Aon Actualiteitenseminar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aon Actualiteitenseminar"

Transcriptie

1 Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen. Met name kijkt hij hierbij naar de dalende creditratings van herverzekerd fonds heeft verzekeraars en de stand van zaken van de regelgeving op dit gebied. meerwaarde herverzekerde fondsen hoeven geen rekening meer te houden met kredietrisico op de verzekeraar 1

2 Reactie DNB Brief DNB 20 september 2010 aan herverzekerde fondsen: 1. Bestaand beleid blijft van toepassing totdat wet is aangepast 2. Uitstel herstelplan voor fondsen met tekort a.g.v. kredietrisico gehandhaafd 3. Kredietrisico is aanwezig, ook als daar o.g.v. wet- en regelgeving geen rekening mee hoeft worden gehouden 4. Na aanpassing wet- en regelgeving zal DNB fondsen informeren over consequenties voor toezicht Kredietrisico en FTK 1. Afslag op de vordering op de verzekeraar bij rating lager dan AA - 2. Vereist Eigen Vermogen (VEV) aanhouden 2

3 Afslag op de vordering Vereenvoudigd voorbeeld Technische voorziening = 100 Assets = 6 Rating verzekeraar A+ Duratie 15 jaar, bijbehorende credit spread 108,7 ( ) Afslag bedraagt 0,5 * 1,087% * 15 * 100 = 8 Marktwaarde vordering op verzekeraar = = 92 Beleggingen risico fonds Vordering met afslag 6 92 EV -2 Techn. voorziening 100 Dekkingsgraad = (92 + 6) / 100 = 98% Afslag op de vordering Idem zonder afslag Beleggingen risico fonds 6 EV 6 Vordering op verzekeraar 100 Techn voorziening 100 Dekkingsgraad = ( ) / 100 = 106% 3

4 (Minimaal) vereist eigen vermogen Minimaal vereist eigen vermogen (i.v.m. kostenrisico) 1% technische voorzieningen of 25% netto beheerskosten indien vastgelegd < 5 jaar Vereist eigen vermogen zekerheidsmaatstaf van 97,5% dat fonds over één jaar over minstens waarde gelijk aan technische voorziening beschikt Herverzekerde fondsen benaderingsmethode Voorbeeld Vereiste dekkingsgraad met kredietrisico ( ) / 100 = 104% Vereiste dekkingsgraad zonder kredietrisico ( ) / 100 = 101% Vergelijking Met kredietrisico Vereiste dekkingsgraad 104% Aanwezige dekkingsgraad 98% Zonder kredietrisico Vereiste dekkingsgraad 101% Aanwezige dekkingsgraad 106% Maar betekent dat ook dat een volledig herverzekerd pensioenfonds: 1. Nooit een herstelplan hoeft in te dienen? 2. Nu geen risico meer loopt? 4

5 Geen herstelplan? Geen afslag op de vordering op verzekeraar Geen vereist eigen vermogen (VEV) Maar: wel minimaal vereist eigen vermogen (MVEV) van ca 1% technische voorziening Indien MVEV < 1%, dan kortetermijnherstelplan!! Geen risico meer? Beleggingen risico fonds obv marktwaarde Actuele rentetermijnstructuur Meest recente prognosetafel 6 EV 6 Vordering op verzekeraar 100 Techn voorziening 100 MAAR: werkelijke voorziening bij verzekeraar o.b.v. contract met Vaste rekenrente Verouderde sterftetafel Mogelijk negatieve overrente Dus voorziening lager dan vordering Pensioenfonds draait op voor verschil bij overgang naar andere verzekeraar of bpf!! 5

6 Geen risico meer? Financieel risico: Matching Nominale aanspraken veiliggesteld bij verzekeraar Echter: zie vorige sheet Solvency II kan leiden tot andere risico inschatting voor verzekeraar => andere pricing of contractvormen dan tot nu toe gewend Geen risico meer? Financieel risico: Markt Lage aandelen => lage overrente Lage rentestand => hoge overrente korte termijn, lage toekomstige overrente Let op: overrente vaak financieringsbron toeslag en backservice Lage rentestand => hogere basispremies en garantiekosten bij nieuw contract (contractsduur vaak 5 jaar, dus op korte termijn) 6

7 Geen risico meer? Financieel risico: Krediet Heeft geen directe financiële gevolgen meer (zie voorgaande) Maar is niet weg!! Tijdens kredietcrisis oplossingen bedacht door verzekeraars; voortgaan op ingezette pad als beheersingsmaatregelen o Unbundling o Co-assurantie o In pand geving o Bankgarantie externe partij o Etc. Geen risico meer? FIRM (Financiële Instellingen Risicoanalyse Methode van DNB): Financiële risico's o Matching-/renterisico o Marktrisico o Kredietrisico o Verzekeringstechnisch risico Niet financiële risico's o Omgevingsrisico o Operationeel risico o Uitbestedingsrisico o IT-risico o Integriteitsrisico o Juridisch risico 7

8 Risicomanagement voor pensioenfondsen Benoemen gebeurtenissen Inschatten bruto risico benoemen beheersingsmaatregel inschatten netto risico Bruto risico Risico dat inherent (los van aanwezige beheersmaatregelen) samenhangt met activiteiten/producten/omgeving Netto risico Risico dat resteert met inachtneming effecten aanwezige beheersmaatregelen Risicomanagement voor pensioenfondsen Voorbeeld ingevuld intern risicomodel AON Risico-analyse Voorbeeld Categorie Onderdeel Bruto Netto Verzekeringstechnische risico's Financiële risico's 1.1 Voorziening & Premiestelling Hoog Laag 1.2 Strategie & Omgeving Nog in te vullen Nog in te vullen 2.1 Matching Hoog Laag 2.2 Markt Hoog Laag 2.3 Krediet Hoog Hoog 3.1 Processen Nog in te vullen Nog in te vullen Operationele risico's 3.2 Uitbesteding Hoog Gemiddeld 3.3 IT Gemiddeld Laag 3.4 Integriteit Gemiddeld Laag 3.5 Wet- en Regelgeving Nog in te vullen Nog in te vullen 8

9 Risicomanagement voor pensioenfondsen Voorbeeld ingevuld intern risicomodel AON 2.2. Markt - Risico's Definitie Het risico als gevolg van het blootstaan aan wijzigingen in marktprijzen van verhandelbare financiële instrumenten binnen een (handels-)portefeuille. Bruto risico Netto risico Hoog Laag Borging beheersmaatregelen Risico Beheersmaatregelen Frequentie Locatie Naam bestand Verantwoordelijke Uitvoering Een verandering in de rente zorgt voor een negatief effect op de financiële instrumenten Een daling van marktprijzen zorgt voor een negatieve effect op de financiele instrumenten Risico Beleggingen in staatsobligaties zijn afgestemd op de looptijd van de verplichtingen, waardoor het renterisico beperkt is Beheers maatregel Beleggingsbeleid geeft toegestane beleggingen aan; geborgd door goedgekeuring mandaat Beleggingscategoriën worden periodiek door bestuur geanalyseerd en eventueel aangepast Diversificatie van aandelenbeleggingen en beleggingen in fondsen Jaarlijks Jaarlijks Per kwartaal Niet vastgelegd Ordner beleggingsbeleid te Plaats Ordner beleggingsbeleid te Plaats Ordner verslagen Notulen bestuursvergadering te bestuursvergadering Plaats Beleggingsadvies bestuur bestuur Borging beheersmaatregel Beleggingsbeleid bestuur bestuur bestuur bestuur Niet vastgelegd Niet vastgelegd Niet vastgelegd Niet vastgelegd Conclusies Balansrisico voor pensioenfonds is opgeheven (Na aanpassing wetgeving) niet langer afslag op de vordering vanwege kredietrisico Wel MVEV (ter grootte van 1% technische voorzieningen) Risico's financierbaarheid pensioenregeling zijn groter dan ooit Risico's o.b.v. FIRM in kaart brengen 9

Risico s identificeren. Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012

Risico s identificeren. Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012 Risico s identificeren Drs P.A.M. (Patrick) Kremers RC 20 juni 2012 Integraal risicomanagement 2 Integraal risicomanagement 3 Risicomanagement proces 4 Risicomanagement proces 5 6 Risico identificatie

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016 Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB 29 april 2016 1 Uw pensioen bij PGB in 2016 3 september 2015 Pensioenfonds balans 50% 50% Bezittingen Matching portefeuille Staatsobligaties Bedrijfsobligaties Hypotheken

Nadere informatie

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ 16 FEBRUARI 2011 PENSIOEN ASSET MANAGEMENT GOVERNANCE Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Procedures voor beheersing matchings- / renterisico... 6 2.1. Cashmanagement...

Nadere informatie

Hoofdlijnen inhoud INTEGRITEITPLAN

Hoofdlijnen inhoud INTEGRITEITPLAN Hoofdlijnen inhoud INTEGRITEITPLAN Mei 2009 Hoofdlijnen inhoud integriteitplan De wettelijke verplichting voor integer handelen bij een pensioenfonds is opgenomen in artikel 143 van de Pensioenwet. Dit

Nadere informatie

Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen?

Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen? Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen? 1 Impact regelgeving t.a.v. beleggingsbeleid! "! # $ %&! $' (" ' )* + *! " &,!,, --- 2 Verdisconteringscurve: van economisch

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro

Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro Doel: overdracht van de aanspraken vroegpensioen (OP/PP 61-64 jaar) naar SPGV (pens. > 65 jaar) VPTech: tot 2011 collectieve w.o. / individuele w.o.

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Towers Watson. Integraal risicomanagement

Towers Watson. Integraal risicomanagement Towers Watson Integraal risicomanagement Een helder perspectief op uw risicobeheersing 2 towerswatson.nl Als pensioenfondsbestuurder wordt er van u verwacht dat u volledig op de hoogte bent van alle risico

Nadere informatie

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG Huidige stand van zaken nftk drs. Lonneke Thissen AAG juli 2014 1. Huidige stand van zaken nftk Wetsvoorstel naar de Raad van State op 4 april 2014 Gebaseerd op nominaal kader - De komende tijd wordt gekeken

Nadere informatie

Risicomanagementbeleid Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot

Risicomanagementbeleid Stichting Pensioenfonds F. van Lanschot Signalering en inschatten risico s In de onderstaande tabel worden de financiële en niet financiële risico s en de mate van beheersing benoemd zoals relevant geacht voor het beleid van het PVL. Interpretatie

Nadere informatie

Voor mensen die het naadje van de kous willen weten.

Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. Voor iedereen interessant. Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. 26 september 2011 Voor iedereen interessant. Voor mensen die het naadje van de kous willen weten. In het jaarverslag legt

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

2011 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2011 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2011 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het jaarverslag legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB IPFOS Bestuurders Conferentie Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks, Toezichthouder Risk & ALM - DNB Het gebruik van risicomaatstaven in ALM-context Ralph Verhoeks 2 Inhoud 1.

Nadere informatie

Onderstaande tabel toont de nieuwe parameters ( ), waarbij tussen haakjes de oude waarden ( ) zijn opgenomen.

Onderstaande tabel toont de nieuwe parameters ( ), waarbij tussen haakjes de oude waarden ( ) zijn opgenomen. Advies Commissie Parameters 2019 Pagina 1 van 5 Op 6 juni 2019 heeft de Commissie Parameters advies uitgebracht over de te hanteren parameters 2020 2024 en over de ultimate forward rate (UFR). Op 11 juni

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Jaarbericht Terugblikken en vooruitkijken. delta lloyd pensioenfonds

Jaarbericht Terugblikken en vooruitkijken. delta lloyd pensioenfonds delta lloyd pensioenfonds Jaarbericht 2010 Terugblikken en vooruitkijken In dit Jaarbericht leest u wat er in 2010 bij het pensioenfonds gebeurde. We gaan wat dieper in op onze beleggingen en andere financiële

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie Samenvatting Op 14 juli 2015 heeft DNB aangekondigd dat zij de berekeningsmethodiek van de Ultimate Forward Rate (UFR), welke onderdeel vormt van de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR Samenvatting Pensioenfondsen zijn de afgelopen tijd geconfronteerd met diverse wijzigingen in de wet- en regelgeving. Sinds 1 januari

Nadere informatie

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Locatie: Woudschoten Conferentiecentrum te Zeist Module 1 Wetgeving en beleid Dag 1: donderdag 3 april 2014 09.00 09.30 uur Ontvangst 09.30 10.00 uur Inleiding

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Nederland DNB Seminar Agenda 1. Korte achtergrond Stichting Pensioenfonds Nederland 2. Plan van aanpak, stappenplan en communicatieplan 3. Tijdslijnen wetgeving en projectplan 4.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via [email protected]

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie