Quick scan ADHD in po en vo

Transcriptie

1 Quick scan ADHD in po en vo Onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW datum 6 december 2016 auteur(s) Boukje Cuelenaere versie 1.0

2 CentERdata, Tilburg, 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Opzet quick scan ADHD Leeswijzer Primair onderwijs Respons ADHD Voortgezet onderwijs Respons ADHD... 5 Quick Scan ADHD in po en vo 1/7

4 1 Inleiding 1.1 Opzet quick scan ADHD In de maanden juni en juli 2016 is in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een korte vragenlijst onder alle scholen voor primair onderwijs (po) en voortgezet onderwijs (vo) uitgezet. De vragenlijst bevatte onder meer een korte inventarisatie van het aantal leerlingen met ADHD. Naast het aantal leerlingen dat dit betrof is gevraagd naar de faciliteiten die voor deze leerlingen geboden worden en naar het aantal leerlingen dat hier gebruik van maakt. De uitnodiging voor het invullen van de vragenlijst is naar de bij het ministerie bekende adres van de contactpersoon van de scholen verstuurd. In de was een link naar de vragenlijst opgenomen met een unieke inlogcode. De vragenlijst is op vestigingsniveau uitgestuurd. Toch merkten sommige scholen op dat zij meer vestigingen hadden dan er vragenlijsten verstuurd waren. Waar dit gesignaleerd werd en waar het mogelijk was zijn ook vragenlijsten naar de ontbrekende vestigingen verstuurd. De vragenlijst is kort voor het begin van de zomervakantie verstuurd. Het ministerie had ruim meer dan 50 procent respons verwacht, maar dit is niet gerealiseerd. Naar alle waarschijnlijkheid is de verzending van de vragenlijst rond het begin van de zomervakantie hier mede debet aan. 1.2 Leeswijzer De vragenlijst voor het primair en het voortgezet onderwijs was waar mogelijk identiek. Vanwege de verschillende aantallen en de verschillende implicaties van antwoorden op weliswaar deels dezelfde vragen, is ervoor gekozen de resultaten per schoolsoort te rapporteren. Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van de quick scan in het po en hoofdstuk 3 bevat de resultaten voor het vo. Hoewel de scholen op vestigingsniveau zijn aangeschreven, gebruiken we in de rapportage voor de leesbaarheid het woord scholen. Quick Scan ADHD in po en vo 2/7

5 2 Primair onderwijs 2.1 Respons Voor de quick scan in het primair onderwijs zijn alle scholen aangeschreven. Daarvan hebben scholen de vragenlijst volledig ingevuld. Dit is een respons van 21,7%. Het moment van aanschrijven lag kort voor of net in de zomervakantie van Hierdoor is de respons op de vragenlijst niet optimaal. Er zijn geen indicaties voor een selectieve respons. De respons is berekend op het aantal afgeronde vragenlijsten. Een aantal scholen heeft de vragenlijst slechts gedeeltelijk ingevuld. Per vraag geven we het aantal scholen weer dat die vraag heeft beantwoord. Dat kunnen er meer zijn dan de scholen die de vragenlijst hebben afgerond. 2.2 ADHD Aan de scholen is gevraagd van hoeveel leerlingen bekend is dat ze ADHD hebben. Ruim 10 procent van de scholen weet niet voor hoeveel leerlingen dit bekend is. Voor twee derde van de scholen geldt dat dit bekend is voor 1 tot 10 leerlingen (tabel 2.1). Op 48 procent van de scholen waarvan het aantal leerlingen met ADHD bekend is, is het van 75 procent of meer van deze leerlingen ook bekend dat zij medicijnen gebruiken. Op 28 procent van de scholen waarvan het aantal leerlingen met ADHD bekend is, gebruikt minder dan 75% van de leerlingen met ADHD ook medicijnen. Bij een kwart van de scholen is het medicijngebruik niet bekend of gebruiken de leerlingen met de diagnose ADHD geen medicijnen (tabel 2.2). Tabel 2.1 Aantal leerlingen van wie bekend is dat zij ADHD hebben (N=1404) Aantal leerlingen van wie Aantal scholen bekend is dat ze ADHD hebben Onbekend ,3% ,7% ,9% ,5% ,6% Tabel 2.2 Percentage leerlingen met ADHD van wie bekend is dat zij ook medicatie gebruiken (N=1245) Percentage leerlingen met ADHD van wie bekend is Aantal scholen % van de scholen met leerlingen met ADHD dat ze ook medicatie gebruiken 0% of onbekend ,6% 1-49% 85 6,8% 50-74% ,0% 75-99% ,7% 100% ,9% Quick Scan ADHD in po en vo 3/7

6 De meeste scholen bieden aanpassingen voor leerlingen met ADHD. Het gebruik van oordoppen, schotten om het bureau en een aparte toetsruimte wordt door ongeveer de helft van de scholen geboden (tabel 2.3). Op bijna 90 procent van de scholen maken tussen de 1 en de 10 leerlingen gebruik van deze voorzieningen (tabel 2.4). Op ruim de helft van de scholen hebben alle leerlingen die een voorziening gebruiken ook medicatie, terwijl bij ongeveer een derde van de scholen de helft of meer van de leerlingen die een voorziening gebruiken ook medicatie heeft. Op deze scholen worden de voorzieningen ook gebruikt door leerlingen met ADHD die geen medicatie gebruiken (voor zover bekend) (tabel 2.5). Ook leerlingen zonder diagnose ADHD maken wel eens gebruik van deze voorzieningen (tabel 2.6). Tabel 2.3 Welke aanpassingen biedt de school voor leerlingen met ADHD? (meerdere antwoorden mogelijk) (N=1217) Aanpassing Aantal scholen Geen 69 5,7% extra tijd bij toetsen ,1% schotten om het bureau ,2% een aparte ruimte tijdens ,8% toetsen muziek luisteren 87 7,1% oordoppen ,4% Anders ,9% Tabel 2.4 Hoeveel leerlingen maken gebruik van deze voorzieningen? (N=975) Aantal leerlingen dat gebruik Aantal scholen maakt van voorzieningen ,8% ,5% ,1% ,6% Tabel 2.5 Percentage leerlingen met diagnose ADHD met medicatie van alle leerlingen met diagnose ADHD die een voorziening gebruiken (N=892) % leerlingen met ADHD Aantal scholen met medicatie die 0% 70 7,8% 1 49% 63 7,1% % ,8% 100% ,2% Tabel 2.6 Aantal leerlingen zonder diagnose ADHD die wel eens de (N=1139) Aantal leerlingen zonder Aantal scholen diagnose die wel de ADHD ,6% ,8% ,3% 10 en meer ,1% Onbekend ,3% Quick Scan ADHD in po en vo 4/7

7 3 Voortgezet onderwijs 3.1 Respons Voor de quick scan in het voortgezet onderwijs zijn alle 642 scholen aangeschreven. Daarvan hebben 254 scholen de vragenlijst volledig ingevuld. Dit is een respons van 39,6%. Het moment van aanschrijven lag kort voor of net in de zomervakantie van Hierdoor is de respons op de vragenlijst niet optimaal. Er zijn geen indicaties voor een selectieve respons. De respons is berekend op het aantal afgeronde vragenlijsten. Een aantal scholen heeft de vragenlijst slechts gedeeltelijk ingevuld. Per vraag geven we het aantal scholen weer dat die vraag heeft beantwoord. Dat kunnen er meer zijn dan de 254 scholen die de vragenlijst hebben afgerond. De scholen die de vragenlijst hebben ingevuld variëren in aantal leerlingen van 22 tot leerlingen. Op de scholen worden verschillende typen onderwijs verzorgd (tabel 3.1). Tabel 3.1 Schooltypen (N=303) Schooltype VMBO BB/KB 34,3% VMBO GL/TL 61,7% HAVO 64,0% VWO 65,7% anders, namelijk 25,1% Bij anders, namelijk gaven scholen aan dat ze een gymnasiumafdeling of een tweetalig VWO hadden, maar ook gaf een groot aantal scholen aan dat ze Praktijkonderwijs (PrO) verzorgen. 3.2 ADHD Ruim 40 procent van de scholen weet niet van hoeveel leerlingen bekend is dat zij ADHD hebben. Slechts 2 procent van de vo-scholen heeft geen leerlingen met ADHD. Bij 36 procent van de vo-scholen gaat het om 20 leerlingen of meer die ADHD hebben (tabel 3.2). Van deze scholen weet ruim 60 procent niet welk percentage van de leerlingen met ADHD daar medicijnen voor gebruikt. Bij ruim een kwart van de scholen gebruikt meer dan de helft van de leerlingen met ADHD hier ook medicatie voor (tabel 3.3). In totaal heeft ongeveer 80 procent van de scholen maximaal 6 procent leerlingen met diagnose ADHD. Dit geldt ook voor de scholen met 20 of meer leerlingen met ADHD (niet in tabel). Tabel 3.2 Aantal leerlingen van wie bekend is dat zij ADHD hebben (N=269) Aantal leerlingen van wie Aantal scholen bekend is dat ze ADHD hebben Onbekend ,5% 0 5 1,9% ,9% ,0% ,1% 50 en meer 31 11,5% Quick Scan ADHD in po en vo 5/7

8 Tabel 3.3 Percentage leerlingen met ADHD van wie bekend is dat zij ook medicatie gebruiken (N=160) Percentage leerlingen met ADHD van wie bekend is Aantal scholen % van de scholen met leerlingen met ADHD dat ze ook medicatie gebruiken onbekend 98 61,3% 1-49% 20 12,5% 50-74% 19 11,9% 75-99% 15 9,4% 100% 8 5,0% De meeste scholen bieden aanpassingen voor leerlingen met ADHD. Extra tijd bij het toetsen wordt door 70 procent van de scholen aangeboden en bijna de helft van de scholen laat leerlingen met oordoppen werken (tabel 3.4). Bij 70 procent van de scholen maken tussen de 1 en de 20 leerlingen hier gebruik van (tabel 3.5). Op 45 procent van de scholen hebben alle leerlingen die van deze voorzieningen gebruik maken ook medicatie (tabel 3.15) Daarbij moet opgemerkt worden dat het overgrote deel van de scholen niet weet hoeveel van de leerlingen die een voorziening gebruiken ook medicatie hebben. Tabel 3.4 Welke aanpassingen biedt school voor leerlingen met ADHD? (meerdere antwoorden mogelijk) (N=261) Aanpassing Aantal scholen Geen 22 8,4% extra tijd bij toetsen en ,1% examens schotten om het bureau 32 12,3% een aparte ruimte tijdens 88 33,7% toetsen muziek luisteren 66 26,9% oordoppen ,9% Anders 55 21,1% Tabel 3.5 Hoeveel leerlingen maken gebruik van deze voorzieningen? (N=121)* Aantal leerlingen dat gebruik Aantal scholen maakt van voorzieningen ,1% ,1% ,1%% 30 en meer 25 20,7% *Voor 117 scholen is het niet bekend hoeveel leerlingen gebruik maken van deze voorzieningen. Quick Scan ADHD in po en vo 6/7

9 Tabel 3.6 Percentage leerlingen met diagnose ADHD met medicatie van alle leerlingen met diagnose ADHD die een voorziening gebruiken (N=53)* % leerlingen met ADHD Aantal scholen met medicatie die 1 49% 10 18,9% 50-99% 19 35,8% 100% 24 45,3% *Voor 185 scholen is het niet bekend hoeveel leerlingen gebruik maken van deze voorzieningen en ook medicatie gebruiken. Tabel 3.7 Percentage leerlingen met diagnose ADHD zonder medicatie die wel van alle leerlingen met diagnose ADHD die een voorziening gebruiken (N=44)* % leerlingen met ADHD Aantal scholen met medicatie die 0% 14 31,8% 1 49% 18 40,9% 50-99% 10 22,7% 100% 2 4,5% *Voor 193 scholen is het niet bekend hoeveel leerlingen gebruik maken van deze voorzieningen en geen medicatie gebruiken. Tabel 3.8 Aantal leerlingen zonder diagnose ADHD die wel eens de (N=228) Aantal leerlingen zonder Aantal scholen diagnose die wel de ADHD ,5% ,5% ,3% 10 en meer 27 11,8% Onbekend ,9% Quick Scan ADHD in po en vo 7/7