Daar luister ik naar!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Daar luister ik naar!"

Transcriptie

1 Daar luister ik naar!

2 Gehoorschade is een groeiend probleem zowel on the job als off the job een maatschappelijk probleem

3 Gehoorschade bij jongeren Prevalentie lawaaigeinduceerde gehoorschade bijna verdubbeld tussen 1985 en > 40% van de jarigen gaat wekelijks uit -> 80% gebruikt MP3 24% >15 uur per week 45% op 75-80% van het volume 15% ervaart constant oorsuizen 85% ervaart tijdelijk oorsuizen Slechts 15-20% gebruikt gehoorbescherming!!

4 Lawaaislechthorendheid In 2012 nog steeds beroepsziekte nr 1!

5 Samengevat on the job en off the job alle leeftijdsgroepen van % van de bevolking heeft er mee te kampen (lees: heeft moeite om een gesprek te volgen) Gehoorschade is naast een persoonlijk ook een maatschappelijk probleem (megatrend) met aanzienlijke sociale en financiële gevolgen (1) De kosten worden geraamd op 2% van het BNP(2) (1) Nationale Hoorstichting, Werkplan (2) Redefining the Survival of the Fittest: Communication Disorders in the 21st Century. Ruben RJ. The Laryngoscope, 110.2, p.241, 2000

6 Hoe ontstaat gehoorschade?

7 BUITENSTE HAARCELLEN BINNENSTE HAARCELLEN

8 BUITENSTE HAARCELLEN BINNENSTE HAARCELLEN

9 Dansende Outer Hair Cell (OHC) 1x OHC electrode

10 Verplaatsende kracht van membrana tectoria opgevangen door UHC UHC niet omgeven door steuncellen onbeschermd tegen mechanische stress Inplanting UHC op basilair membraan veel dichter bij maximale uitwijkingspunt dan IHC grotere externe kracht structurele schade aan UHC: dus bij screening op gehoorschade accent op integriteit UHC

11 IHC (X 3500) SPRAAK- SPRAAK- DETECTIE OHC (X ) DISCRIMINATIE

12 Voorkomen is beter dan genezen?

13 Lawaai en luide muziek vernietigen de haarcellen IHC IHC OHC OHC Fig a. intacte OHC Fig b. beschadigde OHC eerst de OHC: R1 R2 R3 dan pas de IHC

14 Pijnpunten huidig beleid Gehanteerde criteria wetgeving Gehoorbeschermers en de controle van efficiëntie Onnauwkeurige en subjectieve diagnostische evaluatietechnieken Ontbreken coherent beleid

15 OAE AUDIOMETRIE

16 Preventieve gehoorscan

17 Hoe OAE werkt? 1. Geluid wordt het oor ingestuurd 2. Uitwendige haarcellen trekken samen (actief systeem - spiercontractie) 3. Trillingsenergie keert terug en wordt opgemeten

18 AUDIOGRAM OHC-scan Subjectief TE vroeg of TE laat Tijdrovend (+ 10 min) Decibels? Medewerking patiënt vereist Hoge techniciteit (proces, maskering) Strikte meetcondities (akoestische isolatie vereist) Objectief Voorspellend karakter Snel (+/- 5 min) Percentages! Patiënt niets te doen (scholing, taal) Lage techniciteit (probe-plaatsing) Geen speciale infrastructuur vereist Gebruiksvriendelijk Compact, praktisch, mobiel

19 Vanuit het oogpunt van een preventief gehoorzorgbeleid, is het bepalen van de OAE zinvol in het kader van: Vroegtijdige detectie van gehoorschade door lawaai (preventieve diagnostiek) Voorlichting (bewustzijn en motivatie) optimalisatie van de audiometrische evaluatie (differentiaal diagnose)

20

21 Test-hertest betrouwbaarheid Keppler et al., 2010: test-retest reliability for both TEOAE s and DPOAE s was high higher reliability was noticed from primary tone combination L1/L2=75/70 db SPL Thorson et al, 2012: The small differences observed in the present study were similar to those measured in normal hearing subjects and suggest that DPOAEs are reliable across sessions for both normal-hearing and hearing impaired subjects for all three frequencies examined. Probe plaatsing!!!

22 DPOAE Response level

23 DPOAE Signal-to-Noise ratio

24 TEOAE Signal-to-Noise ratio

25 OHC-scan algoritme Gepatenteerd statistisch predictiemodel van de uitwendige haarcelfunctie, ontwikkeld op basis van controle populatie en populatie blootgesteld aan lawaai Standaard multipele regressieanalyse met invoer van de verschillende parameters (predictoren) van TEOAEs en DPOAEs, in termen van % haarcel integriteit en de gewogen gemiddelde uitwendige haarcelschade -> Betrouwbaarheid Betere visualisatie en dus bevattelijker voor de leek/cliënt/patiënt

26 Resultaat: OHC-scan Belangrijk: OHC-Damage Index: Gemiddelde schade aan buitenste haarcellen = NIET percentage doofheid! Verduidelijken van spraakverstaanbaarheidsproblemen

27 Score tussen 0% en 40% Beginnende beschadiging, maar geen klachten om anderen te verstaan. Score tussen 40% en 85% Soms moeilijk om een gesprek te volgen in lawaaierige situaties Score hoger dan 85% Moeilijkheden om een gesprek te volgen, zelfs in een rustige omgeving.

28 Reproduceerbaarheid OHC scan

29 Konrad-Martin et al, 2012 Single DPOAE metrics alone were poorer indicators of the risk of ototoxic hearing shifts than the best performing multivariate models. This finding suggests that multivariate approaches applied to the use of DPOAEs in a HCP, will improve the ability of DPOAE measures to identify ears with noise-induced mechanical damage and/or hearing loss at each monitoring interval.

30 Proactief beleid

31 Multidisciplinaire aanpak State of the Art technologie Preventieve audicien/audioloog (Risicoanalyse) Bepaling persoonlijke geluidbelasting (Lep,d) Risico op gehoorverlies (ISO1999) Overkoepelende software (Gezondheidstoezicht) Otologische historiek (vragenlijst) Audiometrische evaluatie (preventieve gehoorscan) (Maatregelen) Selectie (bron / persoonlijke gehoorbeschermers) Verificatie goede werking gehoorbeschermers (Training) Bewustwording (sense of urgency) Positieve gedragsbeïnvloeding (coaching)

32 Voorbeeld in de praktijk Verfproducerend bedrijf (n=350) Volledig gehoorzorgprogramma: Noise mapping Keuze: op maat gemaakt (waar nodig + jaarlijkse controle), oorkappen en wegwerp OAE + individuele coaching met periodieke follow-up Indien nodig ook groepsmotivatiesessie

33 Hearing loss (db HL) Repro loss in % (re: controls) Pure-tone audiometry OAE-gram < 30 yrs yrs yrs yrs +60 yrs 250Hz 500Hz 1000Hz 2000Hz 4000Hz 8000Hz Frequency in Hz 0 < 30 yrs yrs yrs yrs +60 yrs 1.0Khz 2.0Khz 3.0Khz 4.0Khz 5.0Khz 6.0Khz 1.5Khz 2.5Khz 3.5Khz 4.5Khz 5.5Khz 6.5Khz

34 Exposure(Lep,d) 4KHz) Damage (at Lep,d per Afdeling Vertical bars denote 0,95 confidence intervals RESULTATEN OAE GRAM PER AFDELING Current effect: F(7, 1709)=17,769, p=0,0000 Effective hypothesis decomposition Vertical bars denote 0,95 confidence intervals Lep/d OAE GRAM PERCENTAGE 4 khz kantoor overige kantoor R&D kantoor productie R&D ref Afdeling R&D technisch bedrijf productie Distributie 25 kantoor overige R&D kantoor productie R&D ref kantoor R&D Afdelingsgroep technisch bedrijf productie Distributie 34

35 Effectevaluatie Algemeen Mediaan Q1-Q % 19% - 72% % 20% - 69% Draagfrequentie van gehoorbescherming Verschil Nooit tot zelden 31% 12% - 19% Soms 23% 19% - 4% Vaak tot altijd 46% 70% + 24%

36 Verschil lawaaiblootgestelde en controlepopulatie Significant verschil (p =0.016, met significantieniveau p<0.05) is tussen de lawaaiblootgestelde groep en de controle groep wat betreft de gemiddelde OHC Damage Index. Waarbij de controle groep (mean=42.24%) significant beter scoort dan de lawaaiblootgestelde groep (mean=47.63%). Als we de analyse opsplitsen naar de verschillende testfrequenties dan zien we dat het verschil voor alle frequenties tussen 3.5 en 5.5 khz signicant is (significantieniveau p<0.05). En ook hier scoort de controle groep significant beter dan de lawaaiblootgestelde groep.

Oto Akoestische Emissies (OHC- Scan) als onderdeel van een Integraal Gehoorzorg Programma

Oto Akoestische Emissies (OHC- Scan) als onderdeel van een Integraal Gehoorzorg Programma Erik De Muynck Oto Akoestische Emissies (OHC- Scan) als onderdeel van een Integraal Gehoorzorg Programma 20 April 09 HC seminar Antwerpen Outline Wat loopt er fout? Testen gehoor met Oto Akoestische Emissies

Nadere informatie

Telegraaf-project. Het OAE-gram, een gevoeliger test voor gehoorscreening?

Telegraaf-project. Het OAE-gram, een gevoeliger test voor gehoorscreening? Telegraaf-project Het OAE-gram, een gevoeliger test voor gehoorscreening? Beschrijving van aan lawaai blootgestelde populatie middels diverse (screenings)methoden De Telegraaf, ArboNed, Hearing Coach,

Nadere informatie

Gehoorschade is een groeiend probleem. Zowel on the job als off the job.

Gehoorschade is een groeiend probleem. Zowel on the job als off the job. Gehoorschade is een groeiend probleem. Zowel on the job als off the job. Benson & Marano, 1998, National Health Interview Survey, U.S. Journal of the American Medical Association Sinds 1990 toename VOORAL

Nadere informatie

Johan Pluy Audioloog & Preventieadviseur

Johan Pluy Audioloog & Preventieadviseur Johan Pluy Audioloog & Preventieadviseur [email protected] www.audioguard.be GEHOORSCHADE Gehoorschade is een groeiend probleem. Zowel on the job als off the job Nieuwe trends II. Nieuwe trends en hun

Nadere informatie

Gehoorbeschadiging door lawaai. Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen

Gehoorbeschadiging door lawaai. Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen Gehoorbeschadiging door lawaai Dr. Litiere Luc KNO-arts Tienen Anatomie binnenoor Spiraal ligament modiolus 4000 12000 Tonotopie van de haarcellen basale membraan.mp4 Electro-mechanische transductie lat.

Nadere informatie

Toepassing spraak-in-ruis screeningtest voor lawaaislechthorendheid in arbeidsgeneeskunde

Toepassing spraak-in-ruis screeningtest voor lawaaislechthorendheid in arbeidsgeneeskunde Toepassing spraak-in-ruis screeningtest voor lawaaislechthorendheid in arbeidsgeneeskunde Monique Leensen Wouter Dreschler Presentatie NVA-wintervergadering 27-01-2012 Onderzoek i.o.v. Arbouw 1 Achtergrond

Nadere informatie

ASSR als onderdeel van de audiologische diagnostiek bij jonge kinderen

ASSR als onderdeel van de audiologische diagnostiek bij jonge kinderen ASSR als onderdeel van de audiologische diagnostiek bij jonge kinderen Jane Alaerts 1 Heleen Luts 1, Christian Desloovere 2 en Jan Wouters 1 1 ExpORL, K.U.Leuven en 2 UZ Leuven België Audiologische follow-up

Nadere informatie

Preventieve gehoorzorg

Preventieve gehoorzorg Daar luister ik naar Laat jaarlijks je gehoor preventief controleren Gehoorschade door lawaai... meest voorkomende beroepsziekte! In de westerse wereld is slechthorendheid door lawaai uitgegroeid tot de

Nadere informatie

De gevolgen van muziekblootstelling op het gehoor van jongeren

De gevolgen van muziekblootstelling op het gehoor van jongeren De gevolgen van muziekblootstelling op het gehoor van jongeren Hannah Keppler Inhoud Auditief systeem Lawaaiblootstelling Lawaaislechthorendheid Auditief systeem Auditief systeem Orgaan van Corti Haarcellen

Nadere informatie

Lawaai & occasionele blootstelling

Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling - Versie: 01/08/2012 Pagina 1 / 8 LAWAAI & OCCASIONELE BLOOTSTELLING Inleiding : In de wereld van de luchtvaart worden heel wat werknemers

Nadere informatie

Dr.ir. J.A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog hoofd Audiologisch Centrum, LUMC

Dr.ir. J.A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog hoofd Audiologisch Centrum, LUMC AOE vs audiogram, audiometrische follow-up Dr.ir. J.A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog hoofd Audiologisch Centrum, LUMC [email protected] OAE vs audiogram, audiometrische follow-up 2 OAE vs audiogram,

Nadere informatie

Gehoorschade als gevolg van harde muziek: risicogedrag en misconcepties onder uitgaanspubliek

Gehoorschade als gevolg van harde muziek: risicogedrag en misconcepties onder uitgaanspubliek Gehoorschade als gevolg van harde muziek: risicogedrag en misconcepties onder uitgaanspubliek Resultaten vragenlijstonderzoek onder 130.000 bezoekers van muzieklocaties en -evenementen Gehoorschade als

Nadere informatie

Lawaai op school en gehoorschade Dr. A. Roelandt

Lawaai op school en gehoorschade Dr. A. Roelandt Lawaai op school en gehoorschade Dr. A. Roelandt Lawaaigeïnduceerd gehoorverlies Wereldwijd grootste irreversiebele beroepsziekte Industrie: veel aandacht Onderwijs, kribbes, : weinig studies Nederland:

Nadere informatie

Interactie van elektrische en akoestische stimulatie in de cochlea van de cavia

Interactie van elektrische en akoestische stimulatie in de cochlea van de cavia Interactie van elektrische en akoestische stimulatie in de cochlea van de cavia H. Christiaan Stronks, Huib Versnel, Vera F. Prijs, Wilko Grolman, Sjaak F.L. Klis Afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde

Nadere informatie

Slechthorendheid. is dat nog een thema in de ARBO-praktijk? Prof.dr.ir. Wouter A. Dreschler, Academisch Medisch Centrum Amsterdam

Slechthorendheid. is dat nog een thema in de ARBO-praktijk? Prof.dr.ir. Wouter A. Dreschler, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Slechthorendheid is dat nog een thema in de ARBO-praktijk? Prof.dr.ir. Wouter A. Dreschler, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Mede namens: dr.ir. Jan de Laat, LUMC dr.ir. J.M. Festen, VUMC ir. Hiske

Nadere informatie

Integrated Management System

Integrated Management System Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Doel... 1 2. Toepassingsgebied... 1 3. Referenties... 1 4. Definities... 1 5. Werkinstructie... 2 5.1 Bepalen van geluidsbelasting... 2 5.2 Gehoorbescherming... 2 5.3

Nadere informatie

3M Occupational Health & Environmental Safety HHEF. Basis training. Gehoorbescherming

3M Occupational Health & Environmental Safety HHEF. Basis training. Gehoorbescherming HHEF Basis training Gehoorbescherming 1 Identificeer de gevaren 2 Wat zijn de gevolgen voor de gezondheid? Het 3M 4-stappen plan 3 Kies de juiste gehoorbescherming 4 Train en motiveer Identificeer de gevaren

Nadere informatie

Neonatale gehoordiagnostiek

Neonatale gehoordiagnostiek Neonatale gehoordiagnostiek Hoe je met klikken verder komt Terugkomdag ALGO-screeners 17 januari 2018 Samuel Hoekman klinisch fysicus - audioloog Wat ga ik vertellen Outline Gehoor Gehooronderzoek Screening

Nadere informatie

Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum

Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum Horen, zo gewoon, wat is het precies? onder andere: Detectie van geluid Discriminatie tussen verschillende

Nadere informatie

BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene. Bert van Zanten UMC-Utrecht

BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene. Bert van Zanten UMC-Utrecht BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene Bert van Zanten UMC-Utrecht Overzicht Wat meet je bij BERA/Tymp/cEOAE/DPOAE? Normaal en afwijkend? Resultaat neonataal en later? BERA: Wat meet je? Het tijdsverloop

Nadere informatie

Audiometrie bij USHER2A patiënten

Audiometrie bij USHER2A patiënten Audiometrie bij USHER2A patiënten J. Leijendeckers, R. Pennings, A. Bosman KNO / Audiologisch Centrum UMC St. Radboud, Nijmegen [email protected] Achtergrond Onderzoek door R. Pennings naar gehoor

Nadere informatie

Gehoorschade door muzieklawaai bij jongeren Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog Audiologisch Centrum (KNO), LUMC

Gehoorschade door muzieklawaai bij jongeren Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog Audiologisch Centrum (KNO), LUMC Gehoorschade door muzieklawaai bij jongeren Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, klinisch-fysicus audioloog Audiologisch Centrum (KNO), LUMC [email protected] Gehoorschade door muzieklawaai bij jongeren 2 Gehoorschade

Nadere informatie

Screening van gehoorschade door lawaai m.b.v. internettesten

Screening van gehoorschade door lawaai m.b.v. internettesten Screening van gehoorschade door lawaai m.b.v. internettesten M.C.J. Leensen K.S. Rhebergen A. Snik J.A.P.M. de Laat W.A. Dreschler Screening van gehoor Objectief oordeel over gehoor Vroegere detectie gehoorverlies

Nadere informatie

Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC

Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog, VUmc 12 oktober 2011 Inhoud De rol van het AC in

Nadere informatie

Schadelijk geluid. Informatie voor werknemers en werkgevers

Schadelijk geluid. Informatie voor werknemers en werkgevers Schadelijk geluid Informatie voor werknemers en werkgevers Werken met machines of werken aan de kant van de snelweg of het spoor kan schadelijk zijn voor het gehoor. Als werknemers langdurig aan hard geluid

Nadere informatie

Otoakoestische emissies (OAE s)

Otoakoestische emissies (OAE s) VOOR DE PRAKTIJK Otoakoestische emissies (OAE s) Een nieuwe gouden standaard voor vroegtijdige detectie van gehoorschade Bart Vinck, Delfien Bervoet Een rechtstreeks en permanent gevolg van langdurige

Nadere informatie

Vergelijkende studie gehoorscreeningsmethodes in de arbeidsgeneeskunde

Vergelijkende studie gehoorscreeningsmethodes in de arbeidsgeneeskunde Vergelijkende studie gehoorscreeningsmethodes in de arbeidsgeneeskunde Versie1.4, 28/02/2010 Onderzoeksgroepen K.U.Leuven, ExpORL, Dept. Neurosciences, Prof. J. Wouters / S. Jansen Herestraat 49, bus 721,

Nadere informatie

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Niek Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Casus: korte anamnese Vrouw 68 jaar, reuma Rechts matig hoge-tonenverlies

Nadere informatie

Frequentie specifieke ABR

Frequentie specifieke ABR Frequentie specifieke ABR Krista Willeboer UMC Utrecht Estimation of the pure-tone audiogram by the auditory brainstem response: a review David R. Stapells & Peggy Oates Audiology & Neuro-otology 1997;

Nadere informatie

Toolbox. Herrie op het dak

Toolbox. Herrie op het dak Toolbox Herrie op het dak Herrie op het dak In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond op het dak Afspraken lawaai Arbocatalogus Platte daken Men spreekt van lawaai wanneer

Nadere informatie

Gehoorschade bij orkestmusici Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, audioloog Audiologisch Centrum, LUMC, Leiden [email protected]

Gehoorschade bij orkestmusici Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, audioloog Audiologisch Centrum, LUMC, Leiden japmdelaat@lumc.nl Gehoorschade bij orkestmusici Dr.ir. Jan A.P.M. de Laat, audioloog Audiologisch Centrum, LUMC, Leiden [email protected] mede namens Noortje Jansen, Miranda Neerings, Wouter Dreschler, AMC, Amsterdam Hearing

Nadere informatie

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire AUDIOMETRISCHE ONDERZOEKEN 1. Wat is het doel van audiometrische onderzoeken?...1 2. Wanneer moeten volgens de regelgeving audiometrische onderzoeken worden uitgevoerd?...1

Nadere informatie

Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom

Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom Hoortoestelaanpassing bij kinderen met het Down Syndroom Sander Ubbink klinisch fysicus audioloog i.o. academisch ziekenhuis Maastricht inhoud: prevalentie otologische problemen diagnostiek rehabilitatie

Nadere informatie

Hoorzorg binnen een instelling

Hoorzorg binnen een instelling Hoorzorg binnen een instelling Ingrid Hertgers, logopedist/ M SEN logopedist s Heeren Loo Advisium Ermelo Marrianne van de Glind-Zwart, Logopedist/teamleider Pento AC Amersfoort s Heeren Loo Ermelo wonen

Nadere informatie

De onderstaande tabel geeft de orde van grootte weer voor enkele typische geluiden. Fluistertoon Heel rustig <30 Flat in een rustige buurt

De onderstaande tabel geeft de orde van grootte weer voor enkele typische geluiden. Fluistertoon Heel rustig <30 Flat in een rustige buurt Vragen en antwoorden over het Koninklijk besluit van 16 januari 2006 betreffende de bescherming van de 1. Wat is geluid/lawaai? (*) Geluid is een trilling van de lucht die het trommelvlies raakt en geïnterpreteerd

Nadere informatie

Allart Knoop, Gertjan Dingemanse. Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam

Allart Knoop, Gertjan Dingemanse. Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam Allart Knoop, Gertjan Dingemanse Gehoor- en Spraak Centrum, afdeling KNO Erasmus MC, Rotterdam Knagende vragen Is deze dome niet te open? De cliënt vindt het geluid scherp. Geef ik teveel versterking,

Nadere informatie

Het gebruik en nut van gehoorbescherming

Het gebruik en nut van gehoorbescherming Het gebruik en nut van gehoorbescherming -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Gehoorbescherming

Nadere informatie

Lange termijn follow-up van neonataal vastgesteld gehoorverlies in de NICU populatie

Lange termijn follow-up van neonataal vastgesteld gehoorverlies in de NICU populatie Lange termijn follow-up van neonataal vastgesteld gehoorverlies in de NICU populatie K.S. de Graaff-Korf 17 januari 2018 Isala Vrouw-kindcentrum Introductie Aanleiding voor follow-up onderzoek was met

Nadere informatie

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar?

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar? Bescherm je gehoor! Bescherm je gehoor! Als werknemer in de Sector Drankverstrekkende bedrijven (o.a. cafés, discotheken) willen we je graag informeren waar je op moet letten als je werkt bij hoge geluidsniveaus

Nadere informatie

Spraakaudiometrie met het vrije veld als referentie; een implementatiemethode

Spraakaudiometrie met het vrije veld als referentie; een implementatiemethode Spraakaudiometrie met het vrije veld als referentie; een implementatiemethode Mieke Janssens-bij de Vaate, Koen Rhebergen, UMC Utrecht. NVA wintervergadering, 2 februari 2018. Klinische praktijk spraakaudiometrie

Nadere informatie

Spraak-in-ruis testen: een nieuwe techniek om vroegtijdig gehoorverlies op te sporen

Spraak-in-ruis testen: een nieuwe techniek om vroegtijdig gehoorverlies op te sporen Spraak-in-ruis testen: een nieuwe techniek om vroegtijdig gehoorverlies op te sporen Het bepalen van het geluidsniveau en de afname van de Digit Triplet test en de CVC-LP test bij motorrijders van de lokale

Nadere informatie

Oordoppen muzieksector

Oordoppen muzieksector Oordoppen muzieksector Onderzoek naar oordoppen bedoeld voor bescherming tegen harde muziek - 2016 De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzocht in 2016 oordoppen bedoeld voor bescherming

Nadere informatie

Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie. N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam

Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie. N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam Casus I: Coen 5;6 jaar KNO geschiedenis: 3;2 jaar: Veel oorontstekingen Adeno-tonsillectomie met

Nadere informatie

DE TOEPASBAARHEID VAN OTOAKOESTISCHE EMISSIES ALS SCREENINGS- EN MONITORINGSINSTRUMENT VOOR LAWAAISCHADE IN DE BOUWNIJVERHEID

DE TOEPASBAARHEID VAN OTOAKOESTISCHE EMISSIES ALS SCREENINGS- EN MONITORINGSINSTRUMENT VOOR LAWAAISCHADE IN DE BOUWNIJVERHEID Arbouw is door werkgevers- en werknemersorganisaties opgericht om de arbeidsomstandigheden in de bouwnijverheid te verbeteren. In het bestuur van Arbouw zijn vertegenwoordigd Bouwend Nederland, Federatie

Nadere informatie

Prof. Dr. Bart Vinck, Dienst Audiologie, Universiteit Gent

Prof. Dr. Bart Vinck, Dienst Audiologie, Universiteit Gent Prof. Dr. Bart Vinck, Dienst Audiologie, Universiteit Gent Wanneer wordt geluid schadelijk? Waarom? Sound pressure level (db SPL) High risk of hearing loss No risk of hearing loss Frequency (Hz) Base levels

Nadere informatie

Status gehoor van musici in symphonieorkesten

Status gehoor van musici in symphonieorkesten Status gehoor van musici in symphonieorkesten Noortje Jansen / Academisch Medisch Centrum Amsterdam Mede namens: Miranda Neerings (AMC) Jan de Laat (LUMC) Wouter A. Dreschler (AMC) 1 Orkest & Gehoor Arbo-convenant

Nadere informatie

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Dr. Saskia Duijts Dr. IJmert Kant Dr. Gerard Swaen Prof. dr. Piet van den Brandt Effectiviteit

Nadere informatie

Stemproblemen en gehoorschade bij kleuter- en sportleerkrachten

Stemproblemen en gehoorschade bij kleuter- en sportleerkrachten Stemproblemen en gehoorschade bij kleuter- en sportleerkrachten Prof dr Lode Godderis 1,2 1 KULeuven, Center Environment and Health 2 Idewe, External Service for Prevention and Protection at Work Hoofdboodschap

Nadere informatie

Actualiteit Gezondheidszorg. Cochleaire implantaten

Actualiteit Gezondheidszorg. Cochleaire implantaten Actualiteit Gezondheidszorg Cochleaire implantaten Cochleair implantaat Vergoedbaar: 28-11-1991 Progressief indicaties uitgebreid Regelgeving procedures achterhaald Actualisatie: fase 1 = administratieve

Nadere informatie

Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus

Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus Welkom op het Informatiemoment Standaard gehoor oktobercyclus VOORMIDDAG Inleiding: doelstellingen Doelstelling 1 Doelstelling 3 Casusbespreking Praktische voorbereiding: Hoe gaan we het doen? Overzicht

Nadere informatie

Schade aan het gehoor

Schade aan het gehoor Bescherm je oren! Als werknemer in de podiumsector kun je in deze folder lezen waarop je moet letten als je werkt bij de hoge geluidsniveaus die in podiumsector voorkomen. Bescherm in ieder geval je oren,

Nadere informatie

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard?

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard? Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade In Nederland zijn ongeveer 2,6 miljoen jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Ongeveer 7 op de 10 jongeren bezoeken regelmatig een muziekfeest. Ongeveer de

Nadere informatie

Observatie-audiometrie met insert earphones bij kinderen van 2, 4 en 6 maanden oud

Observatie-audiometrie met insert earphones bij kinderen van 2, 4 en 6 maanden oud Observatie-audiometrie met insert earphones bij kinderen van 2, 4 en 6 maanden oud Esther Wiersinga-Post, Saskia Haaksma-Schaafsma, Pim van Dijk NVA, 13 april 2018 Gehooronderzoek bij jonge kinderen Objectief

Nadere informatie

PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS

PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS Utrecht 2 november 2007 PREVALENTIE EN DIAGNOSTIEK VAN SLECHTHORENDHEID BIJ PERSONEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING EN AUTISMESPECTRUMSTOORNIS CHRIS DE BAL DEP. LOGOPEDIE EN AUDIOLOGIE LESSIUS HOGESCHOOL

Nadere informatie

Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis

Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis NvA-wintervergadering 27 januari 2012 Maaike van Doorn R. Houben, W.A. Dreschler Achtergrond Klinische praktijk Hoortoestelaanpassing Informatie van

Nadere informatie

Oorgasme. Geluid in je oor

Oorgasme. Geluid in je oor Oorgasme Oorgasme Muziek is intens genieten. Kun jij je een leven inbeelden zonder muziek? Als je ouder wordt, is het normaal dat je de volumeknop al eens wat verder moet draaien. Je gehoor vermindert

Nadere informatie

LAWAAIBESCHERMING. Geniet van muziek, maar met mate

LAWAAIBESCHERMING. Geniet van muziek, maar met mate LAWAAIBESCHERMING Geniet van muziek, maar met mate LAWAAIBESCHERMING Geniet van muziek, maar met mate In het dagelijks leven wordt u vaak blootgesteld aan lawaai: op concerten, festivals, fuiven, in de

Nadere informatie

Schadelijk geluid (presentatie aug-2015)

Schadelijk geluid (presentatie aug-2015) Schadelijk geluid (presentatie aug-2015) Schadelijk geluid Normen / wetgeving Blootstelling Gebruik PBM s Schadelijk geluid Lawaaidoofheid is dat iemand permanente gehoorschade kan oplopen door (langdurige)

Nadere informatie

Back 2 basics Geluid en gehoorbescherming

Back 2 basics Geluid en gehoorbescherming Back 2 basics Geluid en gehoorbescherming Christel Swinnen Preventieadviseur Arbeidshygiëne 19/04/2018 Wie ben ik Wetenschapper Drs. In de positieve wetenschappen, richting biologie 17 jaar raad van bestuur

Nadere informatie

Fiche 19 (Analyse): gezondheidstoezicht

Fiche 19 (Analyse): gezondheidstoezicht Fiche 19 (Analyse): Gezondheidstoezicht De legale voorschriften hieronder opgenomen zijn voorafgaand aan de voorschriften van het koninklijk besluit van 28 mei 2003 (BS van 16 juni 2003) betreffende het

Nadere informatie

Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitusrevalidatie

Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitusrevalidatie Mogelijkheden van ruismaskeerders en hoortoestellen bij tinnitus De klinische praktijk Thijs Thielemans, klinisch fysicus-audioloog Audiologisch Centrum Kentalis locatie Sint-Michielsgestel en Den Bosch

Nadere informatie

IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis)

IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Stichting Audicienregister StAr IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Audiologie en otoscopie bij intake en eindcontrole Gedrukte versies van dit handboek worden door StAr op beperkte schaal in

Nadere informatie

De status van het gehoor van musici. van vijf symphonieorkesten

De status van het gehoor van musici. van vijf symphonieorkesten De status van het gehoor van musici 1 De status van het gehoor van musici van vijf symphonieorkesten E.J.M. Jansen 1 M. Neerings 1 J.A.P.M. de Laat 2 W.A. Dreschler 1 1 Klinische & Experimentele Audiologie

Nadere informatie

Horen en ouder worden

Horen en ouder worden Horen en ouder worden dr.ir. N.J. Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Ouderdomsslechthorendheid Ook wel presbyacusis genoemd Presbys : oud Akouein : horen

Nadere informatie

Common Mental Disorders Prediction of Sickness Absence Durations and Recurrences. Giny Norder NVAB kring Noord 14 april 2016

Common Mental Disorders Prediction of Sickness Absence Durations and Recurrences. Giny Norder NVAB kring Noord 14 april 2016 Common Mental Disorders Prediction of Sickness Absence Durations and Recurrences Giny Norder NVAB kring Noord 14 april 2016 Common Mental Disorders Prediction of Sickness Absence Durations and Recurrences

Nadere informatie

Lucas Mens Arjan Bosman Henriëtte Koch Bart Luijten Ad Snik

Lucas Mens Arjan Bosman Henriëtte Koch Bart Luijten Ad Snik Objectieve audiometrie: steeds meer middelen op de weegschaal, maar waar is de gouden standaard? Lucas Mens Arjan Bosman Henriëtte Koch Bart Luijten Ad Snik Klinische waarde van de ASSR tov klik/pip-bera?

Nadere informatie

Objectieve Diagnostiek. Tympanometrie Oto-Akoestische Emissies BERA Rechts 70 db, Links 90 db

Objectieve Diagnostiek. Tympanometrie Oto-Akoestische Emissies BERA Rechts 70 db, Links 90 db Objectieve Diagnostiek - casuïstiek - Arjan J Bosman en Henriëtte Koch Audiologisch Centrum UMC St Radboud Nijmegen Objectieve Diagnostiek Tympanometrie, stapedius reflexen functionaliteit middenoor Oto-Akoestische

Nadere informatie

Gehoorproblemen op het werk. En wat werkgevers kunnen doen om de impact zoveel mogelijk te beperken

Gehoorproblemen op het werk. En wat werkgevers kunnen doen om de impact zoveel mogelijk te beperken Gehoorproblemen op het werk En wat werkgevers kunnen doen om de impact zoveel mogelijk te beperken September 2018 Inhoudsopgave 1. Wat zijn gehoorproblemen? 3 a. De oorzaken van gehoorproblemen 4 b. De

Nadere informatie

Introductie van de hoofdcategorie. Gehoormetingen. Maart 2007. Review en invoer: I. Dackweiler. 1 Algemene gegevens

Introductie van de hoofdcategorie. Gehoormetingen. Maart 2007. Review en invoer: I. Dackweiler. 1 Algemene gegevens Introductie van de hoofdcategorie Gehoormetingen Maart 2007 Review en invoer: I. Dackweiler 1 Algemene gegevens Korte Beschrijving Middels gehooronderzoek wordt bepaald, of het gehoor van een patiënt goed

Nadere informatie

Tinnituslast verlichten. door geluidsverrijking. Cliënten met tinnitus helpen omgaan Vergt verschillende vaardigheden

Tinnituslast verlichten. door geluidsverrijking. Cliënten met tinnitus helpen omgaan Vergt verschillende vaardigheden zaterdag 28 mei 2016 Tinnituslast verlichten door geluidsverrijking Taco Drok Training en educatie Cliënten met tinnitus helpen omgaan Vergt verschillende vaardigheden Cliënt ondersteunen Educatie & counselling

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN Inleiding Een kan verschillende oorzaken hebben. De gevolgen en de behandeling van de stoornis hangen af van de oorzaak. Dit hoofdstuk beschrijft kort de soorten, de graden

Nadere informatie

Gehoorschade en luide muziek bij jongeren in Vlaanderen

Gehoorschade en luide muziek bij jongeren in Vlaanderen Gehoorschade en luide muziek bij jongeren in Vlaanderen Prof. Dr. P. Van de Heyning* A.Gilles, Ma Audiologie* *Universitaire dienst Neus-keel-oorziekten & Hoofd-halsheelkunde Vakgroep neurowetenschappen

Nadere informatie

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Audiologische diagnostiek en revalidatie Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Inhoud Werking van het gehoor Traject in het eerste jaar Aanmeldingen Diagnostiek Revalidatie Na het eerste jaar gehoorbeenketen

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

SWVG. Feiten & Cijfers. MP3-spelers, een bedreiging voor het gehoor van jongeren? Steunpunt beleidsrelevant onderzoek 2011-24

SWVG. Feiten & Cijfers. MP3-spelers, een bedreiging voor het gehoor van jongeren? Steunpunt beleidsrelevant onderzoek 2011-24 SWVG Feiten & Cijfers 2011-24 Steunpunt beleidsrelevant onderzoek MP3-spelers, een bedreiging voor het gehoor van jongeren? Kencijfers van de studie JOnG! Karel Hoppenbrouwers 1, Cécile Guérin 1, Mathieu

Nadere informatie

Hearing Implant Sound Quality Index (HISQUI) Vragenlijst voor de detectie van de subjectieve geluidskwaliteit. Voor volwassenen

Hearing Implant Sound Quality Index (HISQUI) Vragenlijst voor de detectie van de subjectieve geluidskwaliteit. Voor volwassenen Hearing Implant Sound Quality Index (HISQUI) Vragenlijst voor de detectie van de subjectieve geluidskwaliteit Voor volwassenen 1 Vragenlijst voor de detectie van de subjectieve geluidskwaliteit Datum invullen

Nadere informatie

Auditieve functie-eisen voor machinisten. Rolph Houben Bas Sorgdrager Wouter Dreschler

Auditieve functie-eisen voor machinisten. Rolph Houben Bas Sorgdrager Wouter Dreschler Auditieve functie-eisen voor machinisten Rolph Houben Bas Sorgdrager Wouter Dreschler 1 Achtergrond Treinmachinist In een omgeving met lawaai waarneming auditieve waarschuwingssignalen communicatie met

Nadere informatie

Cisplatinum Ototoxiciteit

Cisplatinum Ototoxiciteit Cisplatinum Ototoxiciteit Yvonne Simis Lot Zuur Rebecca Gallimore Coen Rasch Fons Balm Wouter Dreschler Klinische en experimentele Audiologie, AMC Amsterdam Keel Neus en Oorheelkunde, AMC Amsterdam Radiotherapie,

Nadere informatie

Visual Reinforcement Audiometry

Visual Reinforcement Audiometry Visual Reinforcement Audiometry Audiologisch Centrum Twente dr. B.A.M. Franck, Klinisch Fysicus/Audioloog 25-04-2013 Pediatric Audiology Literatuur Zoals beloofd op de dag der akoepedie april 2013, hierbij

Nadere informatie

Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen

Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen SUMMARY IN DUTCH NEDERLANDSE SAMENVATTING Bij de behandeling van patiënten met hoofd-hals kanker

Nadere informatie

Relatie gehoorverlies & herstelbehoefte, werk eigenschappen en verzuim

Relatie gehoorverlies & herstelbehoefte, werk eigenschappen en verzuim Relatie gehoorverlies & herstelbehoefte, werk eigenschappen en verzuim Resultaten van de NL-SH Research Programme > Quality of Care Janneke Nachtegaal, Joop Kuik, Han Anema, Theo Goverts, Joost Festen

Nadere informatie

Lawaaischade bij slechthorenden en hoortoestelgebruik

Lawaaischade bij slechthorenden en hoortoestelgebruik Lawaaischade bij slechthorenden en hoortoestelgebruik Alex E. Hoetink NSDSK, ACHN Alkmaar Wouter A. Dreschler AMC - Amsterdam Achtergrond Kan het gebruik van een hoortoestel door een slechthorende leiden

Nadere informatie

FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK

FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK akoestiek FUNCTIONALITEIT & COMFORT VAN STOF: AKOESTIEK Stoffen van De Ploeg zijn ontworpen om bij te dragen aan een goede leef- en werkomgeving. Esthetiek, functionaliteit, comfort en duurzaamheid gaan

Nadere informatie

Gehoordiagnostiek neonataal CASUS

Gehoordiagnostiek neonataal CASUS Gehoordiagnostiek neonataal CASUS Presentatie Nascholingsdag audiologen te Utrecht Vrijdag 17 maart 2006 Age Hoekstra klinisch fysicus-audioloog Audiologisch Centrum van de Prof. J.J. Groen Stichting Amersfoort

Nadere informatie

Lawaai en Horen. Een korte beschrijving van het begrip lawaai, lawaaibronnen en hoe u lawaai kunt vermijden.

Lawaai en Horen. Een korte beschrijving van het begrip lawaai, lawaaibronnen en hoe u lawaai kunt vermijden. Lawaai en Horen 4 Een korte beschrijving van het begrip lawaai, lawaaibronnen en hoe u lawaai kunt vermijden. Deze brochure is de vierde in een reeks Widex-publicaties over het gehoor en aanverwante onderwerpen.

Nadere informatie

Bijlage Resultaten grootste versta screening ooit

Bijlage Resultaten grootste versta screening ooit Bijlage Resultaten grootste versta screening ooit Inhoud Bevolkingspercentage met ernstige versta problemen... 2 Effectief aantal mensen met versta problemen... 3 Mensen zónder problemen & ipod generatie?...

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0323-a-15-1-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: gehoorschade bij jongeren tekst 1 Gehoor Nederlandse jongeren verslechterd

Nadere informatie

Gehoorbescherming Voor ieder oor een dop

Gehoorbescherming Voor ieder oor een dop Gehoorbescherming Voor ieder oor een dop Wanneer is luid te luid? Sta je bij een concert vaak bij de luidsprekers? Of krijg je in jouw job vaak veel lawaai over je heen? Dan is je gehoor misschien al beschadigd.

Nadere informatie

IV.3. (documentversie2 van 16 juli 2014) Audiologisch onderzoek (referentie-eis)

IV.3. (documentversie2 van 16 juli 2014) Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Stichting Audicienregister StAr IV.3. (documentversie2 van 16 juli 2014) Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Audiologie en otoscopie bij intake en eindcontrole Gedrukte versies van dit handboek worden

Nadere informatie

WETGEVING & NORMERING

WETGEVING & NORMERING ONGEHOORD DUIDELIJK Lawaai maakt deel uit van ons leven. Of we nu een lawaaierige machine bedienen, thuis de stereo hard zetten of een popconcert bijwonen, aan lawaai ontsnappen we nooit helemaal. In elk

Nadere informatie

Interactieve versus prescriptieve aanpassing van hoortoestellen.

Interactieve versus prescriptieve aanpassing van hoortoestellen. Interactieve versus prescriptieve aanpassing van hoortoestellen. Deelnemers Audiologische Centra Audiciens Amsterdam: M. Boymans, W.A. Dreschler Eindhoven: R. Janssen, J.de Klein, C.ter Huurne Hoensbroek:

Nadere informatie