Notitie. Kunstgras in Montferland

Transcriptie

1 Notitie Kunstgras in Montferland versie 1 november 2013

2 1. Inleiding Voetbal is een veel beoefende sport in Nederland, en zeker ook in Montferland. Iedere kern heeft een voetbalvereniging met een door de gemeente aangelegd en onderhouden sportpark. De gebouwen zijn voornamelijk eigendom van de 11 voetbalverenigingen zelf. Voetbalaccommodaties (gebouwen en velden) zijn daardoor belangrijke voorzieningen, maar leggen ook een redelijk groot beslag op de ruimte, zeker in relatie tot de relatief beperkte aantal gebruiksuren per jaar van een voetbalveld. Met behulp van technische middelen wordt geprobeerd om de gebruiksmogelijkheden van voetbalvelden te verruimen. Het fenomeen van kunstgras doet daardoor steeds meer zijn intrede inde voetbalsport. Kunstgrasvelden zijn immers veel intensiever te gebruiken. Ter illustratie: een gemiddeld natuurgras wedstrijdveld is 250 uur per jaar te bespelen, een gemiddeld trainingsveld is 450 uur per jaar te bespelen, een WeTra-veld is 600 uur bespeelbaar, een kunstgrasveld is nagenoeg onbeperkt bespeelbaar. In de gemeente Montferland zijn 28 voetbalvelden plus nog een aantal oefenhoeken. (vaak ½ trainingsveld). Twee daarvan zijn kunstgrasvelden (DVC 26 en MvR), de overige allemaal natuurgrasvelden. Gezien het toenemende gebruik van kunstgras ontkomt de gemeente Montferland er niet aan om te reageren op die ontwikkeling, zeker nu een aantal verenigingen ook concreet gevraagd heeft om medewerking aan de ontwikkeling van kunstgrasvelden. De doelstelling van deze notitie is daarom een antwoord te geven op de volgende vragen: 1. Wanneer werkt de gemeente mee aan de realisatie van kunstgras? 2. Onder welke condities investeert de gemeente in kunstgras? 2. Criteria bij het realiseren van kunstgrasvelden De toepassing van kunstgras als ondergrond voor de voetbalsport kan, afhankelijk van de omstandigheden, wenselijk zijn. Voor een goede afweging in het al dan niet realiseren van een kunstgrasveld hanteert de gemeente verschillende criteria ten aanzien van: 1. Veldcapaciteit op de sportparken 2. Efficiënt grondgebruik 3. Sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen 2.1 Veldcapaciteit op sportparken De NOC*NSF (de sportkoepel waarbij de KNVB is aangesloten), maar ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hanteren planningsnormen om de benodigde veldcapaciteit (wedstrijdvelden en trainingsvelden) op een sportpark te berekenen. Op basis van het aantal teams binnen een voetbalvereniging kan een nauwkeurige en objectieve berekening gemaakt worden van de veldbehoefte (en in het verlengde daarvan ook van de kleedkamerbehoefte). De normen van de NOC*NSF zijn ruimer opgesteld dan de normen van de VNG. De gemeente hanteert ten aanzien van de veldcapaciteit de volgende uitgangspunten: - De gemeente hanteert voor het benodigde aantal wedstrijd- en trainingsvelden de planningsnormen van de NOC*NSF (al jaren bestaand beleid in de gemeente Montferland) - Wanneer er sprake is van structurele ondercapaciteit is de realisatie van kunstgras een optie. - Kunstgras is nooit een doel op zich, maar mogelijk wel een middel om meer of meer efficiënte veldcapaciteit te genereren op een sportpark. - Ingeval van ondercapaciteit wordt de capaciteitsbehoefte primair opgelost door de aanleg van extra bespeelbaar natuurgras. Indien de gemeente dit niet wenselijk acht (bijvoorbeeld vanuit kostenoverwegingen of ruimtelijke beperkingen) wordt een natuurgrasveld vervangen door een kunstgrasveld. Kunstgras in Montferland Pagina 2 van 5

3 2.2 Efficiënt grondgebruik Ruimte is een schaars goed, zeker in de bebouwde omgeving. Het efficiënt gebruik maken van de beschikbare ruimte is daarbij noodzaak. Kunstgras legt in vergelijking met natuurgras een veel minder grote ruimteclaim een kan dus een prima middel zijn om efficiënter met de beschikbare ruimte om te kunnen gaan. De gemeente hanteert ten aanzien van efficiënt grondgebruik het volgende uitgangspunt: - Het toepassen van kunstgras komt in beeld wanneer er voor natuurgrasvelden een beargumenteerde ruimtevraag is vanuit de functies wonen, werken en/of leefruimte. 2.3 Sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen Sport is al lang niet meer alleen een doel op zich. Sport is bij uitstek een middel om tal van maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. De waarde van sport en lichamelijke opvoeding kan goed worden benut voor doeleinden als participatie, voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten. leefbaarheid en het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl. Sportverenigingen die gezond en aantrekkelijker willen blijven, zien in toenemende mate de noodzaak tot vernieuwing en verruiming van hun sportaanbod en het nadrukkelijker invullen van hun maatschappelijke rol. Samenwerking met scholen, buitenschoolse opvang, buurtsportwerk, belangenverenigingen, wijkverenigingen, commerciële sportaanbieders en andere (welzijns)organisaties kan een vereniging helpen de functie van brede en laagdrempelige ontmoetingsplaats te blijven waarmaken. De mogelijkheid bestaat dat bestaande voorzieningen onvoldoende zijn ingericht om de nieuwe doelgroepen en activiteiten te kunnen huisvesten. De beschikbaarheid van natuurgrasvelden is bijvoorbeeld sterk afhankelijk van de bespelingsintensiteit en de weersomstandigheden. Kunstgras kan in dat scenario een oplossing zijn, waarbij de gemeente als aanbieder van sociaalmaatschappelijke faciliteiten een rol heeft. De gemeente hanteert ten aanzien van sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen in relatie tot kunstgras de volgende uitgangspunten: - De gemeente hanteert de huidige planningsnormen van de NOC*NSF. De structurele behoefte van door de gemeente geaccepteerd medegebruik wordt (uitgedrukt in uren) toegevoegd aan de structurele ruimtebehoefte volgens de planningsnormen. - Verenigingen die een actief beleid voeren om maatschappelijke doelen te bereiken en daarbij samenwerken met andere (lokale) organisaties worden met voorrang behandeld indien zich een vraag om kunstgras voordoet. - Om medegebruik mogelijk te maken, is de toegankelijkheid van de velden belangrijk. De gemeente blijft hierin een regierol vervullen en maakt hierover afspraken met de voetbalvereniging. 3. Geen (volledige) verantwoordelijkheid gemeente, wel een wens om kunstgras 3.1. De verenigingen willen een kunstgrasveld Op basis van de bovenstaande uitgangspunten wordt duidelijk in welke gevallen de gemeente volledig verantwoordelijk is voor de realisatie van één of meerdere kunstgrasvelden voor voetbal. Op deze manier is in het verleden al gehandeld, toen bleek dat zowel DVC 26 als MvR een veldentekort hadden. Dit is opgelost door een investering van de gemeente in een tweetal kunstgrasvelden. Maar er kan ook een scenario ontstaan waarbij op basis van bovenstaande uitgangspunten geen noodzaak is om kunstgras toe te passen, maar er bij een voetbalvereniging (om bijvoorbeeld sporttechnische redenen) wel nadrukkelijk de wens bestaat om een kunstgrasveld aan te leggen. Dit lijkt op dit moment aan de orde bij enkele Montferlandse verenigingen, die de mogelijkheid van kunstgras onderzoeken en willen weten of en op welke manier de gemeente hieraan wil meewerken. Realisatie van een kunstgrasveld betekent een investering van ,-. (Aanleg van natuurgrasveld kost een derde deel hiervan). De hoogte van het bedrag wordt beïnvloed door aanbestedingsvoordelen, BTW-compensatie, zelfwerkzaamheid en lokale voordelen als ligging en bodem. Kunstgras in Montferland Pagina 3 van 5

4 De kosten van kunstgrasvelden worden bepaald door een behoorlijke investering in de onderbouw ( ,-). De bovenbouw, het eigenlijke kunstgras, betekent een kostenpost van nog eens ,-). Tenslotte horen daar nog allerlei inrichtingselementen bij als omheining, verlichting, etc., wat ongeveer ,- kost Uitganspunten voor de gemeente De gemeente hanteert ten aanzien van de realisatie van kunstgras zonder volledige verantwoordelijkheid van de gemeente de volgende uitgangspunten: 1. Het aan te leggen kunstgrasveld wordt beschouwd als clubaccommodatie. De betreffende vereniging is verantwoordelijk voor realisatie, onderhoud en instandhouding. De vereniging wordt dus eigenaar van het (geprivatiseerde) kunstgrasveld. Huurlasten zijn dan voor de vereniging niet meer aan de orde, eerder verhuurinkomsten. 2. De nieuwe eigendomsverhoudingen voor het kunstgrasveld worden vastgelegd in een opstalovereenkomst. Voorwaarde hierbij is dat over de nieuwe eigendomssituatie en de gevolgen daarvan goede afspraken gemaakt worden tussen gemeente en de voetbalvereniging. 3. Voor de realisatie (en op termijn renovatie) van het kunstgrasveld kan de gemeente als volgt financieel bijdragen: a) De in de begroting opgenomen bedragen voor onderhoud (regulier en groot onderhoud) kunnen voor een periode van 12 jaar rechtstreeks beschikbaar worden gesteld aan de vereniging. Dit verschilt per soort veld: Een wedstrijdveld kent een jaarlast van 7.500,- minus huuropbrengst van 2.500,-, is 5.000,-. Een trainingsveld betekent een jaarlast van 7.500,-. (in één keer betaalbaar te stellen) b) De in de begroting opgenomen bedragen voor renovatie (ruim ,- per veld) kunnen eveneens beschikbaar worden gesteld. Dit is wel afhankelijk van de keuze van het kunstgras. Volgens een renovatieschema wordt duidelijk of deze middelen voor het gekozen veld beschikbaar zijn (zie bijlage). Deze worden als bijdrage aan de verenigingen betaald (direct t.l.v. het resultaat, zodat geen structurele kapitaalslasten ontstaan. c) De gemeente verstrekt eenmalig een subsidie ten bedrage van ,- per veld. De hoogte van dit bedrag is niet onderbouwd, maar wordt gezien als een substantiële bijdrage van de gemeente. Het bedrag verdubbelt als een vereniging 2 velden inlevert voor de aanleg van één kunstgrasveld. Ook deze bijdragen worden direct t.l.v. het jaarresultaat gebracht. d) Reële waarde van de grond. Dit is op dit moment niet aan de orde, omdat de huidige voetbalvelden niet in aanmerking komen voor verkoop, bijv. ten gunste van woningbouw. In de toekomst mogelijk wel, maar dit is zeer onzeker. 4. De gemeente verleent alleen medewerking aan de realisatie van kunstgras als de levensvatbaarheid van de vereniging niet in het geding is. Gelet op de veranderde samenstelling van de bevolking en maatschappelijke ontwikkelingen kan dit aan de orde zijn. In opdracht van de gemeente wordt een onafhankelijke toets opgesteld om dit te kunnen beoordelen. 5. Bij de aanleg van kunstgras maken gemeente en vereniging afspraken over de toegankelijkheid en mogelijkheden van medegebruik van het kunstgrasveld. 6. Het aan te leggen veld dient minimaal te voldoen aan alle eisen van een volwaardig wedstrijdveld en het veld dient bij aanleg en vier jaar na aanleg one star gecertificeerd te worden. De kosten hiervan dienen meegenomen te worden in de exploitatie van het veld. 7. De gemeente verleent een garantstelling in combinatie met de Stichting Waarborgfonds Sport, op de volgende wijze: - gemeente staat garant tot een bedrag van 50 % van de lening voor het nakomen van de uit deze lening voortvloeiende verplichtingen; - Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) staat garant voor de overige 50 % van de Kunstgras in Montferland Pagina 4 van 5

5 lening voor het nakomen van genoemde verplichtingen. De Stichting beschikt over kosteloze expertise om de financiële risico s goed in te schatten. Dit systeem geeft voetbalverenigingen de mogelijkheid goedkoop geld te lenen en geeft de gemeente zicht op de (financiële) toekomstbestendigheid van de vereniging. 3.1 Wat zijn de financiële gevolgen voor de gemeente? Beschikbaarstelling van de budgetten voor regulier en groot onderhoud en voor renovatie worden eenmalig ten laste van het jaarresultaat gebracht. De begrote bedragen in de meerjarenbegroting voor onderhoud zullen daardoor verlaagd kunnen worden. Een eenmalige subsidie van ,- per veld is een aanzienlijke bijdrage, die op dit moment niet opgenomen is in de (meerjaren)begroting. Dit is op dit moment ook niet mogelijk, omdat onzeker is welke verenigingen besluiten wensen te investeren in kunstgras. Ter indicatie: op basis van gesprekken kunnen wellicht 6 natuurgrasvelden ten gunste van 3 kunstgrasvelden ingeleverd worden, hetgeen een eenmalige bijdrage betekent van ,-. Deze bijdrage zou kunnen worden gedekt middels een onttrekking aan de Algemene Reserve. Structureel ontstaan er voor de gemeente voordelen. De bijdragen van de gemeente zijn eenmalig. Voor toekomstige vervanging van het kunstgrasveld (zowel onderlaag als bovenlaag dient de vereniging zelf zorg te dragen. 4. Kansen voor kunstgras in Montferland? Daar waar kunstgras geheel een verantwoordelijkheid van de gemeente is, zijn de kansen relatief groot. Verenigingen die vanwege veldentekort of andersoortige ruimtebehoefte een beroep doen op de gemeente kunnen rekenen op investeringen van de gemeente. Daar waar geen noodzaak is, maar eerder een behoefte van de vereniging zijn de kansen sterk afhankelijk van de mogelijkheden van de vereniging zelf. Elementen als zelfwerkzaamheid, sponsoring, verenigingskracht, omvang, etc. spelen dan een belangrijk rol. Maar ook de keuze van de vereniging om 2 natuurgrasvelden in te leveren ten gunste van één kunstgrasveld maken de haalbaarheid groter. Na vaststelling van de kadernotitie kan het college verder in gesprek gaan met verenigingen en op basis van bovenstaande uitgangspunten afspraken maken. Kunstgras in Montferland Pagina 5 van 5