Wonen en leven met aardbevingen

Transcriptie

1 Wonen en leven met aardbevingen Meningen, knelpunten en oplossingsrichtingen van burgers Onderdeel van CMO STAMM Carola Simon Lunchlezing Kenniscentrum NoorderRuimte 25 februari 2016

2 Inleiding Doel In beeld brengen van de effecten van de aardgaswinning op de woonbeleving, leefbaarheid en woonwensen van bewoners Onderzoeksgebied 9 gemeenten: Appingedam, Bedum, De Marne, Delfzijl, Eemsmond, Loppersum, Slochteren, Ten Boer, Winsum.

3 Centrale vragen Hoe beleven de bewoners de gaswinningproblematiek en meer specifiek de aardbevingen? Hoe beïnvloedt dit hun woonbeleving, de leefbaarheid, woonwensen en (toekomstig) verhuisgedrag? Welke oplossingen dragen de bewoners aan? Specifiek gaat het om met een brede groep mensen in gesprek te gaan, deze mensen te horen en de kans te geven om in oplossingsrichtingen te denken en deze aan te kunnen geven.

4 Methodiek 1. Burgerpeiling d.m.v. vragenlijst (n=4.200, 21%) 3 onderwerpen: - leefbaarheid en voorzieningen - verhuisplannen - gevolgen aardbevingen op het wonen en de woning 2. Verdiepende gesprekken Laatste vraag: wilt u meedoen aan verdiepende gesprekken? JA! mensen (25% van totale respons)

5 4 grote bijeenkomsten met maximaal 125 bewoners Welke impact hebben de aardbevingen op het leven van de bewoners? Welke oplossingen dragen de bewoners voor deze problemen aan?

6 Versnellingskamers

7 11 versnellingskamers 11 sessies met: - Woningeigenaren (in elke gemeente) - Huurders (Loppersum, huurders uit gehele gebied) - Jongeren (Slochteren, jaar) Selectie: - huur/koop woning - wel/misschien/niet willen verhuizen - geen/lichte/zware schade aan de woning Elke sessie: 2,5 uur, mensen In totaal is met 163 bewoners gesproken

8 Vragen versnellingskamers 1. Stellingen over leefbaarheid en verhuizen 2. Wat is de impact van de aardbevingen op uw persoonlijke leven? 3. Uit de enquête blijkt dat 40% van de mensen misschien of zeker wil verhuizen Wat kunnen mensen zelf hieraan doen? Wat kan de overheid doen om mensen in het gebied te laten blijven? 4. Als u een groot bedrag (bijvoorbeeld 1 miljard euro) te besteden hebt om het leefbaar te houden in dit gebied, waar besteedt u dit aan?

9 Thema s Schade afhandeling en procedures Waarde en verkoopbaarheid woning Vertrouwen en onbegrip Emoties en gevoelens Woonomgeving en leefbaarheid Knelpunten Oplossingen

10 Schade afhandeling en procedures Langdurige procedures Geen structurele oplossing na jaren overleg Aantal contactpersonen/instanties Zonder dat ik iemand heb gesproken had ik al mijn 3e contactpersoon Onzichtbare schade De fundamenten van het huis? Alleen kosmetische oplossingen Niet gehonoreerde schade constructiefout Ontkenning van bodemdaling / zetting van de bodem door gaswinning

11 Waarde en verkoopbaarheid woning Waardeverlies verlies van je spaarpot Mijn huis gaat in rook op Proces Nu alleen schadeherstel. Over waardvermindering wordt niet gesproken OZB omhoog Verkoopbaarheid van de woning Niemand wil hier meer komen wonen Gevolg: mensen doen geen nieuwe investeringen meer in eigen woning

12 Vertrouwen en onbegrip Gebrek aan vertrouwen Den Haag gaat alleen voor het grote geld en laat de burgers van Groningen in de kou staan. Slechte communicatie Niemand spreekt de waarheid Politieke onzichtbaarheid Waarom heeft de overheid niet als eindverantwoordelijke de moed om een vuist te maken tegen NAM/Shell? Rechtsongelijkheid Geen rechtsbijstandsverzekering De macht van grote bedrijven: Forum wel geld, Jan met de pet niet Wanneer wordt het eindelijk een landelijk probleem in plaats van een Gronings?

13 Gevoelens van onveiligheid, onrust en boosheid Gevoel van onveiligheid in eigen huis Ik durf de kinderen s nachts niet alleen te laten Veiligheid van gebied Angst voor een dijkdoorbraak Onrust Je vraagt je steeds af: hoe staat mijn huis ervoor? Onzekerheid over toekomst Twijfels of ik wel op mijn geboortegrond kan blijven Het beheerst mijn leven Gevoel van onvrijheid We zijn gevangen in de eigen woning. Kunnen niet weg!

14 Woonomgeving en leefbaarheid Fijn wonen en sociale binding! Maar ook Voor mij persoonlijk is het een gegeven dat vrienden uit zicht verdwijnen. Hun huizen zijn onbewoonbaar verklaart. Leefbaarheid staat onder druk Mensen vertrekken als gevolg van de aardbevingen en er komen geen of nauwelijks nieuwe mensen naar het gebied Aantasting erfgoed De monumentale panden die verloren gaan zorgen voor een afbreuk in de provincie Trots op Groningen ernstig zorgen over het negatieve beeld van de regio dat door de media naar buiten wordt gebracht, Blijvende imagoschade

15 Huurders hebben andere problemen Komen niet in aanmerking voor de waardevermeerderingsregeling van 4000 euro. Lopen de kans dat ze zelf moeten bijbetalen als de schade hoger uitvalt. Krijgen te maken met huurverhogingen, terwijl ze wel in de rotzooi zitten. Zijn geen partij in de onderhandelingen over schade afhandeling. Voelen zich achtergesteld.

16 Jongeren en aardbevingen Jongeren maken zich net zo druk over veiligheid, schade en leefbaarheid als volwassenen. In sommige gevallen kant het een gevaarlijk situatie zijn voor mensen Schade aan huizen, wegen en fietspaden Er zijn mensen in Slochteren wiens huis letterlijk op instorten staat, maar zij krijgen niks vergoed omdat het een constructiefout is extra geld van gemeente wat in deze schade worden gestopt Door de onduidelijke situatie durf ik (en met mij wellicht vele anderen) geen huis te kopen in het Noorden

17 Oplossingen aan overheid/nam Schade vergoeden als gevolg van gaswinning i.p.v. aardbevingen Protocol van werkwijze voor experts Meer transparantie. Duidelijkere en soepelere regelgeving Moerdijkregeling Bij verkoop woning uitgaan van WOZ waarde voor Huizinge Erkenning en betere communicatie Laagdrempelig loket waar mensen met zorgen heen kunnen

18 Bedrag te besteden aan leefbaarheid. Waaraan? Aardbevingsbestendig maken van woningen en gebouwen Alternatieve energie en verduurzaming van de panden Bevorderen van werkgelegenheid In stand houden van voorzieningen, uiteenlopend van jeugdvoorzieningen, zorgvoorzieningen, sport en commerciële voorzieningen Behoud van het culturele erfgoed Mobiliteit en infrastructuur

19 Wat kunnen bewoners zelf oppakken Ervaringen delen en elkaar op de hoogte houden Werkzaamheden in buurt/straat met elkaar combineren en afstemmen om overlast zoveel mogelijk te beperken Schade blijven melden Actie voeren Elkaar helpen om positief te blijven denken Blijven wonen in het gebied en niet verhuizen Energieneutraler maken van woning Trots zijn op Groningen

20 Tot slot Overall waren alle ruim 600 deelnemers positief over het verloop van de bijeenkomsten en enthousiast over de methode. Sommige mensen hadden moeite met de vraag over leefbaarheid: men is bang dat de aandacht te makkelijk van de problemen weg vloeit. Geen verschillen tussen gemeenten wat betreft de impact op het persoonlijke leven. Niet alleen woningeigenaren maar ook huurders ervaren problemen. Jongeren ervaren ook onrust en gevoelens van onveiligheid.

21 Hoe verder? De verhalen van bewoners maken duidelijk dat de leefbaarheid in het gebied zwaar onder druk staat. Via een denktank van en met bewoners additionele instrumenten uitwerken om leefbaarheid te bevorderen. Blijf de bewoners betrekken. De overheid en NAM zijn volgens de bewoners nu aan zet om gehoor te geven aan alle oplossingsrichtingen die zijn aangedragen.

22