Johann Sebastian Bach

Transcriptie

1 CONCERTI VOOR TWEE KLAVECIMBELS Johann Sebastian Bach Benjamin Alard, klavecimbel Bertrand Cuiller, klavecimbel La Petite Bande o.l.v. Sigiswald Kuijken zaterdag 7 januari CC/Schouwburg

2 Sigiswald Kuijken Barbara Konrad Fiona Poupard Ortwin Lowyck François Fernandez Mika Akiha Ronan Kernoa Benjamin Alard Bertrand Cuiller viool I & muzikale leiding viool I viool II viool II viool II + violoncello da spalla altviool basse de violon klavecimbel klavecimbel

3 Programma Suite no.3 in Re groot, BWV 1068 (versie voor strijkers) Ouverture Air Gavotte I & II Bourrée Gigue 14 Verschiedene Canones, BWV 1087, voor 2 klavecimbels solisten: Benjamin Alard en Bertrand Cuiller Concerto in re klein, BWV 1043 voor 2 violen, strijkers en basso continuo Vivace Largo ma non tanto Allegro assai solisten: Sigiswald Kuijken en Fiona Poupard Pauze Concerto in Do groot, BWV 1061, voor 2 klavecimbels en strijkers Allegro Adagio Fuga solisten: Benjamin Alard en Bertrand Cuiller Kunst der Fuge, BWV 1080, voor 2 klavecimbels Contrapunctus 12a (rectus) & Contrapunctus 12b (inversus) Contrapunctus 13a (rectus) & Contrapunctus 13b (inversus) solisten: Benjamin Alard en Bertrand Cuiller Concerto in do klein, BWV 1060, voor 2 klavecimbels, strijkers en basso continuo Allegro Adagio Allegro solisten: Benjamin Alard en Bertrand Cuiller

4 J.S. Bach en het klavecimbel De bekendheid van Johann Sebastian Bach in zijn eigen tijd berustte niet zozeer op zijn reputatie als componist als wel op die van klavierspeler. Zijn grote vaardigheid als zodanig werd nog eens nadrukkelijk in een necrologie gememoreerd: Hoe vreemd, hoe nieuw, hoe prachtig waren zijn ideeën bij het improviseren. Hoe volmaakt realiseerde hij die! Al zijn vingers waren even vaardig; alle waren ze in staat tot de hoogste mate aan nauwkeurigheid tijdens het spel. Een dergelijke vaardigheid, kennis en inzicht konden op verschillende manieren worden ingezet. Bach schreef niet alleen muziek in vrijwel elke vorm die in zijn tijd in zwang was (zowel voor uitvoeringen als voor opvoedkundige doeleinden), maar hij "maar hij was ook een veelgevraagd adviseur bij de bouw van nieuwe orgels (of herbouw van bestaande instrumenten); en in Cöthen werd hij geacht alle reparaties aan de klavecimbels van het hof uit te voeren. Bach heeft ook op alle destijds voorhanden types toetsinstrument gespeeld, o.m. op het teer en zacht klinkende clavichord waarvan de snaren werden aangeslagen en op het luider klinkende klavecimbel waarvan de snaren werden getokkeld. De meeste concerten van Bach voor een, twee, drie of vier klavecimbels begonnen hun leven in een andere gedaante, meestal als concert voor verschillende instrumenten (hobo, oboe d amore, viool, Brandenburgs concert nr. 4) en in één geval het concert voor vier klavecimbels zelfs als concert van Vivaldi voor vier violen en orkest op. 3/10. In het proces met als uitgangspunt een werk voor een enkel of meerdere melodie-instrument(en) dat werd omgewerkt tot compositie voor klavecimbelsolo dus tot polyfoon werk veranderde Bach vaak het hele karakter van het stuk zodat het als nieuw klonk. De dichtheid van de muziek werd vergroot, de verwerking van de thematische gedachten ingewikkelder. Sommige van deze concerten werden geschreven voor het Leipzigs Collegium musicum en zijn waarschijnlijk uitgevoerd met Bach zelf aan het klavecimbel.

5 Sigiswald Kuijken In 1972 richtte Sigiswald Kuijken, onder impuls van Deutsche Harmonia Mundi en Gustav Leonhardt, het barokorkest La Petite Bande op waarmee sindsdien talloze concerten doorheen Europa, Australië, Zuid-Amerika, China en Japan werden gemaakt, en een groot aantal opnames werden gerealiseerd voor verschillende firma s (Deutsche Harmonia Mundi, Seon, Virgin Accent, Challenge Classics, Denon en Hyperion). Sinds enkele jaren introduceert Sigiswald Kuijken vanuit een doorgedreven onderzoek belangrijke vernieuwingen in de uitvoering van de (religieuze) muziek van Bach : géén koor, maar een solistisch vocaal kwartet (soms door Bach zelf uitgebreid tot acht zangers), een even slanke instrumentale bezetting, een uitgesproken aandacht voor de juiste tekstdeclamatie. Het resultaat wordt vastgelegd in een 17-delige CD-reeks met Cantates van J.S. Bach (bij Accent, ). In 2004 liet Sigiswald Kuijken een violoncello da spalla bouwen, d.i. een vergeten solistisch basinstrument, waarvoor Bach zijn beroemde cello-suites geschreven heeft. Ook dit initiatief brengt een nieuwe evolutie teweeg in de uitvoering van de muziek van ca.1675/1725. Op 2 februari 2007 werd Sigiswald Kuijken een eredoctoraat van de KU Leuven toegekend. Sigiswald Kuijken ontving in februari 2009 de prestigieuze prijs voor Algemene Culturele Verdienste van de Vlaamse Gemeenschap. In september 2015 ontving hij de Gouden Penning van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Kunsten en Wetenschap, gevolgd door de KLARA- Carrièreprijs in januari 2016.

6 Benjamin Alard Vanaf zijn zeven jaar speelde Alard piano om vervolgens orgel te studeren aan het Conservatorium van Rouen bij Louis Thiry en François Ménissier. Klavecimbel studeerde hij verder in Lisieux bij Elisabeth Joyé en in Parijs (Conservatorium van het zevende arrondissement). Hij trok vervolgens naar de Schola Cantorum Basiliensis, waar hij studeerde bij Jean-Claude Zehnder (orgel) en Andrea Marcon (klavecimbel). Hij behaalde er zijn einddiploma's in 2006 met felicitaties vanwege de jury die werd voorgezeten door Gustav Leonhardt. Freiberg. Pas negentien, behaalde hij in 2004 de Eerste prijs van het internationaal klavecimbelconcours in het kader van het Festival Musica Antiqua in Brugge. In 2005 werd hij, na wedstrijd, titularis van het nieuwe Bachorgel Bernard Aubertin in de kerk van Saint-Louis-en-l'Île in Parijs (ingespeeld in 2005 door Michel Chapuis). In 2007 werd hij ook nog Eerste prijs in het orgelconcours van Alard wordt beschouwd als één van de meest getalenteerde klavecimbelspelers van zijn generatie. Bertrand Cuiller Geboren in 1978, studeerde klavecimbel bij Jocelyne Cuiller in Nantes, nadien bij Christophe Rousset aan het Conservatoire National Supérieur de Musique in Paris, en bij Pierre Hantaï, met wie hij verschillende jaren samenwerkte. Naast klavecimbel speelt hij eveneens barokhoorn. Bertrand werkte samen met befaamde orkesten als Le Concert Spirituel, Les Arts Florissants, Le Poème Harmonique, en Stradivaria en bekwaamt zich ook in hedendaagse muziek. Zo creëerde hij werk van Jean-Yves Bosseur en Olivier Mellano. Hij bracht cd s uit met werk van Scarlatti, J.S.Bach, en Rameau. In dirigeerde Bertrand Cuiller zijn eerste opera, John Blow s Venus & Adonis. Nadien ging hij verder op dit elan en richtte zijn eigen ensemble op: Le Caravansérail.

7 La Petite Bande 45 jaar authentiek musiceren Het barokorkest La Petite Bande werd in 1972 opgericht door Sigiswald Kuijken, op verzoek van de Duitse platenfirma Harmonia Mundi, om Lully's Le Bourgeois Gentilhomme op te nemen onder leiding van Gustav Leonhardt. De orkestbezetting en de naam werden ontleend aan het orkest van Lully zelf aan het hof van Lodewijk de XIV. Ondermeer door authentieke instrumenten te gebruiken en de oude speelwijze in ere te herstellen werd er naar gestreefd deze muziek, zowel qua interpretatie als qua klankbeeld, zo getrouw mogelijk te laten herleven, zonder daarbij in een strak academisme te vervallen. Dit is nog steeds het artistieke credo van het ensemble. Oorspronkelijk was het niet de bedoeling dat La Petite Bande een permanent orkest zou worden, maar het succes van de plaatopnamen was zo groot dat de groep geregeld concerten ging geven. Na een eerste periode, waarin het accent vooral lag op de Franse barokmuziek (Lully, Campra, Muffat) werd ook het Italiaanse repertoire aangevat (Corelli, Vivaldi e.a.). Daarna kwam als vanzelfsprekend ook het oeuvre van J.S. Bach aan de beurt. Nadien heeft het orkest zich ook vaak laten opmerken door zijn veelgeprezen interpretaties van de klassieke meesters (Mozart, Haydn). De laatste jaren is het accent weerom meer te komen liggen op J.S. Bach, en zijn voorgangers (Monteverdi, Schütz, Sweelinck, Vivaldi). De vaste kern van het orkest bestaat uit internationaal bekende solisten, specialisten op het gebied van de authentieke historische uitvoeringspraktijk. Het recente onderzoek van het ensemble focust op de uitvoering van de muziek van Bach (one to a part, aandacht voor de tekst, geen dirigent, barokke koperblazers) en de vroeg-barokke strijkers in het eerste helft van de 17de eeuw. La Petite Bande is regelmatig te zien en te horen op binnen- en buitenlandse radio- en televisiestations, en trad op in vele belangrijke Europese festivals en concertzalen, en verder ook in Japan, China, Zuid-Oost Azië, Australië en Zuid- Amerika. Sinds 1997 is La Petite Bande in residentie in de Stad Leuven.

8 30cc presenteert zondag 15 januari, 15 uur, Schouwburg De Rozenoorlog musical gebaseerd op de filmhit The War of the Roses met Lucas Van den Eynde, Myriam Bronzwaar, Laura Seys en anderen Judas Theaterproducties woensdag 15 februari, 20 uur, Abdij Keizersberg Leipziger Cantatas Johann Sebastian Bach La Petite Bande o.l.v. Sigiswald Kuijken woensdag 3 mei, 20 uur, Predikherenkerk Parels uit de Italiaanse barok muziek van Monteverdi, Frescobaldi, Castello, Schütz en Froberger Reinoud Van Mechelen, tenor La Petite Bande o.l.v. Sigiswald Kuijken