Match van vraag en aanbod

Transcriptie

1 Match van vraag en aanbod Globale verkenning van oplossingen, kosten en markt (bijgewerkte versie) Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, maart 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman

2 Groei fluctuerend HE-vermogen SER-Akkoord: groei HE uit wind tot 11 GW in 2023, facilitering groei zon Situaties te voorzien met: Veel HE-productie, weinig vraag Weinig HE-productie, veel vraag Duitsland, december 2012:

3 Match van vraag en aanbod verandert:

4 Scenario s om fysieke oplossingen te bekijken Doel: voor enkele weer-scenario s mogelijke fysieke oplossingen in kaart brengen Opslag Demand Supply Management Flexibel vermogen Per scenario een kostencurve met potentiëlen en kosten Peiljaar: 2025 Aanname productie-park: Hernieuwbare Energie: 11 GW wind en 5 GW zon Fossiel/biomassa: 5 GW must-run, en 9 GW flexibel Typerende vraagcurves, zomer en winter

5 Scenario s: Hoge productie hernieuwbare energie, lage vraag A. 50 piekuren met veel wind en zon B. 5 dagen met overdag steeds veel wind en zon C. 2 weken met constant veel wind Lage productie hernieuwbare energie, hoge vraag A. Op 200 piekuren een tekort B. Een windstille, bewolkte week C. 60 wintermaanden met windstil, bewolkt weer

6 Oplossingen Investeringen, exploitatiekosten, brandstofkosten Kostprijs wordt sterk bepaald door bedrijfstijd Waar nodig extra infrastructuur (gas, elektriciteit, warmte) Rekening gehouden met schakelsnelheid Interconnectiecapaciteit van 7 GW in 2025, kan oplossing zijn, maar ook extra probleem Kosten zijn exclusief eventuele beloning om gedrag uit te lokken bij gebruikers Eerst 3 scenario s apart, vervolgens berekening met gesommeerde bedrijfstijden

7 Scenario 1A. 50 uren met veel wind en zon vraag aanbod

8 Scenario 1B. 5 dagen met constant wind en zon vraag aanbod

9 Scenario 1C. 2 weken met veel wind vraag aanbod

10 Totaalplaatje overschotten Als in een jaar alle drie de scenario s zich voordoen kan de bedrijfstijd van de opties gesommeerd worden

11 Scenario 2A. 200 Piekuren met tekort vraag aanbod

12 Scenario 2B. Een windstille, bewolkte week vraag aanbod

13 Scenario 2C. 30 winterdagen stil, bewolkt weer vraag aanbod

14 Totaalplaatje tekorten Als in een jaar alle drie de scenario s zich voordoen kan de bedrijfstijd van de opties gesommeerd worden

15 Conclusies Kernpunten: Power to Heat biedt oplossing voor opvang van overschotsituaties (nationale schaal) Voor tekortsituaties zijn relatief dure oplossingen nodig, zoals opslag PSW, flexibele WKK Verder: Veel technieken beschikbaar om vraag en aanbod in balans te brengen; Opslagtechnieken zijn meestal duur; Demand Side oplossingen zijn in aantal gevallen interessant, maar beperkt qua capaciteit (tot 1 GW) en inzetbaarheid (m.n. overgang dag/nacht)

16 Enkele cases om te verwachten gedrag stakeholders te verkennen: Power to Heat en Demand Side Management: Potentieel belangrijke oplossing, met name binnen industrie, is er belang bij industrie om hierin te investeren? Additioneel vermogen flexibele WKK: Flexibele WKK lijkt interessante optie, maar is het voldoende interessant bij vervanging van bestaande WKK? Zon PV op wijkniveau: Huidige lokale netwerken kunnen worden overbelast met pieken uit zon-pv. Wie voelt zich verantwoordelijk om dit op te lossen?

17 Vragen bij de functioneren markten Welke prikkels zijn nodig voor optimale oplossing? Wat zijn noodzakelijke ontwikkelingen (no regret)? intelligentie in lokale netten; real metering; flexibiliteit in vraag/aanbod moet de werkelijke marktwaarde krijgen. Demand Side management: Op welk tijdvak (preventief, curatief, onbalansmarkt?) Rol aggregator? Koperen-plaat filosofie nog langer hanteerbaar?, zo nee: bereidheid om vrijheid in te leveren? (ervaringen met kilometerheffing.)

18 Samenvattend Rekening houden met situaties van overschotten en tekorten, op verschillende tijdschalen Er zijn voldoende technische oplossingen: Voor overschot-situaties lijkt power to heat in de industrie een aantrekkelijke route Voor tekort-situaties zijn relatief dure oplossingen nodig, zoals flexibele WKK Naast landelijke plaatje ook rekening houden met mogelijke lokale knelpunten Belangrijke factoren: Rollen energiegebruikers en energieleveranciers, wat zijn condities voor bereidheid tot investeren? Inrichting markt, meer intelligentie (ICT) nodig, klassieke uitgangspunten houdbaar? hoé inspelen op nieuwe rollen? werkelijke marktprijs voor flexibiliteit,..