PREI RASSENPROEF VROEGE HERFST

Transcriptie

1 PREI RASSENPROEF VROEGE HERFST Proefcode: OL14 PRRSVH In opdracht van: Door: Technisch comité Karreweg 6 B-9770 Kruishoutem PCG vzw Karreweg 6 B-9770 Kruishoutem Tel (0) Fax (0) [email protected] Proefverantwoordelijke: Studieverantwoordelijke: Directeur: Robrecht Winnepeninckx Saskia Buysens Bruno Gobin Datum: 8 januari 2015 Studieverantwoordelijke Dr. ir. S. Buysens Directeur Dr. B. Gobin FOR_013H - Geldig vanaf 15/12/2014 PCG vzw - Karreweg Kruishoutem - T F [email protected] BTW: IBAN: BE BIC: NICABEBB - RPR: Oudenaarde

2 Abstract Gebruikswaarde onderzoek van prei voor afzet op de verse markt in de vroege herfstteelt. Een hoog schoningsrendement is samen met een goede opbrengst en productkwaliteit een belangrijk criterium voor een geslaagde preiteelt. Rassen welke snel overrijp worden, laten geen marge in de oogstplanning. Ook het kwaliteitsbehoud in de keten is in deze aanvoerperiode een belangrijk aandachtspunt. Voor de vroege herfstperiode is een goede trips en roesttolerantie de basis van een beredeneerde gewasbeschermingsstrategie. De laatste jaren zit er bij verschillende zaadhuizen redelijk wat verschuiving in het aanbod voor de vroege herfstperiode. De vernieuwingen konden nog steeds verbeteringen brengen op het bestaande aanbod: Curling (Bejo), Mercurian (Syngenta), Krypton (Nunhems). Blijven deze rassen bevestigen en zijn nieuwkomers waardige concurrenten? In 2013 werden de beste resultaten in de vroege herfst gehaald met Mercurian (Syngenta). Ook Krypton (Nunhems) en de nieuwe nummers van Seminis deden het uitstekend. SV3274ZL is van beide nummers de snelste groeier, SV3225ZL is wat trager maar levert veel kwaliteit. Deze vier variëteiten bleken bovendien vlot tot zeer vlot te schonen. Ook Poulton (Nunhems), Delmas (Syngenta), Walton (Nunhems) en Celcius (Seminis) zijn geschikte variëteiten voor deze periode. Krypton (Nunhems) blijft het ook na de proeven van 2014 zeer goed doen in deze periode: een snelle productie met een hoog aandeel Flandria en een hoog schoningsrendement. Ook SV3274ZL (Seminis) en Mercurian (Syngenta) zijn snel en leveren veel kilo s met een goed aandeel Flandria. Vooral SV3274ZL, maar ook Krypton wordt op het eind langer en bleker. Ook Pluston (Nunhems) doet het goed naast de snel groeiende variëteiten. Poulton (Nunhems), SV 3225Zl (Seminis), Delmas (Syngenta Seeds), Curling (Bejo) en Mako Nice (Maes Seeds) zijn net wat trager maar leveren een goede kwaliteit In de vroege herfstperiode van 2014 was er vrij veel heisa rond het kwaliteitsverlies in de keten. Daarom werden metingen uitgevoerd op diverse rassen en werden enkele bewaarproeven opgezet. De doorgroei is rasafhankelijk, maar belangrijker is de rijpheid van het product bij de oogst en het koelregime in de hele keten na de oogst. Om problemen met doorgroei te beperken is het voor de teler van belang om de prei niet te rijp te oogsten en veel aandacht te besteden aan een snelle inkoeling van de box en een lage koelceltemperatuur na het schonen. Ook na de aanvoer dient een constant lage temperatuur aangehouden te worden. De teler moet hiervoor rekenen op al zijn partners in de hele keten. Pagina 2 van 14

3 Inhoud 1 Inleiding Materiaal en methoden Objecten Proefdesign Draaiboek Proefveld / infrastructuur Resultaten en bespreking Resultaten Bespreking Besluit Samenwerking Pagina 3 van 14

4 1 Inleiding Gebruikswaarde onderzoek van prei voor afzet op de verse markt in de vroege herfstteelt. Een hoog schoningsrendement is samen met een goede opbrengst en productkwaliteit een belangrijk criterium voor een geslaagde preiteelt. Rassen welke snel overrijp worden, laten geen marge in de oogstplanning. Ook het kwaliteitsbehoud in de keten is in deze aanvoerperiode een belangrijk aandachtspunt. Voor de vroege herfstperiode is een goede trips en roesttolerantie de basis van een beredeneerde gewasbeschermingsstrategie. De laatste jaren zit er bij verschillende zaadhuizen redelijk wat verschuiving in het aanbod voor de vroege herfstperiode. De vernieuwingen konden nog steeds verbeteringen brengen op het bestaande aanbod: Curling (Bejo), Mercurian (Syngenta), Krypton (Nunhems). Blijven deze rassen bevestigen en zijn nieuwkomers waardige concurrenten? In 2013 werden de beste resultaten in de vroege herfst gehaald met Mercurian (Syngenta). Ook Krypton (Nunhems) en de nieuwe nummers van Seminis deden het uitstekend. SV3274ZL is van beide nummers de snelste groeier, SV3225ZL is wat trager maar levert veel kwaliteit. Deze vier variëteiten bleken bovendien vlot tot zeer vlot te schonen. Ook Poulton (Nunhems), Delmas (Syngenta), Walton (Nunhems) en Celcius (Seminis) zijn geschikte variëteiten voor deze periode. 2 Materiaal en methoden 2.1 Objecten Object nummer (proefplan) Variëteit Zaadhuis 1 Curling Bejo 2 Delmas Syngenta 3 Hy 049 Mako Nice Francis Maes 6 Lancaster Uniseeds 7 Mercurian Syngenta 8 Poulton Nunhems 9 SV3225ZL Seminis 10 SV3274ZL Seminis 11 Swimmer Bejo 12 Belton Nunhems 13 Fama Francis Maes 14 Krypton Nunhems 15 Pluston Nunhems 16 Hy 012 Mako Soon Francis Maes 17 Levis Syngenta Pagina 4 van 14

5 2.2 Proefdesign Proefdesign Gerandomiseerde blokkenproef Aantal parallellen 3 Aantal objecten 15 Aantal planten/plot 100 (+3) Lengte plot (m) Draaiboek Zaai 11/03/2014 Plant 12/06/2014 Oogst 07/10/ Proefveld / infrastructuur GPS-coördinaten , Gemeente Kruishoutem Land België Locatie proef PCG BS Voorgaande teelt Maïs Ras (+zaadhuis) proef Teeltsysteem Ruggenteelt 60cm Zaaispecificaties Kleine, tijdelijke koepeltjes Plantspecificaties Ruggen 60cm x 10.9cm Tabel 1: Bodemanalyse BDB/BLGG Datum Staalname diepte Grondsoort ph KCl %C P K Mg Ca Na mg/100 g droge grond 26/03/ Lemig zand Tabel 2: Bodemanalyse PCG Datum Staalname diepte NO 3 - -N NH 4 + -N EC (kg/ha) (kg/ha) (ms/cm) 08/05/ /05/ /06/ /06/ /07/ /07/ /09/ /09/ Pagina 5 van 14

6 Tabel 3: Bemesting Datum Hoeveelheid Meststof Samenstelling meststof (%) N P 2 O 5 K 2 O MgO 05/06/ Sulfammo /09/ ammoniumnitraat 27 05/09/ entec Tabel 4: Algemene gewasbescherming Datum Product Dosis per hectare (in l of kg) Actieve stof 17/06/2014 Nativo 75 wg 0.4 kg tebuconazol + trifloxystrobin 17/06/2014 Trend l isodecyl-alcohol ethoxylaat 24/06/2014 Frontier 1.25 l dimethenamide-p 24/06/2014 Stomp aqua 1.5 l pendimethalin 24/06/2014 Lentagran 1 kg pyridaat 24/06/2014 Totril 0.5 l ioxynil 01/07/2014 Mesurol 1.5 l methiocarb 14/07/2014 Tracer 0.2 l spinosad 16/07/2014 Eloge 1 l haloxyfop-r-methyl 18/07/2014 Ortiva 1 l azoxystrobin 25/07/2014 Movento 1.25 l spiroteramat 25/07/2014 Mesurol 500 SC 1.5 l methiocarb 05/08/2014 Signum 1.25 kg boscalid + pyraclostrobin 05/08/2014 Horizon EW 1 l tebuconazol 04/08/2014 Tracer 0.2 l spinosad 13/08/2014 Karate 0.1 l lambda-cyhalotrin 20/08/2014 Vertimec 0.5 l abamectine 22/08/2014 Nativo 0.4 kg tebuconazool + trifloxystrobine 22/08/2014 Trend 0.25 l isodecyl-alcohol ethoxylaat 05/09/2014 Orvego Star 0.7 l ametoctradin+ dimethomorf 05/09/2014 Vertimec 0.5 l abamectine 08/09/2014 Ortiva top 1 l azoxystrobin + difenoconazool 08/09/2014 Epso microtop 12.5 kg meststof 17/09/2014 Tracer 0.2 l spinosad Pagina 6 van 14

7 3 Resultaten en bespreking 3.1 Resultaten Tabel 5: Gewasbeoordeling (1/2) Ras Uniform iteit Kleur blad Blad stand Blad inplanting Internodie Vlaggen Sleet Papier vlekken Purper vlekken Roest Trips Schonings gemak Curling 6.8 abc 8.5 a 7.3 abc 7.2 abc 7.0 abcd a abcd Delmas 7.2 abc 7.5 abc 6.8 c 7.0 abcd 7.5 ab a abc Hy ab 8.0 ab 7.3 abc 7.3 abc 7.3 abcd a abc Lancaster 5.8 cd 6.7 bc 6.8 c 5.0 e 5.7 de bcd d Mercurian 8.2 a 7.7 ab 8.3 a 8.2 a 8.0 a a ab Poulton 7.2 abc 7.8 ab 6.7 c 6.8 abcd 7.0 abcd a abcd SV3225ZL 7.5 ab 7.6 ab 7.5 abc 7.2 abc 7.2 abcd abcd ab SV3274ZL 7.9 ab 6.7 bc 7.3 abc 6.8 abcd 5.8 cde abcd abcd Swimmer 7.0 abc 7.3 abc 6.5 c 6.2 cde 6.7 abcd a abcd Belton 6.7 bc 7.5 abc 8.2 ab 7.7 ab 6.7 abcd ab abcd Fama 4.3 d 4.7 d 6.5 c 5.7 de 5.0 e d cd Krypton 8.3 a 6.7 bc 7.0 bc 7.3 abc 6.8 abcd abcd a Pluston 7.0 abc 7.5 abc 7.0 bc 6.7 bcd 6.3 bcde a bcd Hy bc 6.2 c 6.7 c 6.3 bcde 6.0 bcde cd bcd Levis 7.0 abc 6.2 c 6.8 c 6.0 cde 6.3 bcde abcd abcd Gemiddelde P-waarde Var.<0 Var.<0 Var.<0 Var.<0 Var.< Var.<0 Geen var. Geen var. 1= heterogeen bleek neerhangend vlak verlengd veel veel veel veel veel veel slecht 9= uniform donker opgericht steil kort geen geen geen geen geen geen goed Geen var. Geen var. Var.<0 Pagina 7 van 14

8 Tabel 6: Gewasbeoordeling (2/2) Ras Blad breuk Bruine schacht strepen Houd baarheid % stalen met open schachten Lengte schacht Lengte overgangs kleur Sluiting schacht Knobbelvorming Snijvlak blad Vastheid schacht Fusarium Omhoog groeiende wortels Curling 7.8 ab abcd 14 abcd 8.2 a 7.8 abcd a Delmas 7.7 ab cd 12 cd 8.2 a 7.2 bcd ab Hy ab bcd 13 cd 8.2 a 8.0 abc ab Lancaster 6.0 ab abcd 14 abcd 5.7 b 7.5 abcd ab Mercurian 8.2 ab cd 12 cd 8.2 a 8.2 ab a Poulton 7.7 ab bcd 13 cd 7.2 ab 7.2 bcd ab SV3225ZL 7.7 ab abcd 14 abcd 8.2 a 8.2 ab ab SV3274ZL 6.5 ab abc 15 abc 7.3 ab 7.2 bcd ab Swimmer 7.0 ab d 11 d 7.8 ab 6.5 d ab Belton 6.7 ab a 17 a 7.3 ab 7.7 abcd ab Fama 5.3 b a 17 ab 7.7 ab 6.7 cde ab Krypton 7.0 ab ab 15 abc 7.0 ab 8.7 a ab Pluston 7.0 ab bcd 13 abcd 7.3 ab 7.3 abcd ab Hy ab abcd 14 abcd 7.3 ab 6.7 cde b Levis 7.0 ab ab 16 abc 7.2 ab 7.5 abcd ab Gemiddelde P-waarde Var.<0 Var.< Var.< Var.< = veel veel slecht 100% = totaal open veel opengekruld zacht veel veel aantal in cm 9= geen geen goed verkoopbare stalen gesloten geen scherp vast geen geen Pagina 8 van 14

9 Tabel 7: Opbrengstgegevens Ras Opbrengst % Flandria % Klasse 1 % Klasse 2 %- 2 %2-3 %3-4 %+4 % Verkoopbaar % Afval % Schieters % Wegval Gemiddeld stukgewicht Curling 53.7 b 69 ab 30 ab ab b Delmas 57.5 ab 74 ab 23 b ab b Hy ab 74 ab 22 b b b Lancaster 58.3 ab 65 abc 32 ab b ab Mercurian 64.6 ab 61 abc 37 ab ab ab Poulton 56.4 b 76 ab 19 b b b SV3225ZL 55.1 b 75 ab 22 b ab b SV3274ZL 63.2 ab 75 ab 21 b ab ab Swimmer 57.6 ab 68 ab 29 ab ab b Belton 60.7 ab 59 abc 38 ab ab ab Fama 59.7 ab 37 c 58 a ab ab Krypton 68.7 a 84 a 15 b a a Pluston 59.0 ab 79 a 18 b ab ab Hy ab 46 bc 44 ab b ab Levis 62.6 ab 65 abc 31 ab ab ab Gemiddelde P-waarde 0.01 Var.<0 Var.< Geen var Var.<0 1= Kwaliteitssortering (gewicht) Maatsortering (gewicht) in Ton / ha 9= 100% = Opbrengst verkoopbaar 100%= opbrengst verkoopbaar 100% = plantaantal in gram Pagina 9 van 14

10 Tabel 8: Gegevens doorgroei Ras % planten met doorgroei voorwaardelijk gemiddelde doorgroei gemiddelde doorgroei Afwijking tov gemiddeld percentage planten met doorgroei Score Curling ,5 Delmas ,5 Hy ,5 Lancaster ,2 Mercurian ,9 Poulton ,8 SV3225ZL ,8 SV3274ZL ,2 Swimmer ,5 Belton ,5 Fama ,5 Krypton ,2 Pluston ,2 Hy ,9 Levis ,1 Gemiddelde P-waarde 1= 9= % mm % Pagina 10 van 14

11 Grafiek 1: Opbrengstgegevens Ton/ha % Klasse 2 Klasse 1 Flandria 0 Curling Delmas Hy 049 Lancaster Mercurian Poulton SV3225ZL SV3274ZL Swimmer Belton Fama Krypton Pluston Hy 012 Levis gemiddelde 0 Oogstpercentag e Grafiek 2: Meetresultaten doorgroei (telescoopvorming) procent mm % planten met doorgroei voorwaardelijk gemiddelde doorgroei gemiddelde doorgroei Pagina 11 van 14

12 Grafiek 3: % aangetast bladoppervlak roest op 03/09/ % aangetast bladoppervlak roest 5 0 Belton SV3225ZL SV3274ZL Lancaster Delmas Pluston Poulton Levis Curling Swimmer Fama Krypton Hy 012 Mercurian Hy Bespreking Curling (Bejo): uniform en zeer donker gewas dat bij de oogst nog zeer gezond op het veld stond. Vrij goed te schonen, weinig bladbreuk en een vaste schacht. Wat fijnere sortering met een iets hoger aandeel klasse I. Minder gevoelig voor doorgroei (telescoop na bewaring). Delmas (Syngenta Seeds): gaf een uniform gewas met een goede bladkleur, een korte schakeling en weinig sleet. Kortere schacht met vrij korte overgang maar lichte knobbel. Hoge opbrengst en goede kwaliteitssortering. Weinig problemen met doorgroei. Mako Nice (HY049 Maes Seeds): stond uniform op het veld met een zeer donker en opgericht blad dat weinig sleet vertoonde. Korte overgang en redelijk fijne maatsortering met toch hoge opbrengst en goede kwaliteit. Gemiddelde gevoeligheid voor doorgroei en zeer gevoelig voor roest. Lancaster (Uniseeds): vormde een heterogeen en bleek, neerhangend gewas met een zeer vlakke bladinplanting een te ruime schakeling en veel sleet. Veel werk om te schonen, een hoge opbrengst en een relatief groot aandeel Klasse I. Bijna 60% gaf doorgroei. Mercurian (Syngenta Seeds): gaf een zeer uniform en zeer donker, sterk opgericht gewas met een korte schakeling en weinig sleet. Bleek bovendien zeer vlot te schonen, mede dankzij de vaste en zeer cilindrische schacht. Haalde een hoge opbrengst met een vrij groot aandeel Flandria. Bleek zeer gevoelig voor roest en zeer gevoelig voor telescoopvorming na de oogst. De bladkleur bleef goed-behouden op het einde van de teelt maar er werd na bewaring wel bleking vastgesteld aan de binnenzijde van het blad. Pagina 12 van 14

13 Poulton (Nunhems):stond op het veld met een uniform en donker, iets neerhangend gewas zonder sleet. Was goed te schonen en vormde een relatief korte schacht met een redelijk korte overgang en een zeer lichte knobbel. Iets tragere groei, welke resulteerde in de op twee na laagste opbrengst in deze proef. Bleek in deze proef, met 36% en een gemiddelde van 3.9 mm, het minst gevoelig voor doorgroei. SV3225Zl (Seminis):wat trager groeiend ras dat zeer uniform en met een donker, opgericht blad op het veld stond. Het schonen verliep zeer vlot, mede door de zeer cilindrische schacht. Gaf met 55 ton de op één na laagste opbrengst met een goede kwaliteitssortering. Bleek wat minder gevoelig voor doorgroei. Vertoonde weinig roest. SV 3274Zl (Seminis): Snel groeiende variëteit dat zeer uniform maar bleek op het veld stond bij de oogst. Gaf een klein beetje bladbreuk en een zeer lichte knobbelvorm en was goed te schonen. Haalde hoge stukgewichten en gaf een hoge opbrengst met een goede kwaliteitsverdeling. Gaf zeer veel doorgroei tijdens de bewaring na het veilingklaar maken. Bleek sterk tegen roest. Swimmer (Bejo): stond uniform en donker op het veld met een wat vlakkere bladinplanting. Bleek vrij goed te schonen en gaf weinig bladbreuk. De schacht was kort en vertoonde een lichte knobbel. Haalde lichtere stukgewichten met een idem dito opbrengst. Gemiddelde gevoeligheid voor telescoopvorming na de bewaring. Belton (Nunhems): stond met een donker en sterk opgericht gewas net wat minder uniform op het veld. Vertoonde weinig sleet en was vrij goed te schonen. Vormde een lange schacht met een lange overgangskleur. Sterk tegen roest Fama (Maes seeds): is meer geschikt als industrieprei. Krypton (Nunhems): gaf een zeer uniform, wat bleker en opgericht gewas. Schoonde zeer snel en vormde een lange zeer cilindrische schacht. Haalde zeer hoge stukgewichten en de hoogste opbrengst in deze proef met een hoog aandeel Flandria prei. Gaf een hoog percentage planten met een gemiddelde doorgroei. Vertoonde redelijk wat roest. Pluston (Nunhems): vormde een uniform en donker gewas dat weinig sleet vertoonde bij de oogst. Het schonen verliep wat moeilijker omwille van omhoog groeiende wortels tussen de buitenste schachtbladeren. Weinig bladbreuk. Haalde een gemiddelde opbrengst met een hoog aandeel Flandria. Kende een gemiddelde doorgroei na bewaring. Mako Soon (Hy012 Maes Seeds): gaf een wat minder uniform en bleker gewas met een iets neerhangend blad dat veel sleet vertoonde. Vertoonde wat bladbreuk en het schonen verliep wat trager. Haalde een goede opbrengst maar er werd minder Flandria aangeleverd. Bleek gevoelig voor doorgroei en roest. Levis (Syngenta Seeds): vormde een uniform maar bleker gewas met een iets vlakkere bladinplanting. Gaf een lange schacht en bleek vrij goed te schonen. Leverde een vrij hoge opbrengst met een redelijk aandeel Klasse I. Bleek vrij sterk tegen doorgroei. Pagina 13 van 14

14 4 Besluit Krypton (Nunhems) blijft het zeer goed doen in deze periode: een snelle productie met een hoog aandeel Flandria en een hoog schoningsrendement. Ook SV3274ZL (Seminis) en Mercurian (Syngenta) zijn snel en leveren veel kilo s met een goed aandeel Flandria. Vooral SV3274ZL, maar ook Krypton wordt op het eind langer en bleker. Ook Pluston (Nunhems) doet het goed naast de snel groeiende variëteiten. Poulton (Nunhems), SV 3225Zl (Seminis), Delmas (Syngenta Seeds), Curling (Bejo) en Mako Nice (Maes Seeds) zijn net wat trager maar leveren een goede kwaliteit In de vroege herfstperiode van 2014 was er vrij veel heisa rond het kwaliteitsverlies in de keten. Daarom werden metingen uitgevoerd op diverse rassen en werden enkele bewaarproeven opgezet. De doorgroei is rasafhankelijk maar belangrijker is de rijpheid van het product bij de oogst en het koelregime in de hele keten na de oogst. Om problemen met doorgroei te beperken is het voor de teler van belang om de prei niet te rijp te oogsten en veel aandacht te besteden aan een snelle inkoeling van de box en een lage koelceltemperatuur na het schonen. Ook na de aanvoer dient een constant lage temperatuur aangehouden te worden. De teler moet hiervoor rekenen op al zijn partners in de hele keten. 5 Samenwerking Deze proef kwam tot stand met de financiële steun van de provincie Oost-Vlaanderen en de Vlaamse Overheid, Departement Landbouw en Visserij, Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling. Met dank aan Depraeter Preiplanten BVBA voor het leveren van het plantmateriaal. Pagina 14 van 14