Dordtse jeugd in cijfers

Transcriptie

1 Dordtse jeugd in cijfers stand van zaken en ontwikkelingen kerncijfers Hoe staat het met de jeugd in? Hoeveel kinderen groeien op in een bijstandsgezin? Hoeveel jongeren zijn werkloos en welk aandeel heeft schulden? In deze factsheet zetten wij, het Onderzoekcentrum Drechtsteden, de kerncijfers over de jeugd in op een rij. We stelden samen met de betrokken beleidsmedewerkers van de gemeente de indicatoren samen die een relevante achtergrond bieden voor beleid. We kijken naar de stand van zaken en relevante ontwikkelingen. En maken waar mogelijk een vergelijking met landelijke cijfers. Inhoud: 1. Omvang en ontwikkeling 2. Werk 3. Onderwijs 4. Sociaal 1 Omvang en ontwikkeling Aantallen heeft ruim jongeren. Een derde van de inwoners (32%) is jonger dan 27 jaar. De leeftijdsopbouw van de jeugd in is gelijk aan die in Nederland (tabel 1). In is Oud Krispijn het meest jeugdig met 37% inwoners onder de 27 jaar, de Binnenstad met een kwart- het minst (tabel 2). In Oud Krispijn wonen relatief veel kinderen onder de 12 jaar, in Stadspolders relatief veel pubers (12 t/m 17 jaar) en in Crabbehof/Zuidhoven en Wielwijk veel 18-plussers. De bevolkingsprognose laat zien dat het aantal jongeren tot 25 jaar de komende 15 jaar daalt. In 2027 zijn er naar verwachting in jongeren minder dan in 2012, een daling van zo n 6% in alle leeftijdsgroepen. Dat wijkt af van de ontwikkelingen in Nederland, waar naar verwachting de jongste leeftijdsgroep de komende 15 jaar nog licht toeneemt en de totale daling wat lager blijft (3%). Tabel 1 Aantal en aandeel jongeren als % van de totale bevolking per leeftijd Nederland 0-3 jaar ,4 4, jaar ,3 9, jaar ,1 7, jaar ,1 6, jaar ,2 4,9 totaal ,1 32,1 Bron: GBA Tabel 2 Aandeel jongeren als % van de totale wijkbevolking per wijk Binnenstad 3,2 5,5 4,0 5,3 7,4 25,4 Noordflank 3,8 8,9 7,0 6,7 5,2 31,6 Oud Krispijn 5,9 11,1 7,2 6,5 6,1 36,8 Nieuw Krispijn 4,7 8,8 6,7 6,3 5,8 32,2 Reeland 4,9 10,6 8,2 6,1 6,2 35,9 Staart 5,2 7,5 4,8 5,4 6,5 29,4 Wielwijk 5,5 9,2 6,5 6,8 6,8 34,8 Crabbehof/Zuidhoven 5,8 7,9 4,3 5,9 8,3 32,2 Sterrenburg 4,0 8,0 6,7 5,4 4,1 28,2 Dubbeldam 3,5 10,3 7,8 5,2 2,4 29,2 Stadspolders 4,0 11,2 10,0 7,2 3,5 35,9 Toelichting: vetgedrukte waarden wijken meer of minder dan 1,0 % af van het gemiddelde Bron: Structuurtelling Tabel 3 Bevolkingsprognose jeugd (cijfers en percentages afgerond) verschil Nederland verschil jaar % +4% 5-14 jaar % -7% jaar % -3% totaal % -3% Toelichting: cijfers zijn alleen beschikbaar voor 5-jaars categorieën.

2 Kwetsbare kinderen en jongeren Een kwart (24%) van de gezinnen in is een eenoudergezin (tabel 4). In deze eenoudergezinnen groeien kinderen (0 t/m 25 jaar) op (tabel 5). 1 In groeien relatief meer kinderen op in een eenoudergezin dan in Nederland: 17% versus 14%. 2 In groeien in 2008 ruim kinderen (0 t/m 17 jaar) op in een bijstandsgezin. Ook dat is relatief meer dan in Nederland: 8% tegenover 5,5%. Tussen 2004 en 2008 is het aantal (kinderen in) bijstandsgezinnen met een derde gedaald; dat is meer dan landelijk (tabel 6). Ongeveer een kwart van de bijstandsgezinnen is tevens een eenoudergezin. 3 In zijn in meiden onder de 20 jaar moeder geworden. Het aantal tienermoeders is sinds 2008 wat sterker gedaald dan in Nederland (tabel 7). Tabel 4 Aantal en aandeel gezinnen per gezinnen Nederland eenoudergezin twee oudergezin totaal Tabel 5 Aantal en aandeel eenoudergezinnen met kinderen (0-25 jaar) per Nederland eenoudergezin met 1 kind eenoudergezin met 2 kinderen eenoudergezin met 3 of meer kinderen Tabel 6 Ontwikkeling aantal kinderen (0-17 jaar) dat in een bijstandsgezin opgroeit indexcijfer indexcijfer Nederland Tabel 7 Ontwikkeling aantal tienermoeders (< 20 jaar) indexcijfer indexcijfer Nederland Werk Jongeren met een uitkering In staan per 1 januari jongeren onder de 27 als niet-werkende werkzoekenden (Nww) ingeschreven, van wie 40% jonger is dan 23 jaar (tabel 8). Het betreft 2,1% van de jongeren van 15 t/m 26 jaar, tegenover 2,2% landelijk. Het afgelopen jaar is er sprake van een sterke daling van het aantal jonge Nww-ers (30%), terwijl dit landelijk stabiel is gebleven (tabel 8). Per 1 januari 2011 ontvangen bijna 500 Dordtse jongeren een Wajong-uitkering, 3,4% van de jongeren in die leeftijdsgroep. Dat is iets hoger dan landelijk (3,0%) Het totaal aantal Wajongers jonger dan 25 jaar neemt toe, net zo als landelijk (tabel 9). Wat de jongeren met een uitkering betreft(wwb en WIJ), gaat het in om 360 jongeren onder de 27 jaar, van wie 36% onder de 23 jaar. Dit is 1,7% van de jongeren, een iets hoger aandeel dan landelijk (1,4%). Het aantal jeugdige Wwb/WIJ-ers nam in 2010 toe, maar daalde sterk in 2011 (tabel 10). 1 aantal berekend op basis van aantal eenoudergezinnen met één, twee en drie of meer kinderen 2 aandeel berekend over totaal aantal jongeren 0 t/m 25 jaar 3 T. Ferber, Personen met een uitkering naar huishoudsituatie. Sociaaleconomische trends, 2e kwartaal 2011

3 Tabel 8 Ontwikkeling aantal Nww-ers < 27 jaar waarvan < 23 jaar index < index Nederland < Bron:UWV WERKbedrijf, bewerkt door OCD Tabel 9 Ontwikkeling aantal Wajong-ers < 25 jaar index < index Nederland < Bron: UWV, bewerkt door OCD Tabel 10 Ontwikkeling aantal Wwb/WIJ-ers < 27 jaar waarvan < 23 jaar index < index Nederland < Bron: SDD en CBS, bewerkt door OCD 3 Onderwijs Kinderopvang en basisonderwijs In 2010 maakten in ruim een derde van de 2- en 3-jarigen gebruik van kinderdagopvang en ruim de helft van de peuterspeelzaal (tabel 11). Sinds 2008 is er sprake van een lichte toename van de deelname aan kinderopvang en, mede als gevolg daarvan, een afname van de deelname aan peuterspeelzalen. Vergeleken met landelijke cijfers (2008) ligt de deelname aan de kinderopvang op eenzelfde niveau, maar maken Dordtse kinderen wat meer gebruik van de peuterspeelzaal. 4 Het aantal leerlingen op het basisonderwijs neemt geleidelijk af (figuur 1). In 2010 gingen 398 Dordtse kinderen naar het speciaal basisonderwijs, van wie 93% in. 5 Het aantal leerlingen op het speciaal basisonderwijs in was de afgelopen jaren stabiel. Landelijk zien we juist een toename (tabel 12). Tabel 11 Deelname kinderdagopvang (2- en 3-jarigen) Drechtsteden 2010 aantal 2- en 3-jarigen (per 1 januari) kinderdagopvang 32% 36% 34% peuterspeelzaal 56% 54% 47% Bron: kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en structuurtelling (uit onderwijsmonitor OCD 2010) 4 Onderwijsmonitor OCD, Onderwijsmonitor OCD, 2011

4 Figuur 1 Aantal leerlingen op een basisschool in, per 1 oktober * Bron: DUO-CFI Tabel 12 Aantal leerlingen speciaal basisonderwijs, per 1 oktober schoolgemeente indexcijfer indexcijfer Nederland Bron: DUO-CFI, BLVS Voortgezet en beroepsonderwijs Leerlingen uit op het voortgezet onderwijs zitten ongeveer op hetzelfde onderwijsniveau als Nederlandse leerlingen (figuur 2). Vergeleken met Nederland gaan jongeren die in wonen en daar hoger onderwijs volgen relatief meer naar het mbo en minder naar het wo (figuur 3). Binnen het mbo kiezen Dordtse jongeren vaker voor een opleiding op een lager niveau dan landelijk. 6 Figuur 2 Aandeel leerlingen per onderwijstype in het voortgezet onderwijs 2009/10* 6% 19% 21% 23% 31% Nederland 2009/10* 5% 19% 19% 27% 30% praktijkonderwijs vmbo bk 3-4 vmbo t-gl 3-4 havo 3-5 vwo 3-6 Figuur 3 Aandeel leerlingen per onderwijstype in het hoger onderwijs 2009/10* 57% 31% 12% Nederland 2009/10* 45% 35% 20% mbo hbo wo Voortijdig schoolverlaters Van het aantal leerlingen op het voortgezet onderwijs en mbo verlieten in het schooljaar 2009/ jongeren voortijdig de opleiding. De afgelopen vier jaar is dit aantal stabiel. 7 Het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters uit (5,4%) ligt boven dat van Nederland (3,0%) (tabel 13). Dit ligt met name aan het grotere aandeel voortijdig schoolverlaters in het mbo (13,2% tegenover 7,5% landelijk). 6 Onderwijsmonitor OCD, Onderwijsmonitor OCD, 2011

5 Tabel 13 Aantal en aandeel*nieuwe voortijdig schoolverlaters 2009/2010 Nederland vo 118 1,8 1,0 mbo ,2 7,5 totaal 516 5,4 3,0 * van het totaal aantal leerlingen op het vo en mbo Bron: VSV-verkenner (ministerie van OC&W) 4 Sociaal Gezondheid en netwerk Van de Dordtse jongeren ervaart 78% zijn gezondheid als (heel) goed, 3% als niet zo best of slecht (figuur 4). Het aantal jongeren dat met probloemen nergens terecht kan, is klein: 5% van de jongeren kan hiermee niet bij ouders of elders terecht (figuur 5). De algemene rekenkamer schat in 2009 het aantal zwerfjongeren in op 100. De GGD schat in de monitor maatschappelijke zorg van 2011 het aantal zwerfjongeren in ZHZ op 138. Figuur 4 Ervaren gezondheid jongeren 12 t/m 22 jaar 21% 57% 19% 3% heel goed goed gaat wel niet zo best slecht Bron: Jongeren in Beeld, OCD en GGD, 2012 Figuur 5 Aandeel jongeren 12 t/m 22 jaar dat met iemand kan praten als er problemen zijn ouders 74% 21% 5% elders 77% 18% 5% ja, altijd ja, soms nee Bron: Jongeren in Beeld, OCD en GGD, 2012 Alcohol en schulden Van alle jongeren in heeft 63% in 2011 wel eens alcohol gedronken 8 (65% in 2008). 9 Van degenen die nog géén 16 jaar zijn, heeft 40% wel eens alcohol gedronken. 13% van de Dordtse jeugd van 12 tot en met 22 jaar geeft aan dat ze schulden hebben. 10 Veiligheid en criminaliteit In 2010 hebben 108 jongeren een proces verbaal gekregen. Vergeleken met 2008 is dit aantal met een derde afgenomen (tabel 14). Het aantal meldingen in over kindermishandeling is relatief hoog. 11 We zien vooral tussen 2008 en 2009 een toename in het aantal meldingen (tabel 15). Een kwart (24%) van de Dordtse jongeren voelt zich overdag wel eens onveilig en 52% voelt zich s avonds wel eens onveilig. In 2007 was dit ook zo Jongeren in Beeld, OCD en GGD ZHZ, 2012; Gezondheidsmonitor GGD ZHZ, E. Joosten- van Zwanenburg, Veilig opgroeien en gezondheid van jongeren van 12-18, GGD ZHZ, Jongeren in Beeld, OCD en GGD ZHZ, B. Tierolf & W. Smit, Kinderen in Tel over kindermishandeling, Verwey-Jonker Instituut, Jongeren in Beeld, OCD en GGD ZHZ, 2012; Jongerenmonitor 2007, OCD, 2008

6 Tabel 14 Aantal geregistreerde jeugdigen bij de reclassering Toelichting: Jeugdreclassering begeleidt jeugdigen die met de politie in aanraking zijn gekomen en een proces verbaal hebben gekregen. Bron: Bureau Jeugdzorg Tabel 15 Aantal onderzoeken na melding kindermishandeling bij het AMK Toelichting: na een melding volgt een advies, een consult of een onderzoek; hier zijn alleen de aantallen voor onderzoek opgenomen, omdat alleen in dat geval het AMK zelf verder actie onderneemt Bron: Bureau Jeugdzorg drs. A.E. de Jong dr. M.G. Weide drs. M.C.A. Bakx juni 2012 Postbus AP (078)