Leerlijn taalontwikkeling groep 1

Transcriptie

1 Leerlijn taalontwikkeling groep 1 Spreken Uitbreiden actieve woordenschat Woordvorming ( werkwoordsvormen en meervoud ) Zinsbouw ( 4 á 5 woorden) Zelf een verhaaltje vertellen Logisch rangschikken / rubriceren van voorwerpen en plaatjes, ook verwoorden Luisteren Passieve woordenschat Luisteren naar verhalen Kritisch luisteren met een opdracht uitvoeren Luisterhouding 5 á 10 minuten Taal/ denken Beredeneren d.m.v. een serie plaatjes Oorzaak / gevolg Middel / doel Logisch rangschikken met plaatjes in de tijd en/of een verhaal Rubriceren en classificeren van begrippen als groot/klein, dik/dun, hoog/laag Tijd Vandaag, morgen, gisteren Ochtend, middag, avond Dagen van de week Kalender Klok Seizoenen Verschil jong/oud, eerste/laatste, toen/nu/straks Schriftoriëntatie Aanbieding van boeken, woorden en letters Belangstelling voor schrift Beweging van het schrijven Auditieve discriminatie Woord in een reeks ( eigen naam of zelfst. naamwoord ) Trefwoorden in een verhaal Verschil horen tussen woorden Oriëntatie op rijmen Auditief geheugen Verhaal terugvertellen Eenvoudig liedje / versje reproduceren 1 á 2 opdrachten uitvoeren Nazeggen van zinnen ( 4 á 5 woorden ) Nazeggen van m-k-m woorden: o Met voorbeeld 3 woorden o Zonder voorbeeld 2 woorden Nazeggen van onzinwoorden

2 Methodes ----Taalact. programma voor kleuters ----Schatkist ----BAS Hoekenwerk In groep 1 is een lees-schrijfhoek, waarin kinderen prentenboeken lezen, woorden opzoeken en/of naschrijven en taalspelletjes doen. Tijdsbesteding Op het rooster staat 3 ¾ uur voor taalontwikkeling, maar er gebeurt meer : Kringgesprek Voorlezen Taalspelletjes tijdens Arbeid Naar Keuze (ANK) School tv. ***In de planning staat het opzetten van een klassenbibliotheek Overgang Als de kinderen doorstromen naar groep 2, moeten ze veel van de hierboven genoemde onderdelen beheersen. Zorgleerlingen Extra aandacht bij kringactiviteiten Oefenen in de zgn. kleine kring Tijdens ANK met 1 of 2 kinderen apart oefenen

3 Leerlijn taalontwikkeling groep 2 Spreken Actieve woordenschat: Woordvorming ( werkwoordsvormen, meervoud en verkleinwoorden ) Zinsbouw: ( in 6 a 7 woorden antwoord geven op vragen of iets kunnen vertellen ) Verhaalopbouw: chronologisch Zelf een verhaaltje durven vertellen Logisch rangschikken / rubriceren van voorwerpen en plaatjes naar situaties en kunnen verwoorden ( 5 voorwerpen / plaatjes ) Luisteren Passieve woordenschat: Luisteroefeningen; luisteren naar verhalen Fouten ontdekken in een verhaal: Kritisch luisteren met een opdracht uitvoeren Concrete begrippen Abstracte begrippen Tijd / ruimte Nazeggen van 5 woord-zinnen Luisterhouding: 15 a 20 minuten Taal/denken Beredeneren d.m.v. een serie plaatjes Oorzaak / gevolg (Wat doe je als ) Middel / doel (Wat heb je nodig om ) Logisch rangschikken met plaatjes in de tijd en/of een verhaal Rubriceren en classificeren van begrippen als groot/klein, dik/dun, hoog/laag Tijd Vandaag, morgen, overmorgen, gisteren, eergisteren Ochtend, middag, avond Dagen van de week Maanden van het jaar Vergelijken: dag / week / maand / jaar Kalender Klok Seizoenen Verschil jong/oud, eerste/laatste, toen/nu/straks, vlug/langzaam Klank en rijm Welk woord begint met een a? B OO M : welke letter zei ik als eerst, in het midden, als laatst? Noem eens een letter / woord / zin Welke twee woorden klinken hetzelfde vooraan: muis koe maan? Welk woord rijmt op kaars: boek, paars Zet een streep onder de woorden die wel / niet rijmen Laatste en eerste woord horen welk woord zeg ik als eerst / laatst?

4 Schriftoriëntatie Ontluikende geletterdheid Belangstelling voor schrift, geschreven taal / tekst Beweging van schrijven: schrijf[patronen Schrijven van eigen naam Woorden n.a.v. plaatjes naschrijven of stempelen Woord: eerste/middelste/laatste letter kunnen aanwijzen Koppelen van geschreven taal naar gesproken taal: letters en woorden Bewust maken van de plaats van de letters, woorden en zinnen Zinnen: begin en eind kunnen aanwijzen/ eerste en laatste woord kunnen aanwijzen Begrippen in: letters/woorden, eerste/laatste/middelste/ midden, rechts/links, onderaan/bovenaan, vooraan/achteraan Onderscheidt zien tussen een cijfer/letter/woord/zin Auditieve synthese 2 3 woorden samenvoegen tot een woord 2 3 lettergrepen samenvoegen tot een woord Het kunnen opbouwen van woorden uit letters: klanken samenvoegen tot een woord: B OO M ( met en zonder visuele ondersteuning ) Auditieve analyse Voor elk woord in een zin ( 3 5 woorden ) een: blokje leggen, klappen, lopen BOOM = B OO M Eerste en laatste letter horen in een woord Eerste en laatste woord horen in een zin Woorden verdelen in lettergrepen: woorden klappen Plaatjes sorteren op gelijke begin/eindklank Rijmwoorden: plaatjes benoemen, 2, 3 of 4 rijmplaatjes bij elkaar zoeken Auditieve discriminatie Woord in een reeks ( eigen naam of zelfst. naamwoord ) horen Trefwoorden in een verhaal Verschil horen tussen woorden Oriëntatie op rijmen Herkennen van begin/midden en eindklank Herkennen van gelijke symbolen: letters, woorden en zinnen Auditief geheugen Verhaal terugvertellen Eenvoudig liedje / versje reproduceren 3 a 4 opdrachten uitvoeren Nazeggen van mkm woorden: o met voorbeeld 4 woorden o zonder voorbeeld 3 a 4 woorden 3 a 4 cijfers nazeggen Nazeggen van onzinwoorden Nazeggen van zinnen ( 6 á 7woorden )

5 Objectivatie Verschil horen tussen korte/lange woorden Verschil horen van korte/lange zin Woorden klappen in een zin Eigen voornaam en achternaam klappen Weten uit hoeveel klapjes je eigen naam en andere woorden bestaan Visuele discriminatie Herkennen van gelijke letters en woorden Zingeving Letters zijn er om te lezen Methodes ----Taalact.programma voor kleuters ----Schatkist ----BAS ---- Wat zeg je? Hoekenwerk/ Arbeid Naar Keuze (ANK) Leeshoek: prentenboeken lezen Taalhoek: woorden naschrijven of stempelen, taalspelletjes Schrijfhoek: schrijfpatronen overtrekken of natekenen, woorden naschrijven of stempelen Tijdsbesteding op het rooster staat 3 ¾ uur voor taalontwikkeling, maar er gebeurt meer : Kringgesprek; onder andere luisteren naar elkaar Voorlezen: boekoriëntatie, navertellen van het prentenboek Taalspelletjes uit de kast tijdens Arbeid Naar Keuze of in de kring Taalopdrachten uit bovengenoemde methodes Computerprogramma: Bas gaat digitaal Letters aanleren Schooltv ***in de planning staat het opzetten van een klassenbibliotheek Overgang De leerlingen moeten de meeste van de bovengenoemde punten beheersen willen ze kunnen doorstromen naar groep 3. Zorgleerlingen Extra aandacht bij kringactiviteiten Oefenen in de zgn. kleine kring Tijdens ANK met 1 of 2 kinderen apart oefenen