Wat is er anders na 1 januari 2016?

Transcriptie

1

2 Wat is er anders na 1 januari 2016? Archeologie in de erfgoedwet (en omgevingswet) Joost Kuggeleijn (OCW, E&K) Marjolein Verschuur (OCW, RCE) SIKB velddag, 24 september 2015

3 Inhoud presentatie Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Erfgoedwet en Omgevingswet Inhoud Besluit Erfgoedwet Archeologie Overgangsrecht Erfgoedwet: opdrachtgever, bevoegde overheid en uitvoerder Toezicht en handhaving Rol rijksoverheid 3

4 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel het verrichten van opgravingen 5.1 Opgravingsverbod Het is verboden zonder certificaat daartoe handelingen te verrichten met betrekking tot het opsporen, onderzoeken of verwerven van cultureel erfgoed of onderdelen daarvan, waardoor verstoring van de bodem, of verstoring of gehele of gedeeltelijke verplaatsing of verwijdering van een archeologisch monument of cultureel erfgoed onder water optreedt. Nieuw: Aanscherping onder water 4

5 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel het verrichten van opgravingen 5.2 en 5.3 Certificerende instellingen - Certificaten worden verstrekt door certificerende instellingen. - Dit zijn private organisaties die geaccrediteerd zijn door de Raad voor Accreditatie (RvA) - Het verstrekken van certificaten is een marktactiviteit, zij zullen kosten in rekening brengen bij de aanvrager van een certificaat. - De hoogte van deze kosten wordt bepaald door de activiteiten die de CI moet verrichten om vast te kunnen stellen dat de aanvrager van het certificaat voldoet aan de door het veld uitgewerkte norm. Nieuw: Vergunningstelsel wordt vervangen door certificatiestelsel 5

6 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel het verrichten van opgravingen Artikel 5.4 Voorwaarden certificaat - Een opgraving moet op professionele wijze verricht worden. - Het op professionele wijze verrichten van een opgraving betekent ook dat de vondsten worden geconserveerd, gedocumenteerd en dat over de opgraving een rapport wordt opgesteld. - Een CI trekt een certificaat in indien een certificaathouder opgravingen niet op professionele wijze verricht. Nieuw: Vergunningstelsel wordt vervangen door certificatiestelsel Definitie opgraving is verbreed 6

7 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel het verrichten van opgravingen Artikel 5.5 nadere regels rond certificering Een nadere uitwerking van het certificeringsstelsel voor het verrichten van opgravingen kan plaats vinden bij lagere regelgeving: - uitwerking van de norm tot het verrichten van opgravingen op professionele wijze + vaststelling door minister - aanvraagprocedure voor certificerende instellingen - werkzaamheden en werkwijze van de CI (audits, maximering tarieven, faillissement) - uitwisseling van informatie tussen RvA, CI s en M Nieuw: Vergunningstelsel wordt vervangen door certificatiestelsel. 7

8 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel het verrichten van opgravingen 5.6 melden opgraving en overdragen vondsten en rapporten - melding bij de minister van aanvang opgraving (door certificaathouder) - melding bij de minister van de eerste bevindingen binnen 2 weken na voltooiing opgraving - binnen 2 jaar na voltooiing opgraving conservering van aangetroffen vondsten en overdracht opgravingsdocumentatie aan de eigenaar - binnen 2 jaar na voltooiing opgravingsrapport aan de minister, de eigenaar en bevoegd gezag - de minister kan ontheffing verlenen van de voorschriften Nieuw: Dit artikel is inhoudelijk niet gewijzigd, alleen vergunninghouder is vervangen certificaathouder. 8

9 Wat staat er in de erfgoedwet en wat is er anders? Artikel eigendom, depot, meldingsplicht toevalsvondst/ waarneming en informatiesysteem Artikel 5.7 eigendom van archeologische vondsten Artikel 5.8 in stand houden depots Artikel 5.9 opslag van archeologische vondsten Artikel 5.10 archeologische toevalsvondst Artikel 5.11 waarneming Artikel 5.12 informatiesysteem Artikel 5.13 wijze van melding Nieuw: - Alleen redactionele wijzigingen - Artikel 5.13 gemoderniseerd, we hebben het niet meer over formulieren 9

10 Omgevingswet: Alle bepalingen die te maken hebben met de fysieke leefomgeving Archeologische monumentenvergunning (art. 11 lid 2) Schadevergoeding (art. 22 e.v.) Rekening houden met archeologische waarden in bestemmingsplan (art ) Ontheffing projecten < 100m2 (art. 41a) Verbinden voorschriften archeologisch onderzoek (art. 41) Stillegbepaling (art. 56) Erfgoedwet: Bepalingen ter bescherming roerend en onroerend erfgoed Aanwijzen rijksmonumenten (art. 3) Opgravingsverbod (art. 45) Opgravingsvergunning (art. 47, 48) Meldingsplichten aanvang, toeval, waarneming (art. 46, 53, 54) Eigendom, depot, opslag (art. 50, 51, 52) Archeologisch informatiesysteem (art. 55) Handhaving en toezicht (art. 63) 10

11 Wat verandert er met de omgevingswet? Vergunningverlening rijksmonument naar gemeentelijk niveau. Minister OCW krijgt advies- en instemmingsrecht Gemeente krijgt ook de bevoegdheid tot stilleggen werkzaamheden in geval van toevalsvondsten Opdracht tot het rekening houden met (te verwachten) archeologische waarden bij het opstellen van omgevingsplan wordt gecontinueerd. Bestemmingsplan -> omgevingsplan 11

12 Inhoud Besluit Erfgoedwet Archeologie Drie uitzonderingen: Universiteiten Metaaldetectie Amateurverenigingen Nadere regels rondom certificering: Vaststellen richtlijn Eisen aan certificerende instelling Werkzaamheden certificerende instelling Geldigheid certificaat Schorsing of intrekking aanwijzing certificerende instelling Faillissement of surseance van betaling Informatieverstrekking aan minister 12

13 Overgangsrecht 1. Opgravingen die onder de opgravingsvergunning zijn aangevangen worden ook onder dat regime afgerond. 2. Gedurende 1 jaar na inwerkingtreding is het toegestaan o.b.v. de opgravingsvergunning een opgraving te verrichten. Na dat jaar is een certificaat verplicht. 3. De eerste 2 jaar na inwerkingtreding kan de Minister CI s aanwijzen, die nog niet beschikken over een accreditatie. Na die 2 jaar moet de CI geaccrediteerd zijn. Factsheet overgangsperiode voor eind 2015 beschikbaar 13

14 Erfgoedwet: opdrachtgever, bevoegde overheid en uitvoerder Geen wijzigingen in verantwoordelijkheden en bevoegdheden Opdrachtgever - Voldoet aan de voorwaarden van de omgevingsvergunning - Schakelt gecertificeerd bedrijf in - Erfgoedwet: bij opgraven hoort ook uitwerken, conserveren en rapporteren Bevoegde overheid Bevoegdheden geregeld in de omgevingswet. - PvE als voorschrift opnemen - Financiële zekerheidsstelling? 14

15 Erfgoedwet: opdrachtgever, bevoegde overheid en uitvoerder Uitvoerder - Certificering Interne / externe audits Register 15

16 Rol rijksoverheid Minister - Vergunningverlening vervalt (opgravingsvergunning en monumentenvergunning) - Vaststellen normdocument - Aanwijzing CI - Toezicht en handhavingstaken RCE certificeren 16

17 Toezicht en handhaving: rollen rijksoverheid en CI De minister heeft een stelselverantwoordelijkheid Toezicht op publieke normen (wetsartikelen) zoals: Meldingsplicht, Conserverings- en rapportageplicht Overdracht van vondsten en documentatie Opgraafverbod oftewel toezien dat een bedrijf dat opgraaft een certificaat moet hebben. Dit betekent dat de minister niet direct toezicht hoeft te houden op de professionele uitvoering van opgravingen. Dit is een taak van de CI, die toetst naleving van certificaat en kan intrekken. De minister kan de aanwijzing van CI S intrekken of schorsen Universiteiten: geen certificering, maar wel gebonden aan normen. Rijk houdt toezicht 17

18 Verplichte / niet verplichte certificering - Wettelijke grondslag is het opgravingsverbod, verplichte certificering voor die activiteiten waarbij de bodem ook daadwerkelijk wordt verstoord. - Een certificaat wordt verstrekt voor opgraven, niet onderdelen daarvan. Niet verplicht is certificering van: bureauonderzoek, PvE, depot en specialistisch onderzoek. 18