Gladheidbestrijdingsplan oktober 2010

Transcriptie

1 Gladheidbestrijdingsplan oktober 2010

2 Gladheidbestrijdingsplan

3 Gladheidbestrijdingsplan INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding Wat is gladheid? Huidige werkwijze Juridische aspecten Aanpak gladheidbestrijding Wanneer strooien? Richtlijnen voor gladheidbestrijding Nat of droog strooien? Prioriteitstelling strooien Handhaven huidig kwaliteitsniveau Registratie gladheidbestrijding Beleid gladheidbestrijding tot winter 2012/ Bijzondere objecten Fietspaden Civieltechnische kunstwerken Hellingen Milieuaspecten Personeel Arbeidsomstandigheden Verzekering Piketdienst Opleiding Tractie Huidige tractie Vervangen tractie Financiën Kosten gladheidbestrijding Benodigde investering en aanwezige dekking Communicatie Intern Met andere wegbeheerders Met de burger Evaluatie gladheidbestrijding Bijlage Financiële consequenties van droog- naar natstrooien Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit hoog volgens CROW Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit hoog Culemborg Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit midden Culemborg Bijlage Strooiroute vrachtauto Bijlage Strooiroute strooier Bijlage Strooiroute strooier Bijlage Strooiroute fietspaden... 39

4 Gladheidbestrijdingsplan

5 Gladheidbestrijdingsplan Inleiding De gemeente heeft op grond van de Wegenwet de zorgplicht de wegen in een goede en veilige staat te laten verkeren. De gemeente heeft hiervoor een inspanningsverplichting. De gemeente Culemborg beschikt over een sterk verouderd gladheidbestrijdingsplan. Wel zijn er allerlei werkafspraken. Het is goed om alle afspraken te actualiseren en te bundelen. Om aansprakelijkheid te voorkomen is het wenselijk dat de gemeente werkt met een vastgesteld gladheidbestrijdingsplan. Daarnaast moet ook een afweging gemaakt worden op welke manier we in de toekomst gaan strooien. In dit gladheidbestrijdingsplan zijn diverse zaken rondom de gladheidbestrijding vastgelegd. In dit plan worden afwegingen gemaakt tussen veiligheid, bereikbaarheid en de benodigde inzet van mensen en middelen. Er is voor gekozen om in dit gladheidbestrijdingsplan zowel het beleid, als de zaken die meer met de uitvoering te maken hebben, op te nemen. Dit omdat deze twee zaken zeer nauw met elkaar samenhangen en alles dan overzichtelijk is opgenomen in één document. Gelet op de huidige ervaring verandert er jaarlijks niet heel veel op het gebied van gladheidbestrijding. Als er zaken zoals strooiroutes wijzigen zal dit aangepast worden in dit gladheidbestrijdingsplan.

6 Gladheidbestrijdingsplan Wat is gladheid? Wintergladheid kan ontstaan als er vocht op het wegdek aanwezig is en de temperatuur van het wegdek onder het vriespunt ligt. Er zijn verschillende oorzaken van wintergladheid: het bevriezen van een natte weg De weg is nat en de temperatuur van het wegoppervlak daalt. Als de temperatuur van het wegdek onder het vriespunt komt bevriest het vocht en wordt de weg glad. Dit kan bijvoorbeeld optreden in de situatie dat het overdag regent en s avonds vriest. condensatie van vocht uit de lucht op het wegdek Bij condensatie slaat vocht uit de lucht neer op het wegdek. Als de vochtige weg bevriest ontstaat er gladheid. neerslag Dit betreft vooral sneeuw en ijzel. Door hagel kan ook gladheid ontstaan, maar dit is meestal van korte duur. Omdat sneeuw duidelijk zichtbaar is zal de weggebruiker hier vaak op anticiperen. Bij ijzel is dit niet altijd het geval.

7 Gladheidbestrijdingsplan Huidige werkwijze Uitgangspunt van het huidige beleid is dat binnen de bebouwde kom in een straal van 200 meter van iedere woning een doorgaande weg is gestrooid tegen gladheid. De hoofdstructuur wordt eerst gestrooid, afhankelijk van het moment worden hier keuzes in gemaakt. Op zondag bijvoorbeeld de route naar de kerk, op een doordeweekse ochtend de route naar de scholen, het station en het bedrijventerrein en de busroute. Op dit moment wordt er voornamelijk met droogzout gestrooid. Maart 2010 is er een evaluatie gehouden van het afgelopen strooiseizoen (winter 2009/2010). Deze winter kenmerkte zich door zeer veel sneeuw en gladheid. Er is dan ook bijna 2 keer zoveel zout gestrooid dan in voorgaande winters. Daarnaast was ook de landelijke schaarste aan wegenzout een probleem. In de evaluatie is gesproken over o.a. de signalering (wanneer gaan we strooien), de strooistrategie, de leverantie van strooizout, de inzet van medewerkers en de communicatie met de burger. Verbeterpunten zijn opgenomen in dit plan.

8 Gladheidbestrijdingsplan Juridische aspecten Wegbeheerders zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van de weg. Dit is vastgelegd in de Wegenverkeerswet. Bij de wegbeheerder berust de zorg voor het in goede en veilige staat van de weg houden. Hiertoe hoort ook de gladheidbestrijding. Voldoet een wegbeheerder niet aan deze verantwoordelijkheid en een weggebruiker ondervindt hierdoor schade, dan kan deze de wegbeheerder hiervoor met succes aansprakelijk stellen. Ten aanzien van de gladheidbestrijding heeft de wegbeheerder een inspanningsverplichting en geen resultaatverplichting. Dit betekent dat de beheerder zijn uiterste best doet gladheid te bestrijden, maar hij hoeft het niet altijd en overal te voorkomen. Het komt er op neer dat de wegbeheerder moet kunnen aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Veel aanspraken door weggebruikers kunnen worden beperkt of weggenomen door te zorgen voor een goed doordacht en goed uitgevoerd gladheidbestrijdingsplan. Wegbeheerders moeten bewuste keuzes hebben gemaakt voor de aanpak van gladheidbestrijding, deze voldoende bekend hebben gemaakt en zich aantoonbaar aan het plan hebben gehouden (goede administratie). Bij het invullen van de inspanningsverplichting mag de wegbeheerder prioriteiten stellen. Deze kunnen gebaseerd zijn op het belang van bepaalde wegen maar ook op kosten en milieuoverwegingen.

9 Gladheidbestrijdingsplan Aanpak gladheidbestrijding 5.1. Wanneer strooien? De gemeente heeft een overeenkomst met de provincie Gelderland. Deze overeenkomst houdt in dat de provincie een signaal geeft als zij de provinciale wegen in Culemborg gaat strooien. Het op de hoogte brengen van een strooiactie op de N320 gebeurt via een semadigit oproep. Dit nummer wordt gebeld door de piketleider van de provincie. De provincie strooit preventief, dus dit signaal wordt gegeven als er gladheid verwacht wordt. De gemeente Culemborg weet dan dat het waarschijnlijk glad gaat worden. Daarnaast wordt er gebruik gemaakt van het advies van een meteorologisch bureau waarin een gladheidmeldsysteem is opgenomen gericht op Culemborg. Tenslotte wordt er gebruik gemaakt van eigen waarneming en melding van de politie Richtlijnen voor gladheidbestrijding Door het CROW zijn richtlijnen opgesteld voor de gladheidbestrijding. De richtlijnen hebben betrekking op de keuze tussen preventief of curatief strooien en de termijn waarop deze strooiactie moet zijn voltooid. Er is een onderscheid gemaakt tussen strooien binnen en buiten de bebouwde kom. Voor de categorieën winkelgebieden, woonerf, parkeervoorziening en speciale bestemmingen zijn geen richtlijnen opgesteld maar aanbevelingen gedaan door de CROW. Dit omdat dit vaak sterk afhankelijk is van de wijze waarop de gladheidbestrijding is georganiseerd. In onderstaande tabellen zijn de richtlijnen en aanbevelingen van CROW opgenomen voor zover van toepassing voor het wegbeheer in de gemeente Culemborg.

10 Gladheidbestrijdingsplan Tabel 1 Richtlijnen voor gladheidbestrijding buiten de bebouwde kom Categorie Gebiedsontsluitingsweg II Max snelheid (km/h) Kenmerken Prioriteit Gladheid door bevriezing 80 2x1 rijstroken, rijbaanscheiding, gelijkvloerse kruispunten, onderbroken kantmarkering Erftoegangsweg I 60 1 rijloper, onderbroken kantmarkering, geen asmarkering Erftoegangsweg II 60 1 rijloper, geen kant en asmarkering, fiets op de rijbaan Gladheid door condensatie Gladheid door neerslag hoog preventief preventief preventief en curatief (3,5 uur) middel preventief preventief preventief en curatief (4 uur) middel preventief preventief preventief en curatief (4 uur) Vrijliggend fietspad 40 vrijliggend fietspad hoog preventief preventief preventief en curatief (3,5 uur) Tabel 2 Richtlijnen voor gladheidbestrijding binnen de bebouwde kom Categorie Max snelheid (km/h) Kenmerken Prioriteit Gladheid door bevriezing Gebiedsontsluitingsweg 50 2x1 of 2x2 rijstroken, rijbaanscheiding, onderbroken kantmarkering, geen fiets op de rijbaan, bromfiets op de rijbaan (50 km/h), gesloten verharding Erftoegangsweg 30 1 rijloper, geen rijbaanscheiding, geen kanten asmarkering, fiets en bromfiets op de rijbaan, bij voorkeur open verharding Gladheid door condensatie Gladheid door neerslag hoog preventief preventief preventief en curatief (3,5 uur) laag curatief (48 uur) curatief* (48 uur) curatief* (48 uur) Vrijliggend fietspad 30 vrijliggend fietspad hoog preventief preventief preventief en curatief (3,5 uur) Op erftoegangswegen, woonerven en parkeervoorzieningen binnen de bebouwde kom wordt alleen gestrooid bij langdurige gladheid en dan curatief. Als de gladheid zich slechts enkele uren voordoet, wordt op deze wegen en voorzieningen niet gestrooid.

11 Gladheidbestrijdingsplan Tabel 3 Aanbevelingen voor gladheidbestrijding op verschillende wegcategorieën binnen de bebouwde kom Categorie Max snelheid (km/h) Kenmerken Prioriteit Gladheid door bevriezing Winkelgebied 5 winkelgebied hoog/ middel curatief (3 uur) Woonerf 5 woonerf laag curatief (48 uur) Parkeervoorziening 5 openbare parkeervoorziening laag curatief (48 uur) Speciale bestemmingen 50/30 wegen en voetpaden naar openbare voorzieningen (politie, brandweer, Stadskantoor, bibliotheek, bejaardenhuis, scholen middel wegen preventief, voetpaden curatief (3 uur) Gladheid door condensatie curatief (3 uur) curatief (48 uur) curatief (48 uur) wegen preventief, voetpaden curatief (3 uur) Gladheid door neerslag curatief (3 uur) curatief (48 uur) curatief (48 uur) wegen preventief, voetpaden curatief (3 uur) Op de kaart in bijlage 2 is aangegeven welke wegen en fietspaden in Culemborg prioriteit hebben volgens de CROW richtlijnen. De richtlijnen van de CROW hebben de status van nationale standaard. Omdat het slechts richtlijnen zijn is afwijken mogelijk (locale omstandigheden kunnen anders zijn), maar dit moet wel gemotiveerd gebeuren. De richtlijnen en aanbevelingen worden door de gemeente Culemborg zoveel mogelijk overgenomen (zie paragraaf 5.4). De uitruktijd in Culemborg bedraagt maximaal 0:30 uur. De uitruktijd is de tijd tussen het moment waarop besloten wordt om tot een strooiactie over te gaan tot het moment waarop de strooiauto de Triosingel verlaat. De strooitijd is het moment dat de strooiauto de Triosingel verlaat tot het moment dat de laatste oppervlakte van de strooiroute is gestrooid. De bestrijdingstijd is de uitruktijd en de strooitijd samen. In de tabellen 1, 2 en 3 is bij curatief strooien de bestrijdingstijd opgenomen. De bestrijdingstijd bij preventieve strooiacties bedraagt volgens de CROW maximaal twee uur. Dit heeft te maken met het feit dat ca. twee uur van tevoren met vrij grote zekerheid voorspeld kan worden of het al dan niet glad wordt Nat of droog strooien? In Culemborg wordt er momenteel gebruik gemaakt van de methode droogstrooien. Omdat het gladheidbestrijdingmaterieel in 2012 vervangen moet worden, kan er op dat moment een keuze gemaakt worden voor nat of droogstrooien. Voor natstrooien zijn namelijk andere machines nodig. Hieronder worden de beide methodes met elkaar vergeleken. Met droogstrooien worden de zoutkorrels via de strooischotel over de weg verspreid, waar ze geleidelijk in de reeds aanwezige en/of nog te volgen winterse neerslag oplossen. Bij natstrooien wordt droogzout uit de voorraadtrechter op de strooischotel gebracht, waar het vochtig wordt gemaakt met een kleine hoeveelheid pekel (zout met water) uit een voorraadtank. Het plakkerige natzout wordt vervolgens van de strooischotel geslingerd. Natzout heeft de volgende voordelen ten opzichte van droogzout: het werkt sneller het verwaait nauwelijks en hecht zich goed aan het wegoppervlak

12 Gladheidbestrijdingsplan er is een hogere strooisnelheid mogelijk, dus kortere actietijden er hoeft minder zout gebruikt te worden, 7 g/m2 i.p.v. 15 a 20 g/m2 bij droogstrooien. Dit is kostenbesparend en beter voor het milieu. omdat preventief wordt gestrooid, verbetert de verkeersveiligheid, ook voor de medewerkers betere werktijden voor de medewerkers omdat in de meeste gevallen al in de avonduren kan worden gestrooid. Bij flinke sneeuwval is strooien met droogzout effectiever. Met een natzoutstrooier kan overigens ook droog gestrooid worden. Nadeel van de natstrooimethode c.q. preventief strooien is dat als de voorspelde gladheid uitblijft, er voor niets is gestrooid. Verder zijn de aan te schaffen machines voor natstrooien duurder dan vergelijkbare machines voor droogstrooien. Ook moet een menginstallatie met voorraadtanks aangeschaft worden. Natstrooien heeft dus voordelen op het gebied van verkeersveiligheid, milieuaspecten en arbeidsomstandigheden. In hoofdstuk 10 worden de kosten voor droog en natstrooien naast elkaar gezet. Hieruit blijkt dat de kosten vergelijkbaar zijn. Voorgesteld wordt daarom om vanaf winter 2012/2013 over te gaan op natstrooien Prioriteitstelling strooien Prioriteit hoog hebben de gebiedsontsluitingswegen en de vrijliggende fietspaden. Hiernaast krijgen de volgende wegen prioriteit hoog : de busroutes de belangrijke fietsverbindingen de routes naar het station routes naar de polikliniek en de verzorgingscentra afhankelijk van tijdstip en dag school, kerk en/of bedrijventerreinroute In bijlage 3 is op een kaart opgenomen welke wegen en fietspaden in Culemborg de prioriteit hoog hebben. Voor preventief strooien met de natzoutmethode zal vanaf winter 2012/2013 de volgende strooitijd gegarandeerd worden: Voor alle wegen en fietspaden met de prioriteit hoog bedraagt de strooitijd maximaal twee en een half uur. Bij sneeuwval bedraagt de strooitijd drie en een half uur. De overige wegen en fietspaden hebben prioriteit middel of laag. De wegen en fietspaden die met prioriteit midden zijn aangegeven, worden zo snel mogelijk nadat besloten is te gaan strooien gestrooid (zie kaart in bijlage 4). Voor deze wegen en fietspaden wordt geen garantie geven dat deze binnen twee en een half uur (respectievelijk drie en een half uur) ook daadwerkelijk zijn gestrooid. De wegen met prioriteit laag worden niet gestrooid Handhaven huidig kwaliteitsniveau Op basis van de richtlijnen kan een gemeente besluiten alleen de wegen met prioriteit hoog te strooien. Alle 30 kilometerwegen in de woonwijken hebben volgens de richtlijn geen hoge prioriteit en hoeven niet gestrooid te worden. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor diverse fietspaden. De gemeente Culemborg wil graag de bereikbaarheid en veiligheid in de stad waarborgen. Daarom is besloten om ook de woonwijken te blijven strooien. Streven is om ook de wegen en fietspaden met prioriteit

13 Gladheidbestrijdingsplan midden binnen een strooitijd van twee en een half uur te strooien. Bij sneeuwval wordt een tijd van drie en een half uur gehanteerd. Voor de wegen met prioriteit hoog zijn deze tijden het maximum. Voor wegen met prioriteit midden wordt deze maximum strooitijd niet gegarandeerd, maar betreft het een streeftijd Registratie gladheidbestrijding De wegbeheerder moet aan kunnen tonen of, hoe en wanneer de gladheidbestrijding is uitgevoerd. Dit om schadeclaims te voorkomen. De gemeente heeft immers een inspanningsverplichting. Daarnaast kunnen de gegevens gebruikt worden om de uitvoering te optimaliseren. De gemeente Culemborg maakt gebruik van het registratiesysteem Winterlogic. Hiermee wordt op elk voertuig geregistreerd hoe lang het op de weg zit, de start, stop en eindtijd. Ook als er besloten wordt niet te strooien moeten de redenen daarvoor in een logboek worden vastgelegd. De volgende zaken moeten in het logboek genoteerd worden: bron, datum en tijd van gladheidmelding welke wegen zijn gestrooid motivatie als wordt besloten om niet te gaan strooien tijdstip waarop met een strooiroute wordt gestart en waarop deze wordt afgerond verbruikt strooimiddel betrokken medewerkers en voertuigen calamiteiten en bijzonderheden 5.7. Beleid gladheidbestrijding tot winter 2012/2013 Het gladheidmaterieel wordt in de loop van 2012 vervangen. Dan wordt de overstap op natstrooien gemaakt. De winters 2010/2011 en 2011/2012 worden nog op de huidige manier gestrooid, curatief met de droogzoutmethode. De meeste beleidsregels voor droogstrooien zijn dezelfde als voor natstrooien. Het verschil zit alleen in het tijdstip van strooien. Bij curatief droogstrooien wordt namelijk pas vanaf het moment dat het daadwerkelijk glad is, gestart met strooien. Tot en met winter 2011/2012 geldt het volgende: Voor alle wegen en fietspaden met de prioriteit hoog bedraagt de strooitijd maximaal drie uur (vanaf het moment van gladheid). Bij sneeuwval bedraagt de strooitijd maximaal vier uur.

14 Gladheidbestrijdingsplan Bijzondere objecten 6.1. Fietspaden De gemeente Culemborg wil het fietsen zoveel mogelijk stimuleren. De gemeente heeft een fietsbeleidsplan vastgesteld waarin maatregelen staan om directe, veilige en aantrekkelijke fietsverbindingen en fietsparkeervoorzieningen te realiseren. Doel is dat Culemborgers vaker de fiets pakken in plaats van de auto. Ook de aanwezigheid van scholen met een regionale functie trekt veel fietsers naar Culemborg. Een veilige fietsroute is dus van groot belang. Doorgaande fietsroutes hebben speciale aandacht nodig in de gladheidbestrijding en moeten meegenomen worden in de prioritering. Vrijliggende fietspaden krijgen de prioriteit hoog. Voorkomen moet worden dat fietsers uitwijken naar de rijbaan waardoor gevaarlijke situaties ontstaan. Dit betekent dat de vrijliggende fietspaden eerder dan de weg, gelijktijdig met de weg of in elk geval zo snel mogelijk nadat de weg gestrooid is, gestrooid moeten worden. Fietspaden langs ontsluitingsroutes worden direct meegenomen met het strooien van het wegdek en hebben dus automatisch de prioriteit hoog. Doorgaande hoofdfietsroutes die niet langs een hoofdontsluitingsroute liggen krijgen ook de prioriteit hoog. In Culemborg zijn er vrijliggende fietspaden langs de volgende wegen: Rijksstraatweg Thijsselaan Linnaeuslaan Wethouder Schoutenweg Laan naar Parijsch Beukeboom/Eikeboom (De Hond) Parallelweg West (buiten de bebouwde kom) Erasmusweg Multatulilaan Ina Boudier Bakkerstraat Douwe Dekkerspad Daarnaast is er een aanliggende fietsvoorziening aangelegd langs de Poelslaan omdat hier geen ruimte was voor een vrijliggend fietspad. Een zelfde fietspad zal in de toekomst ook nog langs de Van Limburg Stirumstraat aangelegd worden. Deze fietspaden liggen wat verhoogd ten opzichte van het wegdek maar zullen tegelijkertijd met het wegdek gestrooid worden. Voor de fietspaden is een kleine sneeuwborstel op een trekker geplaatst en is een fietspadstrooier aanwezig. In het vervolg zullen paaltjes die en belemmering zijn voor het strooien van de fietspaden bij de start van het strooiseizoen weggehaald worden, en na afloop van het strooiseizoen zo snel mogelijk teruggeplaatst worden. De veiligheid die het strooien bewerkstelligt wordt belangrijker gevonden dan het eventueel berijden van de fietspaden door verkeer dat er niet thuishoort Civieltechnische kunstwerken De temperatuur van bruggen daalt vaak eerder onder het vriespunt dan de temperatuur van het aanliggend wegdek. Dit doet zich vooral voor bij stalen brugdekken, maar ook bij houten en kunststof

15 Gladheidbestrijdingsplan bruggen. Dit verschijnsel doet zich voor op de bruggen aan de Parallelweg Oost en Parallelweg West en op de vele houten voet/fiets bruggen in Culemborg. De bruggen aan de Parallelweg Oost en West hebben in het strooibeleid prioriteit hoog. De houten en kunststof voet/fietsbruggen worden meegenomen in het strooibeleid voor de fietspaden en krijgen geen aparte prioriteit. Dit betekent dat ze dus lang niet allemaal gestrooid worden Hellingen In Culemborg zijn er diverse hellingen, voornamelijk naar de dijken. Het gaat om de hellingen bij de Achterweg, Weidsteeg, Stokvisweg, Breedsteeg, Lange Dreef, Bakelbos, Goilberdingerstraat, Palumbusplaats, Prijsseweg en de onderweg langs de Goilberdingerdijk. Deze hellingen hebben de prioriteit hoog in het strooibeleid. De helling bij de pont is de verantwoordelijkheid van de particuliere ponteigenaar. De gemeente heeft hier geen bemoeienis mee.

16 Gladheidbestrijdingsplan Milieuaspecten Een deel van het strooizout komt in de bermen terecht. Vooral bij droogstrooien speelt verstuiving door de wind een rol. Dit gebeurt bij het strooien zelf en doordat banden van het verkeer het smeltwater laten opspatten en voor een deel in de berm doen belanden. Uiteindelijk komt het zout in het oppervlakte en grondwater terecht. Er is weinig bekend over de effecten van strooizout op oppervlakte en grondwater. Naar de effecten op vegetatie zijn diverse onderzoeken gedaan. De vegetatie kan door het zoutmengsel aangetast worden. Vooral bomen en struiken hebben te leiden van strooizout. De maatregel om zoutschade te beperken is minder zout in het milieu brengen. De overstap van droog naar natstrooien is hierbij van groot belang. Bij natstrooien wordt er minder zout per m2 opgebracht en er belandt minder zout door verwaaiing in de bermen. Verder is het van belang om kritisch te kijken naar de juiste strooibreedte. De strooibreedte moet aangepast worden aan de verhardingsbreedte ter plaatse. Tenslotte kan bij het ontwerp rekening gehouden worden met zoutschade, bijvoorbeeld door de beplanting niet te dicht bij de verharding te plaatsen. Ook kan worden gekozen voor beplanting die een hoge zoutbelasting kan verdragen.

17 Gladheidbestrijdingsplan Personeel 8.1. Arbeidsomstandigheden De buitendienst van de gemeente is VCA gecertificeerd. VCA staat voor veiligheid, gezondheid en welzijn. Bedrijven en instanties die gecertificeerd zijn, hebben hun administratie op orde en hebben veiligheid hoog op hun prioriteitenlijst staan. Bovendien maken ze hun medewerkers bewust van de risico s, laten het materieel jaarlijks keuren en verhogen het opleidingsniveau van de medewerkers. Invloed op de arbeidsomstandigheden bij gladheidbestrijding hebben vooral het gebruik van materiaal en materieel nodig voor de uitvoering en de werktijden. De belangrijkste risicofactoren hebben betrekking op: Het omgaan met dooimiddelen Het bedienen van en het werken met gladheidbestrijdingmaterieel Onveilige situaties tijdens het strooien en woon werkverkeer (gladheid, verkeersintensiteit) In avond/nacht strooien, donker, extra concentratie noodzakelijk De gevaren en veiligheidsinstructies worden jaarlijks, voorafgaande aan het strooiseizoen (eind oktober) besproken met de medewerkers die zich bezig houden met de gladheidbestrijding. Verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het personeel tijdens uitvoering ligt bij het teamhoofd Stadsbeheer en/of de piketleider Verzekering Voor alle medewerkers die ingezet kunnen worden voor de gladheidbestrijding is door de gemeente een aanvullende verzekering afgesloten, waarin ook het woon werkverkeer is inbegrepen Piketdienst Gemiddeld zijn er 14 uitvoerende medewerkers en 7 piketleiders die meedraaien in het gladheidpiket. Deze medewerkers hebben voor de gladheidbestrijding piket van 1 november tot 1 april. De beslissing om al dan niet te gaan strooien wordt uiteindelijk gemaakt door de piketleider, natuurlijk op basis van de gladheidmeldingen (zie paragraaf 11.1). De piketmedewerkers hebben in de periode van 1 november tot 1 april in de dagsituatie allemaal piket (kantoortijden 08:00 uur tot 16:00 uur). Buiten werktijden van 16:00 tot 0:00 uur of van 0:00 uur tot 08:00 uur. In de weekenden loopt het dagelijks piket van 12:00 tot 0:00 uur of van 0:00 tot 12:00 uur. Het onderling wisselen van diensten moet zoveel mogelijk voorkomen worden. Dit maakt het soms erg onduidelijk voor de rest van de medewerkers en de piketleider. Soms beslist de piketleider om niet met alle tracties een actie uit te voeren. Dan is het raadzaam om de personen die niet worden opgeroepen toch even te bellen. Zo ontstaat er bij de thuisblijvers geen verwarring Opleiding Regelmatig wordt een opfriscursus gegeven aan de uitvoerende medewerkers. Ook in het kader van de VCA vindt opleiding plaats.

18 Gladheidbestrijdingsplan Tractie 9.1. Huidige tractie Momenteel heeft de gemeente Culemborg de beschikking over het volgende materieel voor de gladheidbestrijding: Voertuig Type Bouwjaar Inhoud Droogzoutstrooier op de Nido WAL ,0 m3 Vrachtwagen Droogzoutstrooier op auto Nido WA ,0 m3 voor doorgaande wegen Droogzoutstrooier op auto Nido WA ,0 m3 voor doorgaande wegen Droogzoutstrooier op auto voor fietspaden Eco BTL ,6 m3 In principe wordt een vervangingstermijn van 10 jaar gehanteerd. Op basis van de technische staat waarin het materieel verkeert, is de vervangingstermijn 4 á 5 jaar uitgesteld en zal het gladheidmaterieel in 2012 vervangen worden Vervangen tractie Voor een goede gladheidbestrijding is het van belang dat er voldoende materieel in goede staat van onderhoud beschikbaar is. Op dit moment beschikt de gemeente zoals gezegd over vier strooivoertuigen. Door groei van het areaal is het materieel op dit moment onvoldoende om te voldoen aan het landelijk gemiddelde (2:30 uur strooitijd bij curatief strooien). Indien de gemeente besluit om curatief te blijven strooien is een uitbreiding van het materieel en een herindeling van de routes noodzakelijk om aan de richtlijnen van het CROW te voldoen.

19 Gladheidbestrijdingsplan Door over te schakelen op preventief strooien met de natzoutmethode, kan met een hogere snelheid gewerkt worden en is uitbreiding met een extra machine en met extra menskracht niet noodzakelijk. Wel zijn de machines duurder in aanschaf en moet ook een menginstallatie aangeschaft worden voor het produceren van de pekel. De financiële aspecten hiervan worden verder uitgewerkt in hoofdstuk 10.

20 Gladheidbestrijdingsplan Financiën Kosten gladheidbestrijding De gladheidbestrijding in Culemborg wordt door de eigen dienst uitgevoerd. Jaarlijkse kosten bestaan uit de volgende onderdelen: afschrijving materieel brandstof materieel onderhoud materieel kosten van inkoop zout uren eigen personeel overige kosten Voorstel is om vanaf winter 2012/2013 over te gaan van droogstrooien naar natstrooien. De financiële consequenties hiervan zijn in paragraaf 10.2 uitgewerkt. In de berekening zijn de volgende aannames gemaakt: afschrijving van materieel vindt plaats in 15 jaar (op advies van de leverancier), dit in afwijking van de afschrijving voor tractie van 10 jaar. er is gerekend met één merk tractie dat zowel materieel levert voor droogstrooien als voor natstrooien bij de droogzoutmethode is een extra tractie noodzakelijk en zijn dus ook extra personele kosten meegerekend. Dit is begroot op 180 uur per jaar. bij natstrooien kan volstaan worden met vier i.p.v. vijf machines. Daar staat tegenover dat de machines voor natstrooien duurder zijn in de aanschaf en er ook een menginstallatie aangeschaft moet worden. bij beide methoden is rekening gehouden met gemiddeld 30 strooibeurten per jaar. Bij droog strooien zijn deze alle curatief. Bij natstrooien zijn 21 strooibeurten preventief en wordt er 9 keer curatief gestrooid met droog zout (na winterse neerslag). bij natstrooien is een extra investering voor de pekelinstallatie (mengen zout met water) meegerekend er is gerekend met een gemiddeld uurtarief van 81,45 per uur (gemiddelde van team stadsbeheer ( 92,69) en wijkbeheer ( 70,20) in 2010) het renteverlies is als volgt berekend: investering gedeeld door 2, maal 5 % alle bedragen zijn exclusief BTW voor de plaatsing van de menginstallatie met voorraadtank moet een investering gedaan worden. Deze hebben een vlakke ondergrond nodig die ruim 40 ton kan dragen. Wellicht moet de installatie onderheid worden. Dit moet verder worden onderzocht. Daarnaast moet er een geschikte locatie voor de tanks gezocht worden. Aan de plaatsing van de tanks zijn dus extra kosten verbonden. Hiervoor is naar verwachting een investering van , noodzakelijk. Deze wordt afgeschreven in 20 jaar. Het benodigd zoutverbruik voor natstrooien is lager dan het benodigd zoutverbruik voor droogstrooien (zie bijlage 1)

21 Gladheidbestrijdingsplan Benodigde investering en aanwezige dekking De tractie wordt in 2012 vervangen. Hieronder zijn de huidig beschikbare bedragen en de kosten voor de vervangingsinvestering voor droog of natstrooien op een rij gezet (zie ook bijlage 1): * Afschrijving gladheidmaterieel ** Afschrijving ondergrond Uit bovenstaande berekening blijkt dat de jaarlijkse kosten voor natstrooien , voordeliger zijn dan de jaarlijkse kosten voor het continueren van droogstrooien. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door de extra tractie en manuren die noodzakelijk zijn voor droogstrooien. In het Meerjareninvesteringsplan Tractie is in 2012 een bedrag van , beschikbaar voor het vervangen van de strooiers (stelpost bedrijfsvoering, fcl ). Daarnaast is in de najaarsrapportage 2010 voorgesteld een meevaller door lagere aanschafwaarde op reeds aangeschafte tractie van , in te zetten voor de gladheidbestrijding (fcl ). Als dit voorstel door de raad wordt goedgekeurd is in totaal een bedrag van , beschikbaar. De totale investering in natstrooien bedraagt ,. Er is voor de overgang op natstrooien dus een tekort van ,. Voorgesteld wordt dit tekort te dekken uit de stelpost areaaluitbreiding (fcl ).

22 Gladheidbestrijdingsplan Communicatie Intern Voor een goede gladheidbestrijding is het van belang dat er intern op tijd en juist wordt gecommuniceerd. Zodra de melding binnen is dat er gladheid verwacht wordt, moet de communicatie van start gaan. Ook tijdens en na de strooiactie is communicatie van belang. Hieronder is een stroomschema opgenomen voor de interne communicatie. Melding provincie Eigen waarneming m.b.v. gladheidmeldsysteem Melding politie Piketleider Medewerkers gladheidbestrijding Met andere wegbeheerders Het is van belang dat de gladheidbestrijding van de wegbeheerders die in en rondom Culemborg actief zijn hun gladheidbestrijding op elkaar afstemmen. De gemeente Culemborg heeft te maken met de provincie Gelderland en met de omliggende gemeenten Geldermalsen, Buren en Vianen. De provincie Gelderland is verantwoordelijk voor de gladheidbestrijding op de provinciale weg N320. Daarnaast maakt de gemeente Culemborg gebruik van de gladheidmelding van de provincie. De provincie Gelderland strooit preventief met de natstrooimethode. De gemeente Vianen en Geldermalsen maken gebruik van de natstrooimethode (preventief). In de gemeente Buren wordt gladheid ook preventief bestreden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van steenzout gemengd met melasse (droogstrooien). Met de gemeente Buren is een afspraak gemaakt over het strooien bij de Hamseweg. Met de overige omliggende gemeenten zijn geen afspraken gemaakt.

23 Gladheidbestrijdingsplan Met de burger De inwoners van de gemeente Culemborg moeten op de hoogte zijn van het vastgelegde gladheidbestrijdingbeleid. Dit beleidsplan moet dan ook ter inzage gelegd worden voor de burger. Daarnaast moet er jaarlijks gecommuniceerd worden over de gladheidbestrijding. De te verstrekken informatie moet in elk geval bevatten: het gladheidbeleid en waar dit is in te zien (website gemeente) de keuze voor preventief of curatief strooien waar wordt wel en waar wordt niet gestrooid de prioriteitsstelling de strooiroutes de mogelijkheden om zout te verkrijgen bij de gemeente (maximaal één emmer) waar men terecht kan met vragen en meldingen (meldlijn) Jaarlijks zal voorafgaande aan het winterseizoen (begin november) deze informatie gepubliceerd worden in de Culemborgse Courant. Ook zal deze informatie op de website van de gemeente gezet worden. Het gladheidbestrijdingbeleid met de strooiroutes moet ook via de website ingezien kunnen worden. Onderzocht wordt of het mogelijk is via SRC radio te melden als het glad dreigt te worden.

24 Gladheidbestrijdingsplan Evaluatie gladheidbestrijding Aan het einde van elk strooiseizoen (medio april) zal een evaluatie plaatsvinden. Tussentijdse tekortkomingen worden vanzelfsprekend eerder aangepakt. De evaluatie moet plaatsvinden met de directbetrokkenen. Punten die in de evaluatie in elk geval naar voren moeten komen zijn de volgende: Welke klachten/meldingen zijn binnengekomen en hoe is hiermee omgegaan? Is de gemeente aansprakelijk gesteld en hoe is hier op gereageerd? Waren er knelpunten met het personeel? Hoe is het piket verlopen? Hebben zich ongelukken of calamiteiten voorgedaan en hoe kunnen we deze in de toekomst voorkomen? Kon voldaan worden aan de vastgestelde maximale uitruktijd? Kon voldaan worden aan de vastgestelde maximale strooitijd? Functioneerde het beschikbare materieel goed? Was er voldoende strooizout aanwezig/beschikbaar? Wat zijn de kosten geweest van de gladheidbestrijding? Op welke wijze is gecommuniceerd met de burger? Zijn er nieuwe ontwikkelingen op het gebied van gladheidbestrijding waar we rekening mee moeten houden? Van de evaluatie wordt jaarlijks een verslag gemaakt, wat ter kennisname wordt voorgelegd aan het college..

25 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Financiële consequenties van droog naar natstrooien

26 Gladheidbestrijdingsplan

27 2. Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit hoog volgens CROW

28 Gladheidbestrijdingsplan

29 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit hoog Culemborg

30 Gladheidbestrijdingsplan

31 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Kaart wegen en fietspaden prioriteit midden Culemborg

32 Gladheidbestrijdingsplan

33 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Strooiroute vrachtauto

34 Gladheidbestrijdingsplan

35 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Strooiroute strooier 1

36 Gladheidbestrijdingsplan

37 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Strooiroute strooier 2

38 Gladheidbestrijdingsplan

39 Gladheidbestrijdingsplan Bijlage Strooiroute fietspaden