wiskunde B vwo 2018-I

Transcriptie

1 Formules Goniometrie sin( tu) sin( t)cos( u) cos( t)sin( u) sin( tu) sin( t)cos( u) cos( t)sin( u) cos( tu) cos( t)cos( u) sin( t)sin( u) cos( tu) cos( t)cos( u) sin( t)sin( u) sin( t) sin( t)cos( t) cos( t) cos ( t) sin ( t) cos ( t) sin ( t)

2 Bewegend punt De beweging van een punt P wordt gegeven door de volgende bewegingsvergelijkingen: figuur () t t t () ( t) In de figuur is de baan van P weergegeven. A De baan van P snijdt de -as in de oorsprong en in punt A. Zie de figuur. 4p Bereken eact de snelheid waarmee P door punt A gaat. Voor elke waarde van t bevindt P zich op de kromme met vergelijking: ( ) 4 4p Bewijs dit.

3 Lijn door de toppen Voor elke waarde van a met a 0 wordt de functie f a gegeven door a fa ( ) e. De afgeleide functie f a' wordt gegeven door f a' ( ) e ae. In figuur zie je voor een aantal waarden van a de grafiek van f a. ok is de lijn l met vergelijking weergegeven. e figuur a a l Voor elke waarde van a met a 0 heeft de grafiek van f a precies één top. 4p 3 Bewijs dat deze top op lijn l ligt. 3

4 De functie F a is gegeven door: a a Fa ( ) e e a a F a is een primitieve van a 3p 4 Bewijs dat F a inderdaad een primitieve van a Voor f geldt f ( ) e. In figuur is de grafiek van f getekend, en ook lijn l. Het vlakdeel tussen lijn l en de grafiek van f is grijs gemaakt. figuur f l 5p 5 Bereken eact de oppervlakte van het grijze vlakdeel. 4

5 Zwaartepunt en rakende cirkels Gegeven is cirkel c met middelpunt M (4, 8) en straal 0. Deze cirkel snijdt de -as in de punten A en B met A B. Zie figuur. In A bevindt zich een puntmassa met massa 3, in B een puntmassa met massa en in M een puntmassa met massa. figuur c M A B 5p 6 Bereken eact de coördinaten van het zwaartepunt van deze drie puntmassa s. De cirkel d met middelpunt N raakt de -as in de oorsprong en raakt cirkel c zoals weergegeven in figuur. Deze figuur staat ook op de uitwerkbijlage. figuur c M N d 5p 7 Bereken eact de straal van cirkel d. Je kunt hierbij gebruikmaken van de figuur op de uitwerkbijlage. 5

6 uitwerkbijlage 7 c M N d 6

7 Maima en minima De functie f wordt gegeven door f ( ) 6sin( ) cos( ). De grafiek van f heeft oneindig veel toppen. 6p 8 Bereken eact de -coördinaten van alle toppen van de grafiek van f. Een van de toppen is het punt P, 5. De grafiek van f is smmetrisch ten opzichte van de verticale lijn door P. Boven P wordt een horizontaal lijnstuk van lengte geplaatst, waarvan de eindpunten op de grafiek van f liggen. Zie de figuur. figuur _ = ϖ P 4p 9 Bereken de afstand van P tot het horizontale lijnstuk. Rond je eindantwoord af op twee decimalen. 7

8 Sheffield Winter Garden Voor elke waarde van k met k 0 wordt de functie f k gegeven door: fk k k ( ) (e e ) k De grafiek van f k wordt een kettinglijn genoemd. p de grafiek van f k worden twee punten P en Q met gelijke -coördinaat gekozen. De lengte van het deel van de kettinglijn tussen P en Q noemen we l. De top T van de kettinglijn ligt op de -as. De afstand van T tot de horizontale lijn PQ noemen we d. Zie figuur. Er geldt: k l 8d 4d In figuur is voor k 0,7, P 3 en 3 het bijbehorende deel van de kettinglijn Q getekend. 4p 0 Bereken voor de situatie van figuur de lengte van het deel van de kettinglijn tussen P en Q. Rond je eindantwoord af op twee decimalen. figuur P d f 0,7 Q T 3 3 8

9 Als het deel van de grafiek van f k foto tussen P en Q wordt gespiegeld in de -as en vervolgens omhoog wordt geschoven, ontstaat een boog. Bij de bouw van de Sheffield Winter Garden, een in 003 geopende plantenkas, is gebruikgemaakt van dergelijke bogen. Zie de foto. De ontwerpers hebben een tekening figuur gemaakt van het vooraanzicht van het gebouw. Dit vooraanzicht bestaat uit acht bogen. Zie figuur. In de rest van deze opgave kijken we naar de grootste boog. Deze boog is in figuur dikker gedrukt. Voor de grootste boog in deze tekening geldt: de lengte van de boog is 49,63 meter; het hoogste punt van de boog bevindt zich 0,5 meter boven de grond. Bij deze grootste boog gaan we een functievoorschrift opstellen. We kiezen daartoe een assenstelsel waarbij de -as door de onderste punten van de boog gaat en de top van de boog op de -as ligt. De eenheden langs de assen zijn meters. In dit assenstelsel wordt de boog weergegeven door de grafiek van een functie h. De grafiek van deze functie h ontstaat door de grafiek van een functie fk te spiegelen in de -as en de beeldgrafiek vervolgens omhoog te schuiven. Er is precies één waarde van k waarvoor de beeldgrafiek de juiste lengte en hoogte heeft. 5p Stel een functievoorschrift op van h. Rond de getallen in je eindantwoord af op twee decimalen. 9

10 Natuurlijke logaritme van de wortel De functie f wordt gegeven door f ( ) ln Deze functie heeft een inverse functie f. inv. Er geldt: inv f ( ) e. 3p Bewijs dat inderdaad geldt inv f ( ) e. inv De grafiek van f wordt ten opzichte van de -as met factor vermenigvuldigd. Zo ontstaat de grafiek van de functie g. Elke verticale lijn rechts van de -as snijdt de grafiek van f in één punt en de grafiek van g in één punt. Het lijnstuk tussen deze twee punten heeft een lengte die afhangt van de plaats van de verticale lijn. Zie de figuur. figuur g f 4p 3 Bereken de minimale lengte van het lijnstuk. Rond je eindantwoord af op drie decimalen. De functie h wordt gegeven door: ln h ( ) ln( ) De grafiek van h heeft rechts van de -as één perforatie. 4p 4 Bereken eact de coördinaten van deze perforatie. 0

11 Vierkant onder grafiek Voor 0 wordt de functie f gegeven door f( ). In de figuur is de grafiek van f getekend. nder de grafiek is een vierkant getekend met twee zijden evenwijdig aan de -as en twee zijden evenwijdig aan de -as. figuur f Het vierkant heeft linksonder hoekpunt (, 0). Het hoekpunt rechtsboven ligt op de grafiek van f. 4p 5 Bereken eact de lengte van de zijde van het vierkant.

12 Twee vierkanten op een kwartcirkel Gegeven zijn de punten A (, 0) en B (0,). Punt C bevindt zich op de kwartcirkel door A en B met middelpunt (0, 0). p de lijnstukken AC en BC worden twee vierkanten ADEC en BCFG getekend. Zie figuur. figuur G F E B C D t A De grootte van hoek AC (in radialen) noemen we t, met 0 t π. Punt C heeft dus coördinaten (cos( t), sin( t )). Er is een waarde van t waarvoor de oppervlakte van vierkant ADEC twee keer zo groot is als de oppervlakte van vierkant BCFG. 5p 6 Bereken deze waarde van t. Rond je eindantwoord af op twee decimalen. In figuur is de situatie van figuur uitgebreid met vector F. Deze figuur staat vergroot op de uitwerkbijlage. figuur G F E B C D t A Voor elke waarde van t met 0 t π geldt: sin( t) cos( t) F sin( t) cos( t) 4p 7 Bewijs dit. Je kunt hierbij gebruikmaken van de figuur op de uitwerkbijlage.

13 uitwerkbijlage 7 G F E B C D t A 3