TIMING, TRENDS & TACTICS

Transcriptie

1 TIMING, TRENDS & TACTICS 19 april 2015 We study the past, to understand the future door Edward Loef CFTe Voor u o.a. gelezen in de afgelopen week in Het Financieele Dagblad: Overnameprijzen nemen hoge vlucht Meer discipline bij overnames, maar strategen betalen wel de hoofdprijs Marktvorsers waarschuwen voor Britse verkiezingen. Bij winst Cameron wordt Brexit mogelijk Chinese aandelen zijn afgelopen jaar met 100% gestegen. Door zwakke cijfers economie lijkt stijging beurzen op een zeepbel IMF-rapport Wereldeconomie ogenschijnlijk in kalmer vaarwater Grootste renteverschil tussen Duitsland en de VS in kwart eeuw. Verschil kan verder oplopen, kans op renteverhoging in VS stijgt Wisselende beurzen na onduidelijkheid nieuw cijferseizoen Zorgen bij beleggers VS over tegenvallende resultaten nemen af Draghi gaat voort met opkopen van obligaties Lage olieprijs en duurdere dollar spelen opkomende landen parten, constateert IMF Chinese economie mindert in rap tempo vaart Chinezen blijven dol op beleggen. Matige groeicijfers kunnen de aandelenkoorts niet drukken Almaar dalende rente drukt pensioenfondsen in het rood. Werkelijkheid nu erger dan simulatie in (dramatisch verlopen) stresstest van halfjaar geleden STAATSLENINGEN: Japan grootste schuldeiser VS Angst voor nieuwe vastgoedbubbel neemt toe na stijging prijzen Amerikaanse beurzen op verlies ondanks positieve bedrijfscijfers Rente op Griekse schuld schiet omhoog. IMF zou uitstel van betaling hebben afgewezen Stevige verliezen in New York Zorgen over Griekenland drukken AEX onder de 500-punten Opgemerkt in de weekpublicatie van 12 april 2015: De beursrally is driving me nuts, want ondergetekende neigt puur op basis van just an emotional basket case de telefoon op te pakken om ook aandelen te bestellen. Maar ik doe het toch maar niet, gelet op de ervaring van Stan: I already knew that I wasn t supposed to do that. So, maybe I learned not to do it again, but I already knew that. De hoge overbought -waarderingen van de relatieve sterkte index (RSI) voor aandelen schrikken af, omdat deze zich voordoen binnen meerdere tijdvensters tegelijk. (raadpleeg archief publicaties in het besloten deel van A global sellof caps an otherwise calm week : Trading screens all over the world showed a sea of red Friday as a global selloff caps an otherwise calm week. From China, to Europe, to the U.S. Market watchers have attributed at least some of the carnage to a combination of Greek default fears, irrational exuberance in China, and a meltdown of the ubiquitous Bloomberg terminals favored by traders and Wall Street bankers. Bron: Tot zover een samenvatting van wat I already knew over kalmte voor de te verwachten storm. 1

2 Samenvatting technische analyses afgelopen week + update visie Maandag 13 april 2015 Actieve handelaren kunnen boven AEX 500 punten positief blijven met een twijfelmarge van 5 indexpunten afstand naar ca Onder AEX 495 is er sprake van een bull trap. Dinsdag 14 april 2015 Menig technisch analist heeft nu als koersdoel 560, hetgeen een opwaarts koerspotentieel suggereert van 10%. Een ratio van +10% (reward) ten opzichte van -40% (risk). Dit is geen voorspelling, maar een analyse waar u hopelijk wat aan heeft! Woensdag 15 april 2015 De stijgende steunlijn biedt ons houvast voor wat betreft het moment waarop de actuele stijgende trend van richting verandert en het moment waarop het tijd wordt om risicobeperkende maatregelen te nemen en/of te anticiperen op een dalingsfase (met als denkrichting een dieptepunt in het derde kwartaal 2015). Donderdag 16 april 2015 De omslag is nabij volgens ondergetekende, omdat de blauwe ADX(14) in de uurgrafiek het gaspedaal heeft losgelaten (lees: de trendvastheid neemt af). De poging deze week om de stijgende lijn vast te houden wordt niet meer door de RSI(14) bevestigd. Vrijdag 17 april 2015 De plotselinge zwakte onder de 500-puntengrens in de AEX bevestigt het uitgesproken vermoeden gisteren dat de top (en trendomslag) eergisteren werd (in)gezet. AEX-index op uurbasis vanaf eind januari 2015 De AEX sloot afgelopen week op 495,03 waardoor de beschreven twijfelmarge op driehonderdste indexpunt na is benut. De trendbreuk onder AEX 500 (lees: daling onder de koerstoppen van maart) illustreert een verzwakt fundament. Dat wil zeggen, de risico s van een bull trap zijn voor de Nederlandse aandelenindex toegenomen. Belangrijk is nu de wekelijkse macro top-down analyse. 2

3 Trendstatus ETF aandelen regionaal (in euro/unhedged) volgens methode LOEF (op weekbasis) ETF ASSET ALLOCATIE (in euro) KOERS FASE RS 1W 4W 13W 6M 1 jr RSI(14) STO ISHARES WORLD (IWRD) stijgend ISHARES PROPERTY DEVELOPED MARKETS (IWDP) stijgend ISHARES AGGREGATE BONDS (IEAG) stijgend ETFS ALL COMMODITY (AIGCP) 9.65 stijgend ETFS PHYSICAL GOLD (PHAU) stijgend Koersperformance in 2015 Aandelentrackers (in euro/unhedged) ETF AANDELEN REGIONAAL (in euro / unhedged) KOERS FASE RS 1W 4W 13W 6M 1jr RSI(14) STO ISHARES JAPAN stijgend ISH EM MKT AC US stijgend ISHARES N.AMER stijgend ISHARES WORLD stijgend ISHARES AP DIV stijgend ISHARES CHINA stijgend ISHARES EUROPE stijgend Koersperformance regionale ETF s in

4 Bron: LOEF DE TECHNICIAN 14 april 2015 U las het goed: Zelfs institutionele beleggers verkeren in de veronderstelling briljant genoeg te zijn om weer tijdig uit de markt te gaan, mocht het mis gaan.. Maar dan moeten de beurshandelaren wel verbinding kunnen krijgen met de handelsterminals/platforms. Het is vanzelfsprekend een heel nare ervaring om in de lift te zitten en er niet meer uit te kunnen vooral als daartoe wellicht ook acute aanleiding voor is. Als de deuren dan opengaan, dan is het effect redelijk voorspelbaar. Na een rustig begin van de handel afgelopen vrijdag zakten de aandelenkoersen aan het einde van de ochtend plotseling hard weg. De daling viel samen met het einde van een wereldwijde storing op de terminals van financieel persbureau en dataleverancier Bloomberg. 4

5 AEX op minuutbasis vrijdag 17 april 2015 na het opstarten Bloomberg terminal sell! EUR/USD op minuutbasis omlaag door vlucht in dollars of gewoon angst voor Grexit? 5

6 I already knew heeft uiteraard geen enkele betrekking op de hard-/software calamiteiten bij Bloomberg, maar benadrukt de geschiedenislessen dat in geval bij dringen bij de uitgang een achterstand in de orderverwerking kan ontstaan, waarna/waardoor paniek zich daarna snel meester kan maken vanwege opkomende gevoelens van onmacht (of overmacht). Maak een plan! Het maakt niet uit wat het argument is of zal zijn feit is dat alle relevant geachte informatie sneller dan u en ondergetekende kunnen verwerken in de beurskoers wordt verdisconteerd. Nadien leest u in de krant over de speculaties maar dan is het vaak te laat om hierop voor te sorteren. Bron: Storingen bij dataleverancier Bloomberg, Griekenland die uit de euro stapt?, Triple Witching Hour, een bijna negatieve rente in de Duitse 10-jarige staatslening, Chinese autoriteiten die maatregelen nemen tegen shortsellers, een stijging van het Amerikaanse consumentenvertrouwen (lees: rentestijging?), etc gooi de hele shebang overboord en focus op wat de markt doet (met nuance!): Europese DJ Stoxx 600 index op dagbasis vanaf december + 20-/120-daags simpel gemiddelden De koersgedrag in de Europese DJ Stoxx 600 index toonde recent gele overdrijvingscandles op dagbasis. Des te interessanter/uitdagender is de opwaartse uitbraakpoging boven de historische intraday highs uit 2000 en Biedt de terugval nieuwe instapkansen of is dit een aanzet tot uitstappen? Op dagbasis wijzen de stijgende koersgemiddelden op een positieve geldstroom richting Europese aandelen. Trendvolgers zijn dus alert op buy & hold -signalen op dagbasis, welke worden geactiveerd bij een daling onder het stijgende 20-daags koersgemiddelde. 6

7 Op vrijdag 10 april jl. noteerde de RSI(14) op dagbasis echter een overbought -conditie op 72,32 en op weekbasis een overbought -conditie op 74,17 (zie weekgrafiek onder). Op maandbasis noteert deze voortschrijdende momentumindicator thans op 79,87 en op kwartaalbasis 71,90. Eind juni 2007 werd op kwartaalbasis een waardering op 71,32 gemeten en op maandbasis 78,56. Europese DJ Stoxx 600 index op weekbasis + RSI(14) vanaf 2014 De lagere top in de RSI(14) een week geleden toont een klassieke negatieve divergentie. Deze conditie heeft de aandacht van de chartist, maar levert in de mechanische plan a trade, trade a plan -benadering evenwel geen automatisch verkoopsignaal op, omdat de blauwe ADX(14)-lijn afgebeeld in het midden van de grafiek nog stijgt. Dat wil zeggen, dat de krachten op weekbasis nog voldoende tegengas geven tegen de verkoopdruk in de afgelopen week. De actuele situatie is feitelijk te vergelijken met het spinnen van een auto. Het is derhalve nu even afwachten hoe de Europese aandelenmarkt in de komende week/weken door de bocht gaat (zie onder). Maar datzelfde geldt nu ook voor de Amerikaanse aandelenmarkt (zie pagina 9 aandacht voor de Amerikaanse woningmarkt). 7

8 Dow Jones Industrials Average op dagbasis vanaf september 2014 een trendbreuk dreigt S&P 500 index op weekbasis vanaf 2009 (log-schaal) de bull markt is (nog) intact Hoelang blijft de S&P 500 index nog overeind? Veel hangt van de duurzame uitgaven in de V.S. (denk o.a. aan woninginrichting/verbetering). Barron s publiceerde dit weekend een special report : Bron: (editie 20 april 2015) 8

9 Go figure. Just as several measures of U.S. economic growth appear poised to accelerate, the three-year residential real estate market recovery is showing signs of slowing. Strong job growth, falling unemployment, ultralow mortgage rates, and encouraging consumer confidence figures haven t been enough to boost monthly sales of existing homes, as tracked by the National Association of Realtors. They ve been running below their previous... (bron: S&P 1500 Homebuilding index vanaf 2005 op maandbasis het momentum in de uptrend vertraagt Barron s bericht over The average US Home Price Average almost reached its 2006 record level, terwijl de hierboven afgebeelde Amerikaanse index van beursgenoteerde huizenbouwers langzaam maar zeker een onderhuidse verzwakking vertoont. Daardoor is het fundament onder de laatste stijgingsfase discutabel om ronduit positief te zijn over de (duurzame) Amerikaanse consumentenbestedingen. Deze consumentenbestedingen verklaren voor 70% de Amerikaanse groeicijfers. De scepsis neemt alleen maar verder toe indien de futuresprijzen van timmerhout worden bestudeerd. Futures Lumber (timmerhout) klassiek gebruikt voor constructie van (houten) huizen in de V.S. 9

10 Terwijl de coverstory van Barron s deze week als thema Home Prices Nearing their Peak uit 2006 heeft, belicht de grafiek van de futuresprijzen van timmerhout op een vergelijkbaar prijsniveau uit De trend van deze commodity is duidelijk omgeslagen van stijgend naar dalend. Of de Fed er verstandig aan doet om dit jaar de rente te verhogen, stel deze vraag aan de economen. Wat nu precies leidend is mag u de economen vragen, maar in de technische analyse lopen beurs-koersen meestal op het (fundamentele) nieuws vooruit. Met dat besef hoeft u van de Amerikaanse consumentenbestedingen in de komende jaren(!) dan ook niet veel meer te verwachten (zie onder). Consumer Discretionary Select Sector SPDR Fund op kwartaalbasis vanaf RSI(14) + DMI(14) De langetermijn trend in de Amerikaanse duurzame consumentengoederensector is positief, echter de geelgekleurde candle op kwartaalbasis waarschuwt nu voor de vooruitzichten voor de komende kwartalen/jaren. De RSI(14) is bij een notering op 80 overbought. De kruising van de groene DI+ onder de blauwe ADX is een vroege aanwijzing dat de positieve krachten vaart minderen. Ingezoomd op maandbasis (zie onder) lijkt er sprake van geleende tijd in de sfeer van de consumentenuitgaven. De gele candles wijzen immers op een te ver doorgeschoten uptrend welke thans aan kracht verliest. Consumer Discretionary Select Sector SPDR Fund op maandbasis vanaf RSI(14) + DMI(14) 10

11 NB: De deflatoire krachten in de Verenigde Staten zijn weer terug (= een uitdaging voor de Fed) Sinds het derde kwartaal van 2014 vlakt de stijging in de Amerikaanse huizenprijzen af. Mocht u gelet op de situatie in China interesse hebben wat aldaar aan de hand is, raadpleeg: De (relatieve) afkoeling in de beleggingscategorie vastgoed vraagt thans om bijzondere aandacht. 11

12 In de afgelopen week verloor internationaal beursgenoteerd vastgoed in deze vertegenwoordigd door ishares Developed Markets Property Yield (IWDP) - meer dan aandelen ishares MSCI World (IWRD). Trendoverzicht regionale trackers (in euro) + relatieve sterkte (RS) Symbool ETF Vastgoed (in euro) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI IPRP.AS ISHARES EUR PROP stijgend V IWDP.AS ISHARES PROP DM stijgend B V N/A N/A 65.9 IUSP.AS ISHARES PROP US stijgend V IASP.AS ISHARES PROPASIA stijgend ishares Developed Markets Property Yield (IWDP, zie trendoverzicht boven) beweegt zich wereldwijd in stijgende trends, maar verzwakt ten opzichte van aandelen (IWRD), obligaties (IEAG), grondstoffen (AIGCP) en het edele metaal goud (PHAU) zie onder roze MACD-lijnen afgeleid van de relatieve sterkte. De relatieve sterkte t.o.v. IWRD nadert in snel tempo het relatieve dieptepunt dit jaar. Internationaal vastgoed versus aandelen (IWRD) Internationaal vastgoed versus obligaties (IEAG) Internationaal vastgoed tov grondstoffen (AIGCP) Internationaal vastgoed versus goud (PHAU) Het wereldwijd opererende beursfonds General Electric (GE) voelt als geen ander het wel en wee in de wereldeconomie. Op 9 april jl. werd werd bekend dat het bestuur van het conglomeraat minder afhankelijk wil worden van de financiële bedrijfsonderdelen. Op 10 april jl. markeert CEO Jeff Immelt de verkoop als een strategische stap, die mogelijk is door de gunstige marktomstandigheden. 12

13 Bron: Het Financieele Dagblad 17 april 2015 ishares Europe Property op weekbasis een mechanische negatieve divergentie sell -alert ishares Europe Property op weekbasis vanaf Price Rate of Change (> 29% in 27 weken tijd) Beleggers in ishares Europe Property hebben recent de beurskoers opgedreven naar de bovenkant van het ruim zes jaar oude stijgende trendkanaal, welke samenvalt met de toppen van 21 februari 2007 (= 40,40) en 10 april 2007 (= 39,65). De RSI(14) op weekbasis op 27 februari 2015 benadert op 87,27 de hoogste notering sinds 23 februari 2007 op 89,25. Op 10 april dit jaar sloot ishares Europe op 39,76. Eén dag later bleek na een intraday high op 39,94 ishares Europe Property moeite te hebben om deze meerjarige weerstandgrens te passeren. De negatieve divergentie in de RSI(14) voorspelt meer dan wij weten! Sterker nog begin 2007 bleek de koersperformance van ishares Europe Property vooruit te lopen op de koersperformance van ishares MSCI Europe. 13

14 Trendoverzicht regionale trackers (in euro/unhedged) + relatieve sterkte (RS) Symbool ETF Aandelen regionaal (in euro) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI LTAM.MI ISH MSCIEM LATAM stijgend IJPN.AS ISHARES JAPAN stijgend IEMA.AS ISH EM MKT AC US stijgend V INAA.AS ISHARES N.AMER stijgend IWRD.AS ISHARES WORLD stijgend B N/A N/A 68.8 IAPD.AS ISHARES AP DIV stijgend BRIC.AS ISHARES BRIC stijgend V FXC.MI ISHARES CHINA stijgend V IMEU.AS ISHARES EUROPE stijgend V Met uitzondering van ishares N-America presteren de overige regionale ishares relatief gunstig ten opzichte van ishares MSCI World. Het is één week geleden (zie 1 in kolom RSK ) dat voor het eerst in 29 weken ishares MSCI Emerging Markets Latin America de underperformance inruilt voor een fase van outperformance. Onderwijl geeft de correctie in de afgelopen week ( 1W ) aanleiding voor verkoopsignalen ( V ). Overboughtcondities op weekbasis doen zich voor in ishares Japan en ishares China. Laatstgenoemde tracker presteert thans het beste ten opzichte van bovenvermelde ETF s. ishares China (in euro/unhedged) test recordniveau uit 2007 let ook op bijna identieke rallykader! China Shanghai & Shenzhen 300 index vanaf 2006 op weekbasis + RSI(14) verwacht turbulentie! 14

15 Trendoverzicht regionale trackers (in USD) + relatieve sterkte (RS) Symbool ETF Globaal & Regionaal (in USD) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI ESR ISH MSI EM EAST stijgend EWJ ISH MSI JAPN ETF stijgend GAF SPDR ME&AFRICA stijgend K IEV ISH EUROPE ETF stijgend EEM ISH MS EG MK ETF stijgend ACWI.O ISHS MSCI ETF stijgend B N/A N/A 57.1 AAXJ.O ISHS MSCI JP ETF stijgend BIK SPDR S&P BRIC stijgend SPY SPDR S&P stijgend GMF SPDR ASIA PAC stijgend GXC SPDR S&P CHINA stijgend V MES MRKT VCT GULF ST bodem? FRN GUGEHEIM FNTR bodem? GML SPDR LAT AMER dalend SPDR S&P China ETF (GXC) activeert op weekbasis een V erkoopalert (zie sell ) De negatieve weekcandle buiten de 24-weeks BollingerBands in overboughtgebied (RSI > 70) maakt ons alert op het risico van winstnemingen in GXC (= in USD-genoteerde China-ETF). ishares Japan (in euro/unhedged) vanaf medio 2005 op weekbasis + RSI(14) (test piek uit 2006) 15

16 Trendoverzicht Europese aandelensectoren Symbool ETF Aandelen sectoren (in euro) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI.SXEP STXE 600 O&GP stijgend SXPP STXE 600 BSRS PR stijgend SX3P STXE 600 FD&BV P stijgend SX6P STXE 600 UTIL PR stijgend SXQP STXE 600 P&HOP stijgend SXKP STXE 600 TEL PR stijgend SXOP STXE 600 CN&MT P stijgend STOXX STXE 600 PR stijgend B N/A N/A 67.2.SXNP STXE 600 IG&S PR stijgend SXRP STXE 600 RTL PR stijgend SXDP STXE 600 HECR PR stijgend V SXFP STXE 600 FNSV PR stijgend SX7P STXE 600 BNK PR stijgend V SXTP STXE 600 TR&LS P stijgend SXMP STXE 600 MDA PR stijgend SXIP STXE 600 INS PR stijgend V SXAP STXE 600 A&PP stijgend V SX8P STXE 600 TECH PR stijgend V SX4P STXE 600 CHEM PR stijgend V Samengevat we hebben nu gezien in welke precaire situatie de wereldaandelenindices en daarvan afgeleide instrumenten zich bevinden. De trendvolger respecteert de stijgende trends onder toenemend besef van de noodzaak tot verhoogde aandacht voor money management (risicobeheer). Wie besluit weg te blijven uit China en/of Japan en dicht bij huis in Europa posities wenst in te nemen, realiseert zich in de afgelopen vier weken te maken te hebben met een wankel evenwicht. Dat wil zeggen, 7 van de 18 Europese hoofdsectoren boekten in deze periode vooruitgang. Maar ook blijkt in 7 van de 18 Europese hoofdsectoren sprake van outperformance. Absolute en relatieve positieve resultaten werden gerealiseerd in slechts drie sectoren (olie&gas, healthcare en financial services). De beste prestaties worden nu gerealiseerd in de Europese olie- en gassector, waarvan de sectorindex vorige week uitbrak boven de neklijn van een (H)oofd(S)chouderbodempatroon. LYXOR Oil & Gas ETF op dagbasis vanaf 2014 uitbraak omgekeerd HS-bodempatroon 16

17 Trendoverzicht trackers aandelensectoren / thema VS (in USD): Symbool ETF Sectoren US (in USD) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI XTL SS SPDR TELE ETF stijgend SPY SPDR S&P stijgend B N/A N/A 54.2 XLV SS SPDR HLT CRE stijgend XLP SS SPDR CONS STP stijgend K XLY SS SPDR CONS DIS stijgend XLE SS SPDR ENRGY bodem? XLB SS SPDR MATRIALS bodem? XLF SS SPDR FNANCIAL dalend XLU SS SPDR UTILITIS dalend V XLK SS SPDR TECHNLGY dalend V XLI SS SPDR INDUSTRL dalend V Symbool ETF Thema (in USD) benchmark S&P 500 KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI PIO PS GLB WATER stijgend XBI SPDR S&P BIOTECH stijgend TAN GUGEHEIM SOLAR stijgend PNQI.O PS NASDAQ INTRNT stijgend VB VNGRD SMALL CAP stijgend IVV ISHR CR S&P stijgend SOCL.O GBL X SCL MD IND stijgend SPY SPDR S&P stijgend B N/A N/A 54.2 VO VNGRD MID CAP stijgend FAN FT GBL WND ENRGY stijgend IVW ISH S&P500GR ETF stijgend IWY ISH RS TOP200ETF stijgend XHB SPDR S&P HM BLDR stijgend GDX MRKT VCT GD MNRS bodem? K GNR ST STR SPDR GLB bodem? XIHDX.O VIM EGMT HG DIV bodem? IVE ISH S&P500VL ETF bodem? DBE PS DB ENERGY FD dalend DBO PS DB OIL FUND dalend DBB PS DB BASE MET dalend GDXJ.K MKT VCT JNR GLD dalend DBA PS DB AGRICULTRE dalend DBP PS DB PRECS METL dalend IWX ISH RS200 VL ETF dalend V VYM VNGRD HI DIV YLD dalend V Bron: Het Financieele Dagblad 9 april 2015 A full page feature focuses on the biotech sector, with analysts saying that the old way of valuing the sector no longer works. You can get to current stock prices if you assume greater R&D productivity going forward than has been the case over the very long term. Ah, analysts being forced to make up new valuation methods. Doesn t it make you feel nostalgic for the late 1990s? Bron: ( Buy now, while prices are high d.d. 14 april 2015) 17

18 Trendoverzicht trackers obligaties (eur) Symbool ETF Obligaties (in euro) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI IBCI.AS ISHARES E INF-L stijgend ICOV.AS ishares E CovBon stijgend CRP.PA LYXOR ETF EUR CB stijgend IBGS.AS ISHARES EGOV stijgend IEAG.AS ISHARES B E AGG stijgend B V N/A N/A 77.6 IEAC.AS ISHARES B E CORP stijgend IBGX.AS ISHARES EGV stijgend TGBT.AS Think iboxx Gov stijgend IBGM.AS ISHARES GV stijgend V TIPS.AS ISHARES US TIPS stijgend YIEL.PA LYXOR ETF ilhy stijgend K BTMA.AS ISHARES T7-10APR stijgend EMLD.PA SPDR EMD LOCAL stijgend TCBT.AS Think iboxx Corp dalend De Bloomberg crash liet ook in de obligatietracker IEAG sporen van paniek achter. Een leermoment. ishares Euro Aggregate Bond UCITS ETF (IEAG) op minuutbasis intraday vrijdag 17 april 2015 ishares Euro Aggregate Bond UCITS ETF (IEAG) op dagbasis vanaf eind 2011 vrijdag jl. low 122,60! 18

19 Trendoverzicht trackers obligaties (USD) Symbool ETF BONDS (in USD) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI TLT ISH20+ TR BD ETF stijgend K TIP ISH TIPS BD ETF stijgend CEMB.K ISH EM MK CP ETF stijgend IEF ISH7-10TR BD ETF stijgend K TLH ISH10-20T BD ETF stijgend K GBF ISH GOVERNMENT stijgend K LQD ISH IBOXX $ INVE stijgend IEI ISH3-7TRY BD ETF stijgend K AGG ISHARES CORE ETF stijgend B K N/A N/A 57.7 JNK SPDR BR HG YD BD stijgend K EMB ISH JP MR USD EM stijgend HYG ISH IBOXX $ HIGH stijgend BWX SPDR BR IN TR BN dalend K SRS PRSH US RL EST dalend HYLD.K PERTIUS HI YLD dalend LEMB.K ISH EM LCL BN FD dalend TBT PRS ULT SRT20+YR dalend V ishares Core US Aggregate Bond ETF op weekbasis vanaf 2013 Amerikaanse 10-jaars rente op weekbasis vanaf

20 ETF s Commodities (in USD) Symbool ETF Commodities (in USD) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI BAL BAR IPA BLOM COT stijgend V GNR ST STR SPDR GLB bodem? SLV ISHR SILVER TRST top? OIL IPATH GS CRUDE dalend BNO US BRENT OIL FD dalend USO UNTD ST OIL FUND dalend DBE PS DB ENERGY FD dalend DBO PS DB OIL FUND dalend UNG UNTD ST NATR GAS dalend GSG ISHR S&P GSCI CI dalend N/A N/A 38.8 SGG BAR IPA BLOM SUG dalend B JO BAR IPA BLOM COF dalend V NIB BAR IPA BLOM COC dalend DBB PS DB BASE MET dalend JJN BAR IPA BLOM NKL dalend JJA BAR IPA BLOM AGR dalend V DBA PS DB AGRICULTRE dalend GLD SPDR GOLD TRUST dalend COW BAR IPA BLOM LVT dalend PAGG.O PWR SHR GBL AGRI dalend JJG BAR IPA BLOM GRN dalend ETF s grondstoffen (in EUR) Symbool ETF Commodities (in EUR) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI PHPD.AS ETF/PALLA stijgend COTN.MI ETFS COTTON 2.06 stijgend UGAS.MI ETFS GASOLINE stijgend K PHPT.AS ETF/PLAT stijgend PHPM.AS ETF/BASKT stijgend K PHAU.AS ETF/GOLD stijgend COPAP.PA ETFS/COPPER stijgend K AIGI.MI ETFS INDMTLDJUBS stijgend K AIGCP.PA ETFS/ALL COMDTY 9.54 stijgend B K N/A N/A 6.9 SOYO.MI ETFS SOYBEAN OIL 3.92 stijgend K PHAG.AS ETF/SILVE stijgend AIGL.MI ETFS LVSTK DJUBS 3.28 stijgend WEAT.MI ETFS WHEAT 1.00 stijgend CORN.MI ETFS CORN 1.19 stijgend GRNS.MI ETFS GRAIN DJUBS 4.29 stijgend SOYB.MI ETFS SOYBEANS stijgend AIGE.MI ETFS ENRGY DJUBS 5.14 dalend K SUGA.MI ETFS SUGAR 9.25 dalend NICK.MI ETFS NICKEL dalend COFF.MI ETFS COFFEE 1.57 dalend NGAS.MI ETFS NATURAL GAS 0.07 dalend V

21 AEX/AMX individuele aandelen AEX STOCKS WEEKLY (benchmark AEX) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI ROYAL DUTCH SH A stijgend GEMALTO stijgend UNILEVER DR stijgend TNT EXPRESS 7.58 stijgend V HEINEKEN stijgend AEX-Index stijgend B V N/A N/A 65.9 UNIBAIL RODAMCO stijgend BOSKALIS WESTMIN stijgend OCI stijgend PHILIPS KON stijgend DELTA LLOYD stijgend KONINKLIJKE DSM stijgend WOLTERS KLUWER stijgend AEGON 7.30 stijgend RANDSTAD stijgend V ING GROEP stijgend V REED ELSEVIER stijgend V AHOLD KON stijgend V AKZO NOBEL stijgend KPN KON 3.17 stijgend V VOPAK stijgend V AALBERTS INDUSTR stijgend V ALTICE stijgend V ASML HOLDING top? K ARCELORMITTAL 8.91 dalend AMX STOCKS WEEKLY (benchmark AMX) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI ARSEUS stijgend NSI 4.32 stijgend CORBION stijgend BINCKBANK 8.75 stijgend MIDKAP-Index stijgend B V N/A N/A 72.4 TKH GROUP NV stijgend V VASTNED RETAIL stijgend ARCADIS stijgend ASM INTERNATIONA stijgend ROYAL IMTECH 4.97 stijgend WERELDHAVE stijgend APERAM stijgend EUROCOMMERCIAL stijgend V POSTNL 4.49 stijgend V BRUNEL INTERNAT stijgend TEN CATE KON stijgend V SLIGRO FOOD GP stijgend NN GROUP stijgend V 57.8 USG PEOPLE N.V stijgend V TOMTOM N.V stijgend V BAM GROEP KON 3.90 stijgend V VOPAK stijgend V AALBERTS INDUSTR stijgend V AIR FRANCE - KLM 7.78 stijgend K

22 DJ Eurostoxx 50 aandelen DJ EUROSTOXX-50 WEEKLY (SX5E) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI TELEFONICA stijgend K DANONE stijgend VINCI stijgend UNILEVER DR stijgend E.ON SE NA stijgend TOTAL stijgend AIRBUS GROUP stijgend REPSOL stijgend ORANGE stijgend ENI stijgend L'OREAL stijgend STXE 50 PR stijgend B N/A N/A 66.0 IBERDROLA 6.00 stijgend CARREFOUR stijgend AIR LIQUIDE stijgend V UNIBAIL RODAMCO stijgend VIVENDI stijgend V SOCIETE GENERALE stijgend K ENEL 4.26 stijgend V AB INBEV stijgend V SANOFI stijgend V SAINT-GOBAIN stijgend ESSILOR INTERNAT stijgend V PHILIPS KON stijgend BNP PARIBAS stijgend K BBVA 9.20 stijgend L.V.M.H stijgend SIEMENS N stijgend AXA stijgend GENERALI ASS stijgend SAP SE stijgend V MUENCH. RUECK N stijgend V DAIMLER AG N stijgend INDITEX stijgend V ING GROEP stijgend V DEUTSCHE POST NA stijgend K BANCO SANTANDER 6.56 stijgend ALLIANZ SE stijgend V SCHNEIDER ELECTR stijgend NOKIA 7.15 stijgend DT TELEKOM N stijgend V BAY MOT WERKE stijgend VOLKSWAGEN AG stijgend V INTESA SANPAOLO 2.98 stijgend V DEUTSCHE BANK N stijgend V UNICREDIT 5.99 stijgend BASF SE stijgend V BAYER N AG stijgend V GDF SUEZ bodem? ASML HOLDING top? K RWE AG dalend V

23 BEL-20 aandelen BEL-20 STOCK (benchmark BEL-20) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI ELIA SYSTEM OP stijgend BELGACOM stijgend COFINIMMO stijgend DIETEREN (D) stijgend COLRUYT stijgend GBL stijgend UMICORE stijgend V TELENET GRP HLDG stijgend BEFIMMO-SICAFI stijgend BEL stijgend B AGEAS stijgend AB INBEV stijgend V BPOST stijgend V DELTA LLOYD stijgend ACKERMANS V.HAAR stijgend KBC GROEP stijgend UCB stijgend SOLVAY stijgend V DELHAIZE GROUP stijgend V GDF SUEZ bodem? BEKAERT (D) dalend Dow Jones Industrials Average LOEF TTT WEEKLY (RS Dow Jones index) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI JPMORGAN CHASE stijgend GOLDM SACHS GRP stijgend WALT DISNEY CO stijgend UNITEDHEALTH GP stijgend VERIZON COMMS stijgend PFIZER INC stijgend INTL BUS MACHINE stijgend NIKE INC CL B stijgend HOME DEPOT INC stijgend V BOEING CO stijgend GENERAL ELEC CO stijgend CHEVRON bodem? CISCO SYSTEMS bodem? THE TRAVELERS CO top? K UNITED TECH CP top? K MCDONALD'S CORP top? K M COMPANY top? K INTEL CORP dalend EXXON MOBIL dalend CATERPILLAR INC dalend MICROSOFT CP dalend V MERCK & CO dalend V AT&T dalend V DU PONT CO dalend PROCTER & GAMBLE dalend V COCA-COLA CO dalend V JOHNSON JOHNSON dalend V VISA INC dalend V AMER EXPRESS CO dalend V WAL-MART STORES dalend V

24 S&P 500 index (overzicht o.b.v. filter koop/verkoopalerts) LOEF WEEKLY benchmark S&P 500) KOERS TREND 1W 4W RS K/V RSK RSV RSI EXPEDIA stijgend K STAPLES INC top? K SCHLUMBERGER LTD stijgend K DEVON ENERG stijgend K ACCENTURE PLC stijgend K TWITTER INC stijgend K WELLS FARGO & CO top? K NEWS CORP CL A top? K THE TRAVELERS CO top? K EBAY INC top? K UNITED TECH CP top? K MCDONALD'S CORP top? K M COMPANY top? K MARRIOT INTERNL top? K ADOBE SYS top? K BEST BUY CO INC top? K FREEPORTMCMORAN dalend K FACEBOOK INC A stijgend V HOME DEPOT INC stijgend V KRAFT FOODS GRP stijgend V LOWES COMPANIES stijgend V COSTCO WHOLESAL stijgend V VIACOM INC B dalend V MICROSOFT CP dalend V GILEAD SCI dalend V MERCK & CO dalend V PACCAR INC dalend V AT&T dalend V PROCTER & GAMBLE dalend V SOUTHERN dalend V EXELON CORP dalend V COCA-COLA CO dalend V UNITED PARCEL B dalend V YAHOO! INC dalend V BERKSHRE CL B dalend V JOHNSON JOHNSON dalend V UNION PACIFIC CP dalend V VISA INC dalend V AMER EXPRESS CO dalend V QUALCOMM INC dalend V AUTOMATIC DATA dalend V WAL-MART STORES dalend V FEDEX CORP dalend V APPLIED MATL dalend V CH ROBINSON WW dalend V SYMANTEC CRP dalend V WHOLE FOODS MKT dalend V NORFOLK SOUTHERN dalend V

25 LOEF Technische Analyse LOEF Dynamische Asset Allocatie Dynamische Asset Allocatie in USD (vanaf ) Dynamische Asset Allocatie in EUR (vanaf ) Performancesimulatie dynamische asset-allocatie vanaf NB De simulatie hierboven komt tot stand op basis van discretionaire inzichten van ondergetekende chartist op basis van technische analyse vijf ETF s (blauw). WIJZIGINGEN KOMENDE WEEK GEEN thans gaat de voorkeur uit naar een zo ruim mogelijke kaspositie om op momenten van zwakte tegen gunstiger rendement-/riscoverhoudingen nieuwe initiatieven te nemen. ASSET CLASS TICKER ACTUEEL AANTAL nieuwe wijzigingen/toelichting Obligaties AGG 0% 0 Aandelen ACWI 0% 0 Grondstoffen GSG 0% 0 Vastgoed RWO 0% 0 Goud GLD 0% 0 Liquiditeiten 100% = WAAKZAAM Met vriendelijke groet, Website: Edward Loef, CFTe telefoon (0) LOEF Technische Analyse BV [email protected] 25

26 Informatie & contact Edward Loef, CFTe LOEF Technische Analyse website contact: Voor nadere informatie en/of het maken van een vrijblijvende afspraak kunt u ook telefonisch contact opnemen via DISCLAIMER LOEF TECHNISCHE ANALYSE B.V. (hierna: LTA) LTA levert onafhankelijke beleggingsresearch gebaseerd op methodieken die bekend staan als technische analyse. Op deze publicatie is de disclaimer van van toepassing. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie op toekomstige resultaten. LTA of een aan haar gelieerde onderneming of persoon kan op elk willekeurig moment directe of indirecte belangen (longen shortposities) hebben in de publicaties vermelde markten en instrumenten. KOERSDATA & KOERSGRAFIEKEN Koersdata: beurskoersen afkomstig van Reuters QuoteCentre for Metastock en VWD Groep. Grafieken: gemaakt door Edward Loef CFTe KLEUREN IN DE GRAFIEK Donkergroen Lichtgroen Rood Oranje Blauw Lichtblauw Paars Geel Zwart Rode lijn Blauwe lijn Roze lijn Groen/zwarte lijn onderin grafiek TECHNISCHE ANALYSE INTERPRETATIE - stijgende trend (long of positief of bullish) - technische correctie binnen stijgende trend (correctiefase) - dalende trend (short of negatief of bearish) - technisch koersherstel binnen dalende trend (herstelfase) - sterk opwaarts momentum tijdens stijgende trend - correctie tijdens sterk opwaarts momentum in stijgende trend - sterk neerwaarts momentum tijdens dalende trend - overdrijvingsfase (= overspannen situatie, hoog risico trendomslag) - overgangsfase tussen stijgende en dalende trend en vice versa daags simpel gemiddelde (tenzij anders vermeld) - 20 daags simpel gemiddelde (tenzij anders vermeld) - relatieve sterkte ten opzichte van een nader toegelichte benchmark - MACD afgeleid van relatieve sterkte Toelichting op het trendoverzicht FASE = stadium trendcyclus vier fasen: stijgend, topvorming, dalend, bodemvorming KT = Kortetermijn Trend afhankelijk van beurskoers t.o.v. 20-daags gemiddelde (SMA) LT = Langetermijn Trend afhankelijk van 20-daags SMA t.o.v. 120-daags SMA K/V = Koop- of Verkoop signaal/alert op basis van diverse tactische criteria TA = Technische Analyse denkrichting overeenkomstig de toelichting bij de afkorting L/S L/S = Long of Short positie op basis van het laatste koop- of verkoopsignaal ST LT = Steun langetermijn gebaseeerd op 20-daags dieptepunt (laagste notering) ST KT = Steun kortetermijn gebaseerd op 5 daags dieptepunt (laagste notering) Koers = Beursnotering gebaseerd op laatst bekende koersinformatie W KT = Weerstand kortetermijn gebaseerd op 5-daags hoogtepunt (hoogste notering) W LT = Weerstand langetermijn gebaseerd op 20-daags hoogtepunt (hoogste notering) RS = Relatieve Sterkte indicator meet out- of underperformance RSI = Relatieve Sterkte Index indicator voor overbought (> 70) of oversold (< 30) = koersdaling onder de genoemde korte of langetermijn steun = koersstijging boven de korte of langetermijn weerstand HK = historie koop aantal verstreken perioden sinds het laatste koopsignaal HV = historie verkoop aantal verstreken perioden sinds het laatste verkoopsignaal RSK = historie relatieve koop aantal verstreken perioden sinds het laatste relatieve koopsignaal RSV = historie relatieve verkoop aantal verstreken perioden sinds het laatste relatieve verkoopsignaal M = momentum kracht van de beweging Behaalde rendementen in het verleden zijn geen garantie voor toekomstige resultaten 26