Metadata. Geraldine Nolf Expert Metadata

Transcriptie

1 Metadata I Geraldine Nolf Expert Metadata

2 Agenda Workshop Metadata aanmaken en editeren Algemeen kader: meerwaarde van metadata Geopunt theorie + demo Zelf aan de slag met metadata Wat moet je nog weten Vragen

3 METADATA DATASET(SERIE) / SERVICE

4 METADATA -? WAT? ZOEKEN DATA? WAAR? DATASETSERIE? BEHEER BEPERKINGEN? EIGENAAR? VINDEN SERVICE? BEOORDELEN BEGRENZING? TOEPASSING? OBJECTEN? VERRIJKEN BEKIJKEN? UITLEG? GEBRUIK? OPEN? HERGEBRUIK FORMAAT? VERSIE? CONTINUÏTEIT IDENTIFICATIE? BESCHIKBAAR? VERKRIJGEN VERDELER? DOWNLOAD?

5

6

7

8 HET GEOPUNT-METADATACENTER METADATA AANMAKEN, BEHEREN EN PUBLICEREN Het Geopunt-metadatacenter is de centrale voorziening voor het beschrijven en ontsluiten van geografische gegevens in Vlaanderen. Het Geopunt-metadatacenter richt zich naar de meer gespecialiseerde gebruiker. Conform ISO-standaarden, INSPIRE-richtlijn en GDI- Vlaanderen Best Practices. Als hoofdknooppunt in het GDI-Vlaanderen netwerk, oogst Geopunt dagelijks de beschikbare metadata via de zoekdiensten van de beschikbare metadataknooppunten. Zo wordt een actueel en volledig aanbod van de in Vlaanderen beschikbare geografische gegevens en diensten gegarandeerd, dat eveneens ontsloten wordt naar het nationale en het Europese metadataknooppunt. Vlaamse versie van GeoNetwork OpenSource

9 METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN

10

11 METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN Zoekdienst

12

14

16

18 Gemeente

19 METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN Principe: Eenmalige inwinning, meervoudig gebruik Keten: Ontsluiten via verschillende kanalen voor verschillende doelgroepen

20 METADATACENTERS - GEOPUNT-CATALOGUS

21 METADATACENTERS - GEOPUNT-CATALOGUS

22 METADATA DETAIL - GEOPUNT-CATALOGUS

23 METADATA DETAIL - GEOPUNT-METADATACENTER

24 METADATACENTER - GEOPUNT-CATALOGUS

25 METADATA DETAIL - GEOPUNT-CATALOGUS

26 MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS

33 DE METADATACENTERS - GEOPUNT-VOOR EXPERTS

34 DE METADATACENTERS - GEOPUNT-VOOR EXPERTS

35 METADATA RICHTLIJN GDI-VLAANDEREN GDI-Vlaanderen Best Practices document voor Metadata v1.0: metadata voor datasets metadata voor datasetseries metadata voor services objectencatalogi Invulinstructies: voor dataset(serie)s voor services Sjablonen binnen de tool GeoNetwork metadata voor datasets metadata voor datasetseries metadata voor services objectencatalogi Gebruikersgids AGIV-metadatacenter: vnl. op tool (GeoNetwork) gericht + Extra: Specifieke handleidingen Praktisch aan de slag

36 METADATACENTERS URL s Geopunt-metadatacenter kijken, zoeken, vinden + editeren Geopunt-zoekdienst oogsten (harvesten) ies&service=csw AGIV-metadatacenter kijken, zoeken, vinden + editeren AGIV-zoekdienst oogsten (harvesten) service=csw Geopunt-catalogus meerwaarde!

38 METADATA ZELF AAN DE SLAG BETA Geopunt-metadatacenter dupliceren, editeren, minimum invullen, publiceren BETA Geopunt-catalogus effect bekijken na het oogsten Automatisch ingesteld: dagelijks om 4u, 12u en 18u Informatief: PRODUCTIE Geopunt-catalogus: dagelijks om 4u, 12u

39 METADATA ZELF AAN DE SLAG Zoeken op Geopunt > Catalogus Trefwoord (bijvoorbeeld de lijn ) Dataset (bijvoorbeeld Haltes Vlaamse vervoermaatschappij De Lijn ) Metadata-knop Download-knop Bekijk op kaart-knop Zoeken in Geopunt-metadatacenter Via zelfde trefwoord zelfde resultaat Dataset (type icoon) Metadatacenters nakijken (catalogus) Trefwoorden (bijvoorbeeld Vlaamse Open data )

40 METADATA DEMO ZOEKEN / EDITEREN Zoeken: Resultaten Inloggen Voorstellingswijzen Sjablonen; Records Editeren Elementen waar extra op te letten valt Ook in functie van Geopunt Help Bewaren Valideren + rapport

41 METADATA ZELF AAN DE SLAG Zoeken in Geopunt-metadatacenter Detail dataset (bijvoorbeeld: Haltes Vlaamse vervoermaatschappij De Lijn )

42 METADATA /S WAT? MINIMUM? Identificatie dataset (titel, versie, datum, unieke identificator) Inhoud (samenvatting, status, contactgegevens, trefwoorden, schaal, taal, categorie) Begrenzing (omschrijving, omschrijvende rechthoek, temporele /verticale begrenzing) Applicatieschema (UML-model, grafisch) Referentiesysteem (horizontaal OF verticaal) Kwaliteit (volledigheid, domeinconsistentie, geometrische nauwkeurigheid, thematische classificatie, INSPIRE-dataspecificaties) Bewerkingen (processtappen, bron) Gebruiksrecht (legale beperkingen, veiligheidsbeperkingen) Distributie (formaat, versie, verdeler, bestelinformatie, overdracht (via download, service, )) Meta-metadata (identificatie metadatarecord: datum, unieke identificator, taal, auteur) Gekoppelde objectencatalogus

43 METADATA OBJ.CAT WAT? MINIMUM? Identificatie objectencatalogus (titel, versie, datum, categorie, producent) Entiteit(en) (naam, definitie, code) Attribu(u)t(en) (naam, definitie, code, cardinaliteit, type) Domein (domeinwaarde, code, definitie) Opgelet: voor datasets die via ViaAGIV verspreid worden, wordt sowieso een attribuut GEOMETRIE opgenomen, ten behoeve van de AGIV-downloadtoepassing

44 METADATA EXTRA DETAIL voor GEOPUNT? Titel Alternatieve titel Laatste update Versie Samenvatting Eigenaar Verdeler Geopunt Thema ISO-categorie INSPIRE-thema Toepassingsschaal of Grondresolutie Bestandsformaat Referentiesysteem Temporele begrenzing: Begindatum Einddatum Voorbeeldweergave(s) Geografische begrenzing (BB-coördinaten)

45 METADATA ZELF AAN DE SLAG Zoek naar de gepubliceerde metadatarecords voor deze workshop in het Geopuntmetadatacenter (BETA) en vergelijk met voorkomen in de Geopunt-catalogus Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 1 Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 2 Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 3 Bekijk de verschillen: Welke knoppen in Geopunt werken bij record 1 / 2 / 3? Waarom?

46 METADATA BETA Geopunt-metadatacenter BETA Geopunt-metadatacenter: Via je eigen account op BETA inloggen (als hoofdeditor)

47 METADATA ZELF AAN DE SLAG Zoek metadatarecord op die jij goed kent Dupliceer deze Titel: Schrijf er een titel + TEST + jouw naam Bewaar en sluit Zoek deze op bekijk de status Verander de status (! Melding niet vergeten) Bv: Intern goedgekeurd en gepubliceerd Zoek op status-element en kijk wat je vindt

48 METADATA ZELF AAN DE SLAG Verander de status Intern goedgekeurd en gepubliceerd

49 METADATA ZELF AAN DE SLAG Status = Intern goedgekeurd en gepubliceerd + noteer er de betreffende informatie ook bij (best practice)

50 METADATA ZELF AAN DE SLAG Maak een nieuwe metadatarecord aan: gebruik bv. sjabloon voor opleidingen Titel: Schrijf er een titel + TEST + jouw naam Versiedatum: Opnemen van datum + type Samenvatting: Vul ze in volgens jouw dataset Contactgegevens: Vul verplichte elementen in Trefwoorden: Kies een INSPIRE-thema dat past bij uw dataset of laat dit element leeg Kies als GEMET-concept: geografie Kies uw regio, verwijder Vlaams Gewest Vul in of uw dataset al statuten heeft binnen de GDI-Vlaanderen Ruimtelijk schema: Meestal vector-formaat, grid of teksttabel Ruimtelijke resolutie: Kies voor toepassingsschaal (vector) of grondresolutie (grid)

51 METADATA ZELF AAN DE SLAG

52 METADATA ZELF AAN DE SLAG Categorie: aanduiden welke categorie past bij uw dataset Vul het blok van de begrenzing in voor uw dataset: omschrijvende rechthoek + temporeel Verander ev. het referentiesysteem Vul het blok bewerkingen voor jouw dataset aan (processtappen en bronnen kan je voor nu verwijderen) Gebruiksrecht: vul de beperkingen in, zoals ze voor jouw data gelden; op basis van toevoegen blok Default Licentie Vul nu enkel nog maar een verdeler in: organisatie naam + adres Verwijder de bestandsgrootte Meta-metadata: vervolledig de informatie over jezelf, als auteur (organisatie!)

53 METADATA ZELF AAN DE SLAG Bewaar en valideer: Los de ev. fouten op indien problemen: vraag! Bewaar en sluit Zoek deze op bekijk de status

54 KNOP DOWNLOAD ZELF AAN DE SLAG Zoek jouw metadatarecord terug op Editeer Vul het blok Overdracht correct in, aan de hand van dit voorbeeld: Bewaar en valideer

55 KNOP TOON OP KAART ZELF AAN DE SLAG Vul het blok Overdracht correct in, aan de hand van dit voorbeeld: Bewaar en valideer Verander de status Intern goedgekeurd en gepubliceerd

56 METADATA ZELF AAN DE SLAG Zoeken in Geopunt-metadatacenter Detail service (bijvoorbeeld: WMS Vlaamse Milieumaatschappij )

57 METADATA SERV WAT? MINIMUM? Identificatie service (titel, versie, datum) Inhoud (samenvatting, contactgegevens, trefwoorden, type service) Begrenzing (omschrijving, omschrijvende rechthoek, temporele /verticale begrenzing) Gekoppelde bron (operatie, bron, laagnaam, type koppeling) Service operaties (operatie, platform, URL, protocol, naam, beschrijving) operateson (dataset waarop de service werkt) Kwaliteit (INSPIRE-specificatie) Gebruiksrecht (legale beperkingen, veiligheidsbeperkingen) Distributie (formaat, versie, overdracht (service)) Meta-metadata (identificatie metadatarecord: datum, unieke identificator, taal, auteur)

58 METADATA SERV ZELF AAN DE SLAG Zoeken in Geopunt-metadatacenter Zoek naar service WMS Vlaamse Landmaatschappij Welke datasets hangen hier aan vast? Klik er eens op door Welke dataset komt ook nog in een andere service voor? Welke service?

59 METADATA OBJ.CAT ZELF AAN DE SLAG Hoeveel objectencatalogi zitten er nu gepubliceerd in het Geopunt-metadatacenter?

61 Metadata As was as is Metadatabank: Metadatabank - ISO-compatibel, later INSPIRE-compatibel - Databank-model - Edit; View - MD van + OBJ GeoNetwork: - (Via)AGIV-producten + Andere overal AGIVvalidatie AGIVmetadatacenter Geopuntmetadatacenter - ISO- & INSPIRE-compatibel - XML repository-model - Edit; View - Editoren; hoofdeditoren - MD van + OBJ; S; SERV! Nieuwe basisflow! - 2 centers: AGIV-metadatacenter:» (Via)AGIV-producten Geopunt-metadatacenter:» rest (via edit)» Harvesten (andere nodes, incl. AGIV-MDc)

62 Metadata Metadatarecords per organisatie Metadatabank AGIV ANB RWO Metadatacenter Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 62

63 Metadata Aangepaste basisflow Nieuwe metadatarecord, want nieuwe dataset = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing dataset = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update dataset Continu beheerde datasets: = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Discrete datasets: = nieuwe metadata fileidentifier (nieuwe (!) logica) - Consequentie: oudere versies worden in het statusveld op historisch archief gezet; alleen de laatste (meest recente versie) krijgt de status compleet aanbod (bv. download) moet goed bekeken worden (wel of niet oude aanbieden) waar nodig kan je datasetseries aanmaken, met de connotatie dat elke metadatarecord slechts tot 1 metadatasetserie kan behoren enkel doen als het echt noodzakelijk is (bv. tijdsreeks); geen constructie maken van series om onze update-problematiek op te lossen Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 63

64 Voorbeeld continue versie OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker

65 Voorbeeld discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker

66 Metadata Basisflow OBJ Nieuwe objectencatalogus, want nieuw datamodel = nieuwe objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) Correctie objectencatalogus, zonder aanpassing datamodel = zelfde objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) Update objectencatalogus, want update datamodel = flow nieuw = nieuwe objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) want update dataset, zonder datamodel = flow update = zelfde objectencatalogus Identififer (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 66

67 Voorbeeld OBJ continue versie OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker

68 Voorbeeld OBJ discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker

69 Metadata Basisflow S: nieuw Nieuwe metadatarecord, want nieuw datamodel = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing data = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update één van de datasets = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 69

70 Voorbeeld S continue versie: geen zin OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker

71 Voorbeeld S discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD S MD MD MD MD MD S MD MD OBJ OBJ Vaste URL naar MD S Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker

72 Metadata Basisflow SERV: nieuw Nieuwe metadatarecord, want nieuwe service = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing service = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update van service = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 72

73 Voorbeeld SERV continue versie Serv OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie

74 Voorbeeld SERV discrete versie Serv MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie

75 Metadata Samenvattend Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 75

76 Voorbeeld Serv MD S MD MD MD OBJ MD Vaste URL naar MD S OBJ Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie

78 METADATA PRAKTIJK AGIV-metadatacenter / Geopunt-metadatacenter Eenmalig registreren Inloggen in het metadatacenter Eenmalig rol aanvragen Editeren foutjes rechtzetten; aanvullingen maken; opschonen; update continu beheerde data Dupliceren, waarna editeren nieuwe data op basis van kopie; update discrete versie van data (snapshot) Nieuwe metadatarecord nieuwe data op basis van leeg sjabloon Bewaar en valideer Status veranderen tot gepubliceerd

79 METADATA FLOWS AANMAKEN EN EDITEREN Flow s in PDF-formaat beschikbaar als hulpmiddel: Flow editor > hoofdeditor > publiceren: Flow_Ontwerp_naar_Publicatie_EDITOR_HOOFDEDITOR_AGIV Flow_Ontwerp_naar_Publicatie_EDITOR_HOOFDEDITOR_Geopunt UPDATE discrete versie van dataset duplicaat MD van FLOW_Update_discrete_dataset_DUPLICAAT_METADATARECORD_dataset Metadata verbeteren in functie van publicatie op Geopunt EXTRAs_voor_Geopunt

80 METADATA OPSCHONEN Kijk het containertje van jouw organisatie na: Check koppeling: Horen alle metadatarecords onder jouw organisatie? Te veel, te kort,? Fouten melden via Opschonen : Via editeren van bestaande metadatarecords (ontbrekende informatie voorzien; beter aansluiten op Geopunt; ) Via depubliceren van bestaande metadatarecords (heel oude metadata; en data wel nog beschikbaar, maar niet meer aangeboden) Via verwijderen van bestaande metadatarecords (heel oude metadata; en data bv. niet meer beschikbaar) is onherroepelijk!

81 METADATACENTERS WAAROM? Beschrijven van eigen geografische datasets via metadata Ten minste te vinden op Geopunt Indien hergebruik geregeld via 1 van de open data licenties Open data platform Vlaamse overheid Voor gemeenten: stimulans ene gemeente met dataset vuilbakken beschrijft datamodel; andere gemeente kan diezelfde gebruiken ev. zo komen tot gezamenlijk datamodel gedragen dataset voor de GDI- Vlaanderen ViaAGIV-flow Opzetten eigen knooppunt: intern beheer Geopunt-metadatacenter beschikbaar als WAR-file

82 NOG VRAGEN?