Regionaal programma volwasseneneducatie 2015

Transcriptie

1 Regionaal programma volwasseneneducatie 2015 Arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam April 2015

2 Inleiding De gemeenten in de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam hebben de voor het jaar 2015 geplande educatieve activiteiten gebundeld in dit regionaal programma. Het is tot stand gekomen als gevolg van de wijziging van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) die per 1 januari 2015 van kracht is. Het regionaal programma regelt de afbouw van de gedwongen winkelnering bij de ROC s en de geleidelijke introductie van nieuwe vormen van volwasseneneducatie. Dit programma beperkt zich tot de uitgaven die gemeenten doen vanuit de WEB-financiering. Voor de inkoop, subsidiering en het monitoren van de kwaliteit van dit nieuwe aanbod worden lopende het jaar 2015 afspraken gemaakt. In het voorliggende plan wordt nader ingegaan op: 1. De wijziging van de WEB 2. Aanbod op maat door de juiste balans 3. De mogelijkheden en beperkingen in de regionale samenwerking 4. De uitgangspunten van de regionale samenwerking 5. Het inhoudelijk overzicht van het educatief aanbod 5a. Regionaal aanbod 5b. Lokaal aanbod 6. Financieel overzicht van de activiteiten 7. Tot slot 2

3 1. De wijziging van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs In de WEB is het inhoudelijk en financieel kader van het educatief aanbod voor volwassen vastgesteld. Educatie heeft betrekking op het verbeteren van de basisvaardigheden taal en rekenen. Het uitgangspunt is dat bij het verbeteren van deze vaardigheden ook aan de digitale vaardigheden worden gewerkt. Wat verandert er vanaf 1 januari 2015? - In 2015 kunnen gemeenten 25% van het budget educatie besteden bij andere partijen dan een ROC. In de jaren 2016 en 2017 is het vrij te besteden deel respectievelijk 50% en 75%. Vanaf 2018 is er niet langer sprake van een bestedingsverplichting bij de ROC s. - Het budget educatie wordt toegekend aan de contactgemeente van de regio. De gedachte hierbij is dat door het centraliseren van het beperkte budget educatie en de inkoop hiervan, er voor educatieve aanbieders een aantrekkelijker markt ontstaat. Gemeenten beperken door regionale samenwerking de administratieve last rondom de inkoop en verantwoording. Voor de samenwerking wordt een educatief programma opgesteld en aangeleverd bij de minister. - Gemeenten kunnen op basis van de vraag formeel (diplomagericht) en/of nonformeel (niveauverhogend) educatief aanbod inkopen. Formeel aanbod kan alleen worden aangeboden door partijen die door de onderwijsinspectie zijn erkend (de inspectie houdt toezicht op dit aanbod). De kwaliteit van het non-formele aanbod wordt door de gemeenten gemonitord. - Al het educatieve aanbod (formeel / non-formeel) moet kunnen worden gerelateerd aan de wettelijke criteria (referentiekader Meijerink (NT1) of Europees Raamwerk (NT2). 2. Aanbod op maat door de juiste balans In de regio Groot-Amsterdam is de gemeente Amsterdam contactgemeente voor het rijk. De contactgemeente is budgethouder, penvoerder van het regionaal programma en coördineert de inkoop van het educatief aanbod dat in de regio met het WEB-budget wordt georganiseerd. Een dekkend aanbod educatie waarmee wordt voorzien in de vraag en de mogelijkheden van de deelnemers uit de gehele regio kan alleen in goed overleg worden samengesteld. Een aanbod dat tegemoet komt aan de leerbaarheid en de participatiewens van de deelnemer. Want daar draait het om, de basisvaardigheden leren om zelfstandig mee te doen. De regie over je eigen leven in handen nemen. En dat begint bij het beheersen van de Nederlandse taal. Iedereen leert op zijn eigen manier het beste. Dat kan in de klas, zelfstandig in de bibliotheek en/of onder begeleiding van een vrijwilliger. De nieuwe wet biedt gemeenten de mogelijkheid om de bovenstaande manieren van leren (educatie) te faciliteren. Door de introductie van nonformeel en informeel educatief aanbod kan er tegelijkertijd meer aanbod voor een gelijkblijvend budget worden georganiseerd. Het is dus zoeken naar de balans waardoor zo veel mogelijk mensen een aanbod kunnen volgen dat hen past. Door de afbouw van de verplichte winkelnering bij ROC s komt er geleidelijk meer ruimte om informele aanbieders te betrekken bij de uitvoering van het educatieve aanbod. 3. De mogelijkheden en beperkingen in de regionale samenwerking In Amsterdam is van ervaring opgedaan met een infrastructuur die voorziet in de bovengenoemde manieren van leren. De geleerde les is dat de mix van leerstijlen het beste werkt en dat leren in en voor de praktijk het beste beklijft. Taal is geen doel op zich, maar een middel om op de gewenste manier te participeren. Of je nu aan het werk wilt, je financiën op orde wilt brengen, je kinderen wilt ondersteunen bij het huiswerk, of wilt beginnen met een beroepsopleiding. Je leert het beste als je het geleerde direct kunt gebruiken om je doel te behalen. Het laatste leerpunt is het taalonderhoud. Als je het spreken, lezen en schrijven niet blijft oefenen nemen deze vaardigheden af. En dan zijn alle inspanningen van de deelnemer en 3

4 de investering van de gemeente voor niets geweest. Mensen die zelf geen oefenomgeving (participatieplaats) kunnen regelen moeten daarbij worden geholpen. Amsterdam regisseert graag de onderlinge uitwisseling van ervaringen op het gebied van volwasseneneducatie om op basis van deze ervaring en met de inbreng vanuit de regio tot een regionaal educatief kader te komen. Een model waarin ruimte is voor zowel lokale als regionale activiteiten. Daarbij moet de kanttekening worden geplaatst, dat de invulling van het kader afhankelijk is van het beschikbare budget. Gemeenten kunnen er voor kiezen om aanvullend te investeren in het lokale programma educatie om nieuwe vormen van educatie een extra impuls te geven. 4. De uitgangspunten van de regionale samenwerking De regio organiseert centraal wat slim is en lokaal wat nodig is. Daarvoor: - geeft Amsterdam als contactgemeente invulling aan de rol van budgethouder WEB, regisseur van het regionaal programma educatie en opdrachtgever van uitvoerende partijen. Amsterdam legt namens de regio verantwoording af aan het rijk over de inzet van het budget educatie; - brengen gemeenten hun ervaring in om tot een gezamenlijk kader te komen voor het educatieve aanbod in de regio; - vindt over de daadwerkelijke invulling van het lokaal en regionaal educatief aanbod afstemming plaats tussen betrokken gemeenten in het regionaal overleg; - worden er in het regionaal overleg voor de inkoop / subsidiëring van non-formeel en informeel aanbod educatie eenduidige regionale criteria geformuleerd; - wordt er in het regionaal overleg voor het non-formele aanbod een kwaliteitsmonitor ontwikkeld; - wordt invulling gegeven aan het wettelijk vastgesteld afbouwscenario van de verplichte inkoopverplichting bij ROC s; - vindt er achteraf verrekening plaats voor de extra tijd die Amsterdam investeert om haar rol als contactgemeente in te vullen. De kosten worden verhoudingsgewijs verdeeld over de gemeenten, met als uitgangspunt de percentuele verdeling van het educatiebudget. 5. Inhoudelijk overzicht van het regionaal en lokaal educatief aanbod 5a. Regionaal aanbod Het educatief aanbod in de regio Groot-Amsterdam wordt in 2015 deels regionaal en deels lokaal ingekocht. Er is één productovereenkomst 2015 met het ROC van Amsterdam voor inwoners van de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Daarbij is er één leslocatie in Amstelveen voor de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen en Uithoorn. Er zijn drie leslocaties in Amsterdam: in Noord, West en Zuidoost. De locatie in Zuidoost is de leslocatie voor inwoners van Amsterdam, Diemen en Ouder-Amstel. Wanneer er voor een deelnemer beter passend aanbod beschikbaar is op een locatie in een andere gemeente, kan de deelnemer daar geplaatst worden. De praktijk tot nu toe wijst echter uit dat het lokale aanbod redelijk dekkend is en dat de reisafstand vaak bezwaarlijk is voor deelnemers. Deze situatie komt daarom niet vaak voor. In de productovereenkomst 2015 met het ROC van Amsterdam koopt de regio de volgende educatieve opleidingen in: - trajecten Alfabetisering NT1 4

5 - trajecten Alfabetisering NT2 - trajecten Laaggeletterdheid NT1 - trajecten Taalverhoging NT2 - trajecten Staatsexamen programma I en II - trajecten Taal op Maat (trajecten die aansluiten bij een MBO-opleiding, re-integratie naar werk of een participatieplaats) Ook wordt er voor de regio Amstelland (Aalsmeer, Amstelveen en Uithoorn) de intake van deelnemers en de begeleiding van taalvrijwilligers ingekocht. De gemeente Amsterdam koopt alleen de begeleiding in. 5b. Lokaal aanbod In een aantal gemeenten is naast dit regionaal aanbod ook voorzien in aanbod dat specifiek voor één of meer gemeenten bedoeld is. Taalhuis Amstelland (Aalsmeer, Amstelveen en Uithoorn) In de regio Amstelland is al een heel aantal organisaties actief op het gebied van formele en non-formele taalscholing. Deze taalinitiatieven willen wij verbinden in een gecoördineerd netwerk, onder de vlag van het Taalhuis Amstelland, met als uitgangspunt zoveel mogelijk lokaal in te richten, om zo de drempel te verlagen. Op 24 september 2014 hebben verschillende gemeenten, maatschappelijke organisaties en bedrijven uit Amstelland de Alliantie Taal voor het Leven ondertekend, om de handen ineen te slaan en zoveel mogelijk mensen naar een hoger taalniveau helpen. Vanuit deze basis wordt het Taalhuis Amstelland ontwikkeld en neergezet. De initiatiefnemers achter het Taalhuis zijn de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen en Uithoorn, de Bibliotheek Amstelland, de Lions, de Vrijwilligerscentrale Amstelland, het ROC van Amsterdam en Wereldbuur. Het Taalhuis Amstelland is een samenwerkingsverband van formele, professionele en nonformele taalaanbieders en daaraan gerelateerde organisaties in de regio. Met het Taalhuis Amstelland gaan formele en informele aanbieders gecoördineerd samenwerken om zo een optimale ondersteuning te bieden aan mensen met een taalachterstand. Het Taalhuis werkt met getrainde vrijwilligers, met een professionele intake en professionele ondersteuning van de vrijwilligers door medewerkers van het ROC of andere professionele deskundigheid. In het Taalhuis wordt iedereen met een vraag op het gebied van taal geholpen. Het Taalhuis Amstelland zal in eerste instantie starten met een Taalhuis in de bibliotheek Stadshart in Amstelveen. Daarna volgen Taalpunten in Uithoorn en Aalsmeer. De intake van deelnemers en de begeleiding van vrijwilligers worden verzorgd door het ROC van Amsterdam vanuit de regionale Productovereenkomst De coördinatie van het Taalhuis wordt verzorgd door Wereldbuur vanuit een subsidieverstrekking. Andere activiteiten vanuit het Taalhuis worden bekostigd uit eigen middelen van de drie gemeenten. Het aanbod is primair gericht op uitkeringsgerechtigden. De gemeentes stellen een prioritering in doelgroepen op. Een speerpunt is de doelgroep Nederlandssprekenden. Educatie Werkt! in Amsterdam Vanuit het beleidsprogramma Educatie Werkt! zijn vanaf september 2013 cursussen Educatie Werkt! ingekocht. Amsterdam richt zich hiermee op volwassenen die fundamentele kennis en vaardigheden missen én midden- tot hoger opgeleiden die zich het Nederlands als tweede taal eigen moeten maken. De individuele behoefte aan functionele vaardigheden voor werk, opleiding, opvoeding of maatschappelijke participatie is de centrale focus. 5

6 Het aanbod bestaat opleidingen taalverhoging NT2, onderverdeeld in de 7 onderstaande cursussen: Taal voor Beginners Taal, Buurt en Opvoeding Taal en Oriëntatie op Werkt tot A2 Taal, Werk en Opleiding A2-B1 Taal en Sollicitatie Staatsexamen I Staatsexamen II Elk van deze cursussen bestaat uit drie onderdelen: taalverwerving, Amsterdams burgerschap en een duale activiteit. Naast deze cursussen is Taal op Maat aanbod mogelijk. Hierbij wordt de inhoud en soms ook de locatie van de deelnemer toegespitst op een specifieke groep deelnemers. Denk hierbij aan cursussen Taal op de Werkvloer waarbij collega s samen les volgen, maar ook aan een cursus taal en persoonlijke financiële administratie, die gericht is op preventie van schulden bij Amsterdammers die de Nederlandse taal niet goed beheersen. Het aanbod is onderverdeeld in twee percelen (aanbod boven en onder A2) en vier geografische kavels in Amsterdam. Het is ingekocht bij de aanbieders: Sagenn, Toptaal, Agens, Capabel en SIPI. Naast het aanbod Educatie Werkt! is er in Amsterdam ruimte voor educatieve activiteiten op het gebied van samen oefenen en oefenen faciliteren. Het programma Taal voor het Leven en het taalcoachproject richten zich op oefenen met een vrijwilliger. Het programma Leef en Leer! (een samenwerkingsverband tussen de Openbare Bibliotheek Amsterdam, At5 en ETV.nl) faciliteert zelfstudie op het gebied van basisvaardigheden. De Ronde Venen Het aanbod in De Ronde Venen vindt in 2015 voor het laatste jaar plaats bij het ROC Midden Nederland. Gedurende 2015 wordt een nieuw lokaal aanbod ontwikkeld en ingekocht. Aansluiting bij het regionaal ingekocht aanbod is ook een mogelijkheid. Diemen en Ouder-Amstel Het aanbod voor inwoners van de gemeenten Diemen en Ouder-Amstel vindt plaats bij het ROC van Amsterdam (leslocatie: Amsterdam Zuidoost) en wordt ingekocht via de regionale productovereenkomst Wanneer er vraag naar is, kan er door het ROC van Amsterdam ook lokaal aanbod gerealiseerd worden. De gemeentes richten het aanbod primair op de doelgroep uitkeringsgerechtigden. Haarlemmermeer Het aanbod in Haarlemmermeer vindt in 2015 plaats bij het ROC van Amsterdam en het NOVA college. Gedurende 2015 oriënteert de gemeente Haarlemmermeer zich op een nieuwe inrichting van het educatief aanbod waarbij zowel formele als non-formele educatie een plaats krijgt. Voorts stelt de gemeente nog een prioritering in doelgroepen op. Hieronder vindt u het overzicht van het regionaal en lokaal educatief aanbod in schema: 6

7 Gemeente Doceren Samen oefenen Oefenen faciliteren Formeel / Non-formeel Non-formeel Non-formeel Regionaal ROCvA Groot-Amsterdam Lokaal Amstelland (Aalsmeer, Amstelveen, Uithoorn) Taalhuis: intake en begeleiding door ROCvA, coördinatie door Wereldbuur Lokaal Amsterdam Educatie Werkt! Begeleiding vrijwilligers door ROCvA Lokaal De Ronde Venen ROC Midden Nederland Lokaal Haarlemmermeer NOVA-college Lokaal Haarlemmermeer ROCvA 6. Het financiële overzicht van de tot nu toe in de regio geplande activiteiten Gemeente Budget WEB ROC en gepland bestedingsbedrag Andere aanbieder en gepland bestedingsbedrag Amstelland (Aalsmeer, Amstelveen, Uithoorn) Totaal Aalsmeer Amstelveen Uithoorn ROCvA: Wereldbuur: Activiteiten taalhuis: Amsterdam ROCvA: Aanbieders Educatie Werkt!: De Ronde Venen ROC MN: N.n.b.: Diemen ROCvA: Haarlemmermeer NOVA: ROCvA: Ouder-Amstel ROCvA: Totaal regio Groot- Amsterdam % % % 7. Tot slot Door het opstellen van dit regionaal educatief programma heeft de regio Groot-Amsterdam een start gemaakt met de intergemeentelijke samenwerking in onze regio. Het jaar 2015 is een jaar waarin de samenwerking meer handen en voeten krijgt: we doen ervaring op met inkoop of subsidieverlening bij andere partijen dan ROC s en stellen een kader op voor het monitoren van de kwaliteit van non-formeel aanbod. Hiermee is het regionaal overleg in 2015 een opmaat naar het regionaal programma