Feiten over de riolering

Transcriptie

1 Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig waterketenbeheer PRESTATIES 1

2 17. km riolering (28) Gemengd stelsel Gescheiden Verbeterd gescheiden Totaal vrijvervalriolering Mechanische riolering Transportpersleiding Totaal riolering 49. km 27. km 11. km 87. km 15. km 5.5 km 17. km Hoeveelheid vrijvervalriolering naar gemeentegrootte Gemeenten > 2. hebben meer gescheiden stelsel. (exclusief drukriolering) 2

3 Kilometer vrijvervalbuis per woning (excl. drukriolering) Vanaf 2. inw. neemt meter buis per woning af. Meter stelsel nog meer door meer gescheiden stelsel. (1 m. gescheiden stelsel = 2 m. buis; 1 m. gemengd stelsel = 1 m. buis) Aangesloten verhard oppervlak Aangesloten oppervlak in m2/vrijvervalwoning 25 2 m2 / %bedrijventerrein m2 per 'vrijvervalwoning' % bedrijventerrein < >1 gemiddeld Hoe groter de gemeente, hoe kleiner het afvoerend verhard oppervlak (daken, straten, bedrijventerreinen) per woning. 3

4 Leeftijd riolering Hoe groter de gemeente, hoe meer stelsel van voor % Vervangingspiek komt eraan % vrijvervalstelsel 2% 15% 1% 5% % < 195 '5-'59 '6-'69 '7-'79 '8-'89 '9-'99 '-'3 Periode van aanleg 4

5 Gerealiseerde, geplande en noodzakelijke vervanging Kleinste gemeenten en gemeenten inw. realiseren relatief veel vervanging. Grootste gemeenten plannen weinig vervanging en plannen als enige categorie minder dan zij technisch noodzakelijk achten (vervangingsachterstand). Berging in randvoorzieningen per woning op gemengd stelsel Bergbezinkvoorzieningen per 'gemengde woning' liter berging < >1 gemiddeld liter berging per 'gemengde woning' Milieuinspanning: Hoe groter de gemeente, hoe minder berging in randvoorzieningen per woning op gemengd stelsel (niet gecorrigeerd voor aangsloten verhard oppervlak). 5

6 Milieu-inspanning: afkoppelen Afkoppelen (% gemengd) % afgekoppeld tot totaal 2 < >1 gemiddeld Gerealiseerde % afkoppelen gemengde stelsel is voor alle gemeentegrootten ongeveer gelijk. Gemeenten <5. inw. plannen meer afkoppelen dan grote gemeenten. Als planning is gerealiseerd koppelen gemeenten 2-5 relatief veel af (12.1%) en 1 + weinig (7,8%). Afkoppelen en randvoorzieningen opgeteld Milieuinspanning gerelateerd aan gemiddelde, gemengd stelsel 3, 2,5 relatieve waarde 2, 1,5 1, relatieve afkoppelinspanning relatieve aanleg BBB totaal,5, < >1 gemiddeld De milieuinspanning neemt af bij gemeenten groter dan 5.. (gemiddelde = 1) 6

7 Milieuinspanning: buitengebied Buitengebied: nog aan te sluiten woningen/1 woningen nog aan te sluiten woningen/1 woningen 45, 4, 35, 3, 25, 2, 15, 1, 5,, gemiddeld In 24 geplande aansluitingen voor de periode t/m 21. Hoe kleiner de gemeente, hoe groter de opgave. Resultaat: 99,3% aangesloten op de riolering. 52. woningen hebben een iba. Bijna alle woningen op riolering % huishoudens aangesloten ,3% aangesloten op de riolering. Circa 52. woningen hebben een iba. 7

8 Bedrijfsvoering: gegevensbeheer verwerking revisiegegevens 1% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% < 1 jr 1 < 4 jr > 4 jr geen digitaal systeem* % gemiddeld % van de gemeenten Hoe groter de gemeente, hoe sneller revisiegegevens verwerkt worden, m.u.v. gemeenten > 25.. Ontbreken van digitale systemen vrijwel alleen bij gemeenten kleiner dan 2.. Stand van zaken per 1 januari 25, veel verbeteringen voorgenomen. Bedrijfsvoering: inspectie en reiniging Gemiddelde jaarlijkse inspectie en reiniging gemiddeld % per jaar inspectie (% vrijverval) reiniging (% vrijverval) 2 < >1 gemiddeld De verschillen naar omvang gemeente zijn beperkt. 8

9 MIDDELEN EN MENSEN Binnendienst (naar omvang gemeente) Personeel binnendienst per fte fte binnendienst (25) fte binnendienst/ 1 km buis 2 1 < >25 totaal De kleinere en de grootste gemeenten hebben de meeste mensen in dienst per 1. km buis. 9

10 Gemeentelijke investeringen (indicatief) Vervanging Afkoppelen Huidig milieubeleid (overstorten) Grondwater 6 mld. euro 2 mld. euro 1 mld. euro 1 mld. euro Nieuwe maatregelen: Verbetering waterkwaliteit (KRW) Bestrijding wateroverlast (NBW) p.m. p.m. Rioolheffing in de tijd Feitelijke en verwachte ontwikkeling rioolheffing Gemiddelde heffing (COELO) Prognose voor gemiddelde rioolheffing (Stichting RIONED, 25) Niet gecorrigeerd voor inflatie stijgt de rioolheffing tussen 25 en 215 met circa 85%. Oorzaken stijging: Financieringslasten van vervanging, milieumaatregelen en inflatie. 1

11 Rioolheffing en kosten per inw. Rioolheffing en kosten per inwoner /inwoner 6 4 rioolheffing per inwoner (28) kosten per inwoner (28) >25 gem Kosten per inwoner nemen af naar gemeentegrootte en stijgen weer bij gemeenten > 25. inw. Kosten het laagst bij gemeenten tussen de 1. en 25.. Rioolheffing en kosten per meter buis 25, 2, 15, 1, rioolheffing per m buis kosten per m buis 5,, >25 gem De kosten per m buis* zijn voor gemeenten > 25. aanzienlijk hoger. * Op basis van kostenkengetallen is drukriolering voor 2% meegeteld. 11

12 Perceptiekosten belastingen Kosten belastingheffing en -inning 6,% 5,% % van de opbrengsten 4,% 3,% 2,% 1,% Reeks1,% waterschappen gemeenten SAMENHANGEN IN INVESTERINGEN 12

13 Extra investering vanwege aanvoer regenwater op rwzi: 8-7 per woning kosten voor gemengd per woning Haskoning/HHNK, alleen actief slibsysteem Haskoning/HHNK, actief slibsysteem en zandfiltratie Haskoning/HHNK, actief slibsysteem en zand- en actief koolfiltratie Haskoning/HHNK, actief slibsysteem en zandfiltratie en oxidatie Grontmij, studie voor Delfland Gebaseerd op onderzoek rekenkamercommissie Veluwe Uitgangspunt: 1% afwezigheid regenwater op de rwzi. Extra investering vanwege afkoppelen 17 tot 64 euro per woning Meerkosten van afkoppelen per woning 7 6 Meerkosten [ /woning] % gemiddeld 9% 1% = gemeente waar 1% goedkoper werkt en 9% duurder. 9% is de gemeente waar 9% goedkoper werkt en 1% duurder. Afkoppelen = gemengd stelsel vervangen door gescheiden stelsel 13

14 Financiële samenhang riolering en wegbeheer: per woning kosten verharding boven sleuf per woning ( ) per woning gemengd stelsel verbeterd gemengd stelsel gescheiden stelsel verbeterd gescheiden stelsel systeemtype kosten verharding boven sleuf per woning ( ) De aanlegkosten van sleuf + het wegdek boven de sleuf bedragen per woning 3. tot 5. euro. Sleuf-wegdek-kosten bedragen circa 4% van de vervangingsinvesteringen. Conclusie: Directe financiële samenhang tussen weg en riolering factor 7 tot 4 hoger dan tussen riolering en rwzi. SCHAALVERSCHILLEN 14

15 Productie = Proces Transport = Ruimte Drinkwaterwinning = ruimte Bodem, water = ruimte Drinkwaterbereiding = proces Rioolwaterzuivering = proces Drinkwaterdistributie = ruimte Riolering = ruimte Ontwikkeling aantal gemeenten Verdeling over 5% 45% 4% 35% percentage 3% 25% 2% % 1% 5% % Minder dan 5 duizend 5 duizend tot 1 duizend 1 duizend tot 2 duizend 2 duizend tot 5 duizend 5 duizend tot 1 duizend 1 duizend of meer Aantal gemeenten onder 2 duizend neemt af (van 7% naar 4%), daarboven neemt aantal toe. Aantal gemeenten in 21: 43 15

16 Kleinere gemeenten Meer riool per inwoner Vrijvervalstelsel is jonger o.a. door meer vervanging Plannen meer dan technisch noodzakelijke vervanging Meer aansluitingen buitengebied gerealiseerd Meer bergbezinkbassins gebouwd Meer afgekoppeld Relatief veel personeel Gegevensbeheer is matig op orde Duurder per inwoner Middelgrote gemeenten Koppelen het meeste af Bouwen relatief veel bergbezinkbassins Relatief veel vervanging Gegevensbeheer redelijk op orde Minste medewerkers in dienst Laagste kosten 16

17 Grootste gemeenten Minste meter buis per inwoner Koppelen het minst af Minste aantal bergbezinkbassins Vervangen het minst en vervangen minder dan zij technisch noodzakelijk achten Hebben het gegevensbeheer redelijk op orde Hebben veel mensen in dienst Zijn het duurst DOELTREFFEND? DOELMATIG? 17

18 Doeltreffend? (Minder maatregelen?) Milieuinspanning gerelateerd aan gemiddelde, gemengd stelsel 3, 2,5 relatieve waarde 2, 1,5 1, relatieve afkoppelinspanning relatieve aanleg BBB totaal,5, < >1 gemiddeld Als gemeenten > 1. inw de benchmark is, zijn de inspanningen van kleinere gemeenten groot. Doelmatig? (Hoge kosten?) 25, 2, 15, 1, rioolheffing per m buis kosten per m buis 5,, >25 gem Waarom zijn de kosten per eenheid product in de grootste gemeenten veel hoger? 18