Natuurmanagement Biotoop- Heide

Transcriptie

1 Natuurmanagement Biotoop- Heide

2 Begin 19 de eeuw Grootste uitbreiding heidelandschap (woeste grond) De mens vecht om er te overleven.

3 schapen geen bomen constant bezig Armoedige kledij hond Struikhei

4 Begin 21 ste eeuw : natuurbeheer om de heide te laten overleven

5 Natuurgebieden en habitat meestal klein en versnipperd

6

7 Vergroten en verbinden is dus nodig!!

8 Concentratie van mest en voedingsstoffen

9 Natuurstreefbeelden Wat is een natuurstreefbeeld? Geef de definitie? Geef een voorbeeld van een natuurstreefbeeld?

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23 Habitattypes Natura 2000 = natuurstreefbeelden Mineraal arme oligotrofe wateren van de Atlantische zandvlakten Oligotrofe tot mesotrofe stilstaande wateren met vegetatie behorend tot Littolletalia uniflorae en/ of Isoëto- Nanojuncetea Aangetast hoogveen waar natuurlijke regeneratie nog mogelijk is Overgangs- en trilveen Slenken en veengronden met vegetatie behorend tot het Rhynchosporion Noord-Atlantische vochtige heide met Erica tetralix Open grasland met Corynephorus- en Agrostis-soorten op landduinen Droge Europese Heide Psammofiele heide met Calluna en Genista Juniperus communis-formaties in heide of kalkgrasland

24

25 5 gele kroonbladen Tegenoverstaande bladeren Grijsviltig behaard Rode gesteelde klieren op kelkbladen Moerashertshooi

26 Pijpenstrootje Vormen van dichte pollen. stengel met maar 1 knoop die helemaal aan de basis zit. Dus het lijkt een stengel zonder knopen. Op de overgang van de bladschede naar de bladschijf een dichte kraag van haartjes paarse meeldraden

27 Pitrus Veldrus Biezeknoppen Stijve glanzend groene stengel. Lang schutblad in verlengde van stengel alsof de stengel doorloopt. Bloeiwijze lijkt zo uit de stegel te komen. Stengel is volledig gevuld met merg (geen ladder).

28 Bochtige smele Bochtjes in de stengel en bloemstelen Priemvormige bladeren

29 Veenmos Zijtakken in bundeltjes van 2-8 Aan de top komen takjes samen = een soort dicht kopje van takjes Is als een spons

30 Vochtige en natte heide Noord-Atlantische vochtige heide met Erica tetralix Aangetast hoogveen waar natuurlijke regeneratie nog mogelijk is Overgangs- en trilveen Slenken en veengronden met vegetatie behorend tot het Rhynchosporion

31 Gewonde dopheide De typische soort van de vochtige heide Optimaal standplaats is nat met geringe schommelingen Vermesting en verzuring Pijpenstoortje wordt dominant

32 Beenbreek kwelplaatsen met permanente grondwatervoorziening en goede doorluchting Op veen of zure zandgronden Geringe schommelingen van het grondwater Vooral in grote gebieden nog met goede waterhuishouding max stifstofdepositie tussen 7 en 14 kg/ha/jaar

33 Klokjesgentiaan In vochtig heischraal grasland of in Natte heide! Verzuring nadelig voor de kieming, bekalken kan nodig zijn Plaggen en maaien kan de soort ten goede komen Bijna alle groeiplaatsen buiten de Kempen zijn verdwenen

34 Veenbies Soort van intacte natte heide Erg natte standplaatsen Watertafel in zomer slecht enkele decimeter onder maaiveld Vooral nog in grote heidegebieden

35 Rompgemeenschap met Pijpenstrootje Door uitdroging, voedselaanrijking, brand of stopzetten van beheer Nu algemeen in heidegebieden Vaak uiterst soortenarm

36 Bont dikkopje: Overgang van bomen naar grasland en heide Vaak in de buurt van kleine open waters Waardplant zijn grassen zoals Pijpenstrootje Op geringe afstand van de bosrand of in het bos Op vegetaties die al meerdere jaren niet gemaaid worden

37 Moeraswolfsklauw Een pionierssoort Typisch op plagplekken of langs paden Naakte vaste voedselarme vochtige bodem nodig Kruidlaag is meestal ijl

38 Kleine zonnedauw Typische plant van vochtige plagplekken op de heide

39 Witte snavelbies Staat meestal op lagere nattere delen dan Bruine snavelbies Grondwater best nooit dieper dan 20 cm Vaak venige standplaatsen

40 Bruine snavelbies en een slenk vol met Bruine snavelbies In slenken meestal langer pionierskarakter door schommelende waterstand

41 Gewoon veenmos

42 Hoogveen-veenmos

43 Lavendelheide, een soort van het hoogveenachtige heide

44 Eenaarig wollegras, ook een soort van hoogveenachige heide

45 Vennen Mineraal arme oligotrofe wateren van de Atlantische zandvlakten Oligotrofe tot mesotrofe stilstaande wateren met vegetatie behorend tot Littolletalia uniflorae en/ of Isoëto- Nanojuncetea

46

47 Oeverkruid Smalle bladeren Kale bodem Kleine planten

48

49 Waterlobelia Zeer zeldzaam in Vlaanderen Zuur voedselarm water Bodem zonder sliblaag

50 Vlottende bies zwak gebufferd water een beetje organisch materiaal kan

51 Knolrus, kan ook in het water groeien. Dominant meer ammonium, lagere ph vaak samen met veel veenmossen

52 Gevlekte witsnuitlibel met uitsterven bedreigd, alle witsnuitlibellen vinden we in oligotroof tot mesotroof water Vaak plassen met veenmostapijten Best bos in de omgeving De Noordse witsnuitlibel en de venwitsnuitlibel zijn de meest typische soorten voor zuur voedelarm venwater.

53 Venwitsnuitlibel Noordse witsnuitlibel

54 De Gerande oeverspin, jaagt in lage vegetatie maar ook op en in het water

55 Carabus clathratus Oevers van voedselarme vennen Kan onder water jagen naar slakken, bloedzuigers en insectenlarven Zou tot 15 min onderwater kunnen blijven Heeft open oevervegetatie nodig.

56 Droge heide Open grasland met Corynephorus- en Agrostis-soorten op landduinen Droge Europese Heide Psammofiele heide met Calluna en Genista

57

58 Bastaardzandloopkever, net als de Groene zandloopkever een keversoort van open, zandig terrein

59 Witbaardzandbij een van de vele zandbijen Sommige soorten graven horizontale gangen andere verticale

60 Buntgras en Ruig haarmos, aangepast aan zeer droge omstandigheden

61 Kraakloof, een korstmos. Kostmossen vind je op zand maar ook tussen oude stuikheide. Korstmossen op zand zijn zeer gevoelig voor betreding

62 Zandblauwtje komt ook voor in soortenrijke struisgraslanden. Samen met mannetjesereprijs, gewone veldbies, brem en schapenzuring

63 Droge heide Open grasland met Corynephorus- en Agrostis-soorten op landduinen Droge Europese Heide Psammofiele heide met Calluna en Genista

64 dynamische cyclus in de heide gras struweel, bos Pijpenstrootje Heidehaantje

65 Struikhei Symbiosesystemen met schimmels in de wortels Struikheidestruiken leven slechts enkele tientallen jaren Veel korstmossen in oude heide

66 Bochtige smele Samen met Pijpenstrootje de vergrasser van de heide Staat op droge bodem Een beetje vocht en je hebt Pijpenstrootje

67 Kruipbrem, kensoort van de droge heide. Er zijn 3 Genista soorten in Vlaanderen, Kruip-, Stekel- en Verfbrem. Alle drie komen zij het meest voor op heideterreinen met wat leem of wat meer humus in de bodem. Verfbrem vinden we niet meer op de heide

68 Stekelbrem Europese habitatrichtlijn, 2 soorten droge heide: Psammofiele heide: psammos = grieks voor zand (zeer voedselarm droog en zuur, jonge bodem, geen bodemprofiel) code = 2310 Samen in mozaïek met landduinen met buntgras en struisgrassoorten Droge Europese heide: bodem met profiel (podzolbodems) Indien iets voedselrijk, wat meer leem in de bodem overgang naar heischraalgrasland

69 Rode dopheide Een Atlantische soort Droog tot vochtige bodem (droger dan Gewone dopheide)

70 Welke beheermaatregelen ken je?

71 Case 1 Hoe zou je het natuurbeeld dat je hier ziet omschrijven? Is het natuurbeeld dat je hier ziet een natuurstreefbeeld voor heidebeheer? Zo ja, welk beheer ga je voeren om het te bewaren? Zo nee, welk natuurbeheer ga je voeren om het natuurbeeld te wijzigen?

72

73

74 Plaggen Chopperen Maaien Branden Stootbegrazing Verstoring Afvoer nutriënten Afvoer mineralen Frequentie Zorgen voor structuur Zorgen voor pionier

75 Heidebeheer case 2 Welke natuurstreefbeelden herken je op deze foto? Welk beheer ga je voeren om deze streefbeelden te bewaren?

76

77 Heidebeheer case 3 Welk natuurbeeld zie je op deze foto? Is dit een natuurstreefbeeld voor heidebeheer? Zo ja, welk beheer ga je voeren om dit natuurbeeld te behouden? Zo nee, welk beheer ga je voeren om een ander natuurbeeld te ontwikkelen?

78

79 Bedreigingen voor de heide, case Welk natuurstreefbeeld zie je op de foto hierboven? Welk Europees beschermd habitattype is dit? Zoek de LSVI-tabel op van dit type? Wat zijn de gevolgen van verzuring en vermesting volgens deze LSVI-tabel?

80

81 Beheerkosten case een heidegebied van 20 ha de basisbeheermaatregel op heel de oppervlakte is begrazing er wordt ook 2 ha boomopslag verwijderd er wordt in totaal 1 ha geplagd er wordt 1ha gemaaid

82 Beheerkosten case Ingreep 20 ha begrazen 2 ha boomopslag verwijderen 1 ha plaggen 1 ha maaien totaal Kost