HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS"

Peter Meijer
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 / legionellabeheersplan HET LEGIONELLABEHEERSPLAN VOOR KOELTORENS Wat moet er zeker instaan? Een leidraad* / versie mei 2014 * Dit document heeft als doel een oplijsting te maken van de onderdelen die zeker aan bod moeten komen in een risicoanalyse en beheersplan in het kader van het Legionellabesluit. Er worden voorbeelden gegeven van te bekijken elementen. Deze zijn niet limitatief en kunnen worden uitgebreid naargelang dit in de praktijk nodig blijkt. 1

aan bod moeten komen in een risicoanalyse en beheersplan in het kader van het Legionellabesluit.

2 Een beheersplan is een praktisch bruikbaar document. de informatie moet vlug terug te vinden zijn ze moet op maat van de eigen inrichting geschreven zijn de risico s moeten duidelijk omschreven zijn de beheersmaatregelen moeten overzichtelijk zijn, met aanduiding van uitvoerder en eindverantwoordelijke Deel 1: Beschrijvend gedeelte A. IDENTIFICATIE- EN CONTACTGEGEVENS naam en adres van de inrichting coördinaten verantwoordelijke koeltorens coördinaten opsteller beheersplan datum van de eerste versie en de herzieningsdatums (let op: er wordt aangenomen dat een beheersplan/risicoanalyse regelmatig en minstens om de 5 jaar wordt herzien) coördinaten waterbedrijf coördinaten laboratorium coördinaten onderhoudsfirma s, B. PLANNEN algemeen bouwplan van waterinstallatie: van wateraanleverpunt tot en met de koeltoren bij gebrek aan bovenstaande plannen: gedetailleerd principeschema (hoeveel kringen, sturing, kleppen, pompen). Situeringsplan bedrijfssite De plannen en schema s maken deel uit van het beheersplan en moeten samen kunnen worden ingekeken. C. TYPE EN AANTAL KOELTORENS Koeltoren met natuurlijke trek en oppervlaktewater Koeltoren met geforceerde trek en oppervlaktewater Koeltoren die niet met oppervlaktewater werkt (enkel leidingwater en putwater dat voldoet aan de bacteriologische eisen van drinkwater) Voor elke koeltoren dient aangegeven te worden in welke periode(s) ze in gebruik is/zijn 2

aanduiding van uitvoerder en eindverantwoordelijke Deel 1: Beschrijvend gedeelte A.

3 Deel 2: Risicoanalyse Voor elk onderdeel van het koeltorensysteem zullen volgende risico s beoordeeld worden: watertemperatuur: Er zal geen groei van Legionellla optreden wanneer de temperatuur van het water onder de 20 C blijft. Boven 50 C sterft Legionella langzaam af. verblijftijd / stilstand /stagnatie van het water: Elke periode van stilstand, zonder leegloop (onderhoud/defect/vakantiestop/discontinu gebruik) kan er voor zorgen dat het aantal legionellakiemen in het water toeneemt wanneer er gunstige groeitemperaturen heersen. Vervuiling bevordert de groei van legionella. biofilm en sedimentvorming leveren voedingsstoffen voor Legionellakiemen. verspreiding van aerosolen zorgt voor ervoor dat Legionella de omgeving bereikt. Schematische voorstelling (gebaseerd op ISSO 55.3) van de onderdelen van het koeltorensysteem: toevoerwater proceswater grondstof toevoerwater installatie aansluitlei ding watervoorbehandeling waterverdeling verdamping circulatiesysteem waterbehandeling Uitblaaslucht verzamelbak toevoer lucht 3

verblijftijd / stilstand /stagnatie van het water: Elke periode van stilstand, zonder leegloop (onderhoud/defect/vakantiestop/discontinu gebruik) kan er voor zorgen dat het aantal legionellakiemen in

4 A. TOEVOERWATER A1. Grondstof Welk type water wordt gebruikt? ( oppervlaktewater, leidingwater, putwater, regenwater, afvalwater, ) Is er een tussenopslag van het water? Wat is de bacteriologische kwaliteit van het water? Welke voorbehandelingen worden uitgevoerd( ontharden, ontijzeren, afdoding legionella, filtreren, geen, ) A2. toevoerwaterinstallatie Beschrijving gehele waterinstallatie van wateraanleverpunt tot koeltoren Zijn er koppelingen met andere watersystemen? (sanitair, koeling, ). Zijn er bij de koppelingen terugstroombeveiligingen aanwezig? A3. Aansluitleiding Beoordeling van de risico s van het water aanwezig in aftakking naar de watervoorbehandeling/koeltoren: Dode leidingen Lengte en diameter aansluitleiding Verblijftijd Temperatuur B. PROCESWATER B1. Watervoorbehandeling Beoordeling van de risico s van de watervoorbehandeling (fysisch, chemisch, ): Temperatuur Stagnatie Onderhoud Corrosie leidingen B2. Waterverdeling en verdamping Beoordeling van de risico s van de waterverdeling (vb. sproeiers, geperforeerde bakken, ): Aerosolvorming Vervuiling Algengroei door lichtinstraling 4

toevoerwaterinstallatie Beschrijving gehele waterinstallatie van wateraanleverpunt tot koeltoren Zijn er koppelingen met andere watersystemen? (sanitair, koeling, ).

5 Beoordeling van de risico s van de verdamping (vb. Interne warmtewisselaar, Pakket, ): Biofilmvorming B3. Circulatiesysteem en waterbehandeling Beoordeling van de risico s: Temperatuur van het koelwater Stagnatie in het hele of in gedeelten van het systeem Vervuiling / biofilm Leidingmateriaal Disfunctioneren waterbehandeling Aantasting en corrosie leidingmateriaal B4. Verzamelbak Beoordeling van de risico s Temperatuur Stagnatie Vervuiling / biofilm Disfunctioneren waterbehandeling Falen spuiklep of spuiregeling C. TOEVOER LUCHT Beoordeling van de risico s van de aangezogen lucht: Waar ligt het aanzuigpunt? Kan aerosol worden aangezogen? Kan er inwaai zijn van bladeren, zand of zwevende stoffen? Is er regelmatig onderhoud van de filters? Voorkomen onregelmatige toestroom lucht (o.a. door aanwezigheid van luchtinlaatlouvres, deflectors, windschotten, voldoende groot inlaatoppervlak, ) D. UITBLAASLUCHT Beoordeling van de risico s bij de verspreiding van aerosol. Zijn er risicovolle populaties in de buurt (vb. ziekenhuis, rusthuis)? Zijn er druppelvangers aanwezig. Beoordeling van de risico s: Vervuiling / biofilm 5

Disfunctioneren waterbehandeling Aantasting en corrosie leidingmateriaal B4.

6 Beschadiging Deel 3: Maatregelen A. STRUCTURELE MAATREGELEN De maatregelen die structureel getroffen worden naar aanleiding van de risicoanalyse teneinde het risico op legionellagroei te verminderen. B. CONTROLEMAATREGELEN Koeltorens met natuurlijke trek en oppervlaktewater: Temperatuur opp. water continu opvolgen van 1 juni tot 15 oktober Jaarlijks minimaal 2 stalen: 1. 1 ste staal wordt genomen nadat de temperatuur van het oppervlaktewater gedurende 14 dagen continu boven de 20 C blijft, en laatste voor 15 juli 2. 2 de staal wordt genomen in het midden van de resterende periode tot 15 oktober Technisch onderhoud en visuele controle uitvoeren Koeltorens met geforceerde trek en oppervlaktewater Temperatuur opp. water continu opvolgen van 1 juni tot 15 oktober Jaarlijks minimaal 2 stalen: 1. 1 ste staal wordt genomen nadat de temperatuur van het oppervlaktewater gedurende 14 dagen continu boven de 20 C blijft, en laatste voor 15 juli 2. 2 de staal wordt genomen in het midden van de resterende periode tot 15 oktober Technisch onderhoud en visuele controle uitvoeren Koeltorens die niet met oppervlaktewater werken Jaarlijks minimaal 2 stalen: 1. Werking hele jaar: 1 ste tussen 1 april en 31 mei 2 de staal tussen 15 juli en 15 september 2. Werking beperkte periode: 1 ste staal minstens 2 weken na de opstart 2 de staal midden in de bedrijfsperiode Minstens jaarlijks onderhoud en visuele controle uitvoeren 6

1 ste staal wordt genomen nadat de temperatuur van het oppervlaktewater gedurende 14 dagen continu boven de 20 C blijft, en laatste voor 15 juli 2.

7 Er moet voor elke koeltoren een staalnameplan opgesteld worden met vermelding van de staalnamepunten. Alle stalen moeten geanalyseerd worden op Legionella spp C. VOORKOMINGSMAATREGELEN Een onderbouwde beschrijving van de maatregelen die preventief getroffen worden om het risico op de vorming en verspreiding van legionella te verminderen ( wie, wat, wanneer en waarom). O.a. Toevoeging van biociden, controle totaal kiemgetal, geleidbaarheidsmeting, toevoeging antischuimmiddel, ph-regelaar, antikalkmiddel, anticorrosiemiddel, onderhoud, reiniging en preventieve desinfectie van koeltoren, D. CORRECTIEVE MAATREGELEN Procedure bij overschrijding van de drempelwaarden voor Legionella Spp. conform het legionellabesluit van 9 februari 2007 Deel 4: Register Het register is een bewijs van uitvoering en omvat de administratie van het beheer, de acties en de uitkomsten van de controles en analyses van de watermonsters. Het register moet minstens 5 jaar bijgehouden worden. 7

waarom). O.a. Toevoeging van biociden, controle totaal kiemgetal, geleidbaarheidsmeting, toevoeging antischuimmiddel, ph-regelaar, antikalkmiddel, anticorrosiemiddel, onderhoud, reiniging en

8 Contactgegevens afdeling Preventie Afdeling Preventie Antwerpen Lange Kievitstraat , bus ANTWERPEN Tel Fax Afdeling Preventie Limburg Koningin Astridlaan 50, bus HASSELT Tel Fax [email protected] Afdeling Preventie Oost-Vlaanderen Koningin Maria Hendrikaplein 70, bus GENT Tel Fax [email protected] Afdeling Preventie Vlaams-Brabant Diestsepoort 6, bus LEUVEN Tel Fax [email protected] Afdeling Preventie West-Vlaanderen Koning Albert I laan 1-2, bus BRUGGE Tel Fax [email protected] Coördinatiecel Afdeling Preventie Koning Albert II-laan 35, bus BRUSSEL Tel [email protected] ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Het legionellabeheersplan voor koeltorens 8/8

be Afdeling Preventie Oost-Vlaanderen Koningin Maria Hendrikaplein 70, bus 55 9000 GENT Tel. 09-276 13 80 Fax. 09-276 13 85 E-mail: milieugezondheidszorg.oostvlaanderen@zorg-en-gezondheid.

Vergelijkbare documenten

Het legionellabeheersplan: Wat moet er zeker instaan? 1. Een leidraad. Versie 10 januari 2011

L E Het legionellabeheersplan: Wat moet er zeker instaan? 1 Een leidraad Versie 10 januari 2011 G I O N E L L A 1 Dit document heeft als doel een oplijsting te maken van de onderdelen die zeker aan bod