. Beweging.net wil een kwaliteitsvol leven voor álle mensen, waarbij we kwaliteisvol samen-leven, waarbij het doel nooit de middelen heiligt, waar Hart boven Hard komt. Die positieve boodschap dragen we op 29 maart uit tijdens de Hart boven Hardparade, elke organisatie en elke vrijwilliger vanuit zijn specifieke invalshoek. Want dat is de kracht van mensen samen. Heel graag tot dan! Patrick Develtere voorzitter beweging.net onze samenleving 10 hartenwensen voor betere samenleving kleuren Hart Boven Hardparade Enkel samen kunnen we aan de bel trekken Zondag 29 maart trekt een bont gekleurde Hart boven Hardparade door PARADE de straten van Brussel. Wat begon als een spontane reactie op de beleidsverklaringen van de federale en de Vlaamse regering, groeit uit tot een brede samenwerking van zowel burgers als organisaties. Wat hen bindt? Allen zijn ze overtuigd dat onze samenleving anders en beter kan. En dat willen ze op een positieve manier onder de aandacht brengen. Harde en slechte beslissingen hou je niet eerlijke belastingen, gedeelde menselijke tegen vanuit je zetel. Enkel samen kunnen rijkdom, werkbaar werk, investeren in we aan de bel trekken en alternatieven Zondag 29 maart 2015 jong - 13u00 en - Noordstation oud, een Brussel leefbare buurt, ecologische willen we verandering, een menselijke toekomst internationale solida- voorstellen, zegt initiatiefnemer Samen Wouter trekken we aan de bel: Hillaert. Meer en meer burgers, voor gezinnen, iedereen, dan moet onze riteit, samenleving meer dringend democratie, anders. een samenleving verenigingen en jongeren beginnen tien hartenwensen. de effecten van hardvochtige en asociale maat- zonder één Kleurrijke armoede optocht. of discriminatie. (JDO) regelen te voelen. Burgers en organisaties formuleren via Hart boven Hard samen alternatieven voor de huidige gang van zaken. De alternatieven zijn gebundeld in tien hartenwensen, waarrond de parade is opgebouwd. Wie deelneemt aan de parade, kan de parade mee vorm geven door aan te sluiten bij één van de tien hartenwensen. De hartenwensen gaan onder andere over Wim Troch VU Wouter Hillaert, Engelselei 21/402, 2140 Borgerhout D E G ROT E Kom op straat, er is een alternatief! Hart boven Hardparade, 29 maart vanaf 13 uur aan Brussel-Noord. Meer achtergrond en praktische informatie voor deelnemers via hartbovenhard.be Actrice Marijke Pinoy vertelt waarom ze de Hard Boven Hardparade mee organiseert op pagina 15. Geluk beleef je samen vrijdag 20 maart 2015 knipsels Lourdes Van 8 tot en met 13 juni kan je met OKRA naar Lourdes. Met eigen vieringen, een mooi cultureel en toeristisch programma en vooral met sterke begeleiding. Deelnemen kost 640 euro (CM-leden krijgen 15 euro korting). Meer info en inschrijving: [email protected] of Schrijfwedstrijd Inspiratie opgedaan tijdens bovenstaande reis naar Lourdes? Of ben je een schrijftalent en een vat vol inspiratie? Het Catechesehuis organiseert een nieuwe uitgave van de schrijfwedstrijd Het Goede Verhaal. Deze keer is het onderwerp Leven na de dood: fictie of werkelijkheid? Een jury beoordeelt de ingezonden stukken. De dertig meest treffende teksten worden in het najaar in boekvorm uitgegeven. Inzendingen van één pagina kunnen tot 1 juli. Meer informatie via hetgoedeverhaal.be. Vrijwilligers en verenigingen zijn het kloppend hart van Vlaanderen. Elk nummer laat Visie je meegenieten van een bijzonder moment. Deze week trok onze fotograaf naar Sint-Job, waar hij te gast was op de activiteit Samen eten van kwb en het Internationaal Comité (IC). Komen eten, maar dan een avond waarop iedereen mee kookt en verschillende (kook)culturen het fornuis en de tafel delen. Organiseer jij of jouw vereniging een fijne activiteit? Gedeeld geluk is dubbel geluk. Laat het ons daarom weten via [email protected] en wie weet komt onze fotograaf langs op jouw activiteit. De dames van de IC-groep Symbiose uit Antwerpen hadden zich speciaal voor de activiteit in traditionele klederdracht getooid, blikt Gert Paulussen van kwb Sint-Job terug. De voor ons soms onbekende ingrediënten waren vaak aanleiding voor een babbel. Het viel zo goed mee dat we binnenkort een tweede kookavond organiseren, met Vlaamse gerechten dan. Het zal niet makkelijk zijn om de Afrikaanse dames te verrassen, want ze wonen al acht jaar in België. Onze klassiekers zoals stoofvlees of vol-au-vent met frieten kennen ze dus al. (lacht)

3 Visie vrijdag 20 maart 2015 onze samenleving 3 Nieuw project MyTrustO biedt antwoord op schuldenproblematiek Mensen met schulden pakken problemen zelf aan Sinds het uitbreken van de crisis in 2008 kampen steeds meer Belgen met betalingsmoeilijkheden. Door opstapelende schulden komen mensen in een negatieve spiraal terecht en is een uitweg vaak zoek. Via de nieuwe dienst MyTrustO van beweging.net Antwerpen nemen mensen met schulden het heft in eigen handen, onder begeleiding van een gerechtsdeurwaarder. Violet Corbett Brock Schulden hebben hoeft niet altijd een probleem te zijn. Zo zijn veel Belgen geld verschuldigd aan hun bank, omdat zij geleend hebben voor de aankoop van hun huis. Schulden zijn pas een probleem wanneer je er niet meer in slaagt om tijdig je rekeningen te betalen. Dan spreken we van schuldoverlast. Schuldoverlast neemt toe Uit cijfers van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren van de Nationale Bank blijkt dat almaar meer Belgen kampen met schuldoverlast. Eind 2014 hadden Belgen, of 3,70 procent van de bevolking, een betalingsachterstand voor een kredietovereenkomst. In totaal gaat het om 3,1 miljard euro achterstallige schulden. Dat is een stijging van 67,50 procent ten opzichte van 2008, het jaar waarin de economische crisis uitbrak. Sindsdien zijn er niet alleen meer mensen met betalingsmoeilijkheden. Ook de omvang van de gemiddelde achterstal loopt verder op: in 2014 was dat euro per kredietcontract. Eerste hulp bij schulden Mensen met schuldoverlast kunnen terecht bij het OCMW of CAW (Centrum Voor Algemeen Welzijnswerk) voor schuldbemiddeling. Die instanties onderhandelen met de schuldeisers over een afbetalingsplan. Een stap verder gaat de collectieve schuldenregeling. Dat is een procedure voor de rechtbank waarbij een schuldbemiddelaar wordt aangesteld, meestal een advocaat. Die onderhandelt een regeling met de schuldeisers en beheert het inkomen van de schuldenaar. Als dat niet lukt, legt de rechter een regeling op. Maar volgens gerechtsdeurwaarder Patrick Van Buggenhout kan het overgrote deel van mensen met schulden op een eenvoudigere manier geholpen worden. Bovendien zitten sommigen onnodig in een collectieve schuldenregeling. Anderen hoeven niet onmiddellijk aan te kloppen bij OCMW of CAW omdat die er vooral moeten zijn voor het meest kwetsbare publiek. Samen met beweging.net Antwerpen nam hij daarom het initiatief voor MyTrustO. Voor wie is MyTrustO bedoeld? MyTrustO is er voor iedereen die schulden Eind 2014 hadden Belgen een betalingsachterstand voor een kredietovereenkomst. In totaal gaat het om 3,1 miljard euro. Dat is een stijging van 67,50 procent ten opzichte van 2008, het jaar waarin de economische crisis uitbrak. heeft en die niet onmiddellijk kan betalen, legt Van Buggenhout uit. 40 procent van de bevolking bevindt zich in die situatie. Door ziekte, plotse werkloosheid, een ongeval, blijven hun facturen onbetaald liggen. Dan begint de miserie: aanmaningsbrieven, dagvaardingen en vonnissen van incassokantoren, advocaten of gerechtsdeurwaarders stromen binnen. Er wordt beslag gelegd op meubels, loon, soms zelfs op de gezinswoning. Mensen komen zo in een negatieve spiraal terecht. MyTrustO helpt iedereen verder, maar verwijst mensen met een complexere problematiek ook door naar OCMW of CAW. Hoe zit jullie dienstverlening in elkaar? De persoon met schulden neemt het initiatief. Op zijn verzoek maakt een neutrale gerechtsdeurwaarder in alle discretie een Schulden in Vlaanderen in cijfers Gerechtsdeurwaarders kunnen zo veel nuttiger werk leveren voor de samenleving. Gerechtsdeurwaarder Patrick Van Buggenhout over MyTrustO objectief en officieel document van zijn financiële situatie. Dat geeft een eenmalige kost van 150 euro. Op basis daarvan bemiddelt hij een haalbaar afbetalingsplan. De schuldenaar betaalt maandelijks een bedrag aan de gerechtsdeurwaarder, die daarmee de schulden aflost gezinnen worden begeleid door het OCMW of CAW voor hun huishoudbudget en/of schulden. Schuldoverlast treft vaker mannen (47,83 procent) dan vrouwen (38,59 procent). Zes op tien woont alleen (44,45 procent) of is alleenstaande ouder (18,37 procent). 80,59 procent is huurder. De meest voorkomende schulden zijn die voor nutsvoorzieningen (52,24 procent), telecom (42 procent) en gezondheidszorg (41,07 procent). Cijfers van 2013 afkomstig van het Vlaams Centrum Schuldenlast. Wat is precies de meerwaarde van dit project? Iedereen wint erbij, op vlak van tijd en kosten. De schuldenaar zelf erkent zijn schulden en zal die stapsgewijs afbetalen. Zonder dat hiervoor een invordering of gerechtsprocedure nodig is. Dat bespaart hem honderden tot duizenden euro s gerechtsen andere kosten. Voor de schuldeisers is de schuld erkend en zij ontvangen sneller hun geld. Justitie wordt ontlast, want nietbetwiste schulden hoeven niet meer door de rechter behandeld te worden. Ook de werklast van OCMW s en CAW s wordt verlicht. Ik geloof ook dat wij als gerechtsdeurwaarders zo veel nuttiger werk leveren voor de samenleving. Opkomen voor wie kwetsbaar is MyTrustO ging in februari van start, sindsdien zijn er veertig dossiers lopende. Annemie Verhoeven van beweging.net Antwerpen benadrukt dat de dienst openstaat voor alle Belgen, hoewel we momenteel enkel vanuit Antwerpen werken. Dit is een belangrijke dienstverlening voor beweging. net, omdat wij zo armoede proactief aanpakken en opkomen voor wie kwetsbaar is. We reageren zo tegen de industrie van incassokantoren die rijk worden van mensen in miserie. Het gaat om een structurele verandering van onderuit die mensen een toekomst geeft. Leen Grevendonck Meer info over MyTrustO? of (elke werkdag van 9 tot 12 uur).

4 Streep op elke regel de letters weg, die samen het woord vormen dat overeenkomt met de omschrijving. 4 Visie post VACATURE m/v CM Coördinator secretariaat directie ICT Voltijds onbepaalde duur Schaarbeek Adviserend geneesheren Zuid-West-Vlaanderen en Brugge Meer info over deze en andere vacatures op OKRA-SPORT vzw Administratief coördinator Voltijds onbepaalde duur Schaarbeek Solliciteren voor 5 april Meer info: UW GEDACHT Oud worden is duur Ik waardeer sterk de inspanningen van CM om het gebruik van generische geneesmiddelen te promoten. Over voedingssupplementen of vitamines is er zelden sprake. Nochtans worden die vlot voorgeschreven maar ze zijn zeer duur. Zijn die niet te vervangen door groenten en fruit? Ik ben 85 jaar geworden onder meer met hulp van geneesmiddelen en daar ben ik zeer dankbaar voor. Wel stel ik vast dat oud worden zeer duur is. Jozef Smets, Sint-Truiden Voor gezonde mensen zijn voedingssupplementen en extra vitamines overbodig. Een evenwichtige voeding met onder meer groenten en fruit en een gezonde leefwijze zijn inderdaad belangrijker. In specifieke gevallen, bij bepaalde ziekten of na sommige operaties kunnen voedingssupplementen en vitamines wel nuttig zijn. Spreek erover met je arts. CM brengt dit regelmatig onder de aandacht. Voorschrift op stofnaam (1) Als huisarts probeer ik steeds in overleg met mijn patiënten generische geneesmiddelen voor te schrijven. Mijn medisch programma toont mij welke generieken de goedkoopste zijn. In het artikel over de prijs van de pil (Visie nr. 5) krijgt de patiënt de raad om een voorschrift op stofnaam te vragen aan de arts. Zo kan de apotheker het goedkoopste geneesmiddel meegeven. Maar gebeurt dat altijd? Als de apotheker bij elk voorschrift op stofnaam van product verandert, kan dat oudere mensen die langdurig geneesmiddelen nemen in de war brengen. Omdat het pilletje niet meer hetzelfde is, nemen ze het dubbel in of niet meer. Het lijkt me voor alle partijen het best dat de patiënt, die tegenwoordig toch meer dan mondig is, vraagt naar generieken. En als er gekozen is voor een bepaald merk dat dit dan ook altijd wordt afgeleverd. Mieke De Pauw vrijdag 20 maart 2015 Als de apotheker een voorschrift op stofnaam krijgt, dan moet hij een geneesmiddel uit de goedkoopste reeks meegeven. Hij is verplicht om de reglementering verbonden aan een voorschrift op stofnaam toe te passen. Het is wel nodig dat de arts uitleg geeft bij een voorschrift op stofnaam om verwarring bij de patiënt te vermijden. Artsen kunnen ook zelf op zoek gaan naar het goedkoopste geneesmiddel. Voorschrift op stofnaam (2) Houdt een voorschrift op stofnaam geen gezondheidsrisico s in als de arts enkel de stofnaam vermeldt? De apotheker moet dan wel het goedkoopste geneesmiddel meegeven. Maar is het niet zo dat hij levert uit wat hij in voorraad heeft. Hij kan toch onmogelijk alle producten in huis hebben. Naam en adres bekend bij de redactie Op een voorschrift op stofnaam moeten naast de stofnaam ook de toedieningsvorm, de sterkte, de dagelijkse dosis en het aantal eenheden per doos of de duur van de behandeling vermeld worden. De apotheker moet het geneesmiddel leveren uit een groep van de goedkoopste producten, die aan het voorschrift voldoen. Heeft hij geen geneesmiddel uit die groep in voorraad, kan hij dat bestellen. Maaltijdcheques Nu gaan de papieren maaltijdcheques verdwijnen. Ik vind dit een verarming. Misschien was het de bedoeling niet om deze cheques te gebruiken als een manier om anderen te helpen, maar ik heb die meermaals aan mensen gegeven om hen uit de hoge nood te helpen. Met de onpersoonlijke kaart kan dit niet meer. Ik vind technologie een fantastisch ding, maar niet altijd even mensvriendelijk. Hier gaat een stukje solidariteit verloren. I. Van Giel Stuur je lezersbrief naar Redactie Visie, Postbus 20, 1031 Brussel of naar [email protected]. Vermeld je woonplaats. De redactie kan de teksten inkorten of niet opnemen bij plaatsgebrek. Onder elke brief publiceren wij de volledige naam en woonplaats van de auteur. Als je je reactie liever zonder deze gegevens ziet verschijnen, vermeld dit dan uitdrukkelijk. GECITEERD Streep op elke regel de letters weg, die samen het woord vormen dat overeenkomt met de omschrijving. De resterende letters vormen van boven naar beneden citaat-199&_citaat-199&.qxd en van links naar rechts 09:43 een Pagina citaat Tamelijk; 2. tint; 3. ongespannen; 4. bedevaartsoord; 5. weekdier; 6. vervelend; 7. rank; 8. lichaamsvocht; 9. manier; 10. communicatiemiddel; 11. greppel; 12. retour; 13. Citaat-199 achteraf; 14. Europese hoofdstad. 1 M E A T E N I G 2 K L Z W E U E R 3 R S L V A E P R 4 M I E K S K E A 5 E S N L E E A K 6 N N A Z A A R A 7 M S M L A E N K 8 B N L S O E D D 9 I T E R O A N T 10 R N A D D E I O 11 R S W L E O O T 12 T E R G U T H G 13 N U A I D I E N 14 P A S R I S IJ S Citaat Oplossing: Een zwerver is een eenzaam mens die onderweg thuis is. Corsendonk De Linde, Retie Promotie Paasvakantie 3 tot 19 april Prijs per persoon: Zie tabel, op basis van een tweepersoonskamer HP: Halfpension / VP: Volpension Supplement single: 15 euro per kamer, per nacht Weekend ( 3 nachten ) Volwassene HP: 149 euro VP: 192,50 euro Kind 6-14 jaar HP: 90 euro VP: 123 euro Kind 2-5 jaar HP: 73,50 euro VP: 97,50 euro MIDWeek ( 4 nachten ) Volwassene HP: 190 euro VP: 242 euro Kind 6-14 jaar HP: 120 euro VP: 164 euro Kind 2-5 jaar HP: 98 euro VP: 130 euro Petanque weekend 8 tot 10 mei Prijs per volwassene: 149 euro, op basis van een tweepersoonskamer Supplement single: 15 euro per kamer, per nacht Inbegrepen: welkomstaperitief, 2 overnachtingen met uitgebreid ontbijtbuffet, 2 keer warm avondbuffet, broodjeslunch op zaterdag, warme buffetlunch op zondag, petanque begeleid door een ervaren animator (wedstrijd en prijsuitreiking) Week ( 7 nachten ) Volwassene HP: 321,50 euro VP: 405 euro Kind 6-14 jaar HP: 199,50 euro VP: 276,50 euro Kind 2-5 jaar HP: 159,50 euro VP: 215 euro Tel [email protected] Pasar-leden: 5% korting Pasar-leden: 5% korting Vayamundo - Ol Fosse d Outh, Houffalize Happy Family Holiday Actie in de Ardennen: geniet met het hele gezin van een superleuk verblijf aan de oevers van de Ourthe. De kinderen vervelen zich geen moment dankzij het ruime animatieaanbod. Gratis zwemmen, sauna en fitness. Ook in de Ardennen komen de Paasklokken op zondag 5 april. Geldig tot eind Prijzen vanaf 139,50 euro. Vayamundo - De Kinkhoorn & Ravelingen, Oostende Verlengd Paasweekend 3 tot 6 april Vier Pasen aan zee tijdens dit knotsgekke weekend met clown Animix. De kinderen kunnen hun mandje vullen tijdens de paaseierenraap op zondag 5 april. 4 dagen, 3 nachten (aankomst op vrijdag) gratis zwemmen en fitness ontdek onze nieuwe reuzengrote binnenspeeltuin Meer info en tarieven: Boekingen: tel of [email protected] Volg ons op facebook.com/vayamundo.be Superprijs vanaf 168 p.p.

5 Visie vrijdag 20 maart 2015 hoe gaat het met u? 5 Wat is de MAF? Maximumfactuur beschermt tegen hoge medische kosten Hoeveel geef je jaarlijks uit voor medische zorg? Voor sommigen lopen die kosten hoog op. De maximumfactuur, de MAF, beperkt die kosten. Je ziekenfonds houdt de teller voor jou in het oog. De maximumfactuur is een beschermingsmaatregel die de jaarlijkse medische kosten voor gezinnen be perkt tot een plafondbedrag. Is dat bedrag in de loop van het jaar bereikt, krijg je ook het remgeld voor prestaties die daarop volgen terugbetaald. Is het plafond bijvoorbeeld bereikt op 15 oktober, en moet je nadien nog naar de dokter of de tandarts, dan krijg je het remgeld voor die prestaties volledig terugbetaald. Welke kosten tellen mee? Het remgeld van alle prestaties van de huisarts, de specialist, de tandarts, de kinesitherapeut of een andere zorgverlener wordt opgeteld. Het remgeld is het verschil tussen het afgesproken tarief en het bedrag dat het ziekenfonds terugbetaalt. Verder telt ook het remgeld mee dat je bij de apotheker betaalt voor geneesmiddelen uit de categorieën A, B en C en voor geneesmiddelen die de apotheker zelf bereidt. Geneesmiddelen van de categorieën Cs en Cx tellen niet mee. Zo tellen anticonceptiemiddelen niet mee en pijnstillers ook niet. Voor pijnstillers kregen pijnpatiënten een uitzondering. Moet je een operatie ondergaan, en heb je een RX-foto of een labonderzoek nodig, dan wordt dat remgeld bijgeteld. Kreeg je een implantaat, dan telt ook de afleveringsmarge mee. En ook als je naar het ziekenhuis moet, komen bepaalde kosten in aanmerking. Bijvoorbeeld het persoonlijk aandeel in de ligdagprijs. MAF is per gezin De MAF telt de kosten per gezin. Voor de MAF vormen alle mensen die op 1 januari samenwonen op hetzelfde adres een gezin. Er is geen onderscheid tussen gehuwd of samenwonend. Een alleenstaande is ook een gezin. Zorgafhankelijke personen kunnen uitzonderlijk een apart gezin vormen. Hoeveel is mijn maximumfactuur? Niet ieder gezin heeft dezelfde maximumfactuur. Heb je recht op de verhoogde tegemoetkoming, dan bedraagt de maximumfactuur 450 euro. Dat is de sociale MAF. De gewone MAF waarvoor iedereen in aanmerking komt, is afhankelijk van je inkomen. Het netto belastbaar gezinsinkomen van het derde voorafgaande jaar wordt onderzocht. Voor de berekening van de MAF in 2015 kijkt het ziekenfonds dus naar het inkomen in Jaarinkomen in euro Plafondbedrag in euro Bedragen geldig sinds 1 januari 2015 Tot , , , , , , , Vanaf , Kinderen en chronisch zieken De MAF beschermt kinderen jonger dan negentien jaar extra. Ongeacht het gezinsinkomen geldt voor hen altijd een plafond van 650 euro. Heeft het gezin het laagste plafond van 450 euro, is dat bedrag natuurlijk ook op de kinderen van toepassing. Voor kinderen met bijkomende kinderbijslag (voor 2 juli 2002) is het plafond 450 euro. Chronisch zieke mensen krijgen vermindering van het plafondbedrag met 100 euro als ze het statuut chronische aandoening hebben of indien het remgeld voor een gezinslid in de twee voorgaande jaren telkens minstens 450 euro bedroeg. Hoe krijg je je geld terug? De ziekenfondsen houden voor jou de teller van de maximumfactuur bij. Heeft het remgeld het plafondbedrag bereikt, dan betaalt het ziekenfonds maandelijks automatisch terug wat daarbovenuit komt. Je hoeft daar niets voor te doen. Chris Van Hauwaert Belangrijk: de maximumfactuur houdt geen rekening met het supplement dat niet-geconventioneerde zorgverleners extra aanrekenen, enkel met het remgeld van de afgesproken tarieven. Marc en Paulien kregen 281,57 euro terug door de MAF Marc en Paulien hebben twee jonge kinderen. Het gezin heeft een netto belastbaar inkomen dat tussen ,70 en ,24 euro ligt. Dat betekent dat hun maximumfactuur euro bedraagt. Marc betaalde vorig jaar 432,56 euro remgeld voor dokter, tandarts, kine enz. Hij had 33,73 euro opleg voor geneesmiddelen en 73,20 euro voor een ziekenhuisopname. De teller staat voor Marc op 539,49 euro. De bedragen zijn echt, de personen zijn fictief. De kinderen hadden nog geen hospitalisatie nodig. Wel waren er kosten voor geneesmiddelen, dokters en andere zorgverleners. Voor de twee kinderen samen staat de teller op 179,63 euro. Paulien had gelijkaardige kosten als haar man. Voor haar staat de teller op 562,45 euro. Voor 2014 staat de gezinsteller op 1 281,57 euro. CM betaalde hen al 281,57 euro remgeld bijkomend terug. We zijn ondertussen 2015, maar de maximumfactuur voor 2014 wordt nog niet afgesloten.

6 6 Visie hoe gaat het met u? vrijdag 20 maart 2015 zoek en win Speur je in Visie mee naar het antwoord? 17 maart, Dag van de Maatschappelijk Werker Goed dat je de stap naar hulp Tip Heeft geen vaste grond onder de voeten Oplossing O Stuur je antwoord voor 30 maart op een gele briefkaart naar Persdienst CM, Postbus 40, 1031 Brussel. Of mail het naar [email protected]. Vermeld welke prijs je wenst: het jeugdboek De zwarte adem van Erwin Claes (spannend detectiveverhaal waarin Vigo die zijn geheugen kwijt is, onterecht wordt beschuldigd), uitg. Clavis of een familieticket (4 personen) voor de film Dummie de Mummie in Kinepolis (een tot leven gekomen mummie gaat als het Egyptisch neefje van Goos met hem mee naar school). Uit de juiste inzendingen worden dit keer acht winnaars geloot. Oplossing Visie nr. 5 Patent De winnaars worden persoonlijk verwittigd. Neem ook deel aan de CM-webquiz op Stefan Dewickere Soms komen we te vroeg en is hulp nog niet nodig, soms had er in een gezin al lang hulp moeten zijn. Maar altijd zoeken we een oplossing op maat, ook voor mensen met dementie, zegt maatschappelijk werkster Goedele Florentie (38) van CM Mechelen-Turnhout. Bij de dienst Maatschappelijk Werk van CM kun je terecht voor alle vragen en problemen in de thuiszorg rond ziekte, handicap en ouderdom. Goedele Florentie: De mensen komen naar ons met een vraag naar poetshulp of een personenalarm. Wij bekijken de situatie altijd ruimer. Want achter een concrete vraag kan een grotere nood verscholen zijn. Signalen opvangen Vlaanderen telt vandaag mensen met dementie. Zeventig procent van hen woont thuis. De jongste jaren is veel kennis over de aandoening samengebracht in de Expertisecentra dementie. Er zijn praatcafés waar mantelzorgers ervaringen uitwisselen. Een vraag naar hulp heeft tegenwoordig wel vaker een verband met dementie. Net als alle maatschappelijk werkers bij CM volgde Goedele Florentie onlangs een opleiding tot dementiekundige basiszorgverlener. Los van de aandoening zoeken we voor iedereen een oplossing op maat. Door de kennis van de ziekte kunnen we mensen ondersteunen en begeleiden in de zoektocht naar de manier waarop je met dementie kunt omgaan. De opleiding heeft mijn blik verruimd. Het was ook leerrijk om met de collega s ervaringen uit te wisselen. Vertrouwen opbouwen Een vraag om hulp betekent niet dat gezinnen meteen klaar zijn om alle hulpverlening te aanvaarden. Die eerste stap om poetshulp of verpleging toe te laten in huis, is vaak een moeilijke. Zeker als er nog Vorige week nog stelde Vlaams minister Vandeurzen, samen met de ziekenfondsen, het Contactpunt dementie voor. Bij dat Contactpunt kunnen zorgverleners zoals artsen en verpleegkundigen signaleren wanneer een persoon met dementie of zijn mantelzorger extra ondersteuning nodig heeft. De diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen bekijken de nood en nemen de begeleiding op. Opvang van mensen met dementie moet immers ook in hun thuismilieu mogelijk zijn. Dat kan alleen maar als de zorgverleners die in contact komen met thuiswonende mensen met dementie daartoe opgeleid zijn. Maatschappelijk werkers krijgen daarom een opleiding tot dementiekundige basishulpverlener. nooit iemand over de vloer kwam, weet Goedele Florentie. Maar als je vertrouwen kunt opbouwen tijdens zo n eerste contact, komen mensen makkelijker terug als ze het moeilijker krijgen. Zo kwam ik terecht bij een man die alleen zorgde voor zijn partner met dementie. Hij vroeg of hij in aanmerking kwam voor een vergoeding van de zorgverzekering. Stap voor stap heeft hij ondertussen hulp aanvaard, na overleg met zijn huisarts. Zijn vrouw gaat nu naar het dagcentrum. Praktische tips Als mensen contact opnemen met vragen over dementie is het belangrijk om te weten wat de diagnose is en of de persoon in kwestie zijn diagnose kent, zegt Goedele Florentie. Ze vindt een huisbezoek verhelderend. Thuis zijn de mensen op hun gemak en kun je ook praktische tips geven. Win weekendje Ardennen met buiten spelen Stuur ons een foto van je kinderen die buiten spelen en win een weekendje Ardennen voor het hele gezin. Als je kinderen buiten spelen, zijn ze actief bezig. Buiten spelen doet kinderen ontspannen en beter slapen. Toch houden tv en computer hen vaak binnen. Kun jij jouw kroost motiveren om buiten te ravotten nu het weer beter wordt? Stuur ons een toffe foto als bewijs en vermeld erbij welk gezondheidsvoordeel je kinderen ondervonden van buiten spelen. Overtuig ons met woord en beeld. Laat zeker jouw naam en adres weten. Geef ook de naam en leeftijd van de kinderen op de foto. Wie weet mag jij als winnaar genieten van een gratis weekendje Massembre. Bovendien verschijnt jouw foto samen met andere originele inzendingen in een volgend nummer. Doe mee en reageer voor 1 april. Beweegplezier is sowieso verzekerd. Stuur je foto naar [email protected] HUIS dokter Wanneer komen de pollen? Ze zitten vaak in het weerbericht, maar wat zijn die pollen precies, en wat bepaalt of je er last van hebt of niet? Wat is hooikoorts? Hooikoorts is een allergie waardoor je overgevoelig reageert op bepaalde soorten stuifmeel van grassen, planten of bomen, ook wel pollen genoemd. Het komt in sommige families meer voor dan in andere, maar waarom is niet duidelijk. Hoewel je al van bij je geboorte aanleg hebt voor hooikoorts, ontstaan de klachten vaak in de loop der jaren, en nemen ze na verloop van tijd ook weer af, al is ook dat niet te voorspellen. Wat zijn de symptomen? Hooikoorts is niet gevaarlijk, maar de klachten kunnen wel erg storend zijn. Veel voorkomende ongemakken zijn niesbuien, een loopneus of verstopte neus, jeukende, tranende of branderige ogen en een droge jeukende keel. Sommige mensen hebben ook last van een vol hoofd of een koortsig en moe gevoel. De klachten komen voor tijdens de bloeiperiode, als het stuifmeel in de lucht circuleert. Boomstuifmeel zit vooral in februari en maart in de lucht, stuifmeel van grassen in mei en juni. Sommige mensen hebben de hele bloeiperiode klachten, andere af en toe een dagje. Wat kun je eraan doen? Vooral op zonnige en winderige dagen is er veel stuifmeel. Blijf op die dagen binnen en hou de ramen gesloten. Vlak na een regenbui kun je wel de wijde natuur opzoeken, want dan zijn de pollen even uit de lucht. Verder geeft een bril of zonnebril je ogen wat meer bescherming en laat je het gras afmaaien beter aan iemand anders over. Laat je natte was in het hooikoortsseizoen niet buiten drogen zodat het stuifmeel niet in je kleren kan waaien, en wissel je buitenkledij niet in je slaapkamer. Heb je beginnende klachten, spoel dan je neus of keel met een zoutoplossing. Wrijf niet te veel met je handen over je neus en ogen, dit verergert de klachten en kan een bijkomende infectie veroorzaken. Als je last hebt van je ogen, kan het goed zijn om tijdelijk geen contactlenzen te dragen. Wanneer moet je naar de dokter? Vraag raad aan je huisarts als je wil weten waarvoor je allergisch bent of als je ernstige allergische reacties krijgt. Hooikoorts kun je niet genezen, maar er zijn wel geneesmiddelen die de klachten verlichten. Het is soms wat zoeken naar het juiste geneesmiddel, je huisarts kan je daarbij helpen. Elise Rummens, preventie-arts CM dehuisdokter Stefan Dewickere

7 Visie vrijdag 20 maart 2015 hoe gaat het met u? 7 hebt gezet Dementie gaat vaak gepaard met gedragsveranderingen. De mantelzorgers kunnen die niet altijd meteen plaatsen. Zo vertelde een man dat zijn vrouw vaak hallucinaties had, dat ze mensen zag die er niet waren. Maar zijn vrouw herkende haar eigen spiegelbeeld niet meer, ze zag niet dat ze zelf de vrouw was die ze in het venster dacht te zien. Ik heb toen voorgesteld om het eens te proberen met gesloten gordijnen. Zo was er ook een vrouw die altijd plukte aan de bloemen op het tafelkleed. Ze zag ze als echte bloemen. Als je zulke situaties kunt herkennen en bespreken, voelen de mantelzorgers zich niet meer zo alleen met hun probleem. Bespreekbaar maken Wat ik zeker uit de cursus geleerd heb, is dat wij als maatschappelijk werker de belangrijke taak hebben om de ziekte dementie bespreekbaar te maken, zegt Goedele Florentie. Wij bekijken samen met de betrokkenen hoe de thuiszorg verloopt. Om de stap naar hulp te zetten moet je even kunnen stilstaan en de situatie overschouwen. Wij kunnen mensen daarbij helpen. Maatschappelijk werkers kunnen mantelzorgers niet genoeg bewonderen dat ze de stap naar hulp hebben gezet. Chris Van Hauwaert Stefan Dewickere de VOORZET Sociale bescherming, al zestig jaar een mensenrecht Twee jaar lang voert de Noord-Zuid beweging campagne rond sociale bescherming. Als groot Belgisch ziekenfonds en sociale beweging zijn wij daar zeer verheugd over. Van oudsher is sociale bescherming hét thema waar ziekenfondsen en vakbonden op inzetten. Hoe groter het draagvlak, hoe meer we kunnen realiseren. Wereldwijd komen elk jaar honderd miljoen mensen in armoede terecht als gevolg van de kosten die ze moeten maken voor gezondheidszorg. Slechts 27 procent van de wereldbevolking heeft een volwaardige sociale bescherming. De overige 73 procent, zo n vijf miljard mensen, heeft er geen. Of in het beste geval een onvolledige. Zij betalen de volle pot als ze naar de dokter moeten. Er is geen ziekteverzekering die hen een tegemoetkoming geeft als ze geneesmiddelen nodig hebben. Bij de minste tegenslag loert armoede om de hoek. Nochtans is sociale bescherming officieel erkend als universeel mensenrecht. Al meer dan zestig jaar zelfs. En toch is ze in een pak landen nog altijd niet gerealiseerd. In België leeft vijftien procent van de bevolking in armoede. Zonder sociale bescherming zou dit stijgen tot veertig procent. Als we de crisis tot nog toe min of meer goed doorkwamen, dan is dat voor een belangrijk deel te danken aan onze sociale bescherming. Twintig Belgische organisaties - ngo s, ziekenfondsen en vakbonden voeren twee jaar lang samen actie voor sociale bescherming. CM neemt met volle goesting deel. Omdat we het belangrijk vinden om de bevolking te sensibiliseren. Mensen zijn zich vandaag veel te weinig bewust van de nood aan solidariteit. Ze vinden het maar normaal dat hun ziektekosten grotendeels terugbetaald worden. We moeten ook onze overheid overtuigen. Haar steun is onontbeerlijk. Onze politici gaan vandaag al op handelsmissie. Waarom organiseren ze geen sociale missie om elders uit te leggen wat de voordelen zijn van een sociale bescherming? Wij willen alvast de voorzet geven door partnerorganisaties te ondersteunen in landen waar nu te weinig of geen sociale bescherming is. Het middenveld speelt in het hele verhaal een centrale rol. Zonder ziekenfondsen en vakbonden riskeert de sociale bescherming in private handen te vallen. Dan blijft de bescherming beperkt tot zij die het kunnen betalen. En dat is het laatste wat we willen. Marc Justaert, Voorzitter CM Pilootproject opvang en begeleiding bij thuiszorg Even elders, dan terug naar huis Agnes (89) verbleef na een val een paar weken in het ziekenhuis. Nu ze genezen is, wil ze snel terug naar huis, maar haar dochter maakt zich zorgen. Wat als Agnes nog eens valt? Het Oriëntatie en Opvolgingstraject Thuiszorg wil mensen als Agnes helpen, via tijdelijke opvang en begeleiding bij de terugkeer naar huis. Casemanager Ilse Pardon van CM nam ons op sleeptouw doorheen dit uniek pilootproject van het Riziv. Hoewel het Oriëntatie en Opvolgingstraject Thuiszorg onderdak kreeg in het Sint-Pietersziekenhuis in Leuven, ziet het er daar absoluut niet uit als een ziekenhuisafdeling. De tiende verdieping is gezellig ingericht. De mensen op deze afdeling wonen allemaal nog thuis, benadrukt Ilse. Ze kwamen hier terecht na een onverwachte gebeurtenis. Ze vielen, hun mantelzorger werd ziek, ze gingen plots fel achteruit of kunnen na een ziekenhuisopname niet meteen naar huis. Ze verblijven hier maximaal drie weken, Guy Puttemans terwijl wij bekijken wat er thuis moet gebeuren. Geen vreemd volk in huis Samen met twee andere casemanagers zoekt Ilse Pardon van CM naar oplossingen. Bijvoorbeeld voor Madeleine (87) en Henri (90). Henri lijdt aan dementie en werd hier opgenomen toen Madeleine naar het ziekenhuis moest. Ondertussen is Madeleine aan de beterhand en verblijft ze hier samen met haar man. Ilse luistert geduldig naar hun verzuchtingen. Made- Ilse Pardon, casemanager CM leine wil graag zelf voor haar man blijven zorgen, maar het valt haar de laatste tijd wat zwaar. Ilse stelt Henri voor om twee dagen per week naar een dagcentrum te gaan. Henri twijfelt nog wat, dus spreken ze af dat hij het een dag zal proberen. Ilse gaat ook eens bekijken of het koppel gezinszorg en psychosociale ondersteuning kan krijgen. Ze belooft hen zo snel mogelijk iets te laten weten. Herinneringen ophalen Ondertussen is het bijna tijd voor het middageten. Lea (83) en haar man Victor (90) zitten al klaar in de eetzaal. Lea s beide armen zitten in het gips. Van de trap gevallen, vertelt ze. Mijn polsen zijn gebroken. Daardoor kan ik nu niet meer voor mijn man zorgen. Gelukkig worden we hier goed opgevangen. Victor krijgt bestek met extra brede handvaten en een bord met een opzetstuk. Op deze manier kan hij toch nog zelfstandig eten. Het is een tip die Lea en Victor zeker meenemen naar huis. Oost west, thuis best Voor Agnes (89) zit het verblijf er bijna op, want over drie dagen mag ze naar huis. Daar ben ik toch nog het liefst, zegt ze. Mijn familie woont dichtbij en ik heb toffe buren. Toch is haar dochter er sinds haar val niet helemaal gerust meer op. Ze hebben een persoonlijk alarm voor mij geregeld. Er is nu ook een toiletverhoger en een stang om mij aan vast te houden bij het trapje van de veranda. En ik leerde beter stappen met een kinesist. Iets verderop sluit Ilse tevreden haar dag af. Binnenkort kunnen er weer wat mensen naar huis, dat maakt mij gelukkig. Eens terug thuis laten we mensen trouwens niet in de steek. We blijven een jaar lang contact houden, om te zien hoe het loopt. Thuis blijven wonen in de best mogelijke omstandigheden, daar gaan we voor. Nele Verheye Het Oriëntatie en opvolgingstraject Thuiszorg loopt voorlopig enkel in het arrondissement Leuven. Opnames gebeuren enkel na doorverwijzing van een zorgverlener.

8 8 hoe gaat het met u? knipsels Korting boek Keirse In zijn nieuw boek Als ik er niet meer ben doet Manu Keirse je nadenken over de laatste fase van het leven. Zo bepaal je zelf wat er met je gebeurt. Je krijgt onder meer tips over hoe je een zorgplan opstelt en informatie over je rechten als patiënt. Het boek help je om je levenskwaliteit zo goed mogelijk te behouden, ook als je met ernstige gezondheidsproblemen te maken krijgt. De bedgeheimen van Vier op de tien Belgen zijn niet tevreden over hun slaap, zo blijkt uit een CM-enquête. Om je op weg te helpen naar een goede slaaphygiëne geven wij in Visie gratis slaaptips. Tegelijk verklappen enkele bijzondere slapers hun bedgeheimen. Visie vrijdag 20 maart 2015 De bedgeheimen van langeafstandspiloot Filip Aerts (43) Wij mogen een dutje do Guy Puttemans Als CM-lid kun je het boek Als ik er niet meer ben bestellen met 20 procent korting via Je betaalt 11,99 euro in plaats van 14,99 euro. Dit voordeel geldt tot 30 april en zolang de voorraad strekt. Kracht bij lotgenoten Chronisch zieke mensen gaan tijdens een cursus van Ziekenzorg CM op zoek naar nieuwe weerbaarheid en geluk. In kleine groepen deel je ervaringen met lotgenoten en praat je over de gevolgen van ziek zijn. Dat kan nieuwe kracht geven. De cursus vindt plaats in Alden Biesen in Bilzen van 12 tot 16 april. CMleden betalen 165 euro, CM-leden met verhoogde tegemoetkoming 120 euro. Toeslag van 7 euro per nacht voor een singlekamer. [email protected] Tel Koop en steun zieke mensen Nog geen loten gekocht van Ziekenzorg CM? Dat kan nog altijd bij de plaatselijke Ziekenzorg CM-kernen of via overschrijving op rekeningnummer BE van Ziekenzorg CM, PB 40, 1030 Brussel (met vermelding Tombola ). Noteer op het overschrijvingsformulier je adres. Een tombolaboekje met vijf loten kost 5 euro. Er zijn tientallen aankoopcheques te winnen. Koop je een volledig boekje loten, dan krijg je een gratis omslaglot waarmee je onder meer een Audi A4 kunt winnen. De trekking vindt plaats op 8 mei in Brussel. De opbrengst komt ten goede van langdurig zieke mensen. Vakantie voor senioren 70-plussers die een beroep doen op thuiszorg of eenzaam zijn, genieten van een verwenvakantie met zorg in de Bourgogne. Ze logeren in een aangepast kasteel in volpension. Vlaamse begeleiding. Er vinden vier vakanties plaats vanaf 22 september tot eind oktober. Tel Het slaappatroon van een langeafstandspiloot is even grillig als de tijdszones die hij doorklieft. Niet het vroege opstaan is lastig, wel de wisselende werkritmes, zegt Filip Aerts, piloot bij Brussels Airlines. Mijn slaappatroon verschilt van dag tot dag, vertelt Filip Aerts, die zijn werkdagen al zeventien jaar in de lucht doorbrengt. De ene dag doe ik een ochtendvlucht, vervolgens een nachtvlucht en dan weer een dagvlucht. Bovendien vlieg ik zowel op Europa als op de lange afstand. Niet meteen bevorderlijk voor een stabiele nachtrust, nee. Een week lang vroeg opstaan stoort mij niet, net zomin als een week lang nachtvluchten doen. Het is vooral de verandering van ritme die mijn slaappatroon doorkruist - van vroeg naar laat en weer terug. Waarom laten ze piloten dan niet altijd in hetzelfde ritme vliegen? Qua organisatie en planning is dat echt onhaalbaar. Je zou veel meer piloten nodig hebben voor hetzelfde werk. Maar onveilig wordt het nooit, hoor. We moeten altijd rekening houden met de wettelijke rusttijdenregeling. Een piloot kan ook op elk Wanneer de wekker s nachts afgaat, sta ik een seconde later naast mijn bed. moment aangeven dat hij te moe is om te vliegen, zonder daarom koorts te hebben of ziek te zijn. Als hij not fit to fly is, gaat hij de lucht niet in. Intersoc-charme in St. Moritz Ik kan mij voorstellen dat de regels over slaap heel streng zijn voor een piloot. Hoeveel uur moet je verplicht geslapen hebben voor een vlucht? Daar bestaan geen regels over. We krijgen voor elke vlucht een aantal uren verplichte rust, maar daarmee doe je wat je wil. Zelf heb ik gemiddeld tussen de zeven en acht uur slaap nodig. Maar slaap is iets heel persoonlijks ik hoor soms van collega s dat zij genoeg hebben aan zes uur. Hebben de verschillende tijdszones een impact op je slaappatroon? Zeker! Tussen Europa en Afrika bedraagt het tijdsverschil maar twee uur, dus dat valt mee. Maar voor de VS gaat het om zes Ben jij op zoek naar een actieve genietvakantie in de Zwitserse bergen? Schrijf je dan meteen in voor onze Intersoc-charme-vakantie in St. Moritz. Je logeert er vanaf 637 euro een week in volpension. We stellen je o.a. een gevarieerd animatieprogramma met excursies en wandeltochten voor en laten je genieten van een zorgeloze vakantie. Periodes: 6/6 tot 15/6: met bus (Gent, Antwerpen, Leuven, Brussel, Hasselt) of eigen wagen 22/6 tot 30/6: met eigen wagen 23/8 tot 30/8: met eigen wagen 30/8 tot 8/8: met bus (Gent, Antwerpen, Leuven, Brussel, Hasselt) of eigen wagen 8/9 tot 17/9: met bus (Gent, Antwerpen, Leuven, Brussel, Hasselt) of eigen wagen Meer informatie via en Intersoc-werkvakanties Nog op zoek naar een zinvolle en aangename invulling van je vrije tijd tijdens de zomermaanden? Sluit aan bij onze vrijwilligerswerking en ga mee op werkvakantie. In ruil voor je inzet en enthousiasme bezorgen wij je leuke collega s en een adembenemende omgeving. Meewerken kan in hotel- en animatiefuncties voor jong en oud. Interesse? Stel je kandidaat via of bel voor meer info naar (hoteldiensten) of (animatie). Visie_20-03_StMoritz.indd 1 12/03/ :24:35

9 9 Visie vrijdag 20 maart 2015 hoe gaat het met u? en in het vliegtuig uur tijdsverschil, en dat voel ik wel. Als ik in New York een korte stop houd - 22 uur ter plaatse - dan probeer ik het Belgische uur aan te houden en om 19 uur te gaan slapen. Zo heb ik bij mijn terugkeer veel minder last van een jetlag. Hoe korter de stop, hoe beter, want dan heb je geen tijd om je aan te passen aan een andere tijdszone. Vlieg je liever overdag of tijdens de nacht? Ik ben een ochtendmens, dus ik doe graag vroege vluchten. Veel piloten zijn trouwens niet tuk op nachtvluchten. Begrijpelijk, want uit onderzoek blijkt dat een piloot het tussen twee en vijf uur s nachts het moeilijkst heeft. Ook daar houdt de wetgever rekening mee: als je tijdens die uren vliegt, wordt de duur van je werkdag ingekort. Maar de vliegmaatschappij kan op zich geen rekening houden met ochtend- of avondmensen, dan wordt het een onoverzichtelijke puzzel. Hoe laat moet je opstaan voor een vroege vlucht? Als ik om 6.30 uur opstijg vanuit Zaventem, wil dat zeggen dat mijn wekker om vier uur s nachts begint te rinkelen. Daar wen je nooit aan - zelfs voor ochtendmensen is zo n nachtelijk uur moeilijk te verteren. Maar hoe vroeg het ook is, ik ben geen snoozer. Wanneer de wekker afgaat, sta ik een seconde later al naast mijn bed. Om vier uur opstaan is al pijnlijk genoeg voor mezelf - ik probeer dus geen andere gezinsleden wakker te maken. Hoe bereid je je voor op een nachtvlucht? Er zijn piloten die overdag heel goed kunnen slapen, ik ben daar minder goed in. Ik leg me twee, drie uurtjes neer tijdens de middag. Dat volstaat wel, als je de nacht voordien goed hebt geslapen. CM-ledenvoordeel 10 KORTING SOCIALE LANDKAART Geniet als CM-lid 10 korting bij uw bestelling van deze onmisbare leidraad boordevol informatie over sociale rechten, voorzieningen en tegemoetkomingen. Ja, ik bestel ex. van de Sociale Landkaart. Als CM-lid betaal ik 42 i.p.v. 52 / ex. Ja, ik abonneer me op de Sociale Landkaart. Als CM-lid ontvang ik editie 2015 (incl. digitale versie) en alle daaropvolgende jaarlijkse edities voor 32 i.p.v. 42 / ex. Alle info over deze formule vind ik op Ik betaal pas wanneer ik de factuur ontvang. Die wordt mij samen met het boek opgestuurd. Naam & Voornaam CM-lidnummer Straat & huisnummer Postcode & gemeente/stad adres Datum & handtekening Kun je soms wat bijslapen tijdens de vlucht? Piloten mogen in het vliegtuig een dutje doen van twintig tot dertig minuten. Langer slapen is verboden: na een diepe slaap van drie uur ben je minder goed uitgerust dan na een powernap van twintig minuten. Maar als ik s nachts vlieg, heb ik meestal niet de nood om bij te slapen. Is een gebrek aan slaap de grootste vijand van een piloot? Niet zozeer het gebrek eraan, maar dus wel het onregelmatige slaappatroon. Dat begint na verloop van tijd wel door te wegen. Veel piloten schakelen over naar een deeltijds vliegschema, om de job draaglijk te houden. Dat zie je niet alleen bij ons in België, maar bij piloten overal ter wereld. Ik hoop zelf tot mijn 65ste te kunnen vliegen, maar wel tegen 80 procent. Slaaptips Z ZZ... Z ZZ... Gerlinde De Bruycker Kies voor vaste bedtijden op maat van jouw slaapbehoefte. Probeer zoveel mogelijk op te staan op hetzelfde uur. Dan word je ook s avonds rond hetzelfde uur slaperig. Neem, minstens een half uur voor je gaat slapen, bewust de tijd om te ontspannen. Vermijd spannende televisieprogramma s, hevige discussies of intensieve activiteiten. Kies eerder voor een korte wandeling, een ontspannend boek, een bad of luister naar rustige muziek. Uw gids bij uw sociale rechten en voorzieningen Mail deze bon naar [email protected] / fax naar / stuur op per post naar Uitgeverij Vanden Broele, Stationslaan 23, 8200 Brugge HELPENDE HANDEN Seingever JacqUI (72) HOUDt AUto s op afstand Nu de voorjaarsklassiekers gestart zijn, rijdt Jacqui Verhelst elke week naar een kruispunt in het Vlaamse land om ervoor te zorgen dat geen enkele auto zich tussen de renners waagt. Van de Kattenkoers tot de Ronde van Vlaanderen, overal duikt hij op met zijn fluohesje, armband, C3-bordje en pet. Al meer dan vijftig jaar. Na mijn legerdienst ben ik ermee begonnen, op mijn 21ste. Met de Sportclub van Bissegem organiseerden we regelmatig koersen. Als secretaris stond ik onder andere in voor de seingevers. Omdat ik veel volk ken, slaagde ik er makkelijk in een veertigtal enthousiastelingen te mobiliseren. In de loop der jaren deden meer en meer andere organisatoren een beroep op ons. Vandaag draaien we met een vaste groep van zeventig à tachtig vrijwilligers mee op zo n honderd evenementen, vooral in West- en Oost-Vlaanderen. Niet alleen koersen, ook rally s, triatlons, loopwedstrijden en cyclocrossen helpen we mee in goede banen te leiden. Botte commentaar Onlangs kreeg ik samen met 400 andere West-Vlaamse signaalgevers een getuigschrift uit handen van de provinciegouverneur. Eind vorig jaar kregen we een opleiding van de politieschool in Oostende. Over de wegcode, maar vooral over conflictbeheersing. Als seingever krijg je soms botte commentaar van een chauffeur. Het is niet altijd evident om gepast te reageren. Uit ervaring weet ik dat het helpt als je zelf vriendelijk blijft. SMAKELIJK Risotto met champignons en spekkrokantje Ingrediënten voor 4 personen: 1 fijngehakte sjalot 2 koppen risottorijst (± 150 g) 1,2 l lichte gevogeltefond of bouillon 1 eetlepel roomboter geraspte Parmezaanse kaas 1 eetlepel fijngesnipperde peterselie peper zout 500 g champignons olijfolie 1 teentje knoflook 100 g dun gesneden spek Straks vergader ik samen met enkele collega-seingevers over de Ronde van Vlaanderen, zonder twijfel het hoogtepunt van het jaar. Met onze groep zullen we alle kruispunten tussen Bissegem en Kooigem bemannen. Ik kijk ernaar uit, want er is altijd veel volk op de been. Ook de ronde voor de wielertoeristen nemen we voor onze rekening. Van hen krijgen we altijd veel appreciatie. Jong bloed Het aantal koersen in de regio slinkt. Op twee jaar tijd zijn er tachtig wedstrijden minder. Dat heeft te maken met dalende inkomsten en met een gebrek aan vrijwilligers. Ook wij zien weinig jong bloed instromen. Jammer, want geen seingevers betekent geen koers. Ik hoop zelf nog enkele jaren door te gaan. Voor de verzekeringen mag je aan de slag tot je 78ste. Daarna blijf je me aan de kant van de weg vinden, als toeschouwer dan. Koers is en blijft mijn leven. Hermien Vanoost Bereiding stoof de sjalot in boter voeg de rijst toe roer en laat meebakken tot hij glazig wordt giet er enkele soeplepels bouillon bij en laat onder voortdurend roeren inkoken voeg bouillon toe telkens de vorige bijna helemaal is ingekookt, net zo lang tot de rijst gaar is (dit duurt ongeveer twintig minuten, maar controleer tegen het einde aan regelmatig de gaarheid) laat uitkoken tot je een smeuïge risotto hebt voeg een klontje boter toe kruid met peper, zout en Parmezaanse kaas roer tot de kaas is gesmolten voeg ten slotte nog de peterselie toe indien de risotto te droog wordt, giet je er nog wat bouillon bij kuis de champignons met een borsteltje of was ze kort snijd ze in ongeveer gelijke stukken bak aan in wat olijfolie met een fijngesnipperd teentje knoflook breng verder op smaak met peper en zout leg enkele sneetjes spek tussen 2 vellen keukenpapier en laat 1 minuut in een microgolfoven op volle kracht bakken Recept: Johan Engelen _Coupon_SocLandkrt.indd 1 6/03/15 11:42

10 10 Visie uw job, ons werk vrijdag 20 maart 2015 Openbare sector voert actie Burgers krijgen niet meer de dienstverlening waar ze recht op hebben De openbare sector kwam op donderdag 19 maart op straat. De drie vakbonden protesteerden tegen de besparingsmaatregelen van de federale en Vlaamse regering. Die treffen het personeel van de openbare sector maar ook de dienstverlening aan de burger, zegt Luc Hamelinck van FCSOD, de groepering van afdelingen voor de openbare sector binnen ACV. De laatste jaren wordt in de openbare sector zwaar bespaard. De werkingsmiddelen van NMBS en De Lijn werden beperkt, de federale, Vlaamse en lokale overheidsdiensten moeten het met minder personeel en geld doen en ook in het onderwijs wordt er bezuinigd. Ook de huidige regeringen leggen nieuwe besparingen op aan de openbare sector. Werkdruk stijgt De werknemers voelen de werkdruk stijgen omdat er steeds minder personeel is om hetzelfde werk te doen, zegt Luc Hamelinck. Bovendien wordt het overheidspensioen voor de tweede keer in drie jaar tijd hervormd, en dat zonder sociaal overleg. Zo telt de studieperiode niet meer mee om in aanmerking te komen voor het vervroegd pensioen en wordt de pensioenbonus (een bonus bij het loon voor wie langer werkt, nvdr) geschrapt. Dienstverlening neemt af Maar ook de burgers dragen de gevolgen van de besparingen in de openbare sector, De besparingen in de openbare sector hebben gevolgen voor de burgers. Zo stijgen de tarieven voor openbaar vervoer en worden bustrajecten geschrapt. Luc Hamelinck, FCSOD zegt ACV. Zij krijgen niet meer de dienstverlening waar ze recht op hebben, leg Luc Hamelinck uit. De tarieven voor openbaar vervoer stijgen en de bussen en trams rijden minder vaak. Er worden zelfs trajecten geschrapt. De kinderopvang wordt duurder en de zorgsector blijft kampen met lange wachtlijsten. Scholen hebben niet voldoende werkingsmiddelen meer om de juiste omkadering te geven aan de leerlingen. Studenten moeten een hoger inschrijvingsgeld betalen. Gemeenten kunnen hun verminderde budgetten volledig autonoom inzetten. Zij kunnen bijvoorbeeld kiezen voor het afbouwen van de bib. De rechtbanken en justitiehuizen hebben een gerechtelijke achterstand door het personeelstekort en een gebrek aan investeringen in informatica. En bij de politie is de limiet van de besparingen bereikt. Zij hebben zelfs geen geld meer om herstellingen uit te voeren aan de politievoertuigen. Dat de besparingen in de openbare sector ook gevolgen hebben voor de burger, is volgens ACV dan ook duidelijk. Wij willen dat de mens weer centraal staat, en niet de cijfers, besluit Luc Hamelinck. Amélie Janssens Massaal protest tegen regeringsbeleid Guy Puttemans Meer dan vakbondsmilitanten namen op 11 maart deel aan een manifestatie op het Muntplein in Brussel. De vakbondsmeeting liet een duidelijk neen horen tegen het huidige regeringsbeleid. De drie vakbonden zijn tegen de indexsprong, de besparingen bij de overheid en de plannen om bruggepensioneerden en oudere werklozen beschikbaar te houden voor de arbeidsmarkt. Ook braken ze nogmaals een lans voor een tax shift, waarbij de lasten op arbeid verschuiven naar meer lasten op vermogen. Het gemeenschappelijk vakbondsfront kondigde ook nieuwe acties aan. Op 29 maart neemt het deel aan de parade van Hart boven Hard in Brussel. En tijdens de laatste week voor de Paasvakantie, de week van 30 maart, zullen militanten provinciaal actievoeren. Dat kan gaan om petities, manifestaties en pamfletacties.

11 Visie vrijdag 20 maart 2015 uw job, ons werk 11 Dossiers voor verder sociaal overleg Beschikbaarheid en pensioenen op tafel De Groep van Tien bereikte begin maart een akkoord over de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt van oudere werklozen en personen met SWT (het vroegere brugpensioen). Maar de federale regering besliste om aanpassingen door te voeren aan dat akkoord. Zo is de beschikbaarheid, samen met nog een aantal andere dossiers, nog altijd voer voor overleg. Het regeerakkoord wou oudere werklozen en personen in het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT) langer beschikbaar maken voor de arbeidsmarkt. Zij zouden nog actief op zoek moeten gaan naar werk of ingaan op een job tot hun 65 ste. Versoepeling van regels regeerakkoord De Groep van Tien (de vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers) bereikte op aangeven van het ACV een akkoord over belangrijke correcties op die beschikbaarheidsregels. Wie vorig jaar op SWT ging, moet niet meer beschikbaar zijn. Nieuwe bruggepensioneerden moesten niet zelf actief naar werk zoeken maar mochten tot 65 jaar geen passende job weigeren, ze moesten dus passief beschikbaar blijven. Voor nieuwe SWT ers in een zwaar beroep of met een lange loopbaan werd die leeftijdsgrens naar 60 jaar gebracht. Regering wijzigt akkoord Groep van Tien Maar de federale regering voerde aanpassingen door op dit akkoord. Ze kwam met de FOCUS Scheef de term aangepaste beschikbaarheid in plaats van passieve beschikbaarheid op de proppen. Op dit moment weet niemand wat dit betekent. De regering trok ook de leeftijdsgrens voor die aangepaste beschikbaarheid op tot 62 jaar of 42 jaar loopbaan voor het SWT van arbeidsongeschikte bouwvakkers, werknemers met 40 jaar loopbaan en werknemers in zware arbeidstijdregelingen (nacht, ploegen, onderbroken uurroosters). ACV reageerde scherp en vond dat deze ingrepen getuigden van wantrouwen in het sociaal overleg. Na intern overleg besloot ACV om verduidelijking te Belga vragen aan de regering over die aangepaste beschikbaarheid. Tegelijk wil het ACV onderhandelingsruimte over de leeftijdsgrens voor beschikbaarheid van arbeidsongeschikte bouwvakkers, de werknemers met 40 jaar loopbaan en de werknemers in zware arbeidstijdregelingen. De volledige Groep van Tien sloot zich aan bij deze vragen. Pensioenen op tafel De komende weken en maanden blijven dus belangrijk voor het sociaal overleg. Naast de beschikbaarheid liggen ook nog de pensioenen op tafel. Zo moet een nationale pensioenconferentie zich buigen over een hervorming van het wettelijk pensioen, de berekeningsmethodes en de opbouw van pensioenrechten. Daarnaast staat er ook nog een discussie over het aanvullend pensioen op het programma. Dit aanvullend pensioen (waar meer en meer werknemers recht op hebben, ook wel tweede pijler genoemd) bestaat uit een verzekeringscontract met een gegarandeerd rendement dat de werkgever voor zijn werknemers afsluit bij een verzekeringsmaatschappij. Als de werknemer met pensioen gaat, wordt het gespaarde bedrag uitbetaald. Maar de verzekeringsmaatschappijen vinden het afgesproken en wettelijk vastgelegd rendement te hoog. ACV zal de rechten van werknemers in deze dossiers blijven verdedigen. (AJ) De regering wil werk maken van een fiscale hervorming. Om te komen tot een rechtvaardig belastingsysteem, hetgeen betekent dat iedereen zijn deel bijdraagt en dat in een progressief inkomstenbelastingstelsel de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Dat staat in het regeerakkoord. Maar hoe geloofwaardig is die passage? De twijfel groeit aan sneltempo. Dat geloofwaardigheidsprobleem bleek al van bij de opmaak van de begroting voor De regering legde de sanering quasi volledig op werknemers, werklozen, zieken en gepensioneerden. En met onooglijk kleine inspanningen vanuit de inkomens uit vermogen. 150 miljoen extra bijdrage van de financiële sector? De zogenaamde bankentaks. De FOD Financiën gewaagt eerder van een opbrengst van 81,7 miljoen euro in plaats van 150 miljoen tegen Dus bijna 50% overschat. 120 miljoen extra uit doorkijkbelasting? De fameuze kaaimantaks. Dat was al geen extra, want al door de vorige regering beslist. En door de minister van Financiën al uitgekleed. Die kaaimantaks is nu zo uitgewerkt dat niet gecontroleerd wordt hoe wit het kapitaal is dat in het buitenland verborgen zat. 100 miljoen extra uit de aanslag op geheime commissielonen? Dat zijn de hoge boetes, ingevoerd door de vorige regering. Voor wie sjoemelt via betaling van lonen in het zwart of voor wie privé-uitgaven op de zaak zet. Maar ondertussen al onmiddellijk aangepast door de huidige regering. Volgens de FOD Financiën kost die aanpassing vrijwel zeker 178,1 miljoen euro. Dat komt zowaar neer op een misrekening van 278,1 miljoen euro. 500 miljoen extra uit liquidatieboni voor kmo s? Ook ingevoerd door de vorige regering. Evenzeer onmiddellijk afgeserveerd door deze regering. Door de uitdovende overgangsregeling, van de vorige regering, te continueren. Op kruissnelheid geeft dat liefst 750 miljoen euro aan minderinkomsten. En dan volgt nog een nieuw rondje fiscale amnestie. Alleen mochten we dat eigenlijk niet weten en mogen we dat vooral zo niet benoemen. Samengenomen : géén herverdelende rechtvaardigheid. Géén sterkste schouders die de zwaarste lasten dragen. Géén shift van belastingen naar vermogenden en sjoemelaars. Maar precies het omgekeerde. Een omgekeerde tax shift. Van wie weinig heeft naar wie al veel heeft. Hopelijk beginnen ook de rechtse partijen in deze regering te beseffen dat ze hier niet meer mee wegkomen. Niet met aanvullend gehak in de sociale zekerheid. Niet met een verdere ontmanteling van de collectieve voorzieningen. Niet met een nieuwe ingreep in de koopkracht van de werknemersgezinnen. Niet met een verdere verarming van mensen die het nu al niet breed hebben. Neen, een vakbond moet het land niet willen besturen. Maar een vakbond moet de bestuurders van het land wel interpelleren als ze scheef zitten. En scheef zit het regeringsbeleid nog steeds. Marc Leemans, voorzitter ACV De regering legde de sanering quasi volledig op werknemers, werklozen, zieken en gepensioneerden. En met onooglijk kleine inspanningen vanuit de inkomens uit vermogen.

12 12 Visie uw job, ons werk vrijdag 20 maart maart - Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie Discriminatie op de arbeidsmarkt opsporen en bestraffen In Vlaanderen ligt de tewerkstellingsgraad van mensen met Belgische (72 procent) en Europese roots (69 procent) veel hoger dan die van mensen met een herkomst van buiten Europa (46 procent). Die kloof is volgens arbeidseconoom Stijn Baert van UGent voor een deel te verklaren door discriminatie en racisme. Volgens Stijn Baert is er voldoende wetenschappelijk bewijs dat discriminatie op de arbeidsmarkt aantoont. Baert onderzocht met zijn collega s onder meer etnische discriminatie (discriminatie op basis van herkomst) op de Vlaamse arbeidsmarkt voor schoolverlaters. Dat deden ze aan de hand van een experiment. Ze reageerden op 376 vacatures voor starterjobs met twee gelijkaardige sollicitaties. Hierbij gebruikten ze afwisselend met een Vlaamse en een Turkse naam. 3,6 keer meer brieven versturen De vergrijzing is een grote uitdaging voor België en Vlaanderen. Minderheden uitsluiten is geen optie. Stijn Baert, arbeidseconoom UGent Hoeveel sollicitatiebrieven moet Ahmed versturen om evenveel positieve reacties als Jan te krijgen? JAN 100 brieven Wat bleek? Een Turkse kandidaat moet gemiddeld 44 procent meer sollicitaties versturen om hetzelfde aantal positieve reacties te ontvangen als een Vlaamse kandidaat. Voor laaggeschoolde jobs die geen knelpuntberoep zijn, moeten Turkse jongeren zelfs 3,6 keer meer sollicitatiebrieven versturen om even vaak uitgenodigd te worden. Ook recente verhalen in de pers tonen aan dat racisme en discriminatie nog altijd pijnpunten zijn op de arbeidsmarkt. Eind februari bleek uit onderzoek van het Minderhedenforum dat twee op de drie dienstenchequebedrijven ingaan op de vraag van klanten om geen poetshulp van vreemde origine te sturen. Waarom discrimineren werkgevers en selectieverantwoordelijken? Volgens Baert heb je twee soorten van discriminatie. Voorkeursdiscriminatie is gebaseerd op de gemiddeld voorkeur om niet met bepaalde groepen in aanraking te komen. Bij statistische discriminatie zijn werkgevers niet in staat om de productiviteit of de vaardigheden van werknemers juist te beoordelen. Ze laten zich hierbij leiden door hun persoonlijke inschatting van een groep. Meer controles AHMED 144 brieven Er moeten meer controles komen op mogelijke discriminatie. Stefaan Peirsman, Coördinator diversiteitswerking ACV Om welke reden dan ook, discriminatie en voor een laaggeschoolde job, geen knelpuntberoep 360 brieven racisme moeten aangepakt worden, vindt Baert. Het is ethisch onaanvaardbaar en het heeft bovendien ook belangrijke economische gevolgen, zegt hij. De vergrijzing is een grote uitdaging voor België en Vlaanderen. We moeten een beroep doen op alle bevolkingsgroepen. Minderheden uitsluiten is geen optie. De Gentse onderzoekers gaven in hun studie een aantal mogelijkheden mee om discriminatie en racisme op de arbeidsmarkt aan te pakken. Ze verwijzen onder meer naar de antidiscriminatiewet van Die biedt een wettelijk kader om discriminatie te bestraffen. De overheid moet dan wel discriminatie systematisch opsporen en effectief bestraffen. Er moeten inderdaad meer controles ko-?! Hoe kunnen we je helpen? ACV geeft raad. Wie heeft er recht op geboorteverlof? Geboorteverlof kan opgenomen worden door de vader of de meeouder. De regels verschillen naargelang je in de privé- of openbare sector werkt, of werkloos bent. Privésector & contractuelen bij overheid De papa of meeouder heeft bij de geboorte recht op tien dagen geboorteverlof (vroeger: vaderschapsverlof). Die dagen mag je vrij opnemen, binnen de vier maanden na de bevalling. Hiervan betaalt de werkgever drie dagen (regeling klein verlet). Voor de overige zeven dagen krijg je een uitkering van het ziekenfonds (82 procent van het begrensde brutoloon). Geboorteverlof kun je in één keer opnemen, of verspreid. Werknemers die gebruik (willen) maken van hun recht op geboorteverlof zijn beschermd tegen ontslag. Een werkgever mag je niet ontslaan tijdens een periode van drie maanden, die ingaat op het moment dat je schriftelijk meedeelt dat je geboorteverlof neemt. Behalve wanneer er een andere reden is die niets te maken heeft met het geboorteverlof. Ambtenaren Voor statutaire personeelsleden en in het onderwijs gelden andere regels. Hiervoor informeer je best bij ACV of je personeelsdienst. Werklozen Wie werkloos is, heeft ook recht op tien dagen geboorteverlof, op te nemen binnen de vier maanden na de bevalling. Je behoudt dan je normale vergoeding werkloosheid. Je voegt een geboorteattest en verklaring met melding van de data geboorteverlof bij je controlekaart.

13 Visie vrijdag 20 maart 2015 uw job, ons werk jaar respect voor oorlogsgraven men, vindt Stefaan Peirsman van ACV. Er is vandaag geen duidelijk beleid dat discriminatie opspoort. De overheid werkt al sinds 2011 niet meer aan een update van het Actieplan Arbeidsgerelateerde Discriminatie. Bovendien beperkt dit plan zich tot het opleiden van inspectiediensten. Ook daar is er dus geen spoor van een krachtdadig handhavingsbeleid. Ook preventie is voor ACV belangrijk. De Vlaamse overheid werkt samen met de sociale partners en vertegenwoordigers van minderheidsgroepen aan een beleid om de werkvloer open te stellen voor kansengroepen. Maar ook dit Loopbaan- en Diversiteitsbeleid wordt door de huidige Vlaamse regering in vraag gesteld. Het is zeer onduidelijk waar men naartoe wil, besluit Peirsman. Ten slotte kunnen ook sensibiliseringscampagnes het imago van allochtone werknemers verbeteren, zegt Stijn Baert. Die campagnes integreer je best ook in het onderwijs, omdat voorkeuren en vooroordelen al op vroege leeftijd gevormd worden. Amélie Janssens Meld racisme of discriminatie bij ACV Infopunt Sinds vorig jaar kan je discriminatie of racisme op het werk melden bij het ACV Infopunt Discriminatie. ACV onderzoekt de klacht en kan tussenkomen bij de werkgever. Dit zijn telkens gevoelige en emotionele dossiers, zegt Stefaan Peirsman van ACV. Het is onze taak om te zoeken naar de kern van het verhaal. Vaak kunnen we een probleem oplossen door met de werkgever en de betrokken werknemer te praten. Maar soms gaat het verder. Zo begeleidden we iemand die gepest en gediscrimineerd werd en zelfs zijn ontslag kreeg. Voor die persoon konden we een extra vergoeding afdwingen. Vorig jaar dacht iemand dat hij geen reactie kreeg op zijn sollicitatie bij een uitzendkantoor omwille van zijn herkomst. Na een inspectie van de federale overheidsdienst WASO (Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, red.) bleek dat er geen discriminatie in het spel was. Het uitzendkantoor was vergeten om een mail te sturen met de reden waarom hij niet in aanmerking kwam. Zo proberen we telkens de waarheid te achterhalen. Al bijna honderd jaar staat de Commonwealth War Graves Commission (CWGC) in voor het onderhoud van de oorlogsgraven van de twee wereldoorlogen. ACV Voeding en Diensten hoopt dat het personeel dat de graven onderhoudt dat in de toekomst kan blijven doen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen veel Britse soldaten om in de Westhoek. Zij vonden hun laatste rustplaats op een van de vele oorlogskerkhoven. Het onderhoud van de oorlogsgraven is sinds 1917 in handen van de oorlogsgravencommissie. Ongeveer 150 personeelsleden onderhouden ruim 600 herdenkingsplaatsen en graven van oorlogsslachtoffers. Oorlogsgraven onderhouden vraagt veel werk en geschoold personeel, zegt Frans Dirix van ACV Voeding en Diensten. Hoveniers, metsers, smeden, schilders en timmermannen zijn het hele jaar door in de weer om de oorlogsgraven piekfijn te onderhouden. Dat kost natuurlijk geld. Wij vrezen dat de aandacht voor het onderhoud zal verminderen van zodra de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog voorbij zijn. Nochtans blijft het onderhoud van de begraafplaatsen belangrijk. Eerst en vooral uit respect voor de gesneuvelden en hun familie. Maar ook voor het toerisme. Wij hopen dan ook dat het werk van het onderhoudspersoneel naar waarde geschat zal blijven. (AJ) De Europese Commissie is van plan om extra belastingen aan te rekenen bij de invoer van producten van roestvrij staal uit China en Taiwan. ACV-CSC METEA is tevreden met deze maatregel. Extra belasting op roestvrij staal Tot op vandaag worden producten van roestvrij staal uit niet-europese landen hier verkocht aan prijzen die tot 20 procent lager liggen dan de Europese prijzen, vertelt Gabriel Smal. Dat is oneerlijke concurrentie en het bedreigt bijna jobs bij de staalproducenten in Genk en Charleroi. In een brief naar de betrokken ministers en Europarlementsleden vroegen we antidumpingmaatregelen voor de inox uit China en Taiwan. We zijn dan ook blij dat Europa maatregelen neemt. Als de maatregel wordt goedgekeurd door de lidstaten, geldt vanaf eind maart een taks van ongeveer 25 procent voor producten uit China en 12 procent voor producten uit Taiwan. Laagste tarieven kinderopvang stijgen De Vlaamse regering wil de tarieven voor kinderopvang met inkomenstarief wijzigen vanaf 1 april Het standaardminimumtarief zou dan 5 euro worden per dag. Vandaag betalen mensen met een leefloon of een gelijkaardige uitkering 1,56 euro per opvangdag. In de nieuwe regeling zouden zij 5 euro per dag betalen als ze geen activeringstraject volgen en 3 euro als ze dat wel doen. Het OCMW kan nog een vermindering toekennen aan gezinnen. ACV is erg bezorgd over deze tariefverhoging voor kwetsbare ouders. Samen met andere middenveldorganisaties, experts en academici vraagt ACV om de automatische toekenning van het dagtarief van 1,56 euro te behouden voor mensen met een leefloon of een gelijkaardige uitkering. Belga

14 14 Visie uw job, ons werk vrijdag 20 maart 2015 DE Werkloosheidssysteem in België VLOER Eternit Eternit waardeert sociaal overleg Hoe is het om te werken in een multinationale onderneming? Louis Verlinden werkt bij Eternit in Kapelle-op-den-Bos, dat sinds 1905 dak- en gevelbekleding fabriceert. Vandaag maakt het bedrijf deel uit van de internationale groep Etex, met zetel in Brussel. Etex is een industriële groep van bedrijven die dakbedekking, gipskarton en andere bouwmaterialen maakt. De Belgische multinational telt 120 vestigingen, verspreid over 45 landen. Eén vestiging is gelegen in het Vlaams- Brabantse Kapelle-op-den-Bos, waar ACVdélégué Louis Verlinden al zijn hele loopbaan aan de slag is. Lisa Develtere Hoe merk je dat je voor een multinationale onderneming werkt? Louis: Veel beslissingen worden in Brussel genomen en die gelden voor Etex wereldwijd. Zo is sinds 1 januari het gebruik van een veiligheidshelm overal verplicht. Die maatregel kwam er na twee dodelijke arbeidsongevallen in Nederland en één in Duitsland. Iedereen leefde mee met dat drama. Maar het dragen van een helm is bij 80 procent van de arbeiders in Kapelle-op-den-Bos nutteloos. Bovendien zit zo n helm niet comfortabel en kun je er huiduitslag van krijgen. Ik heb geprobeerd om een versoepeling te verkrijgen, maar dat is niet gelukt. Wie is Louis Verlinden? 54 jaar, woont in Hombeek Werkt 36 jaar bij Eternit in Kapelle-op-den-Bos Hobby: vissen Vier jaar hoofddélégué voor ACVBIE Secretaris ondernemingsraad, lid syndicale delegatie, reservelid comité, secretaris Europese ondernemingsraad Ook al ben ik hoofddélégué, ik blijf mee werken op de vloer. Ik vind het belangrijk om de band met de collega s te onderhouden, zegt Louis Verlinden. Ook heeft in een internationale groep het resultaat van het ene bedrijf invloed op de werking van een ander bedrijf. Door de slechtere resultaten van zusterbedrijf Siniat worden de investeringen in nieuwe machines voor Eternit uitgesteld. Een kanttekening is wel dat investeringen in veiligheid doorgaan, die hebben prioriteit. Zeg nu zelf ACV houdt congres op 23 en 24 april Globalisering, vrij verkeer van kapitaal, multinationale ondernemingen, Eind april buigen meer dan 900 afgevaardigden van ACV zich over deze uitdagingen tijdens een congres. Samen gaan ze op zoek naar manieren om inspraak, binnen en buiten te onderneming, beter te organiseren. Visie belicht in vijf nummers op rij welke onderwerpen aan bod zullen komen. Deze week vertelt Louis Verlinden hoe het is om te werken in een multinationale onderneming. Brussel laat wel ruimte vrij voor bijvoorbeeld loonsonderhandelingen in elke vestiging apart. Ik kan niet klagen over de samenwerking met de directie hier in Kapelle-op-den-Bos. Het sociaal overleg wordt gewaardeerd. Hoe goed ben jij op de hoogte van het reilen en zeilen binnen de Etexgroep? Ik weet niets over de activiteiten van Etex buiten Europa. Maar als secretaris van de Europese Ondernemingsraad (EOR) vergader ik om de twee maanden met de CEO van Etex. Dat doe ik samen met Tom Deleu van ACVBIE. Drie dagen per jaar komt de voltallige EOR samen. Welk gewicht heeft zo n Europese Ondernemingsraad? In 2009 werd ik er lid van. Toen was de werking niet zo dynamisch. De directie antwoordde op vragen die zij vooraf van ons kreeg. De groep reageerde daar nooit op. Er was weinig interactie. Dat is veranderd. Zo hebben we zelfs een plenaire zitting geschorst, omdat wij voor twee punten op onze strepen stonden. Die hebben we binnengehaald, maar het ging wel over zaken waarvoor de Europese Ondernemingsraad bevoegd is. Over de verkoop en aankoop van nieuwe bedrijven hebben wij uiteraard weinig te zeggen. Ik denk wel dat de EOR nog verder kan groeien, maar het is zeker niet gemakkelijk om dingen te veranderen in een multinationale onderneming. Wat verbindt jou met collega-délégués uit Duitsland, Italië of Polen? We ervaren vaak dezelfde problemen en daarom is het nuttig dat we die gezamenlijk kunnen aankaarten. In tegenstelling tot andere multinationals, zoals de auto-industrie, zijn wij geen concurrenten van elkaar. Wij worden niet tegenover elkaar uitgespeeld om productie en werkgelegenheid binnen te halen. Ten slotte, in welke mate speelt het asbestverleden van Eternit vandaag nog een rol? Sinds 1997 is Etex asbestvrij. Maar het hoofdstuk kunnen we nog niet afsluiten. Wie blootgesteld is aan asbest, kan tot veertig jaar later ziek worden. Na de diagnose overlijdt 80 procent van de patiënten binnen het jaar. Bij ons kan iedereen die met asbest gewerkt heeft, stoppen op 55 jaar. Etex betaalt je dan een premie, maar het is niet hetzelfde als SWT. In een internationale groep beïnvloedt het resultaat van het ene bedrijf de werking van een ander bedrijf. Louis Verlinden, délégué Eternit Asbest werd vroeger door veel andere productenten gebruikt, maar de mensen associëren het vooral met Eternit. We moeten leven met dat slechte imago. Daarom dat Eternit ook aan vergroening werkt. Op een oud asbeststort staan nu zonnepanelen die per jaar zorgen voor 700 ton minder uitstoot van CO2. Ook gebeurt de aanvoer van grondstoffen per boot. Elk bedrijf is natuurlijk bezig met groen, maar Eternit probeert zo ook om voor een deel het asbestverleden achter zich te laten. Leen Grevendonck

15 Visie vrijdag 20 maart 2015 gewikt en gewogen 15 ZEGT Marijke Pinoy, actrice met een hart Het opnemen voor mensen die het niet gemakkelijk hebben, dat is voor mij de kern van menselijkheid Weet jij al waar je op zondag 29 maart zal zijn? Actrice Marijke Pinoy laat er geen twijfel over bestaan. Ik stap mee in de grote parade van Hart boven Hard in Brussel. Want het is al heel lang vijf na twaalf. Het burgerinitiatief Hart boven Hard verdedigt solidariteit en wil naar eigen zeggen een alternatief bieden voor de harde economische kijk op de maatschappij. Op zondag 29 maart stapt Hart boven Hard door de Brusselse straten om er hun tien hartenwensen te tonen. Waarom stap jij mee op 29 maart? Marijke Pinoy: Ik doe meer dan meestappen, ik zit in de actiegroep van Hart boven Hard die de parade organiseert. Ik ben alleenstaande moeder van vijf kinderen waarvan er nog drie studeren en thuis wonen. En ik geef les aan studenten van de toneelschool. Voor hen staat de toekomst voor de deur. De laatste tijd wordt onze maatschappij harder en onverdraagzamer. Dat moet veranderen. Ik geloof heel erg in het geweldloze protest en in constructief verzet. Hart boven Hard is daarvan een heel mooi voorbeeld. Onze bezorgdheid is groot, maar we willen niet alleen maar afbreken. Wij zeggen dat het ook anders kan en bieden met onze tien hartenwensen een alternatief. Ik geloof dat we met onze boodschap een aardverschuiving kunnen teweegbrengen. Het is nu aan de politici om naar ons te luisteren, en niet enkel onze stem te misbruiken. Welke hartenwensen liggen jou nauw aan het hart? Diversiteit. Ik heb mijn kinderen altijd heel open opgevoed en hen bewust gemaakt van de noodzakelijkheid en de rijkdom van diversiteit in onze samenleving. De mens staat centraal, los van kleur, van afkomst, van papieren of geen papieren. Ik leer mijn kinderen ook dat solidariteit meer is dan alleen het woord uitspreken. Dat je het moet opnemen voor mensen die het niet gemakkelijk hebben. Dat is misschien een heel simplistische gedachte, maar voor mij is dat de kern van alles. De kern van menselijkheid. Dat diegenen die het beter hebben moeten zorgen voor diegenen die het minder hebben. Dat je moet zorgen voor iemand die ouder wordt. Als iemand alleen valt en het niet meer kan, dan moet de maatschappij daarvoor zorgen. Mensen mogen niet aan hun lot overgelaten worden. Marijke Pinoy: We moeten opnieuw evolueren naar een leefbare maatschappij, waar cijfers niet voorop staan, maar de mens. Maak je je zorgen over de samenleving van vandaag? Ik ben heel bezorgd. Alles draait om cijfers, om marktwaarde, om presteren. Mensen die niet meedraaien, bestempelen we als zwak. Iedereen heeft zijn of haar verhaal. Daar moet naar geluisterd worden Want de druk wordt te groot. En dat voel je aan de mensen. Ze zijn slecht gezind, ze worden bang en ze worden harder in hun oordeel. Ze zoeken een zondebok. We moeten opnieuw evolueren naar een leefbare maatschappij, waar cijfers niet voorop staan, maar de mens. Is een initiatief als Hart boven Hard dan de juiste manier? Het mooie van Hart boven Hard is dat het een initiatief is van burgers. Het komt van onderuit. Het is organisch gegroeid uit mensen en verenigingen die samen bouwen aan alternatieven, zowel in woorden als in daden. Ons Wat tweet er in het struikgewas? Visie plukt enkele rake commentaren van de sociale netwerksite. UIT Johan Jacobs beeld verzet is constructief en het brengt mensen weer samen. Je komt uit je cocon en je ontmoet mensen met bijzondere, maar vaak ook schrijnende verhalen. Die verhalen moeten gedeeld worden. Zonder nostalgisch te willen zijn, doet Hart boven Hard me denken aan mijn kindertijd. Wij zetten onze stoelen buiten en iedereen van het dorp, jong en oud, kwam samen. De kinderen speelden op straat, mannen en vrouwen vertelden verhalen, er werd gelachen en gedronken. Dat is eigenlijk dezelfde ideologie: mensen opnieuw samen brengen en streven naar een aangename samenleving. Ik merk dat dit leeft. Zowel nationaal als op lokaal vlak beweegt er heel wat. Dit is een mooie en constructieve evolutie die moet opgepikt worden door de politiek. Speelt je bezorgdheid en ideologie ook een rol in je job? Zowel in mijn privéleven als in mijn beroep zoek ik bewust de diversiteit op. Omdat dit voor mij de realiteit is. Jammer genoeg moet dat nog altijd benadrukt worden. Daarom blijf ik die verhalen brengen als actrice en als regisseur. Van welke samenleving droom je? Ik wil een betere en meer liefdevolle samenleving voor de generaties na ons. Ik vecht voor de bescherming van de kwaliteit van het leven. Ongelijkheid, burn-out, hoge zelfmoordcijfers en armoede. Zoveel mensen bevinden zich in een kwetsbare situatie. Ik kom voor mijn job in heel Europa. Overal zie ik mensen die op straat moeten leven. Dat is in Vlaanderen en België niet anders. Ik vind dat schrijnend. De rek is eruit, veel mensen trekken het niet meer. Het is nu aan de politiek om te reageren. Voor mij is een maatschappij pas gezond als ze zorgt voor de mensen die het minder goed hebben. Die boodschap moeten we op 29 maart met zoveel mogelijk mensen uitdragen. (AJ) Hart boven Hard steunen? ing Sven Ornelis Die #theskyisthelimit dat is toch gewoon een zeer doeltreffende publireportage voor een stevige #taxshift neen? Jeroen Baert Dat moet gedaan zijn met die goedkope werkkrachten die onze jobs stelen! Ze vertellen mij hier net dat een batterij ook op 2 Polen werkt. Guillaume Van der Stighelen Vrouwen willen net zo graag promotie als mannen. Alleen vinden ze het bijhorend spelletje minder leuk.

16 20 uw vrije tijd Visie vrijdag 20 maart 2015 ONDERWEG Op stap met de e-fiets Wat je nog niet wist over de elektrische fiets De elektrische fiets verschijnt hoe langer hoe meer in het straatbeeld. De e-fiets was al erg populair bij senioren, maar wordt nu ook gesmaakt door een jonger publiek dat hem gebruikt voor woon-werkverplaatsingen of als alternatief voor een tweede wagen. Visie bundelt enkele antwoorden op veelgestelde vragen. Wat is een elektrische fiets? Een elektrische fiets is een fiets met een elektrische hulpmotor of batterij die je ondersteunt tijdens het trappen. Je kunt de e-fiets ook gebruiken zonder ondersteuning, maar hou er rekening mee dat zo n fiets algauw zeven tot tien kg zwaarder is dan een gewone fiets. Naast het standaardmodel bestaan er ook elektrische plooifietsen, elektrische mountainbikes en elektrische bakfietsen. AndereWereldFilms Hoe moet je de batterij opladen? De batterij opladen doe je via een gewoon stopcontact. Handig is als je de batterij kunt losmaken van je fiets. Geraakt je batterij leeg onderweg? Openbare oplaadpunten vind je op Hoelang gaat een opgeladen batterij mee? Dat hangt af van het gewicht van de fiets, de mate waarin je zelf meefietst, snelheid, parcours, de wind, Ook zijn sommige batterijen krachtiger dan andere. Let bij de aankoop op de combinatie van ampère (8 18 Ah) en voltage (24 / 36). Die bepaalt hoelang een batterij kan ondersteunen, gaande van 50 à 60 km tot zelfs 100 km. De nieuwe generatie batterijen hebben een levensduur van drie tot vier jaar. Welke snelheid kun je halen? Bij een elektrische fiets stopt de trapondersteuning eens je 25 km per uur haalt. Maar er bestaan ook superfietsen die ook daarboven ondersteuning geven. Op rechte stukken kun je daarmee tot 45 km per uur halen. Hoeveel kost een elektrische fiets? De aankoopprijs varieert tussen 600 en euro. Maar euro blijkt toch een minimumprijs te zijn voor een degelijk basismodel. De gebruikskost ligt volgens Test- Aankoop tussen 0,15 en 0,20 euro per km. Dat is ongeveer de helft van de kost per kilometer van een kleine wagen. Hoe kan ik veilig de baan op? Op een gewone e-fiets (ondersteuning enkel als je trapt, tot 25 km per uur) ben je niet verplicht om een fietshelm te dragen. Toch draag je er best een uit voorzorg. Omdat je met een e-fiets sneller rijdt, is de kans op een ongeval met letsel net iets groter. De elektrische fiets valt tegenwoordig ook in de smaak bij dertigers en veertigers. Zij gebruiken hem als alternatief voor een tweede wagen of voor woon-werkverkeer. De elektrische bakfiets (foto) is handig om boodschappen te doen samen met je kinderen. Bij een superfiets (ondersteuning tot 45 km per uur) moet je de verkeersregels voor bromfietsen volgen. Je moet verplicht een bromfietshelm dragen, en hebt een rijbewijs AM, een nummerplaat en een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid nodig. Omdat hierover nog onduidelijkheid is, is er nieuwe wetgeving op komst tegen de zomer. Wat zijn goede argumenten voor een elektrische fiets? Je rijdt er moeiteloos heuvels mee op en komt niet bezweet aan. En toch heb je lichaamsbeweging gehad waardoor je fit blijft. Een elektrische fiets is milieuvriendelijk: hij veroorzaakt nauwelijks CO2-uitstoot (behalve voor de productie van elektriciteit) of andere vervuilende stoffen. De e-fiets kan een volwaardig alternatief zijn voor je woonwerkverplaatsingen, waarbij je files vermijdt en goed gezind op je werk aankomt. Wat is voor mij de beste elektrische fiets? Welk type voor jou het meest geschikt is, hangt af van de manier waarop je hem zal gebruiken. Raadpleeg de keuzewijzer van de Fietsersbond op Of neem deel aan een workshop van Pasar in je buurt (zie To do). Leen Grevendonck Pasar en de Vlaamse overheid houden een enquête over de elektrische fiets. Beantwoord 8 korte vragen op en maak kans op een E-bike box. WIN colofon een E-bike box Visie mag 10 exemplaren weggeven van E-biking in België. In deze box verzamelt Pasar de 50 mooiste routes voor elektrische fietsers. Antwoord vóór 26 maart op deze vraag: Welke snelheid kun je halen met een gewone e-fiets? a. Tot 25 km per uur b. Tot 45 km per uur c. Tot 50 km per uur Doe mee op (klik op de banner Visie-wedstrijd ). Of stuur een kaartje naar: Visie, wedstrijd E-bike box, Postbus 20, 1031 Brussel. TODO Workshop Elektrisch fietsen Hoe werkt een elektrische fiets? Welke types zijn er? Is zo n fiets wel iets voor mij? Op deze en andere vragen krijg je een antwoord tijdens een workshop Elektrisch fietsen van vrijetijdsorganisatie Pasar. In 2015 organiseert Pasar overal in Vlaanderen workshops over de elektrische fiets. Een fietsconsulent (opgeleid door Mobiel 21 en de Vereniging voor Verkeersveiligheid) laat je kennismaken met de werking en voordelen van de e-fiets. Tijdens een gezellig Pasar-café achteraf kun je een testrit maken, laten berekenen of de fiets interessant is voor je woon-werkverplaatsingen en krijg je advies welke e-fiets ideaal is voor jou. Deelnameprijs is 4 euro, voor Pasar-leden 2 euro. Info en data workshops op Visie is een tweewekelijks ledenblad, inbegrepen in het lidmaatschap van CM en ACV Voeding en Diensten, ACV-CSC METEA, ACV Bouw - industrie & energie en ACV Transcom Verantw. Uitg. nat. pag.: Linde De Corte Hoofdredacteur: Jurgen D Ours Redactie beweging.net en ACV: Leen Grevendonck, Amélie Janssens, Patrick Wirix, David Vanbellinghen, Karen Zelderloo, Jef Kerremans, Kris Six, Isabelle Maesfranckx Redactie CM: Dieter Herregodts (coördinatie), Martine Creve, Eric De Maegd, Chris Van Hauwaert, Nele Verheye Vormgeving: Bart Gevaert, Rutger Van Parys Redactie Visie: PB 20, 1031 Brussel, tel [email protected] Druk: Corelio Printing, Keerstraat 10, 9420 Erpe-Mere Artikels op de regionale bladzijden (20-23) vallen onder de resp. verantw. uitgevers.

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

Welkom bij de Vlaamse Zorgkas. Wat meer uitleg over de zorgverzekering

Welkom bij de Vlaamse Zorgkas. Wat meer uitleg over de zorgverzekering Wat meer uitleg over de zorgverzekering Welkom bij de Vlaamse Zorgkas Wat is de zorgverzekering? De Vlaamse Regering heeft aan het eind van de jaren negentig de zorgverzekering in het leven geroepen. Waarom?

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen De Zorgmakelaar aan huis Zonder zorgen thuis blijven wonen Mijn vrouw en ik kunnen onszelf nog goed uit de slag trekken. Wel organiseert Debbie al wat praktische hulp bij ons thuis waardoor we nu opnieuw

Nadere informatie

Zorg voor een ander begint bij jezelf!

Zorg voor een ander begint bij jezelf! Zorg voor een ander begint bij jezelf! Zelfzorg voor mantelzorgers Zelfzorg Zorg je thuis voor iemand die je dierbaar is? Of voor iemand in je omgeving? Dan ben je waarschijnlijk een mantelzorger. Mantelzorg

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Vrienden, Kameraden, Socialisten, Laat mij beginnen met jullie allemaal een gelukkig en gezond 2017 te wensen. Vandaag zijn we hier niet toevallig in

Nadere informatie

Welkom. bij OCMW Antwerpen

Welkom. bij OCMW Antwerpen Welkom bij OCMW Antwerpen 1 Onthaalbrochure_klanten.indd 1 25/08/15 16:52 2 Onthaalbrochure_klanten.indd 2 25/08/15 16:52 Inhoud Wat is een OCMW? 4 Waar is het OCMW? 4 Wie kan hulp vragen? 4 Hoe vraag

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Wet WIJ

Veelgestelde vragen Wet WIJ Veelgestelde vragen Wet WIJ Wat is de WIJ? WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze nieuwe wet gaat in per 1 oktober 2009 en moet ervoor zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET

10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET WERKEN MET EEN ZIEKTE- EN INVALIDITEITSUITKERING TOEGELATEN ARBEID 10 ZAKEN DIE JE MOET WETEN VOOR JE IN HET SYSTEEM STAPT WERKEN MET EEN ZIEKTE- EN INVALIDITEITSUITKERING TOEGELATEN ARBEID Vorig jaar

Nadere informatie

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding Thuis blijven wonen Woonadvies en ergobegeleiding Je vertrouwde omgeving: thuis! Zorgen een ziekte, een handicap, ongeval of je leeftijd ervoor dat je dagelijkse activiteiten in huis moeilijk worden? Enkele

Nadere informatie

Operator Handleiding DateLive.nl

Operator Handleiding DateLive.nl Operator Handleiding DateLive.nl Op DateLive.nl zal je erotische berichten beantwoorden op een bericht- per- bericht basis. Je krijgt een nieuw bericht van een klant te zien met de bijbehorende profiel

Nadere informatie

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Datum: 21-05-2013 Voor: Document: nota Volg nr. : ph Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Een chronische ziekte kan gepaard gaan met belangrijke meeruitgaven. Met deze bevraging van

Nadere informatie

U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen.

U leert in deze les toestemming vragen. Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. TOESTEMMING VRAGEN les 1 spreken inleiding en doel U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. Bij toestemming vragen is het belangrijk dat je het op een

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling INLEIDING ONZE KIJK OP HULP In deze brochure vind je informatie

Nadere informatie

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren

Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 1 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren 2 Help, ik kan niet slapen! Slaapproblemen bij jongeren Slaap jij ook zo slecht? Uit onderzoek blijkt dat één op de tien jongeren zo nu en dan last

Nadere informatie

Wil jij minderen met social media?

Wil jij minderen met social media? Wil jij minderen met social media? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2016 Hulpboekje social media 1 Hoe sociaal zijn social media eigenlijk? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt op social media.

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar?

Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Spel: Wat heb ik geleerd dit jaar? Inleiding Traditioneel staat de decembermaand in het teken van jaaroverzichten en top 100 of top 2000 lijstjes. Allemaal bedoeld om terug te kijken op het afgelopen jaar.

Nadere informatie

Schuldhulpverlening Wegwijs in de schuldhulp verlening

Schuldhulpverlening Wegwijs in de schuldhulp verlening Schuldhulpverlening Wegwijs in de schuldhulp verlening Wordt je schuldenberg te groot? Het Sociaal Huis helpt je verder. Inhoud Inleiding... 3 Onze kijk op hulp... 3 Eenmalige schuldbemiddeling... 4 Wat

Nadere informatie

Dit boekje is van:..

Dit boekje is van:.. Ik en mijn plan Dit boekje is van:.. Hallo, Jij bent cliënt bij SOVAK. Je hebt bij SOVAK een persoonlijk begeleider. Samen maak je afspraken over wat jij zelf doet en wat SOVAK doet. Die afspraken staan

Nadere informatie

Altijd iemand dichtbij

Altijd iemand dichtbij Altijd iemand dichtbij UES030_brochureA5_06.indd 1 27/10/15 17:41 UES030_brochureA5_06.indd 2 27/10/15 17:41 Het mooiste cadeau: altijd iemand dichtbij. Het is voor veel mensen erg herkenbaar: uw ouders,

Nadere informatie

EEN GESLAAGDE DOKTERSCONSULTATIE IN TIEN STAPPEN

EEN GESLAAGDE DOKTERSCONSULTATIE IN TIEN STAPPEN EEN GESLAAGDE DOKTERSCONSULTATIE IN TIEN STAPPEN Ga je naar je huisarts of een andere zorgverlener (bv. specialist, tandarts, kinesist, )? Hou deze tien stappen in je achterhoofd. Ze helpen je op weg naar

Nadere informatie

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg huisarts huisarts Heb je vragen over je gezondheid? Voel je je niet goed? Ga dan naar de huisarts. Dat kan een solopraktijk zijn, een groepspraktijk of een wijkgezondheidscentrum.

Nadere informatie

Het Inkomen van Chronisch zieke mensen

Het Inkomen van Chronisch zieke mensen Het Inkomen van Chronisch zieke mensen een uiteenzetting door: Greet Verbergt voor t Lichtpuntje & Vlaamse pijnliga 18 april 2009 Greet Verbergt is navorser en collega van Prof. Bea Cantillon aan het Centrum

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

Thuiszorg Groningen Werken met zorg

Thuiszorg Groningen Werken met zorg Thuiszorg Groningen Werken met zorg 1 Thuiszorg Groningen Werken met zorg 2 Gestart als het Groene Kruis, hebben wij al meer dan 100 jaar ervaring met zorg thuis. Dichtbij en vertrouwd.thuiszorg Groningen

Nadere informatie

Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren

Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren Ongeveer één op de tien mensen heeft er last van. Niezen, een vol hoofd, jeuk aan de neus, een loopneus... het wijst op een gewone verkoudheid. Maar

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein Zorgen voor een ander, dan doe je gewoon.. Maar soms is een beetje hulp en steun meer dan welkom! In Nieuwegein

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 2016 01-01 Alexianen zorggroep Tienen Psychiatrische kliniek Liefdestraat 10, 3300 Tienen [email protected] www.alexianentienen.be RIZIV: 72094754 Toelichting bij het document opnameverklaring

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Thuiszorg Groningen. Werken met zorg. Bel 0900-8615 *

Thuiszorg Groningen. Werken met zorg. Bel 0900-8615 * Thuiszorg Groningen Werken met zorg Bel 0900-8615 * Thuiszorg Groningen Werken met zorg 1 Thuiszorg Groningen Werken met zorg 2 Thuiszorg Groningen is er voor iedereen: ouders, kinderen, jonge gezinnen,

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift -

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - I Oefenen met observeren 1. Het woordenschilderij A Kijk 60 seconden heel goed

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Plannen... 4 Hoofdstuk 2 Meubels enzo... 6 Hoofdstuk 3 Geld... 8 Hoofdstuk 4 Winkelen... 10 Hoofdstuk 5 Adreswijziging... 12 Hoofdstuk 6 De sleutel!... 14 Hoofdstuk 7 Voorbereiden...

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

WEGWIJS Bij budget & schuld

WEGWIJS Bij budget & schuld WEGWIJS Bij budget & schuld BudgetInZicht West-Vlaanderen caw-folder.indd 1 20-08-2014 16:43:51 HEB JE MOEILIJKHEDEN MET JE BUDGET OF HEB JE SCHULDEN? Raak je niet wijs uit je problemen, wil je advies

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Geniet in alle rust van je baby.

Geniet in alle rust van je baby. Geniet in alle rust van je baby. Volle Maan. De dienst kraamzorg van Familiehulp. Kraamzorg Volle Maan. Extra thuiszorg voor jou en je baby. Ben je in blijde verwachting? Of ben je net de trotse ouder

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Slaapproblemen? Gezonde slaap

Slaapproblemen? Gezonde slaap Dit is een folder van www.orthoconsult.nl geschreven door dhr. drs. Ard Nieuwenbroek, trainer/ therapeut bij Ortho Consult. Deze folder is op een aantal punten aangepast en aangevuld door de stressbegeleiders

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

2014/2015. Vind de beste zorg voor uw situatie. Persoonlijk advies. Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt!

2014/2015. Vind de beste zorg voor uw situatie. Persoonlijk advies. Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt! 2014/2015 Vind de beste zorg voor uw situatie Persoonlijk advies Zorg of ondersteuning nodig? De PZP helpt! Inhoudsopgave 4 Persoonlijk medisch advies 6 Digitaal inzicht in uw zorgverzekering 8 Zorg of

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Omnio en RVV onder de loep!

Omnio en RVV onder de loep! PRAKTISCH Omnio en RVV onder de loep! Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 [email protected] Foto s > Reporters www.mloz.be

Nadere informatie

Kinderen zonder papieren

Kinderen zonder papieren VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.

Nadere informatie

Spring eens binnen vrijwilliger, iets voor jou?!

Spring eens binnen vrijwilliger, iets voor jou?! Spring eens binnen vrijwilliger, iets voor jou?! Paraat. Altijd, overal. 2 Vele ouderen die nog thuis wonen, hebben het niet gemakkelijk. Sociale interactie verloopt moeilijk, het verplegend of verzorgend

Nadere informatie

Welkom. bij OCMW Antwerpen

Welkom. bij OCMW Antwerpen Welkom bij OCMW Antwerpen 1 2 Inhoud Wat is een OCMW? 4 Waar is het OCMW? 4 Wie kan hulp vragen? 4 Hoe vraag je hulp? 5 Waar vraag je hulp? 5 Wat moet je doen? 5 Wie helpt jou? 6 Hoe verloopt het eerste

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

HOOIKOORTS EN ALLERGIE

HOOIKOORTS EN ALLERGIE HOOIKOORTS EN ALLERGIE WAT IS HOOIKOORTS EN WAT IS ALLERGIE WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN APOTHEEK.NL HOOIKOORTS EN ALLERGIE VOOR HUISSTOFMIJT

Nadere informatie

Bel 078 15 50 10. Surf www.citycareplus.be

Bel 078 15 50 10. Surf www.citycareplus.be In alle comfort thuis wonen CARE - voor mantelzorgers & zorgbehoevenden... die genieten van hun moment Bel 078 15 50 10 Surf www.citycareplus.be City Care Plus is een eigentijdse, onafhankelijke organisatie

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist

All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist All en gaan wonen of op kot gaan Wat je moet weten als je verhuist Alles over alleen gaan wonen of op kot gaan Huurdersbond www.huurdersbond.be Vlaamse regulator van de elektriciteits- en gasmarkt www.vreg.be

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Waarom deze informatie? 2 Gebruiksaanwijzing 3 Cartoon 1 bereid uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk?

Schuldhulpverlening. Hoe gaat dat in zijn werk? Schuldhulpverlening Hoe gaat dat in zijn werk? In deze brochure vind je informatie over de mogelijke vormen van schuldhulpverlening binnen OCMW Antwerpen. 2 Wat is schuldhulpverlening? OCMW Antwerpen heeft

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

zorgwi 2015/2016 jzer

zorgwi 2015/2016 jzer zorgwijzer 2015/2016 1 2 Voorwoord Goede zorg is belangrijk. Wij denken hierover graag met u mee, want het kan soms best lastig zijn om een keuze te maken. Wij zetten de mogelijkheden en verschillen voor

Nadere informatie

WEGWIJS IN. medische hulp. Versie januari 2017 Medische hulp

WEGWIJS IN. medische hulp. Versie januari 2017 Medische hulp WEGWIJS IN medische hulp Versie januari 2017 Medische hulp WEGWIJS IN DE (DRINGENDE) MEDISCHE HULP in zes stappen... Wat is medische hulp? Is de medische hulp afhankelijk van mijn verblijfsituatie? Hoe

Nadere informatie

PDS B e l a n g e n v e r e n

PDS B e l a n g e n v e r e n r a b l D e PDS B e l a n g e n v e r e n r m S y n d r o a o m i g e i n g k k i r P PDS in relatie tot anderen 2 PDS in relatie tot anderen Bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is één van de symptomen

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Sociale Zaken. Naam: Burgerservicenummer: Adres: Huisnummer: Postcode: Woonplaats:

Wijzigingsformulier Sociale Zaken. Naam: Burgerservicenummer: Adres: Huisnummer: Postcode: Woonplaats: Wijzigingsformulier Sociale Zaken Naam: Burgerservicenummer: Adres: Huisnummer: Postcode: Woonplaats: Dit formulier is bedoeld om wijzigingen in uw persoonlijke situatie door te geven aan afdeling Sociale

Nadere informatie

Dialogen website Motiveren tot rookstop

Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialoog verandertaal uitlokken en versterken Goedemorgen. Heeft u problemen gehad sinds uw vorige controle? Ja, eigenlijk wel. Mijn tanden zijn sterk verkleurd.

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie

Nadere informatie

RELATIEPROBLEMEN? GEWELD IN JE GEZIN? PRAAT EROVER.

RELATIEPROBLEMEN? GEWELD IN JE GEZIN? PRAAT EROVER. RELATIEPROBLEMEN? GEWELD IN JE GEZIN? PRAAT EROVER. 1 Relatieproblemen? Geweld in je gezin? Erover praten is de eerste stap. In heel wat relaties en gezinnen zijn er problemen. In 1 op de 7 relaties is

Nadere informatie

Sterker met Stoma. door jouw ervaring te delen. Stomavereniging introduceert een nieuw motto en krijgt een nieuwe huisstijl! www.stomavereniging.

Sterker met Stoma. door jouw ervaring te delen. Stomavereniging introduceert een nieuw motto en krijgt een nieuwe huisstijl! www.stomavereniging. FC 60 C 22 M 21 Y 10K PMS 549 FC 0 C 54 M 100 Y 0 K PMS 144 Sterker met Stoma door jouw ervaring te delen Stomavereniging introduceert een nieuw motto en krijgt een nieuwe huisstijl! www.stomavereniging.nl

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Dringende Medische Hulpverlening

Dringende Medische Hulpverlening Versie nr: 1 Laatste wijziging: 30-06-2007 1. Waartoe dient deze fiche? 2. Wat is dringende medische hulp? 3. Wie heeft recht op dringende medische hulp? 4. Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om aanspraak

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren

Aflevering 2: Solliciteren Aflevering 2: Solliciteren Vragen vooraf: Heb je wel eens gesolliciteerd naar een baan? Hoe deed je dat? Heb je een curriculum vitae? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Milouska en Bayu kijken hoe je kunt

Nadere informatie

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag Doelgroeponderzoeksverslag Interviews Naam: Sharlene Piar Arends leeftijd: 59 Hoe zou jij een tienermoeder helpen als jij een vrijwilliger was? En waarmee zou je een tienermoeder mee helpen? Advies geven

Nadere informatie

Hooikoorts en allergie

Hooikoorts en allergie 400019 Hooikoorts_400019 Hooikoorts 24-07-12 08:20 Pagina 8 Hooikoorts en allergie WAT IS HOOIKOORTS EN WAT IS ALLERGIE WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24, 2610 Wilrijk Campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20, 2018 Antwerpen Campus Sint-Jozef Molenstraat 19, 2640 Mortsel Opnamedienst Sociale dienst Ombudsdienst

Nadere informatie

Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV Campus Stad Campus Melveren

Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV Campus Stad Campus Melveren Psychiatrisch Ziekenhuis Asster RIZIV 720-991-10 Campus Stad Campus Melveren Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis Versie 01/01/2018 U kan als patiënt

Nadere informatie