Chronische Aandoeningen

Transcriptie

1 Chronische Aandoeningen Johan Van der Heyden Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B Brussel 02 / [email protected] Wetenschap ten dienste van Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu.

2

3 Inhoudstafel Inhoudstafel...71 Samenvatting Inleiding Vragen Indicatoren Resultaten Prevalentie van ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps in het algemeen (MB01_1) België Regio s Prevalentie van specifieke ziekten en aandoeningen Overzicht Astma (MA01_3 - MA01_4) Chronisch longlijden (MA02_3 - MA02_4) Hartinfarct (MA03_3 - MA03_4) Coronaire hartziekte (angina pectoris) (MA04_3 - MA04_4) Hoge bloeddruk (MA05_3 - MA05_4 MA05_5 MA05_6) Beroerte (hersenbloeding, hersentrombose) (MA06_3 - MA06_4) Reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten) (MA07_3 - MA07_4) Artrose (gewrichtsslijtage) (MA08_3 - MA08_4) Lage rugprobleem of andere chronische rugaandoening (MA09_3 - MA09_4) Nekprobleem of andere chronische nekaandoening (MA10_3 - MA10_4) Diabetes (MA11_3 MA11_4 MA11_5 MA11_6 MA11_7) Allergie (MA12_3 - MA12_4) Maagzweer of zweer van de dunne darm (MA13_3 - MA13_4) Levercirrose, ander leverlijden (MA14_3 - MA14_4) Kanker (MA15_3 - MA15_4) Ernstige hoofdpijn zoals migraine (MA16_3 - MA16_4) Urinaire incontintentie (MA17_3 - MA17_4) Chronische angst (MA18_3 - MA18_4) Depressie (MA19_3 - MA19_4) Permanent letsel of defect veroorzaakt door een ongeval (MA21_3 - MA21_4) Schildklierafwijkingen (MA22_3 - MA22_4) Glaucoom (MA23_3 - MA23_4) Cataract (MA24_3 - MA24_4) Ziekte van Parkinson (MA25_3 - MA25_4) Epilepsie (MA26_3 - MA26_4) Langdurige vermoeidheid (MA27_3 - MA27_4) Osteoporose (MA28_3 - MA28_4) Heupfractuur (gebroken heup) (MA29_3 - MA29_4) Ernstige darmstoornissen (MA30_3 - MA30_4) Nierstenen (MA31_3 - MA31_4) Ernstige nierziekte (MA32_3 - MA32_4) Chronische blaasontsteking (MA33_3 - MA33_4) Ernstige of chronische huidaandoening (MA34_3 - MA34_4) Galstenen of galblaasontsteking (MA35_3 - MA35_4) Prostaatklachten (MA36_3 - MA36_4) Bespreking Bibliografie Tabellen Chronische aandoeningen bladzijde 71 -

4

5 Samenvatting In deze module wordt nagegaan in welke mate chronische aandoeningen voorkomen in de algemene bevolking. Daar het gaat om zelfgerapporteerde informatie moeten de resultaten met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden. Toch zijn enquêtegegevens over chronische ziekten van groot belang omdat ze vaak de enige informatiebron zijn om de grootteorde van belangrijke gezondheidsproblemen in de algemene bevolking in te schatten. Meer dan één op de vier personen (27,2%) geeft aan minstens één langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap te hebben. Het percentage personen met een langdurige aandoening stijgt sterk met de leeftijd. Bij kinderen en jongeren onder de 15 jaar is dit 9,1%; bij 75-plussers is dit bijna 60%. Hoe lager het opleidingsniveau, hoe hoger de kans dat men een langdurige aandoening rapporteert. In het Brussels Gewest vinden we een hoger percentage mensen met een langdurige aandoening dan in de andere 2 gewesten, maar in vergelijking met andere grote steden zoals Antwerpen en Gent stellen we geen verschillen vast. Het aantal personen met een langdurige aandoening is in 2008 licht toegenomen tegenover de vorige enquêtejaren 1997, 2001 en In vergelijking met 2004 steeg het percentage personen met een langdurige aandoening van 23,8% naar 27,2%. Dit is voor een stuk te wijten aan de veroudering van de bevolking, maar ook als we hiervoor corrigeren zien we een significante toename. In de gezondheidsenquête wordt gevraagd of de respondenten in de afgelopen 12 maanden last hadden van één van de volgende specifieke chronische aandoeningen: Astma (ook allergisch astma) Chronische bronchitis, chronisch obstructief longlijden, emfyseem Hartinfarct Coronaire hartziekte (angina pectoris) Hoge bloeddruk (hypertensie) Beroerte (hersenbloeding, hersentrombose) Reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten) Artrose (gewrichtsslijtage) Lage rugprobleem of andere chronische rugaandoening Nekprobleem of andere chronische nekaandoening Suikerziekte Allergie, zoals neusloop, oogontsteking, huiduitslag, voedselallergie, of andere (maar geen allergisch astma) Maagzweer of zweer aan de 12- vingerige darm Levercirrose, ander leverlijden Kanker (kwaadaardig gezwel, ook inbegrepen leukemie en lymfeklierkanker Ernstige hoofdpijn zoals migraine Urinaire incontinentie, problemen om de urine op te houden Chronische angst Ernstige somberheid of depressie voor een periode van minstens 2 weken Andere mentale gezondheidsproblemen Permanent letstel of defect veroorzaakt door een ongeval Schildklierafwijkingen Glaucoom (verhoogde oogdruk) Cataract (staar) Ziekte van Parkinson Epilepsie Langdurige vermoeidheid voor een periode van minstens 3 maanden Osteoporose (ontkalking van het bot) Gebroken heup Ernstige darmstoornissen voor een periode van minstens 3 maanden Nierstenen Ernstige nierstenen behalve nierstenen Chronische blaasontsteking Ernstige of chronische huidaandoening Galstenen of galblaasontsteking Prostaatklachten (enkel voor mannen) Chronische aandoeningen bladzijde 73 -

6 Bij mannen zijn de 5 meest voorkomende aandoeningen in dalende frequentie van voorkomen: lage rugprobleem (14,5%), allergie (11,5%), hoge bloeddruk (11,0%), artrose (8,4%) en nekprobleem (6,5%). Bij vrouwen vinden we in de top 5 dezelfde aandoeningen terug, maar in een andere volgorde: lage rugprobleem (18,9%), artrose (16,8%), allergie (14,5%), hoge bloeddruk (14,4%) en nekprobleem (12,2%). De meeste chronische aandoeningen worden vaker gerapporteerd door vrouwen dan door mannen. Dit is het geval voor hoge bloeddruk, artrose, reumatoide artritis, lage rugprobleem, nekprobleem, allergie, ernstige hoofdpijn, incontinentie, chronische angst, depressie, schildklierlijden, glaucoom, cataract, chronische vermoeidheid, osteoporose, ernstig darmlijden en chronische blaasontsteking. Coronaire hartziekte, een permanent letsel veroorzaakt door een ongeval en nierstenen komen vaker voor bij mannen. Bij 65-plussers liggen de prevalenties uiteraard een stuk hoger. 33,7% van de mannen van 65 jaar en ouder geeft aan te lijden aan hoge bloeddruk en 27,3% heeft artrose. Verder blijkt dat in deze groep 24,2% een lage rugprobleem heeft, 14,8% prostaatlijden en 13,6% een nekprobleem. Belangrijke ziekten zoals diabetes en chronisch longlijden komen voor bij ongeveer 11% van de mannelijke 65-plussers. Bij vrouwen van 65 jaar en ouder is de meest gerapporteerde aandoening artrose: 1 op de 2 vrouwelijke 65- plussers heeft hier last van. 39,3% van de vrouwen in deze leeftijdsgroep klaagt over hoge bloeddruk, 36,6% heeft een lage rugprobleem en 25,7% verklaart aan reumatoïde artritis te lijden. Reumatoïde artritis is nochtans een vrij specifieke aandoening. Hoogstwaarschijnlijk bestempelen de respondenten van de gezondheidsenquête ook heel wat andere vormen van gewrichtslijden als reumatoïde artritis. Enkele andere opvallende vaststellingen bij vrouwelijke 65-plussers zijn het hoog percentage vrouwen met osteoporose (22,7%), urinaire incontinentie (13,5%) en chronische angst (10,9%). De evolutie van het voorkomen van chronische aandoeningen in de algemene bevolking is geen eenduidig verhaal. Een aantal chronische aandoeningen is duidelijk toegenomen: hoge bloeddruk, diabetes, artrose, schildklierlijden en cataract. De toename van deze aandoeningen kan deels verklaard worden door de veroudering van de bevolking het zijn inderdaad ziekten die vooral voorkomen bij ouderen maar ook als met dit effect rekening gehouden wordt, zien we tussen 1997 en 2008 een significante stijging. De toename van kanker en botontkalking of osteoporose kan daarentegen volledig verklaard worden door de veroudering van de bevolking. Opvallend is dat sommige ziekten en gezondheidsproblemen tussen 1997 en 2008 significant zijn afgenomen: chronisch longlijden, ernstige hoofdpijn zoals migraine, chronische vermoeidheid en ernstige vormen van darmlijden. Naast leeftijd en geslacht blijft het opleidingsniveau, als socio-economische parameter, één van de belangrijkste determinanten van ziekte. Voor maar liefst 17 van de 35 ziekten en problemen die voorkomen in de lijst noteren we een significante toename van het risico op ziekte naarmate het opleidingsniveau daalt. Dit geldt ondermeer voor ernstige ziekten zoals hartinfarct, diabetes, chronisch longlijden en maagzweer. Slechts voor één aandoening noteren we een hoger risico voor de hoogst opgeleiden, met name voor allergie. De urbanisatiegraad van de gemeente waar de respondent woont beïnvloedt doorgaans nauwelijks het vóórkomen van ziekte. Er zijn wel enkele uitzonderingen: astma, chronisch longlijden, maagzweer en zweer van de dunne darm worden vaker gerapporteerd door mensen die wonen in grote steden dan door inwoners van plattelandsgemeenten. Voor heel wat chronische aandoeningen is de prevalentie hoger in Brussel en Wallonië dan in Vlaanderen. Toch zijn er aanwijzingen dat de verschillen tussen Vlaanderen en Wallonië aan het verkleinen zijn. Zo kwamen diabetes, ernstige hoofdpijn zoals migraine, chronische vermoeidheid, en osteoporose in 1997 nog significant vaker voor in Wallonië dan in Vlaanderen terwijl dit in 2008 niet langer het geval is. Chronische aandoeningen bladzijde 74 -

7 De grote meerderheid van de personen met een chronische aandoening wordt hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Voor sommige aandoeningen (bv. hartinfarct) is dit nagenoeg 100%, maar ook 67% van de personen met een permanent letsel als gevolg van een ongeval contacteerde hiervoor in de 12 maanden voorafgaand aan de bevraging een dokter of een andere gezondheidswerker. Chronische aandoeningen bladzijde 75 -

8 1. Inleiding Ziekten en langdurige aandoeningen brengen specifieke gevolgen met zich mee voor de gezondheidsbeleving, het dagelijks functioneren en het gebruik van de gezondheidszorg. Voor een gezondheidsbeleid is het dus belangrijk om de prevalentie van deze aandoeningen te kennen, om te weten welke aandoeningen het meest frequent voorkomen en om na te gaan welke impact deze aandoeningen hebben op het functioneren en op de medische consumptie. (1). Personen die lijden aan chronische aandoeningen hebben meer gezondheidsbehoeften en hogere gezondheidskosten (2). Informatie over de prevalentie van deze ziekten is dus nodig om de gezondheidsbehoeften en de bijhorende gezondheidskosten te kunnen inschatten. Het nut van een module over chronische ziekten in een gezondheidsenquête situeert zich op verschillende terreinen. 1. Het instrument laat toe om prevalenties te bepalen van specifieke WGO-indicatoren, met name de prevalentie van kanker, hart- en vaataandoeningen, aandoeningen van het bewegingsstelsel, diabetes en chronische aandoeningen van de luchtwegen. 2. Een gezondheidsenquête laat toe belangrijke informatie te verzamelen over chronische ziekten en aandoeningen waar anders nagenoeg geen informatie over beschikbaar is: b.v. migraine, allergie, 3. Aan de hand van een gezondheidsenquête kunnen prevalentiegegevens die via andere bronnen bekomen werden, gevalideerd worden. Bovendien zijn de gegevens van een gezondheidsenquête in regel representatief voor de ganse bevolking. 4. Een gezondheidsenquête is een ideaal instrument voor het meten van co-morbiditeit omdat op hetzelfde moment informatie wordt ingewonnen over het voorkomen van een groot aantal verschillende aandoeningen. 5. Op basis van een gezondheidsenquête kan het verband gelegd worden tussen de aanwezigheid van chronische aandoeningen en functionele beperkingen. 6. Aan de hand van de gegevens van een gezondheidsenquête kan het verband bestudeerd worden tussen het voorkomen van chronische ziekten en de medische consumptie, zowel voor wat betreft de contacten met artsen (huisarts, specialist), opname in het ziekenhuis als het gebruik van geneesmiddelen. Zeker en vast dient ook gewezen te worden op de beperkingen van een gezondheidsenquête bij het inschatten van prevalenties van chronische ziekten. Het gaat om zelfgerapporteerde informatie. Het is mogelijk dat de aan- of afwezigheid van een bepaalde ziekte fout gerapporteerd wordt omdat de respondent onvoldoende medische kennis heeft. Uit onderzoek is gebleken dat vooral bij oudere personen de validiteit van de bekomen informatie verschilt naargelang de soort aandoening (3). Een vertekening van de resultaten kan ook optreden als de prevalentie van chronische ziekten systematisch verschillend is bij responders en non-responders. Opgemerkt moet worden dat met de term prevalentie hier een periodeprevalentie bedoeld wordt (de frequentie van aanwezigheid van een aandoening in de periode van 1 jaar voor de bevraging). Gezien het in de regel om chronische condities gaat is dit geen probleem. Tabel 1. vermeldt de verschillende chronische aandoeningen die in de gezondheidsenquête aan bod komen. De lijst was in de eerste gezondheidsenquête in 1997 gebaseerd op de vragenlijst van de Nederlandse Gezondheidsenquête (4). In 2001 en 2004 werden enkele aanpassingen doorgevoerd. In 2008 werd de lijst aangevuld en geharmoniseerd met de vragen voorgesteld in het kader van de uitbouw van de European Health Interview Survey (EHIS). Dit betekent dat in de toekomst de meeste indicatoren die in deze module voorgesteld worden zullen kunnen vergeleken worden met andere Europese landen. De aandoeningen betreffen in wezen gezondheidsproblemen van langdurige aard, met uitzondering van heupfractuur. Deze laatste conditie wordt weerhouden om het ook kan beschouwd worden als een indicator voor ernstige osteoporose in de oudere bevolking Chronische aandoeningen page 76

9 Tabel 1 Lijst van bevraagde aandoeningen en beschikbaarheid van informatie per enquêtejaar, Gezondheidsenquête, België, Aandoening Astma (ook allergisch astma) x x x Chronische bronchitis, chronisch obstructief longlijden, emfyseem x x x Hartinfarct 1 x Coronaire hartziekte (angina pectoris) 1 x Hoge bloeddruk (hypertensie) x x x x Beroerte (hersenbloeding, hersentrombose) x x x x Reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten) x x x x Artrose (gewrichtsslijtage) x x x x Lage rugprobleem of andere chronische rugaandoening 2 x x x x Nekprobleem of andere chronische nekaandoening x x x x Suikerziekte x x x x Allergie, zoals neusloop, oogontsteking, huiduitslag, voedselallergie, of andere (maar geen allergisch astma) x x x x Maagzweer of zweer aan de 12-vingerige darm x x x x Levercirrose, ander leverlijden x x x x Kanker (kwaadaardig gezwel, ook inbegrepen leukemie en lymfeklierkanker x x x x Ernstige hoofdpijn zoals migraine x x x x Urinaire incontinentie, problemen om de urine op te houden x Chronische angst x Ernstige somberheid of depressie voor een periode van minstens 2 weken x x x x Andere mentale gezondheidsproblemen x Permanent letstel of defect veroorzaakt door een ongeval x Schildklierafwijkingen x x x x Glaucoom (verhoogde oogdruk) x x x x Cataract (staar) x x x x Ziekte van Parkinson x x x x Epilepsie x x x x Langdurige vermoeidheid voor een periode van minstens 3 maanden x x x Osteoporose (ontkalking van het bot) x x x x Gebroken heup x x x x Ernstige darmstoornissen voor een periode van minstens 3 maanden x x x x Nierstenen x x x x Ernstige nierstenen behalve nierstenen x x x x Chronische blaasontsteking x x x x Ernstige of chronische huidaandoening x x x x Galstenen of galblaasontsteking x x x x Prostaatklachten 3 x x x x 1 In 1997, 2001 en 2004 werd de vraag gesteld naar Ernstige hartkwaal of hartinfarct. Om te harmoniseren met de EHIS vragenlijst werd deze vraag 2008 niet hernomen en vervangen door de 2 EHIS-vragen. Dit heeft tot gevolg dat een vergelijking met vorige jaren niet mogelijk is. 2 In 1997, 2001 en 2004 werd de volgende formulering gebruikt : Rugaandoeningen van hardnekkige aard (langer dan 3 maanden) lumbago, ischias, discushernia. De formulering werd veranderd omwille van de integratie in EHIS. Dit heeft tot gevolg dat een vergelijking met vorige jaren niet mogelijk is. 3 In 1997 werd dit enkel bevraagd bij ouderen Chronische aandoeningen bladzijde 77 -

10 2. Vragen Twee vragen hebben betrekking op chronische morbiditeit in het algemeen: MB01. Hebt u een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps? MB02. Welke langdurige ziekte(n), langdurige aandoening(en) of handicap(s) hebt u? De vraagstelling i.v.m. specifieke chronische ziekten of aandoeningen doorloopt de lijst die in de inleiding vermeld wordt aan de hand van de volgende vraag: MA01. Ik zal u een aantal ziekten of aandoeningen opnoemen. Kunt u voor elke ziekte of aandoening aanduiden of u die hebt, of ooit gehad hebt? Indien het antwoord voor een bepaalde ziekte of aandoening JA is, worden 2 bijkomende vragen gesteld: MA02. Werd deze aandoening vastgesteld door een dokter? MA03. Hebt u deze ziekte/aandoening de afgelopen 12 maanden gehad? Indien het antwoord op deze laatste vraag JA is, wordt nog 1 bijkomende vraag gesteld: MA04. Bent u voor deze ziekte of aandoening de afgelopen 12 maanden opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker? Voor personen die positief antwoorden op de vraag of ze de afgelopen 12 maanden aan hoge bloeddruk leden worden de volgende bijkomende vragen gesteld: MA05. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden een dieet gevolgd? MA06. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden geneesmiddelen ingenomen? Voor personen die positief antwoorden op de vraag of ze de afgelopen 12 maanden aan diabetes of suikerziekte leden worden de volgende bijkomende vragen gesteld: MA07. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden een dieet gevolgd? MA08. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden insulineinspuitingen gekregen? MA09. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden pillen of tabletten genomen? Voor personen die positief antwoorden op de vraag of ze de afgelopen 12 maanden aan chronische angst, depressie of andere mentale gezondheidsproblemen leden worden de volgende bijkomende vragen gesteld? MA10 MA12 MA14. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden geneesmiddelen ingenomen? MA11 MA13 MA15. Hebt u hiervoor de afgelopen 12 maanden psychotherapie gevolgd? Chronische aandoeningen bladzijde 78 -

11 3. Indicatoren De indicatoren die in deze module worden voorgesteld zijn: 1. de prevalentie van langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps in het algemeen; 2. de prevalentie van specifieke chronische aandoeningen; 3. de mate waarin mensen voor de bevraagde aandoeningen in de afgelopen 12 maanden een dokter of andere gezondheidswerker contacteerden; Indicatoren voor specifieke chronische ziekten worden voorgesteld voor alle aandoeningen die bevraagd werden, behalve voor andere mentale gezondheidsproblemen omdat dit begrip te weinig specifiek is. Chronische aandoeningen bladzijde 79 -

12 4. Resultaten 4.1. Prevalentie van ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps in het algemeen (MB01_1) België 27,2% van de totale bevolking geeft aan één of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps te hebben. In de verdere bespreking gebruiken we de notie langdurige aandoeningen Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een langdurige aandoening verschilt nauwelijks tussen mannen en vrouwen, maar hangt duidelijk samen met de leeftijd. Bij kinderen en adolescenten jonger dan 15 jaar gaat het om 9,1% van het totaal aantal jongeren. Bij 75-plussers loopt dit percentage op tot bijna 60%. Figuur 1 Percentage van de bevolking dat een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps heeft, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken De ruwe cijfers tonen een zeer sterke samenhang tussen het rapporteren van een langdurige aandoening en het opleidingniveau. Naarmate het opleidingsniveau stijgt, daalt het percentage van personen dat een langdurige aandoening rapporteert. Na correctie voor geslacht en leeftijd verminderen de verschillen tussen de opleidingsklassen weliswaar, maar blijft de gradiënt sterk significant. Chronische aandoeningen bladzijde 80 -

13 Het percentage personen dat een langdurige aandoening rapporteert vertoont ook een samenhang met de urbanisatiegraad: stedelingen hebben meer langdurige aandoeningen dan plattelandsbewoners. Evolutie over de tijd Het aantal personen met een langdurige aandoening is in 2008 licht toegenomen tegenover de vorige enquêtejaren 1997, 2001 en In vergelijking met 2004 steeg het percentage personen met een langdurige aandoening van 23,8% naar 27,2%. Dit is voor een stuk te wijten aan de veroudering van de bevolking, maar ook als we hiervoor corrigeren zien we een toename Regio s In het Brussels Gewest zijn er weliswaar relatief meer mensen met een langdurige aandoening dan in de andere 2 gewesten, maar in vergelijking met andere grote steden zoals Antwerpen en Gent stellen we geen verschillen vast. Opmerkelijk is dat het percentage personen met een langdurige aandoeningen in de Waalse grootsteden (Charleroi en Luik) flink lager ligt dan in Antwerpen, Gent en Brussel. Figuur 2 Percentage van de bevolking dat lijdt aan een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 81 -

14 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest rapporteert 26,2% van de bevolking een langdurige aandoening, een percentage dat iets lager ligt dan voor gans België. Er is een duidelijke samenhang tussen de leeftijd en het voorkomen van aandoeningen: waar in de jongste leeftijdsgroep (0 tot 14 jaar) 8,8% van de bevolking aangeeft aandoeningen te hebben, stijgt dit percentage tot 56,4% in de oudste leeftijdsgroep (75 jaar en ouder). Even duidelijk is de samenhang tussen het opleidingsniveau en het voorkomen van aandoeningen: bij diegenen met geen diploma of enkel een diploma lager onderwijs geeft 40,1% aan een aandoening te hebben; bij de hoogst geschoolden gaat het maar om 19,8%. Na correctie voor leeftijd en geslacht verminderen deze verschillen, maar blijven ze significant. Figuur 3 Percentage van de bevolking dat lijdt aan een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps, België, Gezondheidsenquête Vlaams Gewest De prevalentie van aandoeningen daalde in het Vlaams Gewest tussen 1997 en 2004, maar nam in 2008 terug toe. Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt het om een significante toename te gaan. Brussels Gewest In het Brussels Gewest rapporteert 30,5% van de bevolking een langdurige aandoening. Er is een duidelijke samenhang tussen de leeftijd en de prevalentie van aandoeningen: bij jongeren (0 tot 14 jaar) rapporteert 13,0% een aandoening, in de leeftijdsgroep van 75 jaar en ouder gaat het om 66,1%. Vooral in Brussel noteren we zeer belangrijke verschillen volgends het opleidingsniveau. De prevalentie van aandoeningen bedraagt 47,8% bij diegenen met enkel een diploma lager onderwijs of geen diploma, terwijl deze slechts 24,0% bedraagt bij personen met een diploma hoger onderwijs. In 1997, 2001 en 2004 bleef de prevalentie van langdurige aandoeningen in het Brussels Gewest vrij constant, maar in 2008 stellen we een belangrijke toename vast, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Chronische aandoeningen bladzijde 82 -

15 Figuur 4 Percentage van de bevolking dat lijdt aan een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest. Waals Gewest In het Waals Gewest bedraagt de prevalentie van langdurige aandoeningen 27,8%. We vinden geen significante verschillen voor deze indicator tussen mannen en vrouwen. Er is een duidelijke samenhang tussen leeftijd en het voorkomen van aandoeningen: 8,3% van de jongeren (0 tot 14 jaar) meldt reeds een aandoening, bij de 75 plussers gaat het om 63,9%. Net zoals in de andere gewesten daalt het percentage personen met een langdurige aandoening naargelang het opleidingsniveau stijgt. Deze gradiënt vermindert, maar blijft bestaan wanneer we corrigeren voor leeftijd en geslacht. Opmerkelijk is dat de stijging die we observeren in het Vlaams Gewest en in Brussel niet teruggevonden wordt in het Waals gewest. Figuur 5 Percentage van de bevolking dat lijdt aan een of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest. Chronische aandoeningen bladzijde 83 -

16 4.2. Prevalentie van specifieke ziekten en aandoeningen De prevalentie die hier besproken wordt is de jaarprevalentie, d.i. de aanwezigheid van de betreffende ziekte of aandoening in het afgelopen jaar. Ook indien niet specifiek vermeld gaat het dus over het voorkomen van ziekten of aandoeningen in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Met opvolging door een dokter of andere gezondheidswerker bedoelen we dat de persoon voor de betreffende aandoening een dokter of gezondheidswerker contacteerde in het jaar voorafgaand aan het interview Overzicht Tabel 2 en 3 geven een overzicht van de resultaten voor België voor alle leeftijdsgroepen, voor mannen en vrouwen afzonderlijk. In Tabel 4 en 5 worden deze resultaten voorgesteld voor 65- plussers. Resultaten bij mannen Bij mannen is de meest gerapporteerde aandoening een lage rugprobleem (14,5%). Ook allergie (11,5%), hoge bloeddruk (11,0%), artrose (8,5%), nekprobleem (6,5%) en een permanent letsel door een ongeval (5,8%) komen frequent voor. Voor de andere gerapporteerde chronische ziekten en aandoeningen bedraagt de prevalentie minder dan 5%. Bij 65-plussers liggen de prevalenties uiteraard een heel stuk hoger. 33,7% van de mannen van 65 jaar en ouder geeft aan te lijden aan een hoge bloeddruk en 27,3% heeft artrose. Verder blijkt dat in deze groep 24,2% een lage rugprobleem heeft, 14,8% prostaatklachten en 13,6% een nekprobleem. Resultaten bij vrouwen Bij vrouwen zijn de meest gerapporteerde aandoeningen een lage rugprobleem (18,9%) en artrose (16,8%). Andere aandoeningen waaraan meer dan 10% van de vrouwen lijden zijn hoge bloeddruk (14,4%), allergie (14,4%), een nekprobleem (12,2%) en ernstige hoofdpijn zoals migraine (12,1%). Bij vrouwen van 65 jaar en ouder stellen we hoge prevalenties vast van chronische ziekten. Zo lijdt 50,2% van de vrouwen uit deze leeftijdsgroep aan artrose, 39,3% heeft een hoge bloeddruk, 36,6% een lage rugprobleem, 22,7% osteoporose, 22,1% een nekprobleem en 13,5% urinaire incontinentie. Chronische aandoeningen bladzijde 84 -

17 Tabel 2. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) mannen, alle leeftijden, België % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 14,5 (13,2-15,8) Allergie 11,1 (9,9-12,5) 13,1 (11,9-14,4) 11,7 (10,5-13,0) 11,5 (10,3-13,0) Hoge bloeddruk 7,8 (6,9-8,9) 10,2 (9,2-11,4) 10,9 (1,0-12,0) 11,0 (9,9-12,2) Artrose 8,0 (6,9-9,3) 8,5 (7,6-9,5) 7,9 (7,0-8,8) 8,5 (7,4-9,6) Nekprobleem geen info geen info geen info 6,5 (5,6-7,4) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 5,8 (4,9-6,9) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 5,9 (5,1-6,9) 5,4 (4,7-6,2) 4,7 (4,0-5,5) 4,0 (3,4-4,7) Reumatoïde artritis 3,7 (3,1-4,5) 4,3 (3,7-5,0) 4,3 (3,7-5,1) 3,9 (3,3-4,5) Astma geen info 5,1 (4,4-5,8) 4,3 (3,6-5,1) 3,8 (3,2-4,6) Chronisch longlijden geen info 5,4 (4,7-6,1) 5,4 (4,7-6,2) 3,8 (3,2-4,5) Depressie 3,9 (3,2-4,8) 4,0 (3,4-4,7) 3,9 (3,2-4,7) 3,4 (2,7-4,3) Diabetes 2,0 (1,6-2,6) 2,7 (2,2-3,2) 3,4 (2,8-4,0) 3,3 (2,8-4,0) Chronische angst geen info geen info geen info 3,3 (2,6-4,1) Prostaatklachten geen info 3,5 (3,0-4,0) 3,6 (3,1-4,2) 3,1 (2,5-3,7) Maagzweer 2,5 (2,0-3,1) 2,8 (2,4-3,4) 2,4 (2,0-2,9) 3,0 (2,4-3,9) Langdurige vermoeidheid 2,9 (2,4-3,5) 2,8 (2,2-3,6) 2,0 (1,6-2,5) 2,6 (2,3-2,9) Ernstige of chronische huidaandoening 3,1 (2,4-3,8) 2,9 (2,4-3,4) 3,5 (2,8-4,3) 2,4 (1,8-3,3) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 2,1 (1,6-2,7) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 1,8 (1,5-2,3) Darmziekte, langer dan 3 maanden 2,4 (1,8-3,1) 2,2 (1,8-2,7) 2,6 (2,1-3,2) 1,6 (1,2-2,1) Kanker 0,6 (0,4-1,0) 1,1 (0,1-1,4) 0,7 (0,5-1,0) 1,6 (1,2-2,1) Cataract 0,6 (0,5-0,9) 1,0 (0,8-1,3) 1,2 (1,0-1,6) 1,5 (1,1-1,9) Schildklierlijden 0,8 (0,5-1,4) 1,3 (1,0-1,7) 1,2 (0,9-1,6) 1,3 (1,0-1,7) Osteoporose 0,7 (0,4-1,2) 1,2 (0,9-1,7) 0,8 (0,6-1,1) 1,2 (0,9-1,6) Glaucoom 1,0 (0,7-1,4) 1,5 (1,0-2,2) 1,7 (1,3-2,2) 1,0 (0,7-1,3) Nierstenen 0,9 (0,6-1,3) 0,7 (0,5-1,1) 1,0 (0,7-1,4) 0,8 (0,6-1,2) Beroerte 0,5 (0,3-0,8) 0,6 (0,4-0,8) 0,6 (0,4-0,8) 0,8 (0,6-1,1) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,8 (0,6-1,0) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,7 (0,4-1,1) 0,4 (0,3-0,6) 0,4 (0,3-0,7) 0,5 (0,4-0,8) Chronische blaasontsteking 0,7 (0,5-1,0) 0,9 (0,6-1,2) 1,0 (0,7-1,4) 0,5 (0,3-0,8) Epilepsie 0,5 (0,2-1,1) 0,7 (0,5-1,0) 0,9 (0,6-1,3) 0,5 (0,3-0,8) Leverlijden geen info geen info geen info 0,4 (0,3-0,7) Galstenen of galblaasontsteking 0,2 (0,1-0,4) 0,5 (0,3-0,7) 0,5 (0,3-0,8) 0,4 (0,2-0,6) Ziekte van Parkinson 0,2 (0,1-0,3) 0,3 (0,2-0,5) 0,2 (0,1-0,4) 0,3 (0,2-0,7) Gebroken heup 0,2 (0,1-0,3) 0,4 (0,2-0,6) 0,2 (0,1-0,4) 0,2 (0,1-0,4) Chronische aandoeningen bladzijde 85 -

18 Tabel 3. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) vrouwen, alle leeftijden, België % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 18,9 (17,5-20,4) Artrose 12,3 (11,0-13,7) 15,2 (13,9-16,5) 12,7 (11,7-13,8) 16,8 (15,6-18,1) Allergie 14,7 (13,3-16,2) 14,4 (13,3-15,7) 14,9 (13,6-16,3) 14,4 (13,1-15,8) Hoge bloeddruk 10,5 (9,4-11,8) 12,9 (11,7-14,2) 13,6 (12,6-14,8) 14,4 (13,2-15,7) Nekprobleem geen info geen info geen info 12,2 (11,1-13,4) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 13,6 (12,3-15,0) 13,1 (12,1-14,2) 10,9 (9,8-12,0) 12,1 (10,9-13,5) Reumatoïde artritis 7,4 (6,3-8,7) 8,5 (7,5-9,6) 7,3 (6,5-8,1) 7,8 (6,9-8,7) Depressie 7,0 (6,0-8,1) 6,4 (5,6-7,2) 5,9 (5,2-6,8) 6,4 (5,6-7,2) Osteoporose 4,1 (3,3-4,9) 5,9 (5,0-6,8) 5,6 (5,0-6,3) 6,2 (5,5-7,1) Schildklierlijden 4,5 (3,7-5,5) 5,5 (4,7-6,4) 5,8 (5,1-6,5) 6,0 (5,2-6,9) Chronische angst geen info geen info geen info 5,8 (5,1-6,6) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 4,6 (3,9-5,3) Astma geen info 4,2 (3,5-4,9) 4,3 (3,5-5,3) 4,6 (3,9-5,3) Langdurige vermoeidheid geen info 5,6 (4,9-6,3) 5,2 (4,5-5,9) 4,5 (3,8-5,3) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 3,9 (3,3-4,6) Chronisch longlijden geen info 5,6 (4,9-6,4) 5,2 (4,6-5,9) 3,6 (3,1-4,3) Darmziekte, langer dan 3 maanden 3,8 (3,1-4,5) 3,7 (3,0-4,5) 3,0 (2,6-3,5) 3,5 (2,9-4,2) Diabetes 2,5 (1,9-3,2) 2,9 (2,4-3,5) 3,6 (3,0-4,2) 3,5 (2,9-4,1) Maagzweer 2,7 (2,1-3,4) 3,5 (2,9-4,2) 3,0 (2,5-3,5) 3,2 (2,7-3,8) Cataract 1,6 (1,1-2,1) 2,4 (1,9-2,9) 2,6 (2,2-3,0) 2,9 (2,5-3,5) Ernstige of chronische huidaandoening 3,6 (2,9-4,5) 3,6 (3,0-4,2) 3,7 (2,9-4,7) 2,8 (2,3-3,5) Glaucoom 1,3 (0,9-1,9) 2,2 (1,8-2,7) 2,1 (1,7-2,6) 1,8 (1,4-2,4) Kanker 1,4 (0,9-2,1) 1,7 (1,2-2,3) 1,3 (1,0-1,7) 1,7 (1,3-2,2) Chronische blaasontsteking 2,6 (2,1-3,2) 2,4 (1,9-2,9) 2,5 (2,1-3,0) 1,7 (1,3-2,1) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 1,4 (1,0-1,9) Beroerte 0,9 (0,5-1,6) 0,5 (0,3-0,8) 0,6 (0,5-0,9) 1,0 (0,7-1,4) Epilepsie 0,7 (0,4-1,3) 0,5 (0,3-0,7) 0,7 (0,5-1,0) 0,9 (0,6-1,3) Galstenen of galblaasontsteking 1,1 (0,8-1,5) 1,1 (0,8-1,5) 1,2 (0,9-1,5) 0,7 (0,5-1,0) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,7 (0,5-1,1) 0,7 (0,5-1,1) 0,7 (0,4-1,0) 0,7 (0,5-1,0) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,4 (0,3-0,6) Gebroken heup 0,3 (0,1-0,6) 0,5 (0,4-0,8) 0,5 (0,3-0,8) 0,4 (0,3-0,6) Leverlijden geen info geen info geen info 0,4 (0,3-0,6) Nierstenen 0,8 (0,5-1,2) 0,8 (0,5-1,1) 0,9 (0,6-1,3) 0,4 (0,2-0,6) Ziekte van Parkinson 0,4 (0,2-0,8) 0,3 (0,2-0,5) 0,3 (0,2-0,5) 0,3 (0,2-0,6) Chronische aandoeningen bladzijde 86 -

19 Tabel 4. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) mannen, 65 jaar en ouder, België % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Hoge bloeddruk 21,0 (16,9-25,9) 27,3 (23,1-31,9) 30,7 (27,3-34,3) 33,7 (29,0-38,8) Artrose 21,4 (17,3-26,2) 27,7 (23,8-31,9) 23,5 (20,5-26,7) 27,3 (22,8-32,3) Lage rugprobleem geen info geen info geen info 24,2 (19,8-29,3) Prostaatklachten 13,6 (10,3-17,7) 17,3 (14,5-20,6) 16,7 (14,2-19,5) 14,8 (11,9-18,4) Nekprobleem geen info geen info geen info 13,6 (10,6-17,2) Reumatoïde artritis 13,0 (9,5-17,5) 11,8 (9,5-14,7) 11,8 (9,7-14,3) 12,9 (10,1-16,4) Chronisch longlijden geen info 15,2 (12,6-18,2) 14,3 (11,9-17,1) 11,3 (8,9-14,2) Diabetes 9,2 (6,5-12,9) 10,6 (8,4-13,4) 10,7 (8,7-13,1) 11,0 (8,5-14,2) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 9,1 (5,8-14,2) Allergie 6,8 (4,7-9,6) 6,8 (5,1-9,0) 8,6 (6,9-10,8) 8,8 (5,5-13,7) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 8,6 (6,5-11,2) Cataract 5,5 (3,7-8,2) 5,8 (4,2-7,8) 6,2 (4,8-8,0) 8,3 (6,3-10,8) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 7,6 (5,7-10,2) Kanker 3,0 (1,6-5,8) 5,3 (3,7-7,4) 2,6 (1,7-4,0) 6,7 (4,6-9,7) Chronische angst geen info geen info geen info 6,6 (3,6-11,8) Astma geen info 8,6 (6,5-11,3) 6,5 (4,9-8,6) 5,8 (3,9-8,4) Maagzweer 5,9 (3,7-9,3) 5,9 (4,3-8,2) 3,8 (2,8-5,2) 5,6 (2,8-10,9) Osteoporose 3,1 (1,4-6,7) 4,1 (2,6-6,6) 2,5 (1,7-3,8) 5,4 (3,8-7,5) Depressie 4,4 (3,0-6,4) 6,5 (4,5-9,4) 3,6 (2,5-5,1) 5,1 (2,3-10,8) Ernstige of chronische huidaandoening 4,2 (2,4-7,2) 3,5 (2,4-5,1) 3,6 (2,5-5,2) 4,5 (1,9-10,3) Glaucoom 3,7 (2,1-6,6) 4,2 (2,9-6,0) 5,6 (4,1-7,7) 4,1 (2,8-6,0) Darmziekte, langer dan 3 maanden 4,2 (2,6-6,8) 3,8 (2,5-5,7) 4,8 (3,5-6,5) 4,1 (2,7-6,1) Schildklierlijden 1,8 (0,5-6,0) 3,7 (2,3-5,8) 3,3 (2,3-4,8) 3,3 (2,2-4,9) Beroerte 2,0 (1,1-3,9) 3,1 (2,0-4,9) 2,3 (1,4-4,0) 3,0 (1,8-5,0) Langdurige vermoeidheid geen info 6,1 (4,4-8,4) 4,4 (3,2-6,2) 2,8 (1,8-4,2) Hartinfarct geen info geen info geen info 2,7 (1,8-4,0) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 5,3 (2,7-9,8) 4,4 (3,2-5,9) 3,1 (2,2-4,3) 2,5 (1,5-4,0) Nierstenen 2,5 (1,3-4,9) 1,4 (0,8-2,6) 1,5 (0,9-2,7) 2,0 (1,1-3,7) Chronische blaasontsteking 3,6 (2,2-5,8) 3,3 (2,1-5,3) 3,1 (2,2-4,5) 2,0 (1,2-3,2) Ziekte van Parkinson 1,3 (0,6-2,8) 1,4 (0,8-2,6) 1,2 (0,6-2,1) 1,3 (0,6-2,8) Galstenen of galblaasontsteking 1,5 (0,8-3,0) 1,6 (0,9-3,0) 1,5 (0,9-2,5) 1,3 (0,6-2,8) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 2,7 (1,1-6,5) 0,9 (0,4-1,9) 1,1 (0,6-2,0) 1,3 (0,7-2,3) Gebroken heup 1,2 (0,6-2,4) 1,5 (0,7-3,0) 0,8 (0,4-1,9) 0,8 (0,4-1,7) Leverlijden geen info geen info geen info 0,5 (0,2-1,4) Epilepsie 2,2 (0,4-11,8) 1,1 (0,5-2,5) 0,6 (0,2-1,6) 0,0 (0,0-0,2) Chronische aandoeningen bladzijde 87 -

20 Tabel 5. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) vrouwen, 65 jaar en ouder, België % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Artrose 38,8 (33,8-44,1) 47,3 (43,0-51,6) 39,9 (36,7-43,1) 50,2 (46,5-53,9) Hoge bloeddruk 32,0 (27,0-37,4) 37,5 (33,4-41,9) 36,4 (33,3-39,6) 39,3 (35,8-42,9) Lage rugprobleem geen info geen info geen info 36,6 (33,0-40,4) Reumatoïde artritis 22,2 (17,6-27,6) 25,1 (21,4-29,2) 22,3 (19,5-25,3) 25,7 (22,5-29,2) Osteoporose 15,5 (12,4-19,2) 20,8 (17,3-24,8) 19,2 (16,8-21,8) 22,7 (19,8-25,8) Nekprobleem geen info geen info geen info 22,1 (19,1-25,4) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 13,5 (11,2-16,2) Cataract 10,4 (7,6-14,2) 11,5 (9,4-14,1) 12,2 (10,3-14,4) 13,2 (11,1-15,6) Allergie 9,1 (6,9-11,8) 13,1 (10,6-16,1) 13,9 (11,8-16,2) 11,2 (9,1-13,8) Chronische angst geen info geen info geen info 10,9 (9,1-13,1) Schildklierlijden 6,2 (4,0-9,5) 11,6 (8,7-15,2) 10,9 (9,1-13,0) 10,4 (8,4-12,7) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 9,5 (6,9-13,0) 9,4 (7,5-11,8) 8,6 (7,1-10,5) 10,3 (8,0-13,2) Diabetes 6,5 (4,5-9,3) 9,2 (7,2-11,6) 10,6 (8,7-12,7) 10,3 (8,4-12,7) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 8,6 (6,8-10,8) Depressie 11,3 (8,5-15,0) 8,4 (6,5-10,8) 8,0 (6,5-9,9) 7,7 (6,1-9,6) Glaucoom 3,2 (2,2-4,5) 7,5 (5,8-9,6) 6,6 (5,0-8,5) 7,2 (5,3-9,7) Chronisch longlijden geen info 9,7 (7,7-12,1) 9,6 (7,9-11,6) 6,9 (5,3-8,9) Darmziekte, langer dan 3 maanden 5,9 (4,1-8,6) 9,0 (6,3-12,6) 5,6 (4,4-7,1) 6,7 (5,0-8,9) Langdurige vermoeidheid geen info 9,8 (7,8-12,3) 9,2 (7,5-11,1) 6,6 (5,1-8,5) Maagzweer 4,7 (3,2-7,0) 7,4 (5,4-10,0) 5,5 (4,2-7,2) 6,0 (4,7-7,6) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 5,8 (4,2-8,0) Astma geen info 6,3 (4,7-8,5) 6,2 (4,8-8,0) 5,6 (3,9-8,0) Kanker 5,4 (2,8-10,3) 4,0 (2,3-6,9) 2,3 (1,6-3,5) 5,4 (3,6-7,8) Chronische blaasontsteking 4,4 (2,5-7,5) 4,5 (3,3-6,1) 5,4 (4,1-7,1) 3,5 (2,5-5,0) Beroerte 5,9 (3,4-10,2) 1,6 (1,0-2,6) 2,3 (1,6-3,3) 3,1 (2,2-4,2) Ernstige of chronische huidaandoening 3,8 (2,2-6,4) 4,0 (2,8-5,8) 4,3 (3,1-6,0) 2,3 (1,5-3,3) Hartinfarct geen info geen info geen info 1,9 (1,2-3,1) Gebroken heup 1,6 (0,6-4,3) 2,5 (1,7-3,7) 2,1 (1,3-3,3) 1,9 (1,2-3,1) Galstenen of galblaasontsteking 3,1 (1,9-5,2) 3,5 (2,3-5,3) 3,1 (2,2-4,4) 1,7 (1,1-2,8) Ziekte van Parkinson 2,4 (1,1-4,9) 1,4 (0,8-2,2) 1,5 (1,0-2,2) 1,7 (1,0-2,9) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 2,1 (1,0-4,6) 1,9 (1,0-3,9) 1,1 (0,6-2,0) 1,0 (0,5-1,9) Leverlijden geen info geen info geen info 0,9 (0,5-1,6) Nierstenen 1,4 (0,7-3,1) 1,5 (0,8-2,8) 1,2 (0,6-2,3) 0,8 (0,4-1,6) Epilepsie 0,5 (0,2-1,5) 0,5 (0,3-1,1) 0,5 (0,2-1,0) 0,6 (0,3-1,2) Chronische aandoeningen bladzijde 88 -

21 Tabel 6 en 7 geven een overzicht van de resultaten voor het Vlaams Gewest voor alle leeftijdsgroepen. Tabel 6. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) mannen, alle leeftijden, Vlaams Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 14,9 (13,1-17,0) Allergie 9,9 (8,2-11,8) 13,0 (11,3-15,0) 11,2 (9,5-13,2) 11,4 (9,5-13,5) Hoge bloeddruk 7,7 (6,3-9,3) 10,0 (8,4-11,7) 11,0 (9,6-12,5) 10,7 (9,0-12,5) Artrose 9,3 (7,6-11,4) 8,9 (7,5-10,4) 8,2 (7,0-9,6) 8,2 (6,8-10,0) Nekprobleem geen info geen info geen info 6,4 (5,3-7,9) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 5,5 (4,1-7,2) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 4,0 (3,0-5,2) 4,0 (3,2-5,1) 2,7 (2,0-3,8) 3,8 (2,9-4,9) Reumatoïde artritis 3,3 (2,5-4,5) 4,1 (3,3-5,0) 4,7 (3,8-5,7) 3,6 (2,8-4,7) Diabetes 1,8 (1,2-2,6) 2,1 (1,6-2,9) 2,9 (2,1-3,9) 3,2 (5,5-4,3) Prostaatklachten geen info 3,3 (2,6-4,2) 3,8 (3,0-4,8) 3,1 (2,3-4,1) Chronisch longlijden geen info 4,2 (3,4-5,2) 4,1 (3,3-5,1) 3,0 (2,3-4,0) Depressie 3,3 (2,3-4,7) 3,6 (2,7-4,7) 2,9 (2,1-4,0) 2,7 (1,8-4,0) Ernstige of chronische huidaandoening 2,9 (2,1-4,1) 2,8 (2,2-3,6) 3,3 (2,4-4,7) 2,7 (1,7-4,1) Astma geen info 4,1 (3,2-5,2) 3,2 (2,3-4,3) 2,3 (1,6-3,4) Maagzweer 1,5 (0,9-2,4) 1,9 (1,4-2,7) 1,0 (0,7-1,6) 2,0 (1,1-3,5) Kanker 0,3 (0,1-0,5) 0,9 (0,6-1,3) 0,6 (0,4-1,2) 1,9 (1,3-2,8) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 1,9 (1,3-2,7) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 1,9 (1,2-2,8) Langdurige vermoeidheid geen info 2,1 (1,5-2,9) 1,8 (1,1-2,9) 1,7 (1,2-2,4) Chronische angst geen info geen info geen info 1,6 (0,8-3,0) Darmziekte, langer dan 3 maanden 2,4 (1,6-3,5) 2,1 (1,5-2,9) 2,3 (1,7-3,1) 1,5 (1,0-2,3) Cataract 0,4 (0,2-0,8) 0,8 (0,5-1,3) 0,9 (0,6-1,3) 1,5 (1,0-2,1) Osteoporose 0,4 (0,2-1,1) 1,3 (0,8-2,0) 0,8 (0,4-1,3) 1,3 (0,9-2,0) Glaucoom 0,8 (0,5-1,4) 1,3 (0,7-2,6) 1,8 (1,3-2,6) 1,0 (0,6-1,5) Nierstenen 1,0 (0,6-1,6) 0,8 (0,5-1,4) 1,0 (0,6-1,7) 0,9 (0,5-1,5) Schildklierlijden 0,6 (0,3-1,5) 1,0 (0,6-1,6) 0,6 (0,3-1,1) 0,7 (0,4-1,3) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,4 (0,2-1,0) 0,3 (0,2-0,6) 0,5 (0,3-1,0) 0,6 (0,3-1,0) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,5 (0,3-0,9) Beroerte 0,5 (0,3-1,0) 0,5 (0,2-0,9) 0,5 (0,3-1,0) 0,5 (0,2-1,0) Ziekte van Parkinson 0,2 (0,1-0,4) 0,4 (0,2-0,7) 0,2 (0,1-0,5) 0,5 (0,2-1,0) Galstenen of galblaasontsteking 0,1 (0,0-0,4) 0,4 (0,2-0,8) 0,2 (0,1-0,4) 0,5 (0,2-0,9) Chronische blaasontsteking 0,4 (0,2-0,9) 0,8 (0,5-1,4) 0,7 (0,4-1,2) 0,4 (0,2-0,7) Leverlijden geen info geen info geen info 0,4 (0,2-0,7) Epilepsie 0,4 (0,1-1,9) 0,7 (0,4-1,3) 0,8 (0,5-1,5) 0,3 (0,1-0,8) Gebroken heup 0,0 (0,0-0,2) 0,3 (0,1-0,8) 0,2 (0,1-0,5) 0,1 (0,0-0,3) Chronische aandoeningen bladzijde 89 -

22 Tabel 7. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) vrouwen, alle leeftijden, Vlaams Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 20,6 (18,5-23,0) Artrose 13,1 (11,2-15,3) 15,2 (13,4-17,3) 12,6 (11,2-14,3) 16,0 (14,2-18,0) Hoge bloeddruk 8,8 (7,4-10,5) 13,2 (11,4-15,2) 13,6 (12,0-15,3) 14,6 (12,8-16,5) Allergie 14,7 (12,6-17,1) 13,8 (12,1-15,7) 14,2 (12,3-16,4) 14,5 (12,6-16,7) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 10,3 (8,6-12,2) 10,5 (9,1-12,1) 8,8 (7,4-10,3) 12,6 (10,8-14,8) Nekprobleem geen info geen info geen info 12,5 (10,8-14,3) Reumatoïde artritis 5,4 (4,2-6,8) 8,0 (6,6-9,7) 6,4 (5,4-7,6) 7,7 (6,4-9,1) Osteoporose 3,4 (2,4-4,8) 4,9 (3,7-6,4) 4,6 (3,8-5,6) 6,2 (5,1-7,5) Depressie 5,4 (4,2-7,0) 4,6 (3,7-5,7) 5,2 (4,1-6,4) 5,6 (4,5-6,9) Schildklierlijden 3,6 (2,6-4,8) 3,6 (2,7-4,9) 3,6 (2,8-4,6) 4,8 (3,8-6,1) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 4,3 (3,4-5,4) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 4,2 (3,3-5,4) Langdurige vermoeidheid 3,9 (3,1-4,9) 4,1 (3,3-5,2) 4,1 (3,1-5,3) 4,0 (3,5-4,6) Darmziekte, langer dan 3 maanden 3,3 (2,5-4,3) 3,2 (2,2-4,6) 2,5 (2,0-3,3) 3,3 (2,4-4,4) Astma geen info 3,2 (2,5-4,3) 3,4 (2,3-5,2) 3,2 (2,3-4,4) Diabetes 1,8 (1,2-2,8) 2,2 (1,6-3,0) 3,1 (2,4-4,1) 3,1 (2,3-4,0) Chronisch longlijden geen info 4,3 (3,4-5,4) 4,1 (3,3-5,2) 3,0 (2,3-4,0) Chronische angst geen info geen info geen info 3,0 (2,3-4,1) Cataract 0,6 (0,4-1,0) 1,8 (1,3-2,5) 1,8 (1,4-2,5) 2,9 (2,2-3,7) Ernstige of chronische huidaandoening 3,1 (2,2-4,5) 3,3 (2,5-4,4) 3,6 (2,4-5,3) 2,7 (1,9-3,8) Glaucoom 1,1 (0,7-1,6) 1,6 (1,1-2,3) 1,9 (1,3-2,6) 1,8 (1,2-2,6) Maagzweer 1,8 (1,2-2,7) 2,3 (1,6-3,2) 1,6 (1,0-2,5) 1,6 (1,1-2,4) Chronische blaasontsteking 2,3 (1,7-3,1) 1,9 (1,4-2,7) 1,9 (1,4-2,7) 1,6 (1,1-2,3) Kanker 1,5 (0,9-2,8) 1,5 (0,9-2,5) 1,4 (1,0-2,1) 1,5 (1,0-2,4) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 1,4 (0,8-2,2) Epilepsie 0,7 (0,3-2,0) 0,4 (0,2-0,9) 0,6 (0,3-1,1) 1,0 (0,5-1,8) Beroerte 0,5 (0,3-1,1) 0,3 (0,1-0,7) 0,4 (0,2-0,8) 0,8 (0,4-1,5) Galstenen of galblaasontsteking 1,1 (0,7-1,9) 1,3 (0,8-1,9) 1,1 (0,8-1,6) 0,6 (0,4-1,1) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,7 (0,4-1,4) 0,5 (0,2-1,2) 0,7 (0,4-1,3) 0,5 (0,3-1,0) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,4 (0,2-0,8) Ziekte van Parkinson 0,4 (0,1-1,1) 0,3 (0,2-0,7) 0,3 (0,2-0,6) 0,4 (0,2-0,8) Nierstenen 0,9 (0,5-1,6) 0,9 (0,5-1,5) 0,9 (0,5-1,8) 0,3 (0,1-0,6) Leverlijden geen info geen info geen info 0,3 (0,1-0,6) Gebroken heup 0,1 (0,0-0,3) 0,3 (0,2-0,7) 0,4 (0,2-0,8) 0,3 (0,1-0,7) Chronische aandoeningen bladzijde 90 -

23 Tabel 8 en 9 geven een overzicht van de resultaten voor alle leeftijden voor het Brussels Gewest. Tabel 8. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) mannen, alle leeftijden, Brussels Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 12,2 (10,4-14,4) Allergie 14,4 (12,1-17,2) 16,0 (13,9-18,4) 13,9 (11,9-16,1) 11,1 (9,5-13,0) Hoge bloeddruk 8,1 (6,3-10,5) 9,5 (7,9-11,4) 8,7 (7,4-10,3) 9,4 (7,9-11,2) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 6,6 (5,4-8,2) Artrose 6,5 (5,0-8,4) 7,0 (5,7-8,6) 5,2 (4,2-6,5) 5,8 (4,7-7,1) Nekprobleem geen info geen info geen info 5,7 (4,6-7,2) Chronische angst geen info geen info geen info 5,5 (4,2-7,0) Astma geen info 7,4 (6,0-9,2) 5,0 (4,0-6,4) 5,3 (4,2-6,7) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 9,4 (7,5-11,7) 9,1 (7,5-11,1) 8,0 (6,6-9,8) 4,8 (3,7-6,2) Maagzweer 5,1 (3,7-6,9) 3,1 (2,3-4,2) 4,9 (3,8-6,4) 4,8 (3,7-6,2) Chronisch longlijden geen info 6,1 (4,8-7,8) 5,8 (4,6-7,4) 4,7 (3,6-6,0) Depressie 5,1 (3,9-6,6) 5,1 (3,8-6,6) 5,3 (4,2-6,8) 4,5 (3,5-5,9) Diabetes 2,7 (1,9-3,7) 2,3 (1,7-3,2) 3,0 (2,3-3,9) 4,4 (3,4-5,9) Reumatoïde artritis 4,6 (3,1-6,8) 3,9 (3,0-5,2) 3,8 (3,0-4,9) 3,7 (2,8-4,8) Langdurige vermoeidheid geen info 4,4 (3,3-5,9) 4,8 (3,6-6,3) 3,4 (2,5-4,6) Prostaatklachten geen info 3,6 (2,7-4,7) 3,6 (2,8-4,6) 3,0 (2,2-4,0) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 2,4 (1,7-3,4) Darmziekte, langer dan 3 maanden 3,8 (2,6-5,5) 1,9 (1,3-2,9) 2,8 (2,0-3,9) 2,3 (1,6-3,3) Cataract 2,5 (1,5-4,3) 2,6 (1,8-3,7) 2,0 (1,4-2,7) 2,1 (1,5-2,9) Hartinfarct geen info geen info geen info 1,8 (1,2-2,7) Beroerte 1,0 (0,5 2,0) 0,6 (0,3 1,1) 0,7 (0,4 1,2) 1,7 (1,1 2,7) Ernstige of chronische huidaandoening 3,4 (2,3-5,0) 4,3 (3,2-5,7) 3,4 (2,6-4,6) 1,6 (1,0-2,4) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 1,5 (1,0-2,3) Glaucoom 1,9 (0,8-4,5) 1,6 (1,0-2,4) 2,0 (1,3-3,0) 1,4 (0,9-2,2) Schildklierlijden 0,9 (0,5-1,6) 1,3 (0,8-2,1) 1,2 (0,7-1,9) 1,2 (0,7-2,1) Osteoporose 1,4 (0,7-2,5) 1,3 (0,7-2,2) 1,0 (0,5-2,0) 1,1 (0,7-1,8) Kanker 1,6 (0,6-4,1) 1,2 (0,8-1,9) 1,2 (0,8-1,8) 1,0 (0,6-1,7) Nierstenen 0,9 (0,4-1,7) 0,7 (0,4-1,3) 0,9 (0,5-1,6) 0,9 (0,5-1,6) Chronische blaasontsteking 1,4 (0,7-2,6) 1,0 (0,6-1,7) 1,2 (0,7-1,9) 0,8 (0,5-1,5) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 2,0 (0,7-5,7) 0,4 (0,2-0,8) 0,4 (0,2-0,8) 0,8 (0,4-1,4) Epilepsie 1,0 (0,4-2,4) 0,7 (0,3-1,5) 1,1 (0,6-2,0) 0,6 (0,3-1,3) Leverlijden geen info geen info geen info 0,4 (0,2-0,8) Ziekte van Parkinson 0,2 (0,1-0,5) 0,3 (0,2-0,7) 0,3 (0,1-0,8) 0,3 (0,1-0,6) Galstenen of galblaasontsteking 1,0 (0,4-2,3) 0,5 (0,2-1,1) 0,4 (0,2-0,8) 0,2 (0,1-0,5) Gebroken heup 0,7 (0,3-1,4) 0,6 (0,3-1,3) 0,3 (0,1-1,0) 0,1 (0,0-0,2) Chronische aandoeningen bladzijde 91 -

24 Tabel 9. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) vrouwen, alle leeftijden, Brussels Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 18,0 (16,0-20,1) Allergie 17,8 (14,9-21,2) 18,9 (16,7-21,3) 19,3 (17,2-21,5) 15,4 (13,6-17,5) Artrose 11,6 (9,6-13,8) 14,2 (12,4-16,2) 11,3 (9,9-12,9) 15,2 (13,4-17,3) Hoge bloeddruk 11,8 (9,8-14,2) 12,5 (10,8-14,3) 12,1 (10,7-13,8) 12,5 (10,9-14,3) Nekprobleem geen info geen info geen info 11,9 (10,3-13,7) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 15,9 (13,5-18,6) 18,3 (16,1-20,7) 12,5 (10,9-14,3) 11,2 (9,5-13,1) Chronische angst geen info geen info geen info 8,7 (7,3-10,3) Reumatoïde artritis 8,2 (6,5-10,2) 9,7 (8,1-11,5) 8,6 (7,4-10,0) 7,7 (6,4-9,2) Langdurige vermoeidheid geen info 8,7 (7,1-10,6) 6,9 (5,8-8,3) 7,3 (6,1-8,9) Depressie 9,1 (7,3-11,3) 9,5 (7,9-11,4) 7,1 (5,9-8,4) 7,1 (5,9-8,6) Astma geen info 5,1 (4,0-6,5) 5,9 (4,8-7,3) 6,6 (5,3-8,2) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 5,8 (4,7-7,2) Osteoporose 6,1 (4,6-8,0) 7,6 (6,2-9,2) 6,5 (5,4-7,7) 5,8 (4,7-7,2) Maagzweer 3,4 (2,6-4,6) 5,1 (3,9-6,6) 4,8 (3,9-6,1) 5,7 (4,5-7,1) Schildklierlijden 4,2 (3,1-5,8) 5,8 (4,6-7,2) 5,8 (4,8-7,0) 5,7 (4,5-7,0) Diabetes 2,9 (2,0-4,3) 3,2 (2,4-4,2) 4,2 (3,3-5,4) 4,5 (3,5-5,7) Chronisch longlijden geen info 7,1 (5,8-8,7) 5,7 (4,7-7,1) 4,4 (3,5-5,5) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 4,1 (3,2-5,2) Darmziekte, langer dan 3 maanden 5,7 (3,8-8,3) 4,6 (3,5-6,0) 3,8 (3,0-4,8) 3,8 (2,9-4,9) Cataract 4,5 (3,0-6,7) 3,7 (2,8-4,9) 3,7 (3,0-4,6) 3,1 (2,3-4,2) Ernstige of chronische huidaandoening 3,3 (2,3-4,7) 4,2 (3,2-5,5) 4,0 (3,1-5,1) 2,4 (1,6-3,6) Glaucoom 1,2 (0,8-1,7) 2,4 (1,8-3,3) 2,2 (1,7-2,9) 2,1 (1,5-3,0) Kanker 1,2 (0,8-1,9) 2,2 (1,5-3,2) 1,4 (1,0-2,1) 2,1 (1,5-2,9) Chronische blaasontsteking 2,0 (1,4-2,9) 2,0 (1,4-3,0) 3,0 (2,3-4,0) 2,0 (1,4-2,9) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 1,7 (1,1-2,6) Beroerte 1,2 (0,5-3,0) 0,6 (0,3-1,1) 0,6 (0,4-1,1) 1,4 (1,0-2,2) Gebroken heup 0,5 (0,2-1,2) 0,8 (0,5-1,5) 0,5 (0,3-0,9) 1,2 (0,7-1,9) Epilepsie 0,1 (0,0-0,4) 0,6 (0,3-1,2) 0,8 (0,5-1,5) 0,7 (0,4-1,3) Leverlijden geen info geen info geen info 0,7 (0,4-1,1) Galstenen of galblaasontsteking 1,1 (0,6-1,8) 1,2 (0,7-1,9) 0,7 (0,4-1,2) 0,7 (0,3-1,3) Nierstenen 1,2 (0,7-2,1) 0,5 (0,2-0,9) 0,9 (0,5-1,5) 0,6 (0,3-1,3) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,8 (0,5-1,4) 0,8 (0,4-1,5) 0,6 (0,3-1,0) 0,5 (0,3-1,0) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,5 (0,3-0,9) Ziekte van Parkinson 0,2 (0,1-0,5) 0,5 (0,3-1,0) 0,4 (0,2-0,7) 0,3 (0,1-0,6) Chronische aandoeningen bladzijde 92 -

25 Tabel 10 en 11 geven een overzicht van de resultaten voor voor het Waals Gewest voor alle leeftijden. Tabel 10. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) mannen, alle leeftijden, Waals Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Lage rugprobleem geen info geen info geen info 14,4 (12,5-16,5) Hoge bloeddruk 8,0 (6,6-9,7) 10,9 (9,4-12,6) 11,5 (9,8-13,5) 12,2 (10,5-14,1) Allergie 12,2 (10,1-14,8) 12,3 (10,7-14,1) 11,9 (10,3-13,8) 12,0 (10,1-14,2) Artrose 6,2 (5,0-7,7) 8,4 (7,1-9,8) 8,2 (6,8-9,9) 9,7 (8,2-11,5) Nekprobleem geen info geen info geen info 6,8 (5,5-8,3) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 6,3 (5,1-7,7) Astma geen info 6,3 (5,1-7,6) 6,0 (4,6-7,9) 6,1 (4,8-7,8) Chronische angst geen info geen info geen info 5,6 (4,4-7,1) Chronisch longlijden geen info 7,2 (6,1-8,6) 7,7 (6,4-9,1) 5,0 (3,9-6,4) Depressie 4,6 (3,4-6,1) 4,4 (3,4-5,7) 5,2 (4,0-6,8) 4,4 (3,3-5,8) Maagzweer 3,5 (2,6-4,8) 4,4 (3,5-5,5) 4,0 (3,2-5,2) 4,4 (3,4-5,6) Reumatoïde artritis 4,1 (3,1-5,4) 4,9 (4,0-6,0) 3,8 (2,8-5,2) 4,3 (3,4-5,5) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 8,3 (6,6-10,3) 6,7 (5,5-8,2) 7,1 (5,7-8,8) 4,1 (3,2-5,3) Diabetes 2,3 (1,7-3,2) 3,7 (2,9-4,7) 4,3 (3,4-5,5) 3,1 (2,3-4,1) Prostaatklachten geen info 3,7 (3,0-4,7) 3,3 (2,6-4,2) 3,1 (5,2-4,2) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 2,4 (1,7-3,3) Schildklierlijden 1,1 (0,6-2,3) 1,9 (1,4-2,6) 2,3 (1,7-3,2) 2,3 (1,7-3,3) Ernstige of chronische huidaandoening 3,2 (2,3-4,5) 2,6 (2,0-3,4) 3,8 (2,9-5,1) 2,3 (1,6-3,2) Langdurige vermoeidheid geen info 4,1 (3,1-5,3) 4,0 (3,0-5,4) 2,3 (1,6-3,3) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 1,9 (1,3-2,7) Darmziekte, langer dan 3 maanden 2,0 (1,4-3,1) 2,5 (1,8-3,4) 3,1 (2,2-4,5) 1,6 (1,0-2,3) Cataract 0,4 (0,2-0,7) 1,0 (0,7-1,5) 1,7 (1,2-2,4) 1,3 (0,8-2,0) Kanker 0,9 (0,5-1,8) 1,4 (0,9-2,2) 0,6 (0,4-1,0) 1,2 (0,8-1,9) Beroerte 0,3 (0,1-0,7) 0,7 (0,5-1,2) 0,5 (0,3-1,0) 1,0 (0,6-1,7) Chronische blaasontsteking 1,0 (0,6-1,7) 0,9 (0,6-1,4) 1,6 (1,1-2,3) 1,0 (0,3-1,3) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,9 (0,6-1,5) Osteoporose 1,0 (0,5-2,1) 1,2 (0,7-2,0) 0,7 (0,5-1,2) 0,9 (0,6-1,5) Glaucoom 0,9 (0,5-1,6) 1,8 (1,3-2,5) 1,5 (1,0-2,3) 0,8 (0,5-1,4) Epilepsie 0,5 (0,2-0,9) 0,6 (0,3-1,1) 0,8 (0,5-1,4) 0,8 (0,4-1,6) Nierstenen 0,8 (0,4-1,8) 0,6 (0,4-1,1) 0,9 (0,6-1,4) 0,8 (0,4-1,4) Leverlijden geen info geen info geen info 0,6 (0,3-1,2) Gebroken heup 0,3 (0,1-0,7) 0,4 (0,2-0,7) 0,2 (0,1-0,5) 0,6 (0,3-1,1) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,7 (0,4-1,2) 0,6 (0,3-1,0) 0,4 (0,2-0,8) 0,4 (0,2-0,9) Galstenen of galblaasontsteking 0,2 (0,1-0,5) 0,6 (0,3-1,1) 1,0 (0,5-2,0) 0,3 (0,1-0,9) Ziekte van Parkinson 0,1 (0,0-0,4) 0,1 (0,0-0,3) 0,2 (0,1-0,5) 0,1 (0,0-0,4) Chronische aandoeningen bladzijde 93 -

26 Tabel 11. Prevalentie van chronische ziekten (volgens dalende grootteorde) vrouwen, alle leeftijden, Waals Gewest % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI % + 95% BI Artrose 11,1 (9,2-13,3) 15,3 (13,4-17,5) 13,2 (11,7-15,0) 18,9 (16,9-21,0) Lage rugprobleem geen info geen info geen info 16,2 (14,4-18,2) Hoge bloeddruk 13,2 (10,9-16,0) 12,6 (10,9-14,6) 14,3 (12,6-16,1) 14,7 (13,0-16,6) Allergie 13,7 (11,8-15,9) 14,2 (12,5-16,2) 14,6 (12,8-16,7) 13,9 (12,1-15,9) Nekprobleem geen info geen info geen info 12,0 (10,4-13,7) Ernstige hoofdpijn zoals migraine 18,5 (16,2-21,2) 16,0 (14,3-18,0) 13,9 (12,1-16,0) 11,6 (9,9-13,5) Chronische angst geen info geen info geen info 9,9 (8,4-11,5) Schildklierlijden 6,2 (4,4-8,5) 8,6 (7,1-10,5) 9,6 (8,2-11,2) 8,2 (6,9-9,8) Reumatoïde artritis 10,8 (8,3-13,9) 9,0 (7,7-10,5) 8,4 (7,0-9,9) 8,1 (6,7-9,6) Depressie 9,1 (7,3-11,2) 8,6 (7,3-10,1) 6,9 (5,8-8,3) 7,5 (6,3-8,9) Osteoporose 4,5 (3,4-5,8) 7,0 (5,7-8,6) 6,9 (5,8-8,2) 6,4 (5,3-7,8) Astma geen info 5,5 (4,3-7,0) 5,4 (4,4-6,5) 6,4 (5,2-7,7) Maagzweer 4,0 (2,8-5,7) 5,2 (4,1-6,5) 4,7 (3,7-5,9) 5,3 (4,2-6,7) Permanent letsel door een ongeval geen info geen info geen info 4,8 (3,7-6,0) Chronisch longlijden geen info 7,6 (6,4-9,0) 6,8 (5,7-8,2) 4,5 (3,5-5,7) Langdurige vermoeidheid geen info 7,6 (6,3-9,1) 6,4 (5,3-7,8) 4,2 (3,3-5,3) Diabetes 3,5 (2,4-5,1) 4,1 (3,2-5,3) 4,2 (3,2-5,3) 3,8 (3,0-4,8) Darmziekte, langer dan 3 maanden 4,0 (3,0-5,3) 4,2 (3,3-5,4) 3,6 (2,8-4,6) 3,7 (2,9-4,8) Urinaire incontinentie geen info geen info geen info 3,3 (2,6-4,3) Ernstige of chronische huidaandoening 4,5 (3,2-6,2) 3,8 (3,0-4,8) 3,9 (2,9-5,2) 3,2 (2,4-4,2) Cataract 2,3 (1,3-3,9) 3,0 (2,2-4,0) 3,5 (2,7-4,4) 2,9 (2,3-3,8) Glaucoom 1,8 (0,9-3,5) 3,1 (2,4-4,2) 2,4 (1,7-3,3) 1,9 (1,4-2,6) Kanker 1,2 (0,7-2,0) 1,9 (1,3-2,7) 1,0 (0,6-1,4) 1,9 (1,2-2,9) Chronische blaasontsteking 3,3 (2,2-4,7) 3,2 (2,4-4,3) 3,4 (2,6-4,4) 1,7 (1,2-2,5) Coronaire hartziekte geen info geen info geen info 1,3 (0,8-1,9) Beroerte 1,5 (0,6-3,6) 0,9 (0,5-1,4) 1,0 (0,6-1,5) 1,2 (0,8-1,8) Ernstige nierziekte behalve nierstenen 0,8 (0,5-1,3) 1,0 (0,5-1,8) 0,6 (0,3-1,0) 1,0 (0,6-1,6) Galstenen of galblaasontsteking 1,0 (0,6-1,6) 0,8 (0,5-1,2) 1,5 (1,0-2,1) 0,8 (0,5-1,4) Epilepsie 0,8 (0,4-1,3) 0,5 (0,3-0,8) 0,7 (0,4-1,3) 0,7 (0,4-1,2) Leverlijden geen info geen info geen info 0,5 (0,3-0,9) Gebroken heup 0,4 (0,1-1,9) 0,8 (0,5-1,3) 0,7 (0,4-1,1) 0,5 (0,3-0,8) Hartinfarct geen info geen info geen info 0,4 (0,2-0,7) Nierstenen 0,5 (0,2-1,0) 0,6 (0,4-1,1) 0,8 (0,4-1,3) 0,4 (0,2-0,7) Ziekte van Parkinson 0,5 (0,2-0,9) 0,3 (0,1-0,6) 0,3 (0,2-0,5) 0,2 (0,1-0,4) Chronische aandoeningen bladzijde 94 -

27 Astma (MA01_3 - MA01_4) België 4,2% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview aan astma te hebben geleden. Hiervan werd 90,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met astma verschilt nauwelijks tussen mannen en vrouwen en hangt niet samen met de leeftijd. Voor alle leeftijdsgroepen situeert dit percentage zich tussen 3,4% en 5,7%. Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met astma vertoont geen noemenswaardige verschillen in functie van het opleidingsniveau. In stedelijke gebieden komt astma meer voor. De jaarprevalentie bedraagt er 5,7% terwijl dit in halfstedelijke en landelijke gebieden respectievelijk 2,6% en 3,1% is. Evolutie over de tijd De jaarprevalentie van astma lijkt tussen 2001 en 2008 wat te zijn afgenomen, maar dat verschil is na correctie voor leeftijd en geslacht niet significant Regio s Het percentage personen met astma is dubbel zo hoog in Brussel en Wallonië als in Vlaanderen. Figuur 6 Percentage van de bevolking met astma in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 95 -

28 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview aan astma te hebben geleden. Hiervan werd 94,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De jaarprevalentie van astma is significant hoger in stedelijke gebieden (4,6%) dan in landelijke gebieden (1,1%). We noteren geen verschillen volgens de opleidingsklasse. Na correctie voor leeftijd en geslacht blijken er geen significante verschillen tussen de cijfers van 2001, 2004 en 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 6,0% van de bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview aan astma te hebben geleden. Hiervan werd 88,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Er zijn geen verschillen naargelang leeftijd, geslacht, en opleidingsniveau. Sinds 2001 blijft het percentage personen met astma vrij constant. Dit percentage is in Brussel van dezelfde grootteorde als in de 2 grootste Vlaamse en de 2 grootste Waalse steden, maar is er dubbel zo groot als in het Vlaams Gewest. Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 6,2% van de bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview aan astma te hebben geleden. Hiervan werd 87,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Er zijn geen verschillen naargelang leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad. Sinds 2001 is het percentage personen met astma vrij constant. Opmerkelijk is wel dat het percentage personen met astma in het Waals Gewest dubbel zo groot is als in het Vlaams Gewest Chronisch longlijden (MA02_3 - MA02_4) In de gezondheidsenquête definiëren we chronisch longlijden als chronische bronchitis, chronisch obstructief longlijden of emfyseem België 3,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronisch longlijden. Hiervan wordt 92,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met chronisch longlijden hangt duidelijk samen met de leeftijd. Beneden de 55 jaar bedraagt dit percentage 3% of lager, om dan progressief te stijgen tot 9,5% bij 75- plussers. In de algemene bevolking zijn er geen significante verschillen tussen mannen en vrouwen. Bij 65-plussers komt chronisch longlijden significant vaker voor bij mannen Chronische aandoeningen bladzijde 96 -

29 Figuur 7 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met chronisch longlijden vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Lager opgeleiden rapporteren dit probleem vaker. In stedelijke gebieden komt chronisch longlijden vaker voor. De jaarprevalentie bedraagt er 4,6% terwijl dit in halfstedelijke en landelijke gebieden 2,9% is. Evolutie over de tijd T.o.v en 2004 stellen we in 2008 een daling vast van het percentage personen met chronisch longlijden. Dit verschil blijft na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met chronisch longlijden is dubbel zo hoog in Brussel en Wallonië als in Vlaanderen. Het verschil is significant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 8 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 97 -

30 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 3,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronisch longlijden. Hiervan werd 95,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De prevalentie van chronisch lijden is vooral hoog bij mannen ouder dan 75 jaar en is significant hoger in stedelijke gebieden (3,6%) dan in landelijke gebieden (2,8%). We noteren ook een belangrijke opleidingsgradiënt. Hoe lager de opleiding, hoe hoger de prevalentie van chronisch longlijden Na correctie voor leeftijd en geslacht blijven deze verschillen sterk significant. In 2008 is het aantal personen met chronisch longlijden significant gedaald t.o.v en Figuur 9 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 4,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronisch longlijden. Hiervan werd 88,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De prevalentie is het hoogst bij mannen boven de 65 jaar oud en neemt toe naarmate het opleidingsniveau daalt. De prevalentie van chronisch longlijden is in Brussel van dezelfde grootteorde als in de twee grootste Vlaamse steden, maar ligt een stuk lager dan in de twee grootste Waalse steden. Ook in Brussel doet zich tussen 2001 en 2008 een daling voor van het aantal personen met chronisch longlijden. Chronische aandoeningen bladzijde 98 -

31 Figuur 10 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 4,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronisch longlijden. Hiervan werd 90,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De prevalentie is het hoogst bij mannen boven de 65 jaar oud en neemt toe naarmate het opleidingsniveau daalt. De prevalentie van chronisch longlijden neemt toe met de urbanisatiegraad en is dubbel zo groot in stedelijke gemeenten (6,3%) als in landelijke gemeenten (3,1%). Ook in Waals Gewest noteren we in 2008 een daling van het aantal personen met chronisch longlijden in vergelijking met de vorige jaren. Figuur 11 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 99 -

32 Hartinfarct (MA03_3 - MA03_4) België Een hartinfarct is een ernstige ziekte, met een belangrijke letaliteit. Cruciaal voor de overleving zijn de eerste uren en dagen. De interpretatie van de gegevens verzameld in het kader van een gezondheidsenquête moet gebeuren met de nodige omzichtigheid. Resultaten van een enquête zijn steeds vertekend omdat de meest ernstige gevallen van hartinfarct, waarbij de personen in de eerste uren of dagen na het optreden van het hartinfarct overlijden, niet in de cijfers zijn opgenomen. Vooral voor deze ziekte is het belangrijk te benadrukken dat het om prevalentiecijfers en niet om incidentiecijfers gaat. In België verklaart 0,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hartinfarct te hebben doorgemaakt. Nagenoeg alle respondenten verklaren hiervoor opgevolgd te worden door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een geschiedenis van hartinfarct hangt sterk samen met de leeftijd. Bij 75-plussers gaat het om ongeveer 3% van de bevolking. In deze leeftijdsgroep komt een hartinfarct even vaak voor bij vrouwen als bij mannen. In de jongere leeftijdsgroepen gaat het vooral om mannen. Figuur 12 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt hartinfarct significant vaker voor te komen bij mensen uit de laagste opleidingscategorie. Significante verschillen in functie van de urbanisatiegraad kunnen niet vastgesteld worden. Evolutie over de tijd In de vorige edities van de gezondheidsenquête werd naar deze aandoening niet gevraagd, zodat geen vergelijkingen mogelijk zijn met voorgaande jaren. Chronische aandoeningen bladzijde 100 -

33 Regio s Het percentage personen met hartinfarct is ook na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger in Brussel dan in Wallonië en Vlaanderen. Tussen het Vlaams en het Waals Gewest wordt geen verschil vastgesteld. Opmerkelijk is dat vrouwen van 75 jaar en ouder in het Vlaams Gewest minstens even vaak een hartinfarct rapporteren als mannen, terwijl dit in Brussel en Wallonië duidelijk niet het geval is; Ook in de hoogste leeftijdsgroep vinden we daar een hogere prevalentie bij mannen dan bij vrouwen. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,5% van de bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hartinfarct te hebben doorgemaakt. Zonder uitzondering verklaren alle respondenten dat ze daarvoor opgevolgd werden door een dokter of een andere gezondheidswerker. Het aantal personen met een hartinfarct is verwaarloosbaar beneden de 55 jaar en neemt daarna toe met de leeftijd. Beneden de 65 jaar is dit vooral een probleem bij mannen. In de oudere leeftijdsgroepen komt hartinfarct even vaak voor bij vrouwen als bij mannen. Een analyse in functie van het opleidingsniveau leert ons dat ook na correctie voor leeftijd en geslacht hartinfarct vooral een probleem is in de laagste opleidingsklasse. Figuur 13 Percentage van de bevolking met hartfinfarct in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 1,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hartinfarct te hebben doorgemaakt. Nagenoeg alle respondenten verklaren dat ze daarvoor opgevolgd werden door een dokter of een andere gezondheidswerker. Opmerkelijk is dat het voorkomen van een hartinfarct in het Brussels Gewest het hoogst is bij mannen in de leeftijdsgroep jaar. In deze leeftijdsgroep rapporteert ongeveer 1 op de 8 mannen een geschiedenis van hartinfarct in het afgelopen jaar. Significante verschillen volgens het opleidingsverschil kunnen in het Brussels Gewest niet aangetoond worden. We stellen ook geen verschillen vast tussen het Brussels Gewest en de grote steden in het Vlaams en Waals Gewest. Chronische aandoeningen bladzijde 101 -

34 Figuur 14 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hartinfarct te hebben doorgemaakt. Het aantal personen met een hartinfarct is verwaarloosbaar beneden de 55 jaar. De prevalentie is significant groter bij mannen dan bij vrouwen. Een analyse in functie van het opleidingsniveau en urbanisatiegraad leert ons dat er ook na correctie voor leeftijd en geslacht geen verschillen kunnen aangetoond worden.. Figuur 15 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 102 -

35 Coronaire hartziekte (angina pectoris) (MA04_3 - MA04_4) België 1,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan coronaire hartziekte. Nagenoeg alle patiënten (97,1%) werden hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met coronaire hartziekte hangt duidelijk samen met de leeftijd en is ook hoger bij mannen dan bij vrouwen. Bij mannen van 75 jaar en ouder gaat het om meer dan 10% van de bevolking. Figuur 16 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken In tegenstelling tot wat we vinden bij personen met een geschiedenis van hartinfarct hangt het percentage personen met coronaire hartziekte niet samen met het opleidingsniveau. Ook verschillen naargelang de urbanisatiegraad worden niet vastgesteld. Evolutie over de tijd In de vorige edities van de gezondheidsenquête werd naar deze aandoening niet gevraagd, zodat geen vergelijkingen mogelijk zijn met voorgaande jaren Regio s Het percentage personen met coronaire hartziekte is significant hoger in het Brussels Gewest dan in het Vlaams Gewest. Tussen het Vlaams Gewest en het Waals gewest worden geen verschillen aangetoond. Chronische aandoeningen bladzijde 103 -

36 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 1,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan coronaire hartziekte. Nagenoeg alle patiënten (95,7%) werden hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 17 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 2,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan coronaire hartziekte. Nagenoeg alle patiënten (99,5%) werden hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We vinden geen significante verschillen tussen Brussel en de andere grote Belgische steden. Opmerkelijk is wel dat de prevalentie van coronaire hartziekte bij mannen in de leeftijdsgroep tussen 65 en 74 jaar in het Brussels Gewest zeer hoog is (bijna 20%). Chronische aandoeningen bladzijde 104 -

37 Figuur 18 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 1,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan coronaire hartziekte. Nagenoeg alle patiënten (98,4%) werden hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 19 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 105 -

38 Hoge bloeddruk (MA05_3 - MA05_4 MA05_5 MA05_6) België 12,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview aan hoge bloeddruk te hebben gehad. Hiervan werd 94,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgde 22,7% een dieet en nam 80,2% geneesmiddelen. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met hoge bloeddruk stijgt duidelijk met de leeftijd. Het percentage vrouwen met hoge bloeddruk is significant hoger dan het percentage mannen. Er is echter geen significant verband tussen het percentage personen met hoge bloeddruk dat geneesmiddelen neemt, respectievelijk een dieet volgt, en leeftijd of geslacht. Figuur 20 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met hoge bloeddruk is significant lager bij personen met een opleiding hoger onderwijs dan in de andere opleidingsgroepen. Er zijn geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Sinds de eerste enquête noteren we een significante stijging van het percentage personen met hoge bloeddruk. In 1997 bedroeg dit percentage nog 9,2%. In 2008 is dit 12,7%. Het gaat om een significante stijging, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Het percentage personen met hoge bloeddruk dat op medicatie staat is in het laatste decennium vrij constant gebleven. Het percentage hoge bloeddruk patiënten dat een dieet volgt is tussen 2001 en 2008 significant gedaald. Chronische aandoeningen bladzijde 106 -

39 Regio s De ruwe resultaten geven aan dat het percentage personen met hoge bloeddruk het hoogst is in het Waals Gewest en het laagst in het Brussels Gewest. Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt dat het percentage hoge bloeddrukpatiënten in Wallonië significant hoger ligt dan in Vlaanderen. Figuur 21 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 12,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hoge bloeddruk te hebben gehad. Hiervan werd 95,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgde 20,3% een dieet en nam 81,4% geneesmiddelen. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleiding en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Sinds 1997 wordt ook in Vlaanderen een toename vastgesteld van het aantal personen met hoge bloeddruk. Figuur 22 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 107 -

40 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 11,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hoge bloeddruk te hebben gehad. Hiervan werd 93,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgde 29,9% een dieet en nam 73,8% geneesmiddelen. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleiding geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Opmerkelijk is echter dat de prevalentie van hoge bloeddruk in het Brussels Gewest sinds 1997 vrij constant blijft, terwijl we in de andere gewesten een toename zien. Figuur 23 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 13,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een hoge bloeddruk te hebben gehad. Hiervan werd 94,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgde 24,7% dieet en nam 79,9% geneesmiddelen. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleiding geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Ook in Wallonië wordt sinds 1997 een toename vastgesteld van het aantal personen met hoge bloeddruk. Chronische aandoeningen bladzijde 108 -

41 Figuur 24 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Beroerte (hersenbloeding, hersentrombose) (MA06_3 - MA06_4) België 0,9% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te zijn getroffen door een beroerte. Het gaat hier over een hersenbloeding of een hersentrombose. Hiervan werd 97,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een geschiedenis van beroerte hangt sterk samen met de leeftijd. Beneden de 45 jaar bedraagt dit percentage minder dan 0,5%, om dan progressief te stijgen tot 4,1% bij 75-plussers. We noteren geen belangrijke verschillen tussen mannen en vrouwen. Figuur 25 Percentage van de bevolking met een beroerte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 109 -

42 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met een beroerte vertoont geen verschillen in functie van het opleidingsniveau of graad van verstedelijking. Evolutie over de tijd De evolutie van het percentage personen met een beroerte vertoont tussen 1997 en 2008 een U- vormige curve. Nadat dit percentage in 2001 en 2004 gedaald was t.o.v zien we in 2008 terug een significante stijging, ook na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met beroerte is significant hoger in het Brussels Gewest dan in Vlaanderen en Wallonië. In Wallonië rapporteren meer mensen dat ze een beroerte hadden dan in Vlaanderen. Het verschil is significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 26 Percentage van de bevolking met beroerte in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking te zijn getroffen door een beroerte in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd nagenoeg iedereen opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleiding en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Ook de evolutie in de tijd is gelijkaardig. Chronische aandoeningen bladzijde 110 -

43 Figuur 27 Percentage van de bevolking met een beroerte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 1,6% van de totale bevolking te zijn getroffen door een beroerte in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd nagenoeg iedereen opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleiding geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Brussels gewest is de stijging tussen 2004 en 2008 het meest uitgesproken. In 2004 rapporteerde 0,8% van de bevolking een beroerte in het afgelopen jaar. In 2008 was dit percentage opgelopen tot 1,6%. Het verschil is sterk significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 28 Percentage van de bevolking meteen beroerte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 111 -

44 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 1,1% van de totale bevolking een beroerte in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 93,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleiding en urbanisatiegraad geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Ook de evolutie in de tijd is gelijkaardig. Figuur 29 Percentage van de bevolking met een beroerte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten) (MA07_3 - MA07_4) België 5,9% van de totale bevolking geeft aan in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan reumatoïde artritis. Hiervan werd 82,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Vooral voor deze ziekte is het belangrijk om op te merken dat het om zelfgerapporteerde gegevens gaat. Het is immers waarschijnlijk dat het aantal vals positieven voor reumatoïde artritis hoog is omdat de respondenten ook andere reumatische aandoeningen als reumatoïde artritis rapporteren. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met reumatoïde artritis hangt duidelijk samen met de leeftijd en is vooral hoog (rond de 20%) bij 65-plussers. Deze samenhang is wat verwonderlijk en bevestigt het vermoeden dat ook heel wat personen met degeneratief lijden of andere reumatische aandoeningen positief antwoorden op de vraag of ze reumatoïde artritis hebben. Vrouwen rapporteren ongeveer dubbel zo vaak dat ze aan reumatoïde artritis lijden als mannen. Chronische aandoeningen bladzijde 112 -

45 Figuur 30 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met reumatoïde artritis is ook na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger bij personen met hoogstens een diploma lager secundair onderwijs dan bij de hoogst opgeleiden. We noteren geen verschillen naargelang de urbanisatiegraad van de gemeente waar de personen wonen. Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 blijft het percentage personen met reumatoïde artritis gelijk. Dit is ook zo na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Voor deze indicator worden geen verschillen vastgesteld tussen de 3 gewesten. Figuur 31 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in het afgelopen jaar, volgens jaar en ge west, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 113 -

46 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest geeft 5,7% van de totale bevolking aan in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan reumatoïde artritis. Hiervan werd 82,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleiding en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Ook in Vlaanderen zijn er geen belangrijke verschillen in de prevalentie sinds Figuur 32 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest geeft 5,7% van de totale bevolking aan in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan reumatoïde artritis. Hiervan werd 85,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We noteren voor deze indicator geen significant verschil tussen Brussel en de andere grote Belgische steden. Chronische aandoeningen bladzijde 114 -

47 Figuur 33 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest geeft 6,2% van de totale bevolking aan in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan reumatoïde artritis. Hiervan werd 81,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd en geslacht noteren we een significant hogere prevalentie bij personen met een opleiding lager secundair onderwijs dan in de andere opleidingsgroepen, maar de betekenis hiervan is niet duidelijk. Opmerkelijk is dat we in het Waals Gewest na correctie voor leeftijd en geslacht een significante lineaire daling observeren van de prevalentie van gerapporteerde reumatoïde artritis: van 7.4% in 1997 tot 6,2% in Figuur 34 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 115 -

48 Artrose (gewrichtsslijtage) (MA08_3 - MA08_4) België 12,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van artrose. Hiervan werd 77,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met artrose hangt duidelijk samen met de leeftijd en loopt op tot 42,6% bij 75-plussers. Het percentage personen met artrose is dubbel zo hoog bij vrouwen als bij mannen. Het verschil blijft sterk significant na correctie voor leeftijd. Figuur 35 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met artrose neemt toe naarmate de opleiding daalt, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Er zijn geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd T.o.v en 2008 zien we het aantal personen met artrose geleidelijk aan toenemen. Na correctie voor leeftijd en geslacht stellen we vooral tussen 2004 en 2008 een belangrijke toename vast Regio s Het percentage personen met artrose is significant hoger in het Waals Gewest dan in het Vlaams en Brussels Gewest. Dit verschil blijft significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Chronische aandoeningen bladzijde 116 -

49 Figuur 36 Percentage van de bevolking met astma in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 12,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van artrose. Hiervan werd 75,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Vlaanderen zien we na correctie voor leeftijd en geslacht geen verschillen in functie van het opleidingsniveau. De tijdsevolutie is iets minder duidelijk dan in België, maar er kan wel gesteld worden het percentage personen met artrose na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger is in 2008 dan in Figuur 37 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 117 -

50 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 10,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van artrose. Hiervan werd 83,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Significante opleidingsverschillen na correctie voor leeftijd en geslacht situeren zich tussen de hoogst opgeleiden en de laagst opgeleiden, waarbij de prevalentie het hoogst is. We noteren voor deze indicator geen verschillen tussen Brussel en de grote steden in Vlaanderen en Wallonië. De tijdsevolutie is iets minder duidelijk dan in België, maar er kan wel gesteld worden het percentage personen met artrose na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger is in 2008 dan in Figuur 38 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 14,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van artrose. Hiervan werd 78,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleiding en urbanisatiegraad geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd en geslacht zien we een toename van het percentage personen met artrose naarmate het opleidingsniveau daalt die veel meer uitgesproken is dan in de andere twee gewesten. In het Waals gewest is de toename van het aantal personen met artrose sinds 1997 ook markanter dan in de andere gewesten. In 1997 was dit percentage nog 8,6%. In 2008 is dit opgelopen tot 14,4%. De toename is sterk significant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Chronische aandoeningen bladzijde 118 -

51 Figuur 39 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Lage rugprobleem of andere chronische rugaandoening (MA09_3 - MA09_4) De aandoening die hier besproken wordt betreft een lage rugprobleem of een andere chronische rugaandoening. In de tekst gebruiken we de term een lage rugprobleem België 16,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een lage rugprobleem. Hiervan werd 73,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een lage rugprobleem hangt duidelijk samen met de leeftijd, maar ook al bij jonge volwassenen tussen 25 en 34 jaar klaagt 12,3% over een lage rugprobleem. Een lage rugprobleem komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, ook na correctie voor leeftijd. Dit geldt minder voor de jongere leeftijdsgroepen. Chronische aandoeningen bladzijde 119 -

52 Figuur 40 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met een lage rugprobleem vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Lager opgeleiden rapporteren dit probleem veel vaker. We noteren geen verschil naargelang de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Aangezien de definitie van een lage rugprobleem die gehanteerd wordt in de gezondheidsenquête in 2008 ingrijpend veranderd is, is het niet mogelijk om vergelijking te maken met de vorige jaren Regio s Het percentage personen met een lage rugprobleem is van dezelfde grootteorde in de 3 gewesten. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 17,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een lage rugprobleem. Hiervan werd 72,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 120 -

53 Figuur 41 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 15,2% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een lage rugprobleem. Hiervan werd 78,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 42 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 121 -

54 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 15,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een lage rugprobleem. Hiervan werd 75,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 43 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Nekprobleem of andere chronische nekaandoening (MA10_3 - MA10_4) De aandoening die hier besproken wordt betreft een nekprobleem of een andere chronische nekaandoening. In de tekst gebruiken we de term een nekprobleem België 9,4% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een nekprobleem. Hiervan werd 78,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een nekprobleem hangt duidelijk samen met de leeftijd en het geslacht. Het probleem komt dubbel zoveel voor bij vrouwen en neemt toe van amper 0,4% in de leeftijdsgroep 0-14 jaar tot 17,0% bij 75-plussers. Chronische aandoeningen bladzijde 122 -

55 Figuur 44 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met een nekprobleem vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Hoe lager opgeleid, hoe meer kans op een lage nekprobleem. We noteren geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Informatie over deze indicator is niet beschikbaar in vorige enquêtes. Het is dus niet mogelijk om een vergelijking te maken met vorige jaren Regio s Voor deze indicator noteren we geen regionale verschillen. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 9,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een nekprobleem. Hiervan werd 78,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Vlaams Gewest worden echter geen significante verschillen aangetoond in functie van het opleidingsniveau. Chronische aandoeningen bladzijde 123 -

56 Figuur 45 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 8,9% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een nekprobleem. Hiervan werd 81,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Brussels Gewest kunnen echter geen significante verschillen worden aangetoond in functie van het opleidingsniveau. Het percentage personen met een nekprobleem is in het Brussels Gewest van dezelfde grootteorde als in de grote Vlaamse steden, maar ligt significant hoger dan in de twee Waalse steden. Figuur 46 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 124 -

57 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 9,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van een nekprobleem. Hiervan werd 76,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Waals Gewest vinden we na correctie voor leeftijd en geslacht significant meer personen met een nekprobleem in de laagste opleidingsgroep dan in de hoogste. Figuur 47 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Diabetes (MA11_3 MA11_4 MA11_5 MA11_6 MA11_7) België 3,4% van de totale bevolking verklaart te lijden aan diabetes mellitus of suikerziekte, verder in de tekst kortweg diabetes genoemd. Op basis van de zelfgerapporteerde cijfers van de gezondheidsenquête kan geen onderscheid gemaakt worden tussen diabetes type I en type II. 94,9% van de patiënten met diabetes wordt opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, 64,4% volgt een dieet, 28,8% gebruikt insuline en 75,2% neemt orale antidiabetica. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met diabetes stijgt sterk met de leeftijd. Het betreft minder dan 0,5% van de bevolking onder de 25 jaar, maar neemt toe tot 11,7% bij 75-plussers. Diabetes komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 125 -

58 Figuur 48 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met diabetes vertoont zeer belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Hoe lager het opleidingsniveau, hoe groter de kans op diabetes en dit is ook zo na correctie voor leeftijd en geslacht. We noteren geen samenhang tussen de prevalentie van diabetes en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 stellen we in België een geleidelijke toename vast van de prevalentie van diabetes. Dit is ook het geval als we corrigeren voor leeftijd en geslacht. In 1997 vermeldde 2,3% van de bevolking aan diabetes te lijden. In 2008 ging het om 3,4%. Het percentage diabetespatiënten dat op insuline staat blijkt tussen 2001 en 2008 te dalen: in 2001 ging het om 40,2%, in 2004 om 34,1% en in 2008 om 28,6% van de patiënten. Het percentage diabetespatiënten op orale antidiabetica steeg tussen 2001 en 2004 significant van 69,2% naar 80,5%, maar viel in 2008 weer wat terug. Deze daling is echter niet significant Regio s Het percentage personen met diabetes is ook na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger in Brussel dan in Wallonië en Vlaanderen. Tussen Vlaanderen en Wallonië is er geen verschil. Wanneer we de evolutie tussen 1997 en 2008 bekijken blijkt dat de prevalentie in Wallonië in 1997 nog significant hoger lag dan in Vlaanderen, maar er niet of nauwelijks is gestegen, terwijl we in Vlaanderen tussen 1997 en 2008 wel een belangrijke toename vaststelden. De stijging tussen 2004 en 2008 komt vooral op rekening van Brussel. Chronische aandoeningen bladzijde 126 -

59 Figuur 49 Percentage van de bevolking met diabetes in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 3,1% van de totale bevolking te lijden aan diabetes. Hiervan wordt 94,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgt 64,6% een dieet, gebruikt 26,9% insuline en neemt 81,3% orale antidiabetica. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 50 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 127 -

60 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 4,5% van de totale bevolking te lijden aan diabetes. Hiervan wordt 92,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgt 62,5% een dieet, gebruikt 30,9% insuline en neemt 61,4% orale antidiabetica. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De prevalentie van diabetes is in het Brussels Gewest hoger dan in de andere 2 gewesten en is er ook hoger dan in de grootste Vlaamse en Waalse steden. Opmerkelijk is dat er in het Brussels Gewest meer diabetespatiënten insuline gebruiken en minder diabetespatiënten op orale antidiabetica staan dan in de andere 2 gewesten. Figuur 51 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 3,5% van de totale bevolking te lijden aan diabetes. Hiervan wordt 96,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker, volgt 64,8% een dieet, gebruikt 31,0% insuline en neemt 71,1% orale antidiabetica. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 128 -

61 Figuur 52 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Allergie (MA12_3 - MA12_4) Het betreft hier alle vormen van allergie zoals neusloop, oogontsteking, huiduitslag, voedselallergie, maar geen allergisch astma België 13,0% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van allergie. Hiervan werd 73,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Allergie komt het vaakst voor bij volwassenen tussen de leeftijd van 25 en 34 jaar, maar de verschillen tussen de leeftijdsgroepen zijn over het algemeen vrij beperkt. Vrouwen rapporteren vaker allergie dan mannen en dit verschil is significant na correctie voor leeftijd. Figuur 53 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 129 -

62 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met allergie is na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger bij personen met een hogere opleiding. Er kunnen geen significante verschillen in functie van de urbanisatiegraad aangetoond worden. Evolutie over de tijd Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt het percentage personen met allergie tussen 1997 en 2008 vrij constant te blijven. Wel noteren we tussen 2004 en 2008 een significante stijging van het aantal personen met allergie dat hiervoor een dokter of gezondheidswerker consulteert: van 61,7% naar 73,4% Regio s Het percentage personen met allergie is ongeveer hetzelfde in de 3 gewesten. Ook na correctie voor leeftijd en geslacht vinden we geen significante verschillen. Figuur 54 Percentage van de bevolking met allergie in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 13,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van allergie. Hiervan werd 71,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 130 -

63 Figuur 55 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 13,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van allergie. Hiervan werd 82,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Het percentage personen met allergie in het Brussels Gewest van dezelfde grootteorde als in de grote steden in Vlaanderen en Wallonië. Figuur 56 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 131 -

64 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 12,9% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van allergie. Hiervan werd 75,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In tegenstelling tot wat we observeren in Vlaanderen en Brussel is de prevalentie van allergie in Wallonië niet significant hoger bij vrouwen dan bij mannen. Figuur 57 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Maagzweer of zweer van de dunne darm (MA13_3 - MA13_4) België 3,1% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een maagzweer of een zweer van de dunne darm. Hiervan werd 90,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. In het vervolg van deze tekst gebruiken we voor beide begrippen de term maagzweer. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een maagzweer stijgt progressief met de leeftijd om bij 75-plussers terug te dalen. De hoogste frequentie (7,3%) vinden we in de leeftijdsgroep jaar. Een maagzweer komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 132 -

65 Figuur 58 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met een maagzweer neemt af naarmate het opleidingsniveau stijgt. Na correctie voor leeftijd en geslacht vinden we een significant verschil tussen de hoogste en de laagste opleidingscategorie. Personen die in een stedelijke gemeente wonen hebben significant meer kans op een maagzweer dan personen woonachtig in een halfstedelijke of landelijke gemeente. Deze verschillen zijn significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 blijft het percentage personen met een maagzweer min of meer stabiel. We noteren geen significante verschillen tussen de 4 enquêtejaren Regio s Het percentage personen met een maagzweer is significant lager in het Vlaams Gewest dan in het Brussels Gewest en het Waals Gewest. Figuur 59 Percentage van de bevolking met een maagzweer in het afgelopen jaar, volgens jaar en ge west, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 133 -

66 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 1,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben hebben geleden aan een maagzweer. Hiervan werd 88,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De socio-economische gradiënt is hier afwezig. De verschillen in functie van de urbanisatiegraad zijn minder duidelijk. Na correctie voor leeftijd en geslacht zijn er geen significante verschillen voor deze indicator tussen stedelijk en landelijke gebieden, maar wel tussen steden en halfstedelijke gebieden. Figuur 60 Percentage van de bevolking met maagzweer in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 5,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben hebben geleden aan een maagzweer. Hiervan werd 86,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Uit de ruwe cijfers zou men kunnen afleiden dat er voor deze indicator verschillen zijn tussen Brussel en de grote steden in Vlaanderen en Wallonië, maar na correctie voor leeftijd en geslacht zijn deze verschillen niet significant. Wel belangrijk is dat de prevalentie van maagzweer in het Brussels Gewest sinds 1997 aan het toenemen is, terwijl we dit niet observeren in het Vlaams en Waals Gewest. Chronische aandoeningen bladzijde 134 -

67 Figuur 61 Percentage van de bevolking met maagzweer in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 4,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben hebben geleden aan een maagzweer. Hiervan werd 92,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 62 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 135 -

68 Levercirrose, ander leverlijden (MA14_3 - MA14_4) België 0,4% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan levercirrose of een andere vorm van leverlijden. Hiervan werd 88,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met leverlijden neemt toe met de leeftijd, maar bedraagt ook in de oudste leeftijdsgroep slechts 1%. Er zijn geen significante verschillen tussen mannen en vrouwen. Figuur 63 Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met leverlijden is na correctie voor leeftijd en geslacht significant lager bij hoog opgeleiden dan in de andere opleidingscategorieën. Verschillen in functie van de urbanisatiegraad worden niet geobserveerd. Evolutie over de tijd De formulering van deze aandoening werd in 2008 gewijzigd. Voorheen werd daarbij ook hepatitis vermeld. Door deze wijziging zijn geen vergelijkbare gegevens voor vorige enquêtejaren beschikbaar. Chronische aandoeningen bladzijde 136 -

69 Regio s Het percentage personen met leverlijden vertoont geen belangrijke regionale verschillen. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan levercirrose of een andere vorm van leverlijden. Hiervan werd 95,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of urbanisatiegraad. Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan levercirrose of een andere vorm van leverlijden. Hiervan werd 88,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht of opleidingsniveau. Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan levercirrose of een andere vorm van leverlijden. Hiervan werd 81,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of urbanisatiegraad Kanker (MA15_3 - MA15_4) Kanker wordt in de gezondheidsenquête gedefinieerd als kwaadaardig gezwel, ook inbegrepen leukemie en lymfeklierkanker. Er wordt dus geen onderscheid gemaakt volgens het type kanker of kwaadaardige aandoening. De steekproef van de gezondheidsenquête is niet groot genoeg om een betrouwbare gegevens te verzamelen tot op dat niveau België 1,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan kanker. Hiervan werd 97,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met kanker hangt duidelijk samen met de leeftijd. Beneden de 45 jaar betreft het nog geen half procent van de totale bevolking In de leeftijdsgroep van 45 tot 64 jaar is dit iets hoger dan 2%. De hoogste prevalentie (6,8%) vinden we in de leeftijdsgroep jaar om dan bij 75-plussers terug te dalen tot 5%. De prevalentie is van dezelfde grootteorde voor mannen als voor vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 137 -

70 Figuur 64 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met kanker vertoont geen belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau of de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 stellen we een geleidelijke toename vast van de prevalentie van kanker. De verschillen verdwijnen na correctie voor leeftijd en geslacht. De toename van de prevalentie van kanker kan dus verklaard worden door de veroudering van de bevolking Regio s Het percentage personen met kanker vertoont geen regionale verschillen. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 1,7% van de totale bevolking kanker te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 97,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 138 -

71 Figuur 65 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 1,5% van de totale bevolking kanker te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 96,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Er zijn geen significante verschillen tussen de prevalentie van kanker in Brussel en deze in de andere grote Belgische steden. Figuur 66 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en eeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 139 -

72 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 1,5% van de totale bevolking kanker te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 96,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 67 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Ernstige hoofdpijn zoals migraine (MA16_3 - MA16_4) België 8,1% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben geleden van ernstige hoofdpijn zoals migraine. Hiervan werd 70,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met ernstige hoofdpijn hangt duidelijk samen met de leeftijd, waarbij een omgekeerde U-vormig patroon wordt geobserveerd: de prevalentie is het laagst bij jongeren en ouderen en het hoogst bij personen van middelbare leeftijd (45-54 jaar). Vrouwen rapporteren globaal gezien driemaal zo vaak hoofdpijn als mannen. Chronische aandoeningen bladzijde 140 -

73 Figuur 68 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Er zijn geen belangrijke verschillen in het percentage personen met ernstige hoofdpijn volgens het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Globaal gezien stellen we in België sinds 1997 een lichte daling vast van het aantal personen met ernstige hoofdpijn zoals migraine. In 1997 ging het om 9,7% van de totale bevolking, in 2008 om 8,1%. De daling is significant na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s In 1997 lag het percentage personen met ernstige hoofdpijn in Brussel en Wallonië nog een stuk hoger dan in Vlaanderen. Het aantal personen met hoofdpijn in Vlaanderen bleef de afgelopen jaren vrij stabiel, terwijl dit in Brussel en Wallonië daalde, zodat de regionale verschillen in 2008 verdwenen zijn. Figuur 69 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 141 -

74 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 8,2% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van ernstige hoofdpijn. Hiervan werd 68,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De daling van de prevalentie van ernstige hoofdpijn die genoteerd wordt in Brussel en Wallonië wordt echter niet vastgesteld in Vlaanderen. Figuur 70 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 8,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van ernstige hoofdpijn. Hiervan werd 80,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Brussel is wel het enige gewest waar we voor deze indicatoren uitgesproken verschillen vinden volgens het opleidingsniveau: na correctie voor leeftijd en geslacht blijken laag opgeleiden veel vaker last te hebben van ernstige hoofdpijn dan hoog opgeleiden. De prevalentie van hoofdpijn is in Brussel sterker gedaald dan gemiddeld in België. Chronische aandoeningen bladzijde 142 -

75 Figuur 71 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 7,9% van de totale bevolking ernstige hoofdpijn te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 71,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest grofweg dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De prevalentie van hoofdpijn is in Wallonië sterker gedaald dan gemiddeld in België. Figuur 72 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 143 -

76 Urinaire incontintentie (MA17_3 - MA17_4) België 2,9% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van urinaire incontinentie. Hiervan werd 78,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het probleem komt dubbel zo vaak voor bij vrouwen als bij mannen en neemt sterk toe met de leeftijd. Bij 75-plussers betreft het 14,9% van de bevolking. Figuur 73 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met urinaire incontinentie vertoont een socio-economische gradiënt. Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt dit percentage significant hoger te zijn bij de laagst opgeleiden dan bij de hoogst opgeleiden. We noteren geen verschil volgens de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd In 2008 werd urinaire incontinentie voor het eerst opgenomen in de lijst van chronische aandoeningen. In vorige enquêtes werd dit probleem bevraagd in de module over functionele beperkingen via een andere formulering. Omwille van methodologische redenen kan daarom geen vergelijking gemaakt worden met voorgaande jaren. Chronische aandoeningen bladzijde 144 -

77 Regio s Het percentage personen met urinaire continentie vertoont geen regionale verschillen.. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 3,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van urinaire incontinentie. Hiervan werd 80,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De socio-economische gradiënt is gelijkaardig aan wat we observeren in België, maar het verschil tussen de hoogste en laagste opleidingscategorie is in Vlaanderen na correctie voor leeftijd en geslacht niet langer significant. Figuur 74 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 2,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van urinaire incontinentie. Hiervan werd 76,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De socio-economische gradiënt is gelijkaardig aan wat we observeren in België, maar het verschil tussen de hoogste en laagste opleidingscategorie is in Brussel na correctie voor leeftijd en geslacht niet langer significant. Chronische aandoeningen bladzijde 145 -

78 Figuur 75 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 2,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van urinaire incontinentie. Hiervan werd 74,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Het Waals Gewest is het enige gewest waarvoor we significante verschillen vinden voor deze indicator in functie van het opleidingsniveau. Bij personen met een laag opleidingsniveau komt incontinentie vaker voor, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 76 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 146 -

79 Chronische angst (MA18_3 - MA18_4) België 4,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische angst. Hiervan werd 83,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met chronische angst hangt duidelijk samen met de leeftijd. Dit percentage stijgt progressief van 0,5% in de leeftijdsgroep 0-14 jaar tot 9,7% bij 75-plussers. Vrouwen rapporteren significant vaker dat ze last hebben van chronische angst dan mannen. Figuur 77 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met chronische angst vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Personen met hoogstens een diploma lager secundair onderwijs rapporteren significant vaker chronische angst dan personen met een hogere opleiding. Na correctie voor leeftijd en geslacht vinden we een significant hoger percentage personen met chronische angst in steden en landelijke gemeenten dan in halfstedelijke gemeenten. Evolutie over de tijd Deze indicator kwam niet aan bod in vorige gezondheidsenquêtes. Een vergelijking met voorgaande jaren is dus niet mogelijk. Chronische aandoeningen bladzijde 147 -

80 Regio s Het percentage personen met chronische angst is significant lager in het Vlaams Gewest dan in het Brussels en Waals Gewest. Het verschil is sterk significant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische angst. Hiervan werd 88,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en opleidingsniveau geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd blijkt het verschil tussen mannen en vrouwen in Vlaanderen niet significant. Voor wat betreft verschillen volgens de urbanisatiegraad vinden we enkel een significant verschil voor deze indicator tussen personen woonachtig in een stedelijk gebied en personen die in halfstedelijke gemeenten wonen. Figuur 78 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 7,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische angst. Hiervan werd 80,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Het percentage personen met chronische angst is na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger dan in de 2 grote Vlaamse steden. Het verschil met de 2 grote Waalse steden is niet significant. Chronische aandoeningen bladzijde 148 -

81 Figuur 79 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 7,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische angst. Hiervan werd 81,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd en geslacht vinden we in het Waals gewest een significant verschil tussen de hoogste opleidingsklasse en de twee laagste opleidingsklassen. Verschillen in functie van de urbanisatiegraad worden hier niet vastgesteld. Figuur 80 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 149 -

82 Depressie (MA19_3 - MA19_4) In de Belgische gezondheidsenquête wordt depressie gedefinieerd als ernstige somberheid of depressie voor een periode van minstens 2 weken België 4,9% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een depressie te hebben gehad. Hiervan werd 88,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met depressie stijgt progressief met de leeftijd en bereikt een maximale waarde van 8,2% in de leeftijdsgroep jaar. In de oudere leeftijdsgroepen blijft dit percentage stabiel of zal zelfs eerder wat dalen. Ook na correctie voor leeftijd komt depressie veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Figuur 81 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met depressie is het hoogst bij personen met enkel een diploma lager secundair of een lagere opleiding en het laagst bij diegenen met een diploma hoger onderwijs. Het verschil tussen deze laatste groep en de drie andere opleidingscategorieën is significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Na correctie voor leeftijd en geslacht vinden we tevens een significant hoger percentage personen met depressie in steden en dan in halfstedelijke gemeenten. Het verschil tussen steden en landelijke gemeenten is niet significant. Chronische aandoeningen bladzijde 150 -

83 Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 blijft het percentage personen met depressie vrij constant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met depressie is significant lager in het Vlaams Gewest dan in het Brussels en het Waals Gewest, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 82 Percentage van de bevolking met depressie in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 4,1% van de bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een depressie te hebben gehad. Hiervan werd 90,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 151 -

84 Figuur 83 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 5,9% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een depressie te hebben gehad. Hiervan werd 89,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Personen met minstens een diploma hoger secundair hebben minder vaak depressie dan personen met een lager diploma, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. We noteren geen significante verschillen voor deze indicator tussen Brussel en de andere grote steden, noch in Vlaanderen, noch in Wallonië. Figuur 84 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 152 -

85 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 6,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een depressie te hebben gehad. Hiervan werd 84,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De verschillen naargelang opleiding situeren zich vooral bij de personen die geen diploma secundair onderwijs hebben en de hoogste opleidingscategorie en dit geldt ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 85 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Permanent letsel of defect veroorzaakt door een ongeval (MA21_3 - MA21_4) België 5,2% van de totale bevolking geeft aan een permanent letsel of defect te hebben, veroorzaakt door een ongeval. Hiervan werd 67,0% in het jaar voorafgaand aan het interview opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een permanent letsel door een ongeval stijgt progressief met de leeftijd: van 0,8% in de leeftijdsgroep 0-14 jaar tot 8,9% bij 75-plussers. Na correctie voor leeftijd blijken mannen een significant hogere kans te hebben op een permanent letsel door een ongeval dan vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 153 -

86 Figuur 86 Percentage van de bevolking met permanent letsel door ongeval in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht noteren we een significant lager percentage personen met een permanent letsel door een ongeval in de hoogste opleidingscategorie in vergelijking met de 3 andere opleidingsgroepen. Het percentage personen met een permanent letsel door een ongeval is het laagst in halfstedelijke gemeenten. Na correctie voor leeftijd en geslacht is enkel het verschil met stedelijke gemeenten significant. Evolutie over de tijd Deze conditie werd in 2008 voor het eerst in de gezondheidsenquête opgenomen zodat een vergelijking met voorgaande jaren niet mogelijk is Regio s We noteren voor deze indicator geen verschil tussen Vlaanderen en Wallonië. In het Brussels Gewest ligt het percentage personen met een permanent letsel door een ongeval significant hoger dan in het Vlaams Gewest. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest geeft 4,9% van de totale bevolking aan een permanent letsel door een ongeval te hebben. Hiervan werd 65,2% in het jaar voorafgaand aan het interview opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 154 -

87 Figuur 87 Percentage van de bevolking met permanent letsel door ongeval in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest geeft 6,2% van de totale bevolking aan een permanent letsel door een ongeval te hebben. Hiervan werd 77,5% in het jaar voorafgaand van het interview opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyse in functie van leeftijd geeft in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Brussel is er geen significant verschil in het percentage personen met een permanent letsel door ongeval tussen mannen en vrouwen. De verschillen in functie van de opleiding zijn minder duidelijk. Het percentage personen met een permanent letsel door een ongeval is in Brussel van dezelfde grootteorde als in Gent en Antwerpen, maar is na correctie voor leeftijd en geslacht significant hoger dan in Luik en Charleroi. Figuur 88 Percentage van de bevolking met permanent letsel door ongeval in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 155 -

88 Waals Gewest In het Waals Gewest geeft 5,5% van de totale bevolking aan een permanent letsel door een ongeval te hebben. Hiervan werd 66,0% in het jaar voorafgaand aan het interview opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We noteren echter geen significante verschillen in functie van het opleidingsniveau of de urbanisatiegraad. Figuur 89 Percentage van de bevolking met permanent letsel door ongeval in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Schildklierafwijkingen (MA22_3 - MA22_4) België 3,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van schildklierlijden. Hiervan werd 96,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met schildklierlijden stijgt progressief met de leeftijd van 0,4% in de leeftijdsgroep 0-14 jaar tot 7,9% bij 75-plussers. Schildklierlijden komt meer dan 4 keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Dit verschil is na correctie voor leeftijd zeer significant. Chronische aandoeningen bladzijde 156 -

89 Figuur 90 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met schildklierlijden vertoont geen verschillen in functie van het opleidingsniveau. Het percentage personen met schildklierlijden is het laagst in halfstedelijke gemeenten. Na correctie voor leeftijd en geslacht is het verschil met stedelijke gemeenten significant. Er is echter geen verschil tussen stedelijke en landelijke gemeenten. Evolutie over de tijd De prevalentie van schildklierlijden blijkt in België tussen 1997 en 2008 geleidelijk aan te stijgen van 2,6% tot 3,7%. Deze toename is significant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met schildklierlijden is dubbel zo hoog in het Waals Gewest als in het Vlaams Gewest. Dit verschil is sterk significant, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Ook in het Brussels Gewest is de prevalentie van schildklierlijden significant hoger dan in het Vlaams Gewest, maar het verschil is kleiner. Chronische aandoeningen bladzijde 157 -

90 Figuur 91 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van schildklierlijden. Hiervan werd 96,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Vlaanderen noteren we echter geen significante toename van schildklierlijden tussen 1997 en Figuur 92 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 158 -

91 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 3,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van schildklierlijden. Hiervan werd 93,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest ongeveer dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De prevalentie van schildklierlijden is in Brussel ongeveer van dezelfde grootteorde als in de twee grootste Vlaamse steden, maar significant lager dan in de twee grootste Waalse steden. Figuur 93 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 5,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van schildklierlijden. Hiervan werd 97,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We vinden echter geen significante verschillen in functie van de urbanisatiegraad. In Wallonië vinden we geen continue toename tussen 1997 en 2008, maar wel een stijging tussen 1997 en 2004, gevolgd door een status-quo of zelfs een lichte daling tussen 2004 en Chronische aandoeningen bladzijde 159 -

92 Figuur 94 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Glaucoom (MA23_3 - MA23_4) België 1,4% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan glaucoom. Hiervan werd 92,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Glaucoom komt significant vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, alhoewel dit verschil zich vooral situeert in de leeftijdsgroep jaar. Het percentage personen met glaucoom is verwaarloosbaar beneden de 45 jaar, en stijgt daarna met de leeftijd van 0,9% in de leeftijdsgroep jaar tot 5,9% bij 75-plussers. Figuur 95 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 160 -

93 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met glaucoom vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Lager opgeleiden rapporteren dit probleem vaker. Verschillen naargelang de urbanisatiegraad worden niet geobserveerd. Evolutie over de tijd Het percentage personen met glaucoom steeg significant tussen 1997 en 2001, bleef stabiel tussen 2001 en 2004, en daalde significant tussen 2004 en Tussen 1997 en 2008 zien we dus een omgekeerde U-vormig patroon. Dit is ook het geval als we corrigeren voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met glaucoom vertoont geen regionale verschillen.. Figuur 96 Percentage van de bevolking met glaucoom in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, Bel gië, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 1,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan glaucoom. Hiervan werd 91,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 161 -

94 Figuur 97 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 1,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan glaucoom. Hiervan werd 96,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. De verschillen volgens opleidingsniveau zijn hier echter niet significant. Figuur 98 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 162 -

95 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 1,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan glaucoom. Hiervan werd 91,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Hier vinden we ook een significant verschil tussen mannen en vrouwen bij 75-plussers. De verschillen volgens opleidingsniveau zijn in het Waals Gewest niet significant. Figuur 99 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Cataract (MA24_3 - MA24_4) België 2,2% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan cataract. Hiervan werd 87,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Cataract is vooral een ouderdomsziekte. Beneden de 65 jaar bedraagt het percentage mensen met cataract 2% of lager. In de leeftijdsgroep jaar gaat het om 7,6% van de bevolking en bij 75-plussers om 15,0% van de bevolking. Cataract komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Dit verschil is ook sterk significant na correctie voor leeftijd. Chronische aandoeningen bladzijde 163 -

96 Figuur 100 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt er geen verband te zijn tussen de kans op cataract en het opleidingsniveau. In landelijke gemeenten vinden we na correctie voor leeftijd en geslacht een lagere prevalentie dan in steden. Evolutie over de tijd De prevalentie van cataract is tussen 1997 en 2008 zeer duidelijk gestegen van 1,2% naar 2,2%. Ook na correctie voor leeftijd en geslacht is deze stijging significant. De stijging kan dus niet volledig verklaard worden door de veroudering van de bevolking Regio s De prevalentie van cataract is van dezelfde grootteorde in Vlaanderen en Wallonië. In Brussel ligt deze prevalentie significant hoger dan in Vlaanderen, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Chronische aandoeningen bladzijde 164 -

97 Figuur 101 Percentage van de bevolking met cataract in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,2% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan cataract. Hiervan werd 88,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 102 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 165 -

98 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 2,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan cataract. Hiervan werd 86,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd en geslacht blijkt de prevalentie van cataract in Brussel niet significant verschillend te zijn van wat geobserveerd wordt in de andere grote Belgische steden. In Brussel komt cataract even vaak voor bij vrouwen als bij mannen, wat sterk contrasteert met de vaststelling in Vlaanderen en Wallonië, waar cataract significant vaker voorkomt bij vrouwen. De evolutie over de tijd in Brussel is verschillend van wat we zien op Belgisch niveau. In Brussel is het percentage personen met cataract tussen 1997 en 2008 niet gestegen, zelfs eerder gedaald, hoewel deze dalende trend niet significant is. Figuur 103 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 2,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan cataract. Hiervan werd 86,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Wallonië noteren we geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Na correctie voor leeftijd en geslacht zien we hier tussen 1997 en 2008 geen toename van cataract terwijl dit wel het geval is in Vlaanderen. Chronische aandoeningen bladzijde 166 -

99 Figuur 104 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Ziekte van Parkinson (MA25_3 - MA25_4) België 0,3% van de totale bevolking geeft aan te lijden aan de ziekte van Parkinson. Hiervan wordt 97,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met ziekte van Parkinson is verwaarloosbaar (minder dan 0,1%) onder de leeftijd van 55 jaar. Bij 75-plussers betreft het 2,2% van de bevolking. en vrouwen worden in dezelfde mate getroffen. Figuur 105 Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 167 -

100 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken De prevalentie van ziekte van Parkinson is niet geassocieerd met opleidingsniveau of urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd De prevalentie van ziekte van Parkinson blijft sinds 1997 vrij constant en dit is ook het geval na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met ziekte van Parkinson is significant lager in het Waals Gewest dan in het Vlaams Gewest, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest geeft 0,4% van de totale bevolking aan te lijden aan de ziekte van Parkinson. Hiervan wordt 99,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Brussels Gewest In het Brussels Gewest geeft 0,3% van de totale bevolking aan te lijden aan de ziekte van Parkinson. Hiervan wordt 80,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie in de tijd. Waals Gewest In het Waals Gewest geeft 0,2% van de totale bevolking aan te lijden aan de ziekte van Parkinson. Hiervan wordt nagenoeg iedereen opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Epilepsie (MA26_3 - MA26_4) België 0,7% van de totale bevolking verklaart te lijden aan epilepsie. Hiervan wordt 93,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Hoewel de ruwe cijfers doen vermoeden dat de prevalentie van epilepsie hoger is bij vrouwen dan bij mannen is dit verschil niet significant, ook niet na correctie voor leeftijd. De prevalentie van epilepsie in de algemene bevolking vertoont geen belangrijke verschillen in functie van de leeftijd. Chronische aandoeningen bladzijde 168 -

101 Figuur 106 Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 en Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken De prevalentie van epilepsie is niet geassocieerd met opleidingsniveau of urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd De prevalentie van epilepsie blijft sinds 1997 vrij constant en dit is ook het geval na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met epilepsie vertoont geen regionale verschillen Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking te lijden aan epilepsie. Hiervan wordt 89,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Chronische aandoeningen bladzijde 169 -

102 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,6% van de totale bevolking te lijden aan epilepsie. Hiervan wordt 94,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie in de tijd. Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,8% van de totale bevolking te lijden aan epilepsie. Hiervan wordt 99,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Langdurige vermoeidheid (MA27_3 - MA27_4) In de gezondheidsenquête gaat het over langdurige vermoeidheid voor een periode van minstens 3 maanden. Verder in deze tekst gebruiken we de term chronische vermoeidheid België 3,3% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische vermoeidheid. Hiervan werd 83,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met langdurige vermoeidheid stijgt met de leeftijd en is het hoogst in de leeftijdsgroep jaar (6,5% van de bevolking). In de oudere leeftijdsgroepen ligt de percentage rond de 5%. Vrouwen hebben ongeveer dubbel zo vaak last van langdurige vermoeidheid als mannen, een verschil dat ook na correctie voor leeftijd sterk significant is. Chronische aandoeningen bladzijde 170 -

103 Figuur 107 Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met chronische vermoeidheid vertoont belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau. Lager opgeleiden rapporteren dit probleem vaker. In stedelijke gemeenten komt chronische vermoeidheid meer voor dan in halfstedelijke gemeenten. Anderzijds is er geen significant verschil tussen stedelijke en landelijke gemeenten. Evolutie over de tijd Chronische vermoeidheid werd voor het eerst opgenomen in de gezondheidsenquête van De prevalentie van chronische vermoeidheid is tussen 2001 en 2008 significant afgenomen, ook indien we corrigeren voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met chronische vermoeidheid is significant hoger in Brussel dan in Vlaanderen en Wallonië, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Wanneer we de situatie in Vlaanderen en Wallonië met elkaar vergelijken blijkt dat het percentage personen met chronische vermoeidheid in Wallonië in 2001 nog significant hoger lag dan in Vlaanderen, maar dit verschil in 2008 is verdwenen omdat de prevalentie in Vlaanderen gelijk bleef terwijl we in Wallonië tussen 2001 en 2008 een belangrijke afname vaststelden. Chronische aandoeningen bladzijde 171 -

104 Figuur 108 Percentage van de bevolking met chronische vermoeidheid in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,9% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische vermoeidheid. Hiervan werd 90,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Vlaams Gewest vinden we echter geen significante verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Het percentage personen met langdurige vermoeidheid blijft in Vlaanderen constant terwijl dit in Wallonië tussen 2001 en 2008 daalt. Figuur 109 Percentage van de bevolking met chronische vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 172 -

105 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 5,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische vermoeidheid. Hiervan werd 82,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Brussel vinden we ook vrij hoge percentages in de oudste leeftijdsgroepen. De daling tussen 2001 en 2008 is in Brussel niet significant. De prevalentie van chronische vermoeidheid is in het Brussels Gewest van dezelfde grootteorde als in de twee grootste steden van Vlaanderen, maar significant hoger dan in de twee grootste steden van Wallonië.. Figuur 110 Percentage van de bevolking met chronische vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Waals Gewest In het Brussels Gewest verklaart 3,3% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview last te hebben gehad van chronische vermoeidheid. Hiervan werd 73,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Opmerkelijk is dat we in het Waals Gewest voor deze indicator na correctie voor leeftijd en geslacht geen socio-economische gradiënt vaststellen. Er zijn ook geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Chronische aandoeningen bladzijde 173 -

106 Figuur 111 Percentage van de bevolking met chronische vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Osteoporose (MA28_3 - MA28_4) België 3,7% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan osteoporose. Hiervan werd 89,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met osteoporose hangt duidelijk samen met de leeftijd en begint toe te nemen vanaf de leeftijdsgroep jaar. Bij 75-plussers betreft het 17,8% van de bevolking. Osteoporose komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Figuur 112 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 174 -

107 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht zien we geen significante verschillen voor deze indicator in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Het percentage personen met osteoporose is in België tussen 1997 en 2008 gestegen van 2,5% naar 3,7%. De toename is significant, maar dit is niet langer het geval na correctie voor leeftijd en geslacht. De toename kan dus toegeschreven worden aan de veroudering van de bevolking Regio s Het percentage personen met osteoporose vertoon geen regionale verschillen. Wanneer we de situatie in Vlaanderen en Wallonië met elkaar vergelijken blijkt dat het percentage personen met osteoporose in Wallonië in 1997 nog significant hoger lag dan in Vlaanderen, maar dit verschil is in 2008 verdwenen omdat de prevalentie in Vlaanderen sterk toenam terwijl dit in Wallonië niet het geval was. Figuur 113 Percentage van de bevolking met osteoporose in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 3,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan osteoporose. Hiervan werd 85,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en urbanisatiegraad geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Vlaams Gewest is de toename van de prevalentie van osteoporose ook significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Chronische aandoeningen bladzijde 175 -

108 Figuur 114 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 3,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan osteoporose. Hiervan wordt 97,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Brussels Gewest stellen we echter geen significante toename vast tussen 1997 en 2008, ook niet wanneer we enkel de ruwe cijfers bekijken. Er zijn ook geen significante verschillen voor deze indicator wanneer we vergelijken met de andere grote Belgische steden. iguur 115 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 176 -

109 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 3,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan osteoporose. Hiervan wordt 92,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In het Waals Gewest stellen we echter geen significante toename vast tussen 1997 en 2008, ook niet wanneer we enkel de ruwe cijfers bekijken. Figuur 116 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Heupfractuur (gebroken heup) (MA29_3 - MA29_4) In tegenstelling tot de meeste andere ziekten die in dit hoofdstuk behandeld worden, is een heupfractuur geen chronische aandoening. Heupfractuur wordt hier echter besproken als proxy voor een ernstige osteoporose België 0,3% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview een heupfractuur te hebben gehad. Hiervan werd slechts 88,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Hoogst waarschijnlijk heeft dit te maken met een onderrapportering, want het is moeilijk denkbaar dat personen die een heupfractuur hebben niet medisch gevolgd worden. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met een heupfractuur in de afgelopen 12 maanden hangt duidelijk samen met de leeftijd. Pas vanaf de leeftijd van 65 jaar gaat het om meer dan 1% van de bevolking. 1,8% van de 75-plussers wordt met het probleem geconfronteerd. Het percentage personen met een heupfractuur vertoont geen significante verschillen tussen mannen en vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 177 -

110 Figuur 117 Percentage van de bevolking met heupfractuur in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met heupfractuur vertoont na correctie voor leeftijd en geslacht geen verschillen in functie van het opleidingsniveau of urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Na correctie voor leeftijd en geslacht zijn er geen significante verschillen in de tijd Regio s Het percentage personen met een heupfractuur is significant lager in het Vlaams Gewest dan in het Brussels en Waals Gewest. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,2% van de totale bevolking een heupfractuur te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview en werd iedereen hiervoor opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,6% van de totale bevolking een heupfractuur te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview en werd 97,6% hiervan opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie over tijd. Chronische aandoeningen bladzijde 178 -

111 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,5% van de totale bevolking een heupfractuur te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview en werd slechts 77,8% hiervan opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Hoogst waarschijnlijk heeft dit laatste cijfer, dat lager is dan verwacht, te maken met een onderrapportering, want het is moeilijk denkbaar dat personen die een heupfractuur hebben niet medisch gevolgd worden. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Ernstige darmstoornissen (MA30_3 - MA30_4) Onder ernstige darmstoornissen verstaan we in de gezondheidsenquête ernstige darmstoornissen voor een periode van minstens 3 maanden België 2,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan ernstige darmstoornissen. Hiervan wordt 90,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met ernstige darmstoornissen stijgt progressief met de leeftijd tot 5,9% bij de 75-plussers. Vrouwen hebben vaker last van ernstige darmstoornissen dan mannen, en dit verschil is ook na correctie voor leeftijd significant. Figuur 118 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 179 -

112 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht noteren we voor deze indicator geen verschillen in functie van het opleidingsniveau. Evolutie over de tijd Na correctie voor leeftijd en geslacht zien we tussen 1997 en 2008 een significante daling van de prevalentie van ernstige darmstoornissen Regio s Het percentage personen met ernstige darmstoornissen is significant hoger in Brussel dan in Vlaanderen.Tussen het Waals Gewest en de ander 2 gewesten stellen we na correctie voor leeftijd en geslacht geen verschillen vast. Figuur 119 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan ernstige darmstoornissen. Hiervan wordt 92,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We noteren geen significante verschillen in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Op het niveau van Vlaanderen is de daling van het percentage personen met ernstige darmstoornissen na correctie voor leeftijd geslacht niet significant. Chronische aandoeningen bladzijde 180 -

113 Figuur 120 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 3,1% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan ernstige darmstoornissen. Hiervan wordt 88,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. We noteren geen significante verschillen in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. In het Brussels Gewest is de daling van het aantal personen met ernstige darmstoornissen het meest uitgesproken en ook significant na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 121 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 181 -

114 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 2,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan ernstige darmstoornissen. Hiervan wordt 87,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd en geslacht geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Na correctie voor leeftijd en geslacht zijn er geen significante verschillen volgens opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar. Figuur 122 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Nierstenen (MA31_3 - MA31_4) België 0,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview nierstenen te hebben gehad. Hiervan werd 97,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Nierstenen komen tweemaal zoveel voor bij mannen als bij vrouwen. Het verschil is sterk significant na correctie voor leeftijd. Beneden de leeftijd van 25 jaar komen nierstenen nauwelijks voor. Vanaf de leeftijd van 25 jaar bedraagt het percentage tussen de 0,5 en de 1,5% en zijn er geen significante verschillen in functie van de leeftijd. Chronische aandoeningen bladzijde 182 -

115 Figuur 123 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met nierstenen vertoont geen verschillen in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Het percentage personen met nierstenen blijft tussen 1997 en 2008 nagenoeg constant Regio s Voor deze indicator worden geen regionale verschillen geobserveerd. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,6% van de totale bevolking nierstenen te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd nagenoeg iedereen opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking nierstenen te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd 83,8% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie over tijd. Chronische aandoeningen bladzijde 183 -

116 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,5% van de totale bevolking nierstenen te hebben gehad in de 12 maanden voorafgaand aan het interview. Hiervan werd nagenoeg iedereen opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Ernstige nierziekte (MA32_3 - MA32_4) Het betreft hier ernstige nierziekten met uitzondering van nierstenen België 0,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige nierziekte. Hiervan werd 93,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Een ernstige nierziekte komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Beneden de leeftijd van 25 jaar is een ernstige nierziekte zeer zeldzaam (minder dan 0,3% van de bevolking). Vanaf de leeftijd van 25 jaar bedraagt het percentage tussen de 0,5 en de 1,5% en zijn er geen significante verschillen in functie van de leeftijd. Figuur 124 Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met een ernstige nierziekte vertoont geen verschillen in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Chronische aandoeningen bladzijde 184 -

117 Evolutie over de tijd Het percentage personen met een ernstige nierziekte blijft tussen 1997 en 2008 nagenoeg constant Regio s Voor deze indicator worden geen regionale verschillen geobserveerd. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige nierziekte. Hiervan werd 96,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige nierziekte. Hiervan werd 83,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie over tijd. Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige nierziekte. Hiervan werd 93,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Chronische blaasontsteking (MA33_3 - MA33_4) België 1,1% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan chronische blaasontsteking. Hiervan werd 92,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Chronische aandoeningen bladzijde 185 -

118 Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met chronisch blaasontsteking is driemaal zo hoog bij vrouwen als bij mannen en dit verschil is sterk significant na correctie voor leeftijd. Chronische blaasontsteking neemt toe vanaf de leeftijdsgroep jaar en is het hoogst bij 75-plussers. Figuur 125 Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met chronische blaasontsteking hangt samen met het opleidingsniveau. Personen met een hoogstens een diploma lager onderwijs vertonen dit probleem significant vaker, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. We noteren geen verschillen in functie van de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Tussen en 2008 stellen we een daling vast van het percentage personen met chronische blaasontsteking. Dit verschil blijft significant na correctie voor leeftijd en geslacht Regio s Het percentage personen met chronische blaasontsteking is significant hoger in Brussel dan in Vlaanderen. Tussen het Waals Gewest en de ander 2 gewesten stellen we na correctie voor leeftijd en geslacht geen verschillen vast. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 1,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan chronische blaasontsteking. Hiervan werd 95,5% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Chronische aandoeningen bladzijde 186 -

119 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 1,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan chronische blaasontsteking. Hiervan werd 90,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie over tijd. Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 1,2% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan chronische blaasontsteking. Hiervan werd 88,6% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Ernstige of chronische huidaandoening (MA34_3 - MA34_4) België 2,6% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige of chronische huidaandoening. Hiervan werd 75,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd We noteren geen duidelijke verschillen in functie van leeftijd en geslacht. Figuur 126 Percentage van de bevolking met ernstig of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 187 -

120 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Na correctie voor leeftijd en geslacht zien we geen significante verschillen voor deze indicator in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Tussen 1997 en 2008 noteren blijft het percentage personen met een ernstige of chronische huidaandoening vrij constant Regio s Het percentage personen met een ernstige of chronische huidaandoening vertoont geen regionale verschillen. Figuur 127 Percentage van de bevolking met een ernstige of chronische huidaandoening in het afgelopen jaar, volgens jaar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 2,7% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige of chronische huidaandoening. Hiervan werd 71,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 188 -

121 Figuur 128 Percentage van de bevolking met een ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest rapporteert 2,0% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige of chronische huidaandoening. Hiervan werd 85,7% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht en opleidingsniveau geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. In Brussel zien we in 2008 wel een significante daling t.o.v. 2004, ook na correctie voor leeftijd en geslacht. Figuur 129 Percentage van de bevolking met een ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 189 -

122 Waals Gewest In het Waals Gewest rapporteert 2,8% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan een ernstige of chronische huidaandoening. Hiervan werd 79,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 130 Percentage van de bevolking met een ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête Galstenen of galblaasontsteking (MA35_3 - MA35_4) België 0,5% van de totale bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan galstenen of galblaasontsteking. Hiervan werd 89,3% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens geslacht en leeftijd Het percentage personen met galstenen of galblaasontsteking is kleiner dan 1% in alle leeftijdsgroepen, behalve bij 75-plussers waar het 2,6% bedraagt. Na correctie voor leeftijd vinden we gelijkaardige percentages bij mannen en vrouwen. Chronische aandoeningen bladzijde 190 -

123 Figuur 131 Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, volgens geslacht en leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage personen met galstenen of galblaasontsteking vertoont geen verschillen in functie van het opleidingsniveau en de urbanisatiegraad. Evolutie over de tijd Het percentage personen met galstenen of galblaasontsteking blijft na correctie voor leeftijd en geslacht tussen 1997 en 2008 nagenoeg constant Regio s Voor deze indicator worden geen regionale verschillen geobserveerd. Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 0,5% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan galstenen of een galblaasontsteking. Hiervan werd 93,1% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Vlaams Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd. Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 0,4% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan galstenen of een galblaasontsteking. Hiervan werd 94,9% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Brussels Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau of evolutie over tijd. Chronische aandoeningen bladzijde 191 -

124 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 0,6% van de totale bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview te hebben geleden aan galstenen of een galblaasontsteking. Hiervan werd 82,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Gezien het gering aantal gevallen kunnen voor deze indicator op het niveau van het Waals Gewest geen uitspraken gedaan worden over verschillen in functie van leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, urbanisatiegraad of evolutie over tijd Prostaatklachten (MA36_3 - MA36_4) België 3,0% van de mannelijke bevolking verklaart in de 12 maanden voorafgaand aan het interview prostaatklachten te hebben gehad. Hiervan werd 92,4% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. Analyse volgens leeftijd Het percentage mannen met prostaatklachten stijgt met de leeftijd en bedraagt 16,7% bij 75- plussers. Figuur 132 Percentage van de mannelijke bevolking met prostaatklachten in de afgelopen 12 maanden, volgens leeftijd, België, Gezondheidsenquête 2008 Analyse volgens socio-economische achtergrondkenmerken Het percentage mannen met prostaatklachten vertoont geen belangrijke verschillen in functie van het opleidingsniveau of de urbanisatiegraad. Chronische aandoeningen bladzijde 192 -

125 Evolutie over de tijd Vergelijkbare informatie voor deze indicator is beschikbaar sinds Het percentage mannen met prostaatklachten is voor de enquêtejaren 2001, 2004 en 2008 vrij constant en dit is ook het geval na correctie voor leeftijd Regio s Het percentage mannen met prostaatklachten vertoont geen regionale verschillen. Figuur 133 Percentage van de mannelijke bevolking met prostaatklachten in het afgelopen jaar, volgens j aar en gewest, België, Gezondheidsenquête 2008 Vlaams Gewest In het Vlaams Gewest verklaart 3,0% van de mannelijke bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview prostaatklachten te hebben gehad. Hiervan werd 94,2% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Vlaams Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Chronische aandoeningen bladzijde 193 -

126 Figuur 134 Percentage van de mannelijke bevolking met prostaatklachten in de afgelopen 12 maanden, volgens leeftijd, Vlaams Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Brussels Gewest In het Brussels Gewest verklaart 3,1% van de mannelijke bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview prostaatklachten te hebben gehad. Hiervan werd 87,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, opleidingsniveau en enquêtejaar geven in het Brussels Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 135 Percentage van de mannelijke bevolking met prostaatklachten in de afgelopen 12 maanden, volgens leeftijd, Brussels Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 194 -

127 Waals Gewest In het Waals Gewest verklaart 3,1% van de mannelijke bevolking in de 12 maanden voorafgaand aan het interview prostaatklachten te hebben gehad. Hiervan werd 91,0% opgevolgd door een dokter of een andere gezondheidswerker. De analyses in functie van leeftijd, opleidingsniveau, urbanisatiegraad en enquêtejaar geven in het Waals Gewest dezelfde resultaten als voor België in zijn geheel. Figuur 136 Percentage van de mannelijke bevolking met prostaatklachten in de afgelopen 12 maanden, volgens leeftijd, Waals Gewest, Gezondheidsenquête 2008 Chronische aandoeningen bladzijde 195 -

128 5. Bespreking Chronische ziekten brengen specifieke gevolgen met zich mee voor het dagelijks functioneren en de mate waarop een beroep gedaan wordt op de gezondheidszorg. Het inschatten van chronische morbiditeit op het niveau van de bevolking is dan ook uiterst belangrijk. Een gezondheidsenquête is daarvoor een zeer nuttig instrument. Toch moet gewezen worden op de beperkingen van dit instrument. In een gezondheidsenquête wordt informatie bekomen via zelfrapportering. Bij het navragen of personen last hebben van bepaalde aandoeningen dient er mee rekening gehouden worden dat bepaalde begrippen zoals allergie, depressie, artrose, reumatoïde artritis en osteoporose allicht niet hetzelfde betekenen voor de patiënt als voor de arts of de wetenschapper. De validiteit van de informatie over chronische ziekten in gezondheidsenquêtes werd bestudeerd door deze te vergelijken met meer objectieve gegevens afkomstig van administratieve databanken (5) (6) Hieruit blijkt ondermeer dat: chronische ziekten in gezondheidsenquêtes in regel ondergerapporteerd worden; de betrouwbaarheid afhangt van het soort aandoening en bv. goed is voor diabetes en hoge bloeddruk, maar een stuk minder voor beroerte en artritis; de betrouwbaarheid laag is voor ziekten die moeilijk te diagnosticeren zijn; de betrouwbaarheid vermindert naarmate iemand meer aandoeningen heeft. Een gezondheidsenquête is vooral een belangrijk instrument om verschillen in morbiditeit na te gaan tussen verschillende bevolkingsgroepen. Hoewel we er meestal kunnen van uitgaan dat de geobserveerde verschillen in de eerste plaats te maken hebben met efffectieve verschillen in morbiditeit, kan niet uitgesloten worden dat een differentiële rapportering of kennis van de ziekten aan de basis ligt van de vastgestelde verschillen. Ook al kunnen we aannemen dat er inderdaad een foutmarge zit op de absolute percentages die op basis van deze enquêteresultaten berekend worden, dit neemt niet weg dat de enquête een goed beeld schetst van de belangrijkste gezondheidsproblemen die zich in de algemene bevolking voordoen. Wat bij deze resultaten in de eerste plaats opvalt is het groot aantal personen dat te kampen heeft met problemen van het bewegingsstelsel: lage rugproblemen, artrose en nekproblemen bevinden zich zowel bij mannen als bij vrouwen in de top 5 van de meest gerapporteerde aandoeningen. Deze aandoeningen zijn niet levensbedreigend maar hebben ongetwijfeld een belangrijke invloed op de levenskwaliteit. De rol die leefstijlaspecten zoals overgewicht en onvoldoende lichaamsbeweging spelen als risicofactor voor deze aandoeningen dient te worden onderstreept. Naast de vermelde aandoeningen behoren ook hoge bloeddruk en allergie tot de top 5. Eén van de belangrijke doelstellingen van een gezondheidsenquête is het volgen van chronische morbiditeit over de tijd. Hier speelt vertekening veel minder een rol. Het is weinig waarschijnlijk dat de manier waarop de gehanteerde termen geïnterpreteerd worden veranderen in functie van de tijd.twee opvallende stijgers bij de chronische ziekten zijn hoge bloeddruk en diabetes. Hoewel de meeste hoge bloeddrukpatiënten 65-plussers zijn rapporteert ook een kwart van de jarigen een hoge bloeddruk. Gezien het belang van hoge bloeddruk als risicofactor voor hart- en vaatlijden, is de toename van deze aandoening vanuit het standpunt van de volksgezondheid van groot belang Chronische aandoeningen bladzijde 196 -

129 Een andere belangrijke aandoening die tussen 1997 en 2008 sterk toenam is diabetes. In de gezondheidsenquête kan geen onderscheid gemaakt worden tussen diabetes type 1 en diabetes type 2 of ouderdomsdiabetes, maar men kan er van uitgaan dat 90 tot 95% van de gerapporteerde gevallen diabetes type 2 patiënten zijn 1. De toename van diabetes zal zich wellicht ook in de volgende jaren doorzetten. De belangrijkste reden daarvan is de vergrijzing van de bevolking. Bijkomende redenen voor de stijging in de prevalentie zijn een toename van het aantal mensen met overgewicht en/of een verminderde lichamelijke activiteit, veranderingen in de voeding en een actievere opsporing van diabetespatiënten door artsen. De aanpak en preventie van diabetes moet de komende jaren zeker en vast een aandachtspunt blijven. Recente initiatieven zoals de uitbouw van zorgtrajecten voor diabetespatiënten passen volledig in dit kader. Hoewel de prevalentie van chronische aandoeningen in de algemene bevolking tussen 1997 en 2008 geleidelijk aan toenam, noteren we voor sommige ziekten en aandoeninen ook een daling. Dit is bijvoorbeeld het geval voor ernstige hoofdpijn, chronische vermoeidheid, chronische longziekten en ernstige darmstoornissen langer dan 3 maanden. Naast een lichte algemene toename van chronische ziekten zien we dus ook een verschuiving van het ziektepatroon, waarbij sommige ziekten aan belang winnen terwijl andere verminderen. Voor 17 van de 35 gerapporteerde chronische ziekten vinden we hogere prevalenties bij vrouwen dan bij mannen. Slechts voor 3 aandoeningen (coronaire hartziekte, permanent letsel door ongeval en nierstenen) noteren we een hogere prevalentie bij mannen. Rapporteren vrouwen makkelijker ziekten en aandoeningen of gaat het om werkelijke verschillen in prevalentie? Vrouwen scoren weliswaar vaak hoger voor rekbare diagnoses zoals artrose, depressie of chronische angst, maar hebben ook meer last van meer typische aandoeningen zoals osteoporose en schildklierlijden. Ook het verband tussen chronische morbiditeit en opleidingsniveau is ontegensprekelijk. Deze samenhang wordt niet alleen vastgesteld voor chronische morbiditeit in het algemeen, ook voor 17 van de 35 aandoeningen vinden we een significant hogere prevalentie naarmate het opleidingsniveau afneemt. De evolutie van deze ongelijkheden moet nog verder onderzocht worden, maar op het eerste zicht zijn er zeker geen aanwijzingen dat deze ongelijkheden zouden afnemen. Voor heel wat aandoeningen en ziekten scoort Wallonië slechter dan Vlaanderen. Toch zijn er een aantal ziekten waar in 1997 nog sifignificant hogere prevalentiecijfers gevonden werden voor Wallonië, terwijl er in 2008 geen verschil meer is tussen Vlaanderen en Wallonië, hetzij omdat de prevalentie in Vlaanderen toenam terwijl dit niet het geval was in Wallonië (zoals voor diabetes,osteoporose en cataract), hetzij omdat er zich een daling voordeed in Wallonië terwijl de prevalentie in Vlaanderen gelijk bleef (zoals voor ernstige hoofdpijn en langdurige vermoeidheid). Deze resultaten duiden er dus op dat de verschillen in gezondheid tussen Vlaanderen en Wallonië verkleinen. In het Brussels Gewest hebben mensen meer last van chronische aandoeningen dan in het de andere gewesten, zeker in vergelijking met Vlaanderen. Er zijn echter geen aanwijzingen dat bij de Brusselse bevolking meer chronische ziekten voorkomen dan bij de bevolking van andere grote steden in België zoals Gent, Antwerpen, Luik en Charleroi. Uit de resultaten blijkt voorts dat astma en chronisch longlijden vaker voorkomen in de stad dan op het platteland. Milieufactoren spelen daarbij wellicht een rol. 1 Persoonlijke communicatie Noëmi Debacker, Projectverantwoordelijke Initiatief voor Kwaliteitsbevordering en Epidemiologie bij Diabetes (IKED), Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Chronische aandoeningen bladzijde 197 -

130 6. Bibliografie (1) Verbrugge LM, Patrick DL. Seven chronic conditions: Their impact on US adults' activity levels and use of medical services. Am J Public Health 1995; 85: (2) Hoffman C, Rice D, Sung HY. Persons with chronic conditions. Their prevalence and costs. JAMA 1996; 276(18): (3) Beckett M, Weinstein M, Goldman N, Yu-Hsuan L. Do health interview surveys yield reliable data on chronic illness among older respondents? Am J Epidemiol 2000; 151(3): (4) Mootz M, Van den Berg J. [Indicators of health status in the CBS-Health Interview Survey]. Mndber Gezondheid (CBS) 1989; 2:4-10. (5) Lix LM, Yogendran MS, Shaw SY, Burchill C, Metge C, Bond R. Population-based data sources for chronic disease surveillance. Chronic Dis Can 2008; 29(1): (6) Robinson JR, Young TK, Roos LL, Gelskey DE. Estimating the burden of disease. Comparing administrative data and self-reports. Med Care 1997; 35(9): Chronische aandoeningen bladzijde 198 -

131 7. Tabellen België Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, België Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, België 219 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, België. 223 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, België Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, België. 237 Chronische aandoeningen bladzijde 199 -

132 Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest. 270 Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest Chronische aandoeningen bladzijde 200 -

133 Brussels Gewest Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest 282 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest Chronische aandoeningen bladzijde 201 -

134 Waals Gewest Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Waals Gewest 308 Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest 334 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest 337 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest Chronische aandoeningen bladzijde 202 -

135 Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, België MB01_1 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 26.2 ( ) 23.9 ( ) 5223 Vrouwen 28.1 ( ) 24.3 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 11.7 ( ) ( ) 16.9 ( ) ( ) 24.6 ( ) ( ) 32.4 ( ) ( ) 41.6 ( ) ( ) 48.3 ( ) ( ) 59.6 ( ) ( ) 30.2 ( ) 1537 Lager secundair 39.7 ( ) 31.6 ( ) 1727 Hoger secundair 24.9 ( ) 23.1 ( ) 3396 Hoger onderwijs 20.3 ( ) 20.6 ( ) 4213 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 29.4 ( ) 26.7 ( ) 6362 Halfstedelijk gebied 25.9 ( ) 22.3 ( ) 1829 Landelijk gebied 24.7 ( ) 21.6 ( ) 3029 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 26.2 ( ) 22.5 ( ) 3884 Brussels Gewest 30.5 ( ) 29.7 ( ) 3338 Waals Gewest 27.8 ( ) 25.2 ( ) ( ) 23.8 ( ) ( ) 22.7 ( ) ( ) 21.1 ( ) ( ) 24.3 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 203 -

136 Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, België MA01_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.8 ( ) 3.8 ( ) 5202 Vrouwen 4.6 ( ) 4.5 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 4.6 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 5.6 ( ) ( ) 5.5 ( ) ( ) 5.1 ( ) 1529 Lager secundair 5.3 ( ) 5.2 ( ) 1725 Hoger secundair 4.1 ( ) 4.1 ( ) 3392 Hoger onderwijs 3.5 ( ) 3.6 ( ) 4194 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.7 ( ) 5.6 ( ) 6335 Halfstedelijk gebied 2.6 ( ) 2.6 ( ) 1825 Landelijk gebied 3.1 ( ) 3.1 ( ) 3025 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.8 ( ) 2.7 ( ) 3879 Brussels Gewest 6.0 ( ) 5.9 ( ) 3314 Waals Gewest 6.2 ( ) 6.2 ( ) ( ) 4.6 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 4.1 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 204 -

137 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, België MA02_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.8 ( ) 3.4 ( ) 5184 Vrouwen 3.6 ( ) 3.0 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 4.9 ( ) ( ) 8.0 ( ) ( ) 9.7 ( ) ( ) 6.2 ( ) 1525 Lager secundair 5.8 ( ) 4.6 ( ) 1723 Hoger secundair 3.8 ( ) 3.6 ( ) 3382 Hoger onderwijs 1.7 ( ) 1.7 ( ) 4193 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.6 ( ) 4.0 ( ) 6321 Halfstedelijk gebied 2.9 ( ) 2.4 ( ) 1825 Landelijk gebied 2.9 ( ) 2.5 ( ) 3024 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 3.0 ( ) 2.5 ( ) 3869 Brussels Gewest 4.5 ( ) 4.1 ( ) 3312 Waals Gewest 4.7 ( ) 4.1 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 3.2 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 205 -

138 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, België MA03_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.4 ( ) 5205 Vrouwen 0.4 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1528 Lager secundair 0.9 ( ) 0.3 ( ) 1727 Hoger secundair 0.4 ( ) 0.2 ( ) 3396 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.2 ( ) 4200 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) 6347 Halfstedelijk gebied 0.5 ( ) 0.2 ( ) 1824 Landelijk gebied 0.6 ( ) 0.2 ( ) 3025 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.5 ( ) 0.2 ( ) 3876 Brussels Gewest 1.1 ( ) 0.6 ( ) 3328 Waals Gewest 0.7 ( ) 0.3 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 206 -

139 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, België MA04_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.1 ( ) 0.8 ( ) 5202 Vrouwen 1.4 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1521 Lager secundair 3.5 ( ) 0.7 ( ) 1724 Hoger secundair 1.3 ( ) 0.4 ( ) 3391 Hoger onderwijs 1.0 ( ) 0.5 ( ) 4199 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.7 ( ) 0.6 ( ) 6334 Halfstedelijk gebied 2.3 ( ) 0.7 ( ) 1818 Landelijk gebied 1.3 ( ) 0.4 ( ) 3024 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 1.6 ( ) 0.5 ( ) 3869 Brussels Gewest 2.0 ( ) 0.8 ( ) 3315 Waals Gewest 1.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 207 -

140 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, België MA05_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 11.0 ( ) 2.9 ( ) 5179 Vrouwen 14.4 ( ) 3.7 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 6.7 ( ) ( ) 15.5 ( ) ( ) 25.6 ( ) ( ) 38.0 ( ) ( ) 34.9 ( ) ( ) 3.8 ( ) 1508 Lager secundair 19.5 ( ) 3.9 ( ) 1712 Hoger secundair 12.7 ( ) 3.7 ( ) 3375 Hoger onderwijs 7.6 ( ) 2.6 ( ) 4178 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 12.5 ( ) 3.2 ( ) 6303 Halfstedelijk gebied 12.8 ( ) 3.2 ( ) 1817 Landelijk gebied 13.0 ( ) 3.4 ( ) 3002 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 12.6 ( ) 3.1 ( ) 3846 Brussels Gewest 11.0 ( ) 3.2 ( ) 3301 Waals Gewest 13.5 ( ) 3.7 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 4.9 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 208 -

141 Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, België MA06_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.5 ( ) 5204 Vrouwen 1.0 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1527 Lager secundair 1.5 ( ) 0.5 ( ) 1725 Hoger secundair 0.7 ( ) 0.4 ( ) 3393 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.4 ( ) 4199 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.0 ( ) 0.6 ( ) 6342 Halfstedelijk gebied 0.9 ( ) 0.5 ( ) 1823 Landelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) 3027 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.7 ( ) 0.4 ( ) 3880 Brussels Gewest 1.6 ( ) 1.0 ( ) 3323 Waals Gewest 1.1 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 209 -

142 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, België MA07_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.8 ( ) 1.3 ( ) 5177 Vrouwen 7.8 ( ) 2.6 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 17.4 ( ) ( ) 20.9 ( ) ( ) 2.2 ( ) 1510 Lager secundair 10.1 ( ) 2.5 ( ) 1710 Hoger secundair 5.3 ( ) 2.0 ( ) 3381 Hoger onderwijs 3.2 ( ) 1.5 ( ) 4181 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 6.4 ( ) 2.1 ( ) 6309 Halfstedelijk gebied 5.7 ( ) 1.8 ( ) 1811 Landelijk gebied 5.2 ( ) 1.6 ( ) 3005 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 5.7 ( ) 1.7 ( ) 3847 Brussels Gewest 5.7 ( ) 2.1 ( ) 3309 Waals Gewest 6.2 ( ) 2.1 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 2.2 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 210 -

143 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, België MA08_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 8.4 ( ) 2.6 ( ) 5146 Vrouwen 16.8 ( ) 5.8 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 5.9 ( ) ( ) 14.9 ( ) ( ) 23.9 ( ) ( ) 37.4 ( ) ( ) 40.3 ( ) ( ) 5.9 ( ) 1486 Lager secundair 19.7 ( ) 4.7 ( ) 1684 Hoger secundair 11.2 ( ) 4.0 ( ) 3349 Hoger onderwijs 7.6 ( ) 3.3 ( ) 4169 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 12.4 ( ) 3.9 ( ) 6255 Halfstedelijk gebied 12.2 ( ) 3.7 ( ) 1802 Landelijk gebied 13.5 ( ) 4.3 ( ) 2971 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 12.1 ( ) 3.5 ( ) 3798 Brussels Gewest 10.6 ( ) 3.6 ( ) 3288 Waals Gewest 14.4 ( ) 4.8 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 4.7 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 211 -

144 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, België MA09_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 14.5 ( ) 8.7 ( ) 5118 Vrouwen 18.9 ( ) 11.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 7.8 ( ) ( ) 12.2 ( ) ( ) 18.2 ( ) ( ) 24.8 ( ) ( ) 24.2 ( ) ( ) 33.3 ( ) ( ) 28.3 ( ) ( ) 14.4 ( ) 1491 Lager secundair 23.4 ( ) 12.4 ( ) 1692 Hoger secundair 15.8 ( ) 9.8 ( ) 3333 Hoger onderwijs 12.5 ( ) 8.3 ( ) 4148 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 16.7 ( ) 9.9 ( ) 6244 Halfstedelijk gebied 16.9 ( ) 9.8 ( ) 1788 Landelijk gebied 16.7 ( ) 10.0 ( ) 2974 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 17.8 ( ) 10.4 ( ) 3785 Brussels Gewest 15.2 ( ) 9.6 ( ) 3277 Waals Gewest 15.3 ( ) 9.2 ( ) ( ) 10.2 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 212 -

145 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, België MA10_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.5 ( ) 4.0 ( ) 5173 Vrouwen 12.2 ( ) 7.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 7.5 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 13.0 ( ) ( ) 13.9 ( ) ( ) 18.9 ( ) ( ) 15.5 ( ) ( ) 6.7 ( ) 1513 Lager secundair 12.8 ( ) 6.6 ( ) 1709 Hoger secundair 9.3 ( ) 5.9 ( ) 3365 Hoger onderwijs 7.0 ( ) 4.8 ( ) 4165 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 9.5 ( ) 5.7 ( ) 6286 Halfstedelijk gebied 8.9 ( ) 5.1 ( ) 1812 Landelijk gebied 9.7 ( ) 5.8 ( ) 2996 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 9.5 ( ) 5.5 ( ) 3827 Brussels Gewest 8.9 ( ) 5.6 ( ) 3300 Waals Gewest 9.4 ( ) 5.8 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 213 -

146 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, België MA11_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.3 ( ) 1.6 ( ) 5189 Vrouwen 3.4 ( ) 1.5 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 7.2 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 11.8 ( ) ( ) 3.0 ( ) 1514 Lager secundair 5.2 ( ) 2.0 ( ) 1713 Hoger secundair 2.9 ( ) 1.6 ( ) 3385 Hoger onderwijs 1.6 ( ) 1.1 ( ) 4186 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.6 ( ) 1.7 ( ) 6313 Halfstedelijk gebied 3.5 ( ) 1.6 ( ) 1820 Landelijk gebied 2.9 ( ) 1.3 ( ) 3009 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 3.1 ( ) 1.4 ( ) 3865 Brussels Gewest 4.5 ( ) 2.4 ( ) 3307 Waals Gewest 3.5 ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.5 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 214 -

147 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, België MA12_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 11.5 ( ) 11.3 ( ) 5151 Vrouwen 14.4 ( ) 14.3 ( ) ( ) 11.5 ( ) ( ) 14.2 ( ) ( ) 18.0 ( ) ( ) 15.7 ( ) ( ) 11.3 ( ) ( ) 10.8 ( ) ( ) 11.9 ( ) ( ) 7.9 ( ) ( ) 9.8 ( ) 1525 Lager secundair 12.4 ( ) 12.8 ( ) 1708 Hoger secundair 10.8 ( ) 10.5 ( ) 3373 Hoger onderwijs 15.9 ( ) 15.3 ( ) 4149 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 14.3 ( ) 14.0 ( ) 6281 Halfstedelijk gebied 11.6 ( ) 11.4 ( ) 1816 Landelijk gebied 12.0 ( ) 11.9 ( ) 2998 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 13.0 ( ) 12.8 ( ) 3844 Brussels Gewest 13.3 ( ) 12.7 ( ) 3285 Waals Gewest 12.9 ( ) 12.7 ( ) ( ) 12.3 ( ) ( ) 13.5 ( ) ( ) 13.1 ( ) ( ) 12.8 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 215 -

148 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, België MA13_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.0 ( ) 1.6 ( ) 5200 Vrouwen 3.2 ( ) 1.6 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 5.5 ( ) ( ) 7.3 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 2.3 ( ) 1529 Lager secundair 4.2 ( ) 1.9 ( ) 1719 Hoger secundair 3.0 ( ) 1.6 ( ) 3390 Hoger onderwijs 2.2 ( ) 1.3 ( ) 4199 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.2 ( ) 2.2 ( ) 6341 Halfstedelijk gebied 1.4 ( ) 0.7 ( ) 1822 Landelijk gebied 2.8 ( ) 1.4 ( ) 3021 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 1.8 ( ) 0.8 ( ) 3881 Brussels Gewest 5.3 ( ) 2.9 ( ) 3320 Waals Gewest 4.8 ( ) 2.5 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.8 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 216 -

149 Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, België MA14_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.4 ( ) 5208 Vrouwen 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1533 Lager secundair 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1724 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.5 ( ) 3392 Hoger onderwijs 0.2 ( ) 0.2 ( ) 4202 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.4 ( ) 0.4 ( ) 6348 Halfstedelijk gebied 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1822 Landelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) 3030 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.3 ( ) 0.3 ( ) 3878 Brussels Gewest 0.5 ( ) 0.5 ( ) 3327 Waals Gewest 0.5 ( ) 0.5 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 217 -

150 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, België MA15_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.6 ( ) 0.7 ( ) 5210 Vrouwen 1.7 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 6.8 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 0.6 ( ) 1529 Lager secundair 2.3 ( ) 0.6 ( ) 1726 Hoger secundair 1.8 ( ) 0.7 ( ) 3396 Hoger onderwijs 0.9 ( ) 0.5 ( ) 4201 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.6 ( ) 0.7 ( ) 6349 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 0.8 ( ) 1823 Landelijk gebied 1.5 ( ) 0.6 ( ) 3028 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 1.7 ( ) 0.7 ( ) 3879 Brussels Gewest 1.5 ( ) 0.8 ( ) 3326 Waals Gewest 1.5 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.9 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 218 -

151 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, België MA16_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N Vrouwen 12.1 ( ) 4.0 ( ) 3.3 ( ) ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 9.8 ( ) ( ) 11.4 ( ) ( ) 6.6 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 7.0 ( ) 1511 Lager secundair 9.2 ( ) 6.8 ( ) 1709 Hoger secundair 7.7 ( ) 5.6 ( ) 3376 Hoger onderwijs 7.9 ( ) 5.8 ( ) 4160 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 9.1 ( ) 6.7 ( ) 6269 Halfstedelijk gebied 7.1 ( ) 5.0 ( ) 1814 Landelijk gebied 7.4 ( ) 5.6 ( ) 3009 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 8.2 ( ) 6.0 ( ) 3847 Brussels Gewest 8.1 ( ) 5.9 ( ) 3277 Waals Gewest 7.9 ( ) 5.9 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 5.9 ( ) ( ) 6.1 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 219 -

152 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, België MA17_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.8 ( ) 0.8 ( ) 5199 Vrouwen 3.9 ( ) 1.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 7.9 ( ) ( ) 13.6 ( ) ( ) 1.8 ( ) 1514 Lager secundair 4.3 ( ) 1.3 ( ) 1718 Hoger secundair 2.3 ( ) 1.1 ( ) 3388 Hoger onderwijs 1.4 ( ) 1.0 ( ) 4193 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.3 ( ) 1.3 ( ) 6312 Halfstedelijk gebied 2.7 ( ) 1.1 ( ) 1822 Landelijk gebied 2.5 ( ) 1.0 ( ) 3018 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 3.1 ( ) 1.2 ( ) 3865 Brussels Gewest 2.8 ( ) 1.3 ( ) 3310 Waals Gewest 2.6 ( ) 1.1 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 220 -

153 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, België MA18_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.3 ( ) 2.3 ( ) 5193 Vrouwen 5.8 ( ) 4.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 8.1 ( ) ( ) 9.0 ( ) ( ) 4.4 ( ) 1517 Lager secundair 8.1 ( ) 4.9 ( ) 1711 Hoger secundair 3.7 ( ) 2.7 ( ) 3385 Hoger onderwijs 3.0 ( ) 2.4 ( ) 4187 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.3 ( ) 3.6 ( ) 6313 Halfstedelijk gebied 2.7 ( ) 1.8 ( ) 1819 Landelijk gebied 4.8 ( ) 3.3 ( ) 3013 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.3 ( ) 1.4 ( ) 3873 Brussels Gewest 7.1 ( ) 5.1 ( ) 3304 Waals Gewest 7.8 ( ) 5.4 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 221 -

154 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, België MA19_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.4 ( ) 2.2 ( ) 5183 Vrouwen 6.3 ( ) 4.0 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 7.9 ( ) ( ) 6.8 ( ) ( ) 5.8 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 4.4 ( ) 1516 Lager secundair 8.1 ( ) 4.7 ( ) 1711 Hoger secundair 4.9 ( ) 3.1 ( ) 3380 Hoger onderwijs 3.1 ( ) 2.0 ( ) 4174 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.7 ( ) 3.4 ( ) 6296 Halfstedelijk gebied 3.7 ( ) 2.1 ( ) 1822 Landelijk gebied 4.7 ( ) 2.8 ( ) 3006 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 4.1 ( ) 2.4 ( ) 3861 Brussels Gewest 5.9 ( ) 3.7 ( ) 3294 Waals Gewest 6.0 ( ) 3.7 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 3.2 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 222 -

155 Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, België MA21_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.8 ( ) 4.7 ( ) 5202 Vrouwen 4.6 ( ) 3.5 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 5.8 ( ) ( ) 6.9 ( ) ( ) 7.5 ( ) ( ) 8.8 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 4.4 ( ) 1530 Lager secundair 8.9 ( ) 6.0 ( ) 1719 Hoger secundair 5.4 ( ) 4.2 ( ) 3392 Hoger onderwijs 3.1 ( ) 2.6 ( ) 4193 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.7 ( ) 4.5 ( ) 6336 Halfstedelijk gebied 4.2 ( ) 3.2 ( ) 1826 Landelijk gebied 5.2 ( ) 4.0 ( ) 3019 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 4.9 ( ) 3.7 ( ) 3877 Brussels Gewest 6.2 ( ) 5.1 ( ) 3312 Waals Gewest 5.5 ( ) 4.3 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 223 -

156 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, België MA22_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.3 ( ) 0.9 ( ) 5205 Vrouwen 6.0 ( ) 4.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 5.6 ( ) ( ) 1.8 ( ) 1531 Lager secundair 5.8 ( ) 2.7 ( ) 1716 Hoger secundair 3.0 ( ) 1.7 ( ) 3391 Hoger onderwijs 3.2 ( ) 2.0 ( ) 4192 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.3 ( ) 2.3 ( ) 6333 Halfstedelijk gebied 2.2 ( ) 1.1 ( ) 1822 Landelijk gebied 3.8 ( ) 2.1 ( ) 3023 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.8 ( ) 1.4 ( ) 3878 Brussels Gewest 3.5 ( ) 2.0 ( ) 3317 Waals Gewest 5.3 ( ) 2.9 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.8 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 224 -

157 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, België MA23_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.0 ( ) 0.5 ( ) 5197 Vrouwen 1.8 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 5.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) 1514 Lager secundair 2.8 ( ) 0.8 ( ) 1719 Hoger secundair 1.2 ( ) 0.6 ( ) 3387 Hoger onderwijs 0.5 ( ) 0.4 ( ) 4200 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.4 ( ) 0.6 ( ) 6333 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 0.8 ( ) 1818 Landelijk gebied 1.1 ( ) 0.5 ( ) 3013 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 1.4 ( ) 0.5 ( ) 3867 Brussels Gewest 1.8 ( ) 0.8 ( ) 3315 Waals Gewest 1.4 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.7 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 225 -

158 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, België MA24_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.5 ( ) 0.5 ( ) 5198 Vrouwen 2.9 ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 7.4 ( ) ( ) 14.1 ( ) ( ) 0.7 ( ) 1512 Lager secundair 3.1 ( ) 0.5 ( ) 1719 Hoger secundair 1.8 ( ) 0.6 ( ) 3386 Hoger onderwijs 1.0 ( ) 0.5 ( ) 4201 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.7 ( ) 0.8 ( ) 6331 Halfstedelijk gebied 2.3 ( ) 0.6 ( ) 1816 Landelijk gebied 1.4 ( ) 0.4 ( ) 3015 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.2 ( ) 0.6 ( ) 3869 Brussels Gewest 2.6 ( ) 0.9 ( ) 3315 Waals Gewest 2.1 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 226 -

159 Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, België MA25_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.3 ( ) 0.3 ( ) 5210 Vrouwen 0.3 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) 1529 Lager secundair 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1720 Hoger secundair 0.2 ( ) 0.1 ( ) 3397 Hoger onderwijs 0.2 ( ) 0.2 ( ) 4203 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.3 ( ) 0.3 ( ) 6346 Halfstedelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) 1825 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3027 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3883 Brussels Gewest 0.3 ( ) 0.3 ( ) 3320 Waals Gewest 0.2 ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 227 -

160 Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, België MA26_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.4 ( ) 5213 Vrouwen 0.9 ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.1 ( ) 1532 Lager secundair 1.3 ( ) 1.2 ( ) 1725 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.4 ( ) 3396 Hoger onderwijs 0.5 ( ) 0.4 ( ) 4204 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.7 ( ) 0.6 ( ) 6351 Halfstedelijk gebied 0.7 ( ) 0.6 ( ) 1826 Landelijk gebied 0.6 ( ) 0.5 ( ) 3030 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.7 ( ) 0.6 ( ) 3885 Brussels Gewest 0.6 ( ) 0.5 ( ) 3324 Waals Gewest 0.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 228 -

161 Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, België MA27_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.0 ( ) 1.3 ( ) 5188 Vrouwen 4.5 ( ) 2.7 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.0 ( ) 1515 Lager secundair 5.8 ( ) 3.1 ( ) 1712 Hoger secundair 2.6 ( ) 1.6 ( ) 3387 Hoger onderwijs 2.1 ( ) 1.4 ( ) 4186 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.8 ( ) 2.2 ( ) 6310 Halfstedelijk gebied 2.5 ( ) 1.4 ( ) 1820 Landelijk gebied 3.1 ( ) 1.8 ( ) 3013 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.9 ( ) 1.6 ( ) 3864 Brussels Gewest 5.4 ( ) 3.4 ( ) 3300 Waals Gewest 3.3 ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 2.0 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 229 -

162 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, België MA28_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.2 ( ) 0.3 ( ) 5194 Vrouwen 6.2 ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 10.3 ( ) ( ) 12.9 ( ) ( ) 0.7 ( ) 1501 Lager secundair 5.9 ( ) 0.7 ( ) 1713 Hoger secundair 3.5 ( ) 0.7 ( ) 3370 Hoger onderwijs 1.7 ( ) 0.5 ( ) 4184 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.6 ( ) 0.6 ( ) 6294 Halfstedelijk gebied 3.8 ( ) 0.6 ( ) 1808 Landelijk gebied 3.9 ( ) 0.7 ( ) 3004 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 3.8 ( ) 0.6 ( ) 3840 Brussels Gewest 3.5 ( ) 0.7 ( ) 3301 Waals Gewest 3.7 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.9 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 230 -

163 Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, België MA29_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.2 ( ) 0.2 ( ) 5214 Vrouwen 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 0.3 ( ) 1531 Lager secundair 0.6 ( ) 0.3 ( ) 1725 Hoger secundair 0.3 ( ) 0.3 ( ) 3398 Hoger onderwijs 0.1 ( ) 0.2 ( ) 4202 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.3 ( ) 0.3 ( ) 6351 Halfstedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1826 Landelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) 3025 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.2 ( ) 0.2 ( ) 3884 Brussels Gewest 0.6 ( ) 0.5 ( ) 3325 Waals Gewest 0.5 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 231 -

164 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, België MA30_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.6 ( ) 1.3 ( ) 5211 Vrouwen 3.5 ( ) 2.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 3.2 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 4.9 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 2.2 ( ) 1528 Lager secundair 2.5 ( ) 1.5 ( ) 1724 Hoger secundair 2.7 ( ) 2.0 ( ) 3397 Hoger onderwijs 2.1 ( ) 1.8 ( ) 4201 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.0 ( ) 2.1 ( ) 6343 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 1.3 ( ) 1826 Landelijk gebied 2.5 ( ) 1.8 ( ) 3029 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.4 ( ) 1.7 ( ) 3883 Brussels Gewest 3.1 ( ) 2.4 ( ) 3317 Waals Gewest 2.7 ( ) 2.0 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 2.1 ( ) van 2001 als referentie Chronische aandoeningen bladzijde 232 -

165 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, België MA31_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.7 ( ) 5206 Vrouwen 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1527 Lager secundair 0.6 ( ) 0.3 ( ) 1723 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.3 ( ) 3397 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.5 ( ) 4200 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.4 ( ) 6348 Halfstedelijk gebied 0.9 ( ) 0.6 ( ) 1825 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3022 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.6 ( ) 0.4 ( ) 3879 Brussels Gewest 0.7 ( ) 0.6 ( ) 3324 Waals Gewest 0.5 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 233 -

166 Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, België MA32_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.4 ( ) 5210 Vrouwen 0.7 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1528 Lager secundair 0.8 ( ) 0.4 ( ) 1725 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.3 ( ) 3398 Hoger onderwijs 0.5 ( ) 0.3 ( ) 4201 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.7 ( ) 0.5 ( ) 6348 Halfstedelijk gebied 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1826 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3026 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.6 ( ) 0.4 ( ) 3882 Brussels Gewest 0.7 ( ) 0.5 ( ) 3322 Waals Gewest 0.7 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 234 -

167 Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, België MA33_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.4 ( ) 5211 Vrouwen 1.7 ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 1.0 ( ) 1525 Lager secundair 1.5 ( ) 0.8 ( ) 1725 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.8 ( ) 3397 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.5 ( ) 4202 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.2 ( ) 0.8 ( ) 6349 Halfstedelijk gebied 0.9 ( ) 0.6 ( ) 1826 Landelijk gebied 1.1 ( ) 0.7 ( ) 3022 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 1.0 ( ) 0.6 ( ) 3881 Brussels Gewest 1.5 ( ) 1.0 ( ) 3324 Waals Gewest 1.2 ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.8 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 235 -

168 Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, België MA34_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.4 ( ) 2.3 ( ) 5207 Vrouwen 2.8 ( ) 2.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.0 ( ) 1533 Lager secundair 3.9 ( ) 3.5 ( ) 1723 Hoger secundair 2.6 ( ) 2.4 ( ) 3396 Hoger onderwijs 2.4 ( ) 2.3 ( ) 4202 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.7 ( ) 2.6 ( ) 6349 Halfstedelijk gebied 2.0 ( ) 1.8 ( ) 1824 Landelijk gebied 3.0 ( ) 2.8 ( ) 3028 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 2.7 ( ) 2.5 ( ) 3882 Brussels Gewest 2.0 ( ) 1.9 ( ) 3323 Waals Gewest 2.8 ( ) 2.6 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 3.2 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.6 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 236 -

169 Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, België MA35_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.3 ( ) 5207 Vrouwen 0.7 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) 1527 Lager secundair 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1721 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.3 ( ) 3393 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.4 ( ) 4197 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 6338 Halfstedelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) 1824 Landelijk gebied 0.6 ( ) 0.4 ( ) 3022 VERBLIJFPLAATS Vlaams Gewest 0.5 ( ) 0.3 ( ) 3878 Brussels Gewest 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3316 Waals Gewest 0.6 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 237 -

170 Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Vlaams Gewest MB01_1 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 25.3 ( ) 22.6 ( ) 1857 Vrouwen 27.1 ( ) 23.2 ( ) ( ) 8.8 ( ) ( ) 11.0 ( ) ( ) 17.2 ( ) ( ) 24.7 ( ) ( ) 30.4 ( ) ( ) 37.1 ( ) ( ) 44.8 ( ) ( ) 56.3 ( ) ( ) 27.4 ( ) 564 Lager secundair 38.9 ( ) 29.4 ( ) 580 Hoger secundair 24.9 ( ) 22.5 ( ) 1208 Hoger onderwijs 19.8 ( ) 20.3 ( ) 1457 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 27.9 ( ) 24.7 ( ) 1458 Halfstedelijk gebied 26.0 ( ) 22.3 ( ) 1217 Landelijk gebied 24.3 ( ) 21.3 ( ) ( ) 22.6 ( ) ( ) 20.8 ( ) ( ) 18.4 ( ) ( ) 23.1 ( ) 3884 Chronische aandoeningen bladzijde 238 -

171 Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA01_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.3 ( ) 2.2 ( ) 1849 Vrouwen 3.2 ( ) 2.8 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 5.5 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 2.6 ( ) 564 Lager secundair 3.4 ( ) 3.0 ( ) 582 Hoger secundair 3.3 ( ) 3.1 ( ) 1205 Hoger onderwijs 1.9 ( ) 1.9 ( ) 1452 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.6 ( ) 4.1 ( ) 1458 Halfstedelijk gebied 2.1 ( ) 2.0 ( ) 1213 Landelijk gebied 1.1 ( ) 1.0 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 2.6 ( ) 3879 Chronische aandoeningen bladzijde 239 -

172 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA02_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.0 ( ) 2.5 ( ) 1843 Vrouwen 3.0 ( ) 2.3 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 9.5 ( ) ( ) 4.8 ( ) 563 Lager secundair 4.3 ( ) 3.1 ( ) 580 Hoger secundair 3.6 ( ) 3.4 ( ) 1201 Hoger onderwijs 1.0 ( ) 1.1 ( ) 1449 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.6 ( ) 2.9 ( ) 1448 Halfstedelijk gebied 2.5 ( ) 2.0 ( ) 1215 Landelijk gebied 2.8 ( ) 2.3 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 2.4 ( ) 3869 Chronische aandoeningen bladzijde 240 -

173 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA03_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1849 Vrouwen 0.4 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) 558 Lager secundair 0.4 ( ) 0.0 ( ) 581 Hoger secundair 0.3 ( ) 0.0 ( ) 1207 Hoger onderwijs 0.1 ( ) 0.0 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1456 Halfstedelijk gebied 0.6 ( ) 0.3 ( ) 1212 Landelijk gebied 0.5 ( ) 0.2 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 241 -

174 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA04_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.9 ( ) 0.7 ( ) 1848 Vrouwen 1.4 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 9.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) 559 Lager secundair 3.6 ( ) 0.2 ( ) 580 Hoger secundair 1.2 ( ) 0.1 ( ) 1204 Hoger onderwijs 0.9 ( ) 0.1 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.4 ( ) 0.5 ( ) 1455 Halfstedelijk gebied 2.4 ( ) 0.8 ( ) 1207 Landelijk gebied 1.0 ( ) 0.4 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 242 -

175 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA05_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 10.6 ( ) 3.3 ( ) 1839 Vrouwen 14.6 ( ) 4.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 15.1 ( ) ( ) 26.7 ( ) ( ) 37.8 ( ) ( ) 33.3 ( ) ( ) 4.6 ( ) 557 Lager secundair 21.8 ( ) 4.7 ( ) 576 Hoger secundair 12.6 ( ) 4.2 ( ) 1194 Hoger onderwijs 7.1 ( ) 3.2 ( ) 1443 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 13.0 ( ) 4.0 ( ) 1444 Halfstedelijk gebied 12.7 ( ) 3.9 ( ) 1206 Landelijk gebied 12.0 ( ) 3.7 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 5.0 ( ) 3846 Chronische aandoeningen bladzijde 243 -

176 Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA06_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1849 Vrouwen 0.8 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) 563 Lager secundair 1.0 ( ) 0.1 ( ) 582 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.1 ( ) 1206 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.1 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) 1459 Halfstedelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) 1213 Landelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3880 Chronische aandoeningen bladzijde 244 -

177 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA07_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.6 ( ) 1.4 ( ) 1837 Vrouwen 7.7 ( ) 2.8 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 7.7 ( ) ( ) 16.6 ( ) ( ) 20.8 ( ) ( ) 0.5 ( ) 551 Lager secundair 9.0 ( ) 0.5 ( ) 574 Hoger secundair 6.0 ( ) 0.6 ( ) 1204 Hoger onderwijs 2.8 ( ) 0.4 ( ) 1444 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 6.1 ( ) 2.1 ( ) 1445 Halfstedelijk gebied 5.9 ( ) 2.1 ( ) 1202 Landelijk gebied 4.9 ( ) 1.7 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.4 ( ) 3847 van 2001 als referentie Chronische aandoeningen bladzijde 245 -

178 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA08_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 8.2 ( ) 2.3 ( ) 1824 Vrouwen 16.0 ( ) 5.0 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 12.7 ( ) ( ) 20.8 ( ) ( ) 38.2 ( ) ( ) 38.0 ( ) ( ) 4.6 ( ) 542 Lager secundair 19.4 ( ) 3.8 ( ) 560 Hoger secundair 11.3 ( ) 3.5 ( ) 1185 Hoger onderwijs 7.2 ( ) 3.2 ( ) 1436 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 11.8 ( ) 3.3 ( ) 1425 Halfstedelijk gebied 12.2 ( ) 3.5 ( ) 1193 Landelijk gebied 12.6 ( ) 3.7 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 4.0 ( ) 3798 Chronische aandoeningen bladzijde 246 -

179 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA09_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 14.9 ( ) 9.5 ( ) 1803 Vrouwen 20.6 ( ) 13.2 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 9.3 ( ) ( ) 13.7 ( ) ( ) 19.3 ( ) ( ) 26.3 ( ) ( ) 23.3 ( ) ( ) 32.9 ( ) ( ) 28.3 ( ) ( ) 16.6 ( ) 547 Lager secundair 24.6 ( ) 13.4 ( ) 566 Hoger secundair 17.1 ( ) 11.0 ( ) 1171 Hoger onderwijs 13.5 ( ) 9.7 ( ) 1426 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 18.9 ( ) 12.1 ( ) 1423 Halfstedelijk gebied 17.7 ( ) 11.0 ( ) 1181 Landelijk gebied 16.6 ( ) 10.5 ( ) ( ) 10.6 ( ) 3785 Chronische aandoeningen bladzijde 247 -

180 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA10_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.4 ( ) 4.3 ( ) 1830 Vrouwen 12.4 ( ) 8.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 8.3 ( ) ( ) 11.0 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 10.6 ( ) ( ) 17.6 ( ) ( ) 14.7 ( ) ( ) 7.2 ( ) 555 Lager secundair 12.4 ( ) 6.7 ( ) 573 Hoger secundair 10.1 ( ) 6.7 ( ) 1186 Hoger onderwijs 7.2 ( ) 5.2 ( ) 1439 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 9.6 ( ) 6.0 ( ) 1432 Halfstedelijk gebied 9.1 ( ) 5.7 ( ) 1202 Landelijk gebied 9.8 ( ) 6.4 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 248 -

181 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA11_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.2 ( ) 1.3 ( ) 1847 Vrouwen 3.0 ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 8.5 ( ) ( ) 13.3 ( ) ( ) 2.5 ( ) 559 Lager secundair 5.6 ( ) 1.7 ( ) 579 Hoger secundair 2.5 ( ) 1.2 ( ) 1201 Hoger onderwijs 1.3 ( ) 0.9 ( ) 1451 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.9 ( ) 1.1 ( ) 1452 Halfstedelijk gebied 3.6 ( ) 1.4 ( ) 1210 Landelijk gebied 2.9 ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.3 ( ) 3865 Chronische aandoeningen bladzijde 249 -

182 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA12_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 11.4 ( ) 10.9 ( ) 1826 Vrouwen 14.5 ( ) 14.2 ( ) ( ) 10.4 ( ) ( ) 17.5 ( ) ( ) 20.6 ( ) ( ) 16.8 ( ) ( ) 9.7 ( ) ( ) 9.2 ( ) ( ) 11.4 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 8.1 ( ) 559 Lager secundair 10.9 ( ) 11.8 ( ) 578 Hoger secundair 11.1 ( ) 10.5 ( ) 1193 Hoger onderwijs 16.4 ( ) 15.2 ( ) 1439 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 15.6 ( ) 15.1 ( ) 1440 Halfstedelijk gebied 11.4 ( ) 10.9 ( ) 1207 Landelijk gebied 11.5 ( ) 11.0 ( ) ( ) 11.3 ( ) ( ) 12.9 ( ) ( ) 12.3 ( ) ( ) 12.7 ( ) 3844 Chronische aandoeningen bladzijde 250 -

183 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA13_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.0 ( ) 1.1 ( ) 1850 Vrouwen 1.6 ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.8 ( ) 565 Lager secundair 2.2 ( ) 1.0 ( ) 580 Hoger secundair 2.3 ( ) 1.3 ( ) 1206 Hoger onderwijs 1.3 ( ) 0.9 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.3 ( ) 1.3 ( ) 1461 Halfstedelijk gebied 1.0 ( ) 0.6 ( ) 1212 Landelijk gebied 1.9 ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.2 ( ) 3881 Chronische aandoeningen bladzijde 251 -

184 Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA14_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1851 Vrouwen 0.3 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) 564 Lager secundair 0.2 ( ) 0.0 ( ) 581 Hoger secundair 0.4 ( ) 0.1 ( ) 1203 Hoger onderwijs 0.2 ( ) 0.0 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.4 ( ) 0.4 ( ) 1457 Halfstedelijk gebied 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1212 Landelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 252 -

185 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA15_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.9 ( ) 0.7 ( ) 1850 Vrouwen 1.5 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 8.0 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) 563 Lager secundair 2.2 ( ) 0.1 ( ) 581 Hoger secundair 2.2 ( ) 0.2 ( ) 1205 Hoger onderwijs 0.8 ( ) 0.1 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.7 ( ) 0.6 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 2.0 ( ) 0.7 ( ) 1212 Landelijk gebied 1.5 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.9 ( ) 3879 Chronische aandoeningen bladzijde 253 -

186 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA16_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.8 ( ) 3.0 ( ) 1842 Vrouwen 12.6 ( ) 10.7 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 8.0 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 10.1 ( ) ( ) 10.8 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 6.4 ( ) ( ) 4.5 ( ) ( ) 5.3 ( ) 555 Lager secundair 8.4 ( ) 5.9 ( ) 579 Hoger secundair 8.1 ( ) 5.6 ( ) 1197 Hoger onderwijs 8.7 ( ) 6.3 ( ) 1442 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 10.1 ( ) 7.3 ( ) 1438 Halfstedelijk gebied 6.5 ( ) 4.4 ( ) 1209 Landelijk gebied 7.7 ( ) 5.6 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 5.1 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 5.8 ( ) 3847 Chronische aandoeningen bladzijde 254 -

187 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA17_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.9 ( ) 0.6 ( ) 1850 Vrouwen 4.2 ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 8.8 ( ) ( ) 14.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) 561 Lager secundair 4.6 ( ) 0.2 ( ) 579 Hoger secundair 2.9 ( ) 0.2 ( ) 1202 Hoger onderwijs 1.3 ( ) 0.1 ( ) 1451 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.9 ( ) 1.1 ( ) 1448 Halfstedelijk gebied 2.7 ( ) 0.8 ( ) 1212 Landelijk gebied 2.5 ( ) 0.7 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 255 -

188 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA18_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.6 ( ) 1.2 ( ) 1851 Vrouwen 3.0 ( ) 2.2 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 4.6 ( ) ( ) 2.9 ( ) 561 Lager secundair 4.9 ( ) 3.1 ( ) 579 Hoger secundair 1.4 ( ) 1.1 ( ) 1205 Hoger onderwijs 1.5 ( ) 1.3 ( ) 1452 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.0 ( ) 2.1 ( ) 1454 Halfstedelijk gebied 1.6 ( ) 1.1 ( ) 1212 Landelijk gebied 2.2 ( ) 1.6 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 256 -

189 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA19_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.7 ( ) 1.9 ( ) 1846 Vrouwen 5.6 ( ) 3.9 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 5.1 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 3.6 ( ) 557 Lager secundair 6.8 ( ) 4.1 ( ) 580 Hoger secundair 4.2 ( ) 2.9 ( ) 1202 Hoger onderwijs 2.8 ( ) 2.0 ( ) 1446 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.9 ( ) 3.2 ( ) 1446 Halfstedelijk gebied 3.2 ( ) 2.1 ( ) 1213 Landelijk gebied 4.1 ( ) 2.8 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.9 ( ) 3861 Chronische aandoeningen bladzijde 257 -

190 Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA21_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.5 ( ) 4.4 ( ) 1851 Vrouwen 4.3 ( ) 3.3 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 4.9 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 6.7 ( ) ( ) 8.9 ( ) ( ) 8.2 ( ) ( ) 5.3 ( ) 563 Lager secundair 9.6 ( ) 6.5 ( ) 580 Hoger secundair 5.1 ( ) 3.9 ( ) 1205 Hoger onderwijs 2.3 ( ) 1.9 ( ) 1452 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.3 ( ) 4.2 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 3.7 ( ) 2.8 ( ) 1214 Landelijk gebied 5.5 ( ) 4.3 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 258 -

191 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA22_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.7 ( ) 0.5 ( ) 1852 Vrouwen 4.8 ( ) 3.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 3.2 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 0.7 ( ) 565 Lager secundair 5.1 ( ) 1.8 ( ) 579 Hoger secundair 2.2 ( ) 1.0 ( ) 1204 Hoger onderwijs 2.6 ( ) 1.5 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.6 ( ) 1.7 ( ) 1455 Halfstedelijk gebied 1.6 ( ) 0.7 ( ) 1213 Landelijk gebied 3.0 ( ) 1.4 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.2 ( ) 3878 Chronische aandoeningen bladzijde 259 -

192 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA23_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.0 ( ) 0.4 ( ) 1844 Vrouwen 1.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) 556 Lager secundair 3.0 ( ) 0.2 ( ) 578 Hoger secundair 1.2 ( ) 0.1 ( ) 1202 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.1 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.2 ( ) 0.4 ( ) 1454 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 0.7 ( ) 1208 Landelijk gebied 1.1 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.6 ( ) 3867 Chronische aandoeningen bladzijde 260 -

193 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA24_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.5 ( ) 0.5 ( ) 1847 Vrouwen 2.9 ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 15.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) 555 Lager secundair 3.2 ( ) 0.1 ( ) 580 Hoger secundair 1.5 ( ) 0.1 ( ) 1205 Hoger onderwijs 0.9 ( ) 0.1 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.9 ( ) 0.8 ( ) 1456 Halfstedelijk gebied 2.6 ( ) 0.7 ( ) 1207 Landelijk gebied 0.8 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) 3869 Chronische aandoeningen bladzijde 261 -

194 Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA25_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1852 Vrouwen 0.4 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 0.1 ( ) 563 Lager secundair 0.3 ( ) 0.0 ( ) 581 Hoger secundair 0.3 ( ) 0.0 ( ) 1207 Hoger onderwijs 0.2 ( ) 0.1 ( ) 1455 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) 1215 Landelijk gebied 0.6 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) 3883 Chronische aandoeningen bladzijde 262 -

195 Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA26_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.3 ( ) 0.3 ( ) 1854 Vrouwen 1.0 ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.8 ( ) 565 Lager secundair 1.4 ( ) 1.3 ( ) 581 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1207 Hoger onderwijs 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1455 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.8 ( ) 0.7 ( ) 1461 Halfstedelijk gebied 0.7 ( ) 0.5 ( ) 1214 Landelijk gebied 0.5 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) 3885 Chronische aandoeningen bladzijde 263 -

196 Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA27_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.7 ( ) 1.0 ( ) 1847 Vrouwen 4.1 ( ) 2.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 3.1 ( ) 560 Lager secundair 6.0 ( ) 3.1 ( ) 577 Hoger secundair 2.4 ( ) 1.3 ( ) 1203 Hoger onderwijs 1.6 ( ) 0.9 ( ) 1448 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.6 ( ) 1.9 ( ) 1448 Halfstedelijk gebied 2.3 ( ) 1.2 ( ) 1212 Landelijk gebied 2.6 ( ) 1.4 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 1.8 ( ) 3864 Chronische aandoeningen bladzijde 264 -

197 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA28_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.3 ( ) 0.3 ( ) 1845 Vrouwen 6.2 ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 10.0 ( ) ( ) 13.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) 550 Lager secundair 6.2 ( ) 0.6 ( ) 579 Hoger secundair 3.9 ( ) 0.7 ( ) 1190 Hoger onderwijs 1.4 ( ) 0.4 ( ) 1446 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.8 ( ) 0.6 ( ) 1441 Halfstedelijk gebied 3.9 ( ) 0.6 ( ) 1200 Landelijk gebied 3.7 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) 3840 Chronische aandoeningen bladzijde 265 -

198 Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA29_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.1 ( ) 0.1 ( ) 1855 Vrouwen 0.3 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) 564 Lager secundair 0.3 ( ) 0.0 ( ) 582 Hoger secundair 0.1 ( ) 0.0 ( ) 1208 Hoger onderwijs URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.0 ( ) 0.2 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1215 Landelijk gebied 0.2 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) 3884 Chronische aandoeningen bladzijde 266 -

199 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA30_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.5 ( ) 1.2 ( ) 1852 Vrouwen 3.3 ( ) 2.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 5.1 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) 564 Lager secundair 2.0 ( ) 1.1 ( ) 582 Hoger secundair 2.9 ( ) 2.1 ( ) 1207 Hoger onderwijs 2.0 ( ) 1.7 ( ) 1454 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.9 ( ) 2.0 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 1.3 ( ) 1214 Landelijk gebied 2.4 ( ) 1.7 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 1.9 ( ) 3883 Chronische aandoeningen bladzijde 267 -

200 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA31_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.9 ( ) 0.5 ( ) 1850 Vrouwen 0.3 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) 563 Lager secundair 0.4 ( ) 0.1 ( ) 581 Hoger secundair 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1206 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1459 Halfstedelijk gebied 1.1 ( ) 0.5 ( ) 1213 Landelijk gebied 0.1 ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3879 Chronische aandoeningen bladzijde 268 -

201 Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA32_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1850 Vrouwen 0.5 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) 564 Lager secundair 0.8 ( ) 0.5 ( ) 582 Hoger secundair 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1207 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.5 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1461 Halfstedelijk gebied 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1214 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) 3882 Chronische aandoeningen bladzijde 269 -

202 Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA33_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1853 Vrouwen 1.6 ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 0.6 ( ) 562 Lager secundair 1.0 ( ) 0.4 ( ) 582 Hoger secundair 1.2 ( ) 0.7 ( ) 1205 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.5 ( ) 1455 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.0 ( ) 0.5 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 0.8 ( ) 0.4 ( ) 1214 Landelijk gebied 1.2 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.6 ( ) 3881 Chronische aandoeningen bladzijde 270 -

203 Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA34_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.7 ( ) 2.4 ( ) 1852 Vrouwen 2.7 ( ) 2.4 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 4.5 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 2.0 ( ) 564 Lager secundair 4.6 ( ) 4.0 ( ) 581 Hoger secundair 2.8 ( ) 2.5 ( ) 1206 Hoger onderwijs 2.1 ( ) 2.0 ( ) 1455 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.5 ( ) 3.1 ( ) 1460 Halfstedelijk gebied 1.6 ( ) 1.4 ( ) 1213 Landelijk gebied 2.8 ( ) 2.6 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 2.7 ( ) 3882 Chronische aandoeningen bladzijde 271 -

204 Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Vlaams Gewest MA35_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1852 Vrouwen 0.6 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 0.1 ( ) 564 Lager secundair 0.6 ( ) 0.0 ( ) 579 Hoger secundair 0.3 ( ) 0.0 ( ) 1206 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.1 ( ) 1453 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1458 Halfstedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1213 Landelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) 3878 Chronische aandoeningen bladzijde 272 -

205 Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Brussels Gewest MB01_1 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 28.8 ( ) 29.3 ( ) 1539 Vrouwen 32.1 ( ) 30.4 ( ) ( ) 13.0 ( ) ( ) 16.3 ( ) ( ) 19.1 ( ) ( ) 24.2 ( ) ( ) 43.8 ( ) ( ) 49.8 ( ) ( ) 59.0 ( ) ( ) 65.9 ( ) ( ) 39.5 ( ) 405 Lager secundair 39.6 ( ) 40.1 ( ) 479 Hoger secundair 28.2 ( ) 28.7 ( ) 870 Hoger onderwijs 24.0 ( ) 24.4 ( ) 1433 GROTE STEDEN Brussel 30.5 ( ) 29.8 ( ) 3338 Gent en Antwerpen 34.7 ( ) 31.8 ( ) 469 Luik en Charleroi 25.0 ( ) 22.2 ( ) ( ) 23.6 ( ) ( ) 22.8 ( ) ( ) 22.6 ( ) ( ) 29.8 ( ) 3338 Chronische aandoeningen bladzijde 273 -

206 Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA01_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.3 ( ) 5.3 ( ) 1528 Vrouwen 6.6 ( ) 6.5 ( ) ( ) 5.8 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 8.1 ( ) ( ) 6.4 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 6.7 ( ) ( ) 8.6 ( ) 399 Lager secundair 5.8 ( ) 5.6 ( ) 474 Hoger secundair 6.8 ( ) 6.7 ( ) 870 Hoger onderwijs 4.9 ( ) 4.9 ( ) 1421 GROTE STEDEN Brussel 6.0 ( ) 5.8 ( ) 3314 Gent en Antwerpen 4.7 ( ) 4.0 ( ) 472 Luik en Charleroi 8.2 ( ) 7.6 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 5.5 ( ) ( ) 6.0 ( ) 3314 Chronische aandoeningen bladzijde 274 -

207 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA02_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.7 ( ) 4.6 ( ) 1521 Vrouwen 4.4 ( ) 4.0 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 5.4 ( ) ( ) 10.2 ( ) ( ) 9.8 ( ) ( ) 8.3 ( ) 398 Lager secundair 7.9 ( ) 7.6 ( ) 474 Hoger secundair 4.2 ( ) 4.3 ( ) 867 Hoger onderwijs 2.2 ( ) 2.2 ( ) 1422 GROTE STEDEN Brussel 4.5 ( ) 4.4 ( ) 3312 Gent en Antwerpen 4.2 ( ) 3.7 ( ) 470 Luik en Charleroi 8.8 ( ) 8.3 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 5.4 ( ) ( ) 4.2 ( ) 3312 Chronische aandoeningen bladzijde 275 -

208 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA03_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.8 ( ) 0.8 ( ) 1532 Vrouwen 0.5 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 5.4 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 0.5 ( ) 402 Lager secundair 1.3 ( ) 0.5 ( ) 477 Hoger secundair 1.0 ( ) 0.4 ( ) 871 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.3 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 1.1 ( ) 0.8 ( ) 3328 Gent en Antwerpen 0.6 ( ) 0.6 ( ) 472 Luik en Charleroi 0.8 ( ) 0.5 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 276 -

209 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA04_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.4 ( ) 1.0 ( ) 1528 Vrouwen 1.7 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 10.8 ( ) ( ) 10.7 ( ) ( ) 1.1 ( ) 397 Lager secundair 3.3 ( ) 1.3 ( ) 474 Hoger secundair 2.0 ( ) 0.8 ( ) 870 Hoger onderwijs 0.9 ( ) 0.4 ( ) 1424 GROTE STEDEN Brussel 2.0 ( ) 0.9 ( ) 3315 Gent en Antwerpen 1.5 ( ) 0.7 ( ) 472 Luik en Charleroi 2.5 ( ) 1.0 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 277 -

210 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA05_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 9.4 ( ) 4.5 ( ) 1522 Vrouwen 12.5 ( ) 5.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 5.1 ( ) ( ) 16.3 ( ) ( ) 22.2 ( ) ( ) 36.8 ( ) ( ) 35.3 ( ) ( ) 7.9 ( ) 394 Lager secundair 11.2 ( ) 5.1 ( ) 470 Hoger secundair 10.5 ( ) 5.4 ( ) 864 Hoger onderwijs 8.1 ( ) 4.2 ( ) 1421 GROTE STEDEN Brussel 11.0 ( ) 4.6 ( ) 3301 Gent en Antwerpen 12.5 ( ) 4.4 ( ) 467 Luik en Charleroi 11.1 ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 4.7 ( ) 3301 Chronische aandoeningen bladzijde 278 -

211 Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA06_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.7 ( ) 0.7 ( ) 1530 Vrouwen 1.4 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 7.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) 401 Lager secundair 1.6 ( ) 0.7 ( ) 475 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.4 ( ) 872 Hoger onderwijs 1.4 ( ) 0.7 ( ) 1424 GROTE STEDEN Brussel 1.6 ( ) 0.7 ( ) 3323 Gent en Antwerpen 1.4 ( ) 0.6 ( ) 471 Luik en Charleroi 2.1 ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.0 ( ) 3323 Chronische aandoeningen bladzijde 279 -

212 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA07_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.7 ( ) 1.7 ( ) 1524 Vrouwen 7.7 ( ) 3.3 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 7.4 ( ) ( ) 13.9 ( ) ( ) 17.9 ( ) ( ) 15.2 ( ) ( ) 3.4 ( ) 399 Lager secundair 6.7 ( ) 2.7 ( ) 474 Hoger secundair 5.5 ( ) 2.6 ( ) 866 Hoger onderwijs 4.0 ( ) 1.9 ( ) 1419 GROTE STEDEN Brussel 5.7 ( ) 2.1 ( ) 3309 Gent en Antwerpen 6.2 ( ) 1.8 ( ) 467 Luik en Charleroi 8.4 ( ) 2.9 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 2.7 ( ) 3309 Chronische aandoeningen bladzijde 280 -

213 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA08_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.8 ( ) 2.0 ( ) 1517 Vrouwen 15.2 ( ) 5.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 14.1 ( ) ( ) 21.2 ( ) ( ) 34.3 ( ) ( ) 41.2 ( ) ( ) 4.3 ( ) 389 Lager secundair 12.2 ( ) 3.8 ( ) 466 Hoger secundair 10.4 ( ) 3.8 ( ) 865 Hoger onderwijs 7.8 ( ) 3.0 ( ) 1420 GROTE STEDEN Brussel 10.6 ( ) 4.1 ( ) 3288 Gent en Antwerpen 12.0 ( ) 3.9 ( ) 462 Luik en Charleroi 15.6 ( ) 6.2 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.2 ( ) ( ) 4.6 ( ) 3288 Chronische aandoeningen bladzijde 281 -

214 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA09_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 12.2 ( ) 7.0 ( ) 1508 Vrouwen 18.0 ( ) 10.0 ( ) ( ) 8.5 ( ) ( ) 12.2 ( ) ( ) 16.5 ( ) ( ) 22.4 ( ) ( ) 25.6 ( ) ( ) 28.4 ( ) ( ) 29.9 ( ) ( ) 12.1 ( ) 389 Lager secundair 17.3 ( ) 9.9 ( ) 464 Hoger secundair 15.6 ( ) 9.3 ( ) 862 Hoger onderwijs 12.1 ( ) 6.8 ( ) 1414 GROTE STEDEN Brussel 15.2 ( ) 7.5 ( ) 3277 Gent en Antwerpen 17.7 ( ) 8.4 ( ) 465 Luik en Charleroi 12.1 ( ) 5.5 ( ) ( ) 9.5 ( ) 3277 Chronische aandoeningen bladzijde 282 -

215 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA10_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.7 ( ) 4.0 ( ) 1524 Vrouwen 11.9 ( ) 7.7 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 7.5 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 13.0 ( ) ( ) 13.9 ( ) ( ) 18.9 ( ) ( ) 15.5 ( ) ( ) 6.8 ( ) 397 Lager secundair 10.9 ( ) 6.6 ( ) 471 Hoger secundair 8.8 ( ) 5.9 ( ) 866 Hoger onderwijs 7.8 ( ) 4.8 ( ) 1417 GROTE STEDEN Brussel 8.9 ( ) 5.7 ( ) 3300 Gent en Antwerpen 10.9 ( ) 5.2 ( ) 467 Luik en Charleroi 5.5 ( ) 5.9 ( ) ( ) 5.5 ( ) 3300 Chronische aandoeningen bladzijde 283 -

216 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA11_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.4 ( ) 2.4 ( ) 1525 Vrouwen 4.5 ( ) 2.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 7.2 ( ) ( ) 15.8 ( ) ( ) 13.0 ( ) ( ) 6.0 ( ) 395 Lager secundair 6.1 ( ) 3.5 ( ) 473 Hoger secundair 3.3 ( ) 1.9 ( ) 872 Hoger onderwijs 2.4 ( ) 1.4 ( ) 1418 GROTE STEDEN Brussel 4.5 ( ) 2.2 ( ) 3307 Gent en Antwerpen 3.7 ( ) 1.5 ( ) 470 Luik en Charleroi 3.5 ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.2 ( ) 3307 Chronische aandoeningen bladzijde 284 -

217 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA12_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 11.1 ( ) 10.9 ( ) 1510 Vrouwen 15.4 ( ) 15.2 ( ) ( ) 8.9 ( ) ( ) 11.0 ( ) ( ) 15.8 ( ) ( ) 14.5 ( ) ( ) 15.2 ( ) ( ) 15.5 ( ) ( ) 12.3 ( ) ( ) 12.5 ( ) ( ) 10.2 ( ) 401 Lager secundair 14.7 ( ) 14.5 ( ) 466 Hoger secundair 12.5 ( ) 12.3 ( ) 866 Hoger onderwijs 14.2 ( ) 13.6 ( ) 1404 GROTE STEDEN Brussel 13.3 ( ) 12.8 ( ) 3285 Gent en Antwerpen 12.3 ( ) 11.9 ( ) 467 Luik en Charleroi 13.1 ( ) 12.8 ( ) ( ) 15.7 ( ) ( ) 17.2 ( ) ( ) 16.3 ( ) ( ) 13.0 ( ) 3285 Chronische aandoeningen bladzijde 285 -

218 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA13_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.8 ( ) 2.8 ( ) 1529 Vrouwen 5.7 ( ) 3.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 7.2 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 10.4 ( ) ( ) 9.1 ( ) ( ) 5.2 ( ) 402 Lager secundair 9.3 ( ) 5.7 ( ) 474 Hoger secundair 4.6 ( ) 2.9 ( ) 869 Hoger onderwijs 2.7 ( ) 1.6 ( ) 1425 GROTE STEDEN Brussel 5.3 ( ) 2.7 ( ) 3320 Gent en Antwerpen 3.1 ( ) 1.5 ( ) 471 Luik en Charleroi 8.3 ( ) 4.3 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 3.1 ( ) 3320 Chronische aandoeningen bladzijde 286 -

219 Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA14_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1532 Vrouwen 0.7 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) 402 Lager secundair 1.1 ( ) 1.0 ( ) 474 Hoger secundair 0.4 ( ) 0.4 ( ) 872 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.3 ( ) 1427 GROTE STEDEN Brussel 0.5 ( ) 0.5 ( ) 3327 Gent en Antwerpen 0.6 ( ) 1.0 ( ) 472 Luik en Charleroi 0.3 ( ) 0.3 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 287 -

220 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA15_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.0 ( ) 0.5 ( ) 1532 Vrouwen 2.1 ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) 402 Lager secundair 1.0 ( ) 0.6 ( ) 475 Hoger secundair 2.1 ( ) 1.2 ( ) 872 Hoger onderwijs 1.2 ( ) 0.7 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 1.5 ( ) 1.1 ( ) 3326 Gent en Antwerpen 2.5 ( ) 1.6 ( ) 472 Luik en Charleroi 2.3 ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.0 ( ) 3326 Chronische aandoeningen bladzijde 288 -

221 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA16_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.8 ( ) 4.3 ( ) 1512 Vrouwen 11.2 ( ) 10.2 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 6.8 ( ) ( ) 10.0 ( ) ( ) 8.9 ( ) ( ) 11.6 ( ) ( ) 8.2 ( ) ( ) 7.0 ( ) ( ) 5.9 ( ) ( ) 13.4 ( ) 395 Lager secundair 10.2 ( ) 8.8 ( ) 466 Hoger secundair 6.2 ( ) 5.1 ( ) 867 Hoger onderwijs 5.9 ( ) 4.6 ( ) 1404 GROTE STEDEN Brussel 8.1 ( ) 6.1 ( ) 3277 Gent en Antwerpen 9.2 ( ) 6.9 ( ) 469 Luik en Charleroi 7.2 ( ) 5.4 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 11.0 ( ) ( ) 8.1 ( ) ( ) 6.3 ( ) 3277 Chronische aandoeningen bladzijde 289 -

222 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA17_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.5 ( ) 1.0 ( ) 1526 Vrouwen 4.1 ( ) 2.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 6.5 ( ) ( ) 16.4 ( ) ( ) 2.0 ( ) 398 Lager secundair 4.4 ( ) 2.2 ( ) 473 Hoger secundair 1.7 ( ) 0.9 ( ) 870 Hoger onderwijs 1.9 ( ) 1.3 ( ) 1421 GROTE STEDEN Brussel 2.8 ( ) 1.3 ( ) 3310 Gent en Antwerpen 3.9 ( ) 1.4 ( ) 472 Luik en Charleroi 1.8 ( ) 0.7 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 290 -

223 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA18_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.5 ( ) 3.4 ( ) 1522 Vrouwen 8.7 ( ) 5.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 11.4 ( ) ( ) 13.8 ( ) ( ) 15.1 ( ) ( ) 12.9 ( ) ( ) 5.2 ( ) 396 Lager secundair 8.8 ( ) 5.4 ( ) 468 Hoger secundair 6.1 ( ) 3.9 ( ) 869 Hoger onderwijs 6.1 ( ) 3.8 ( ) 1420 GROTE STEDEN Brussel 7.1 ( ) 4.0 ( ) 3304 Gent en Antwerpen 3.2 ( ) 1.6 ( ) 470 Luik en Charleroi 5.4 ( ) 2.9 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 291 -

224 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA19_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.5 ( ) 2.9 ( ) 1519 Vrouwen 7.1 ( ) 4.3 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 8.6 ( ) ( ) 11.3 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 10.0 ( ) ( ) 5.3 ( ) 396 Lager secundair 7.9 ( ) 5.0 ( ) 470 Hoger secundair 4.4 ( ) 2.8 ( ) 864 Hoger onderwijs 4.7 ( ) 2.9 ( ) 1414 GROTE STEDEN Brussel 5.9 ( ) 3.1 ( ) 3294 Gent en Antwerpen 4.4 ( ) 2.3 ( ) 467 Luik en Charleroi 6.0 ( ) 3.1 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 4.1 ( ) 3294 Chronische aandoeningen bladzijde 292 -

225 Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA21_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.6 ( ) 4.6 ( ) 1528 Vrouwen 5.8 ( ) 3.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 6.0 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 9.6 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 14.9 ( ) ( ) 3.0 ( ) 399 Lager secundair 10.5 ( ) 7.5 ( ) 470 Hoger secundair 5.8 ( ) 4.1 ( ) 871 Hoger onderwijs 5.0 ( ) 3.4 ( ) 1423 GROTE STEDEN Brussel 6.2 ( ) 4.8 ( ) 3312 Gent en Antwerpen 6.6 ( ) 5.1 ( ) 472 Luik en Charleroi 3.6 ( ) 2.7 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 293 -

226 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA22_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.2 ( ) 0.7 ( ) 1529 Vrouwen 5.7 ( ) 3.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 7.0 ( ) ( ) 8.6 ( ) ( ) 4.9 ( ) ( ) 2.1 ( ) 401 Lager secundair 4.5 ( ) 2.0 ( ) 471 Hoger secundair 2.2 ( ) 1.1 ( ) 872 Hoger onderwijs 2.9 ( ) 1.5 ( ) 1422 GROTE STEDEN Brussel 3.5 ( ) 1.1 ( ) 3317 Gent en Antwerpen 3.7 ( ) 1.1 ( ) 472 Luik en Charleroi 7.4 ( ) 2.5 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) 3317 Chronische aandoeningen bladzijde 294 -

227 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA23_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.4 ( ) 0.8 ( ) 1530 Vrouwen 2.1 ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 6.5 ( ) ( ) 8.0 ( ) ( ) 0.6 ( ) 395 Lager secundair 2.6 ( ) 1.1 ( ) 471 Hoger secundair 2.1 ( ) 1.1 ( ) 871 Hoger onderwijs 1.0 ( ) 0.6 ( ) 1428 GROTE STEDEN Brussel 1.8 ( ) 0.9 ( ) 3315 Gent en Antwerpen 1.0 ( ) 0.5 ( ) 472 Luik en Charleroi 1.2 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.0 ( ) 3315 Chronische aandoeningen bladzijde 295 -

228 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA24_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.1 ( ) 0.8 ( ) 1527 Vrouwen 3.1 ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 11.4 ( ) ( ) 18.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) 398 Lager secundair 3.7 ( ) 1.1 ( ) 470 Hoger secundair 2.9 ( ) 1.0 ( ) 870 Hoger onderwijs 1.7 ( ) 0.7 ( ) 1427 GROTE STEDEN Brussel 2.6 ( ) 0.9 ( ) 3315 Gent en Antwerpen 2.2 ( ) 0.6 ( ) 472 Luik en Charleroi 1.6 ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.9 ( ) 3315 Chronische aandoeningen bladzijde 296 -

229 Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA25_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.3 ( ) 0.3 ( ) 1530 Vrouwen 0.3 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) 399 Lager secundair 0.4 ( ) 0.4 ( ) 472 Hoger secundair 0.2 ( ) 0.1 ( ) 871 Hoger onderwijs 0.0 ( ) 0.3 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 0.3 ( ) 0.2 ( ) 3320 Gent en Antwerpen 1.1 ( ) 0.7 ( ) 472 Luik en Charleroi 0.1 ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) 3320 Chronische aandoeningen bladzijde 297 -

230 Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA26_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.6 ( ) 0.6 ( ) 1532 Vrouwen 0.7 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.8 ( ) 399 Lager secundair 1.1 ( ) 1.0 ( ) 474 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.5 ( ) 872 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1427 GROTE STEDEN Brussel 0.6 ( ) 0.4 ( ) 3324 Gent en Antwerpen 1.5 ( ) 1.1 ( ) 471 Luik en Charleroi 1.9 ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.6 ( ) 3324 Chronische aandoeningen bladzijde 298 -

231 Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA27_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.4 ( ) 2.0 ( ) 1523 Vrouwen 7.3 ( ) 4.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 8.8 ( ) ( ) 9.7 ( ) ( ) 9.4 ( ) ( ) 10.6 ( ) ( ) 5.8 ( ) 395 Lager secundair 6.9 ( ) 4.1 ( ) 469 Hoger secundair 3.4 ( ) 2.1 ( ) 868 Hoger onderwijs 3.9 ( ) 2.4 ( ) 1419 GROTE STEDEN Brussel 5.4 ( ) 2.7 ( ) 3300 Gent en Antwerpen 4.3 ( ) 2.0 ( ) 470 Luik en Charleroi 0.8 ( ) 0.3 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.7 ( ) ( ) 3.4 ( ) 3300 Chronische aandoeningen bladzijde 299 -

232 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA28_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.1 ( ) 0.4 ( ) 1524 Vrouwen 5.8 ( ) 1.7 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 5.8 ( ) ( ) 12.4 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) 394 Lager secundair 3.7 ( ) 0.8 ( ) 468 Hoger secundair 4.1 ( ) 1.1 ( ) 870 Hoger onderwijs 2.1 ( ) 0.6 ( ) 1422 GROTE STEDEN Brussel 3.5 ( ) 0.6 ( ) 3301 Gent en Antwerpen 4.6 ( ) 0.6 ( ) 472 Luik en Charleroi 2.1 ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) 3301 Chronische aandoeningen bladzijde 300 -

233 Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA29_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.1 ( ) 0.1 ( ) 1531 Vrouwen 1.2 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) 400 Lager secundair 1.4 ( ) 0.4 ( ) 475 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.4 ( ) 873 Hoger onderwijs 0.1 ( ) 0.1 ( ) 1427 GROTE STEDEN Brussel 0.6 ( ) 0.6 ( ) 3325 Gent en Antwerpen 0.1 ( ) 0.6 ( ) 471 Luik en Charleroi 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3325 Chronische aandoeningen bladzijde 301 -

234 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA30_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.3 ( ) 0.2 ( ) 1531 Vrouwen 3.8 ( ) 0.3 ( ) ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 11.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) 397 Lager secundair 3.3 ( ) 0.2 ( ) 472 Hoger secundair 2.7 ( ) 0.2 ( ) 871 Hoger onderwijs 2.4 ( ) 0.2 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 3.1 ( ) 0.2 ( ) 3317 Gent en Antwerpen 4.3 ( ) 0.3 ( ) 472 Luik en Charleroi 1.7 ( ) 0.1 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 2.4 ( ) 3317 Chronische aandoeningen bladzijde 302 -

235 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA31_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.9 ( ) 0.7 ( ) 1531 Vrouwen 0.6 ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) 399 Lager secundair 1.0 ( ) 0.7 ( ) 474 Hoger secundair 0.9 ( ) 0.6 ( ) 873 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.4 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 0.7 ( ) 0.6 ( ) 3324 Gent en Antwerpen 0.9 ( ) 0.8 ( ) 471 Luik en Charleroi 0.2 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.7 ( ) 3324 Chronische aandoeningen bladzijde 303 -

236 Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA32_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1532 Vrouwen 0.5 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 0.7 ( ) 398 Lager secundair 0.9 ( ) 0.6 ( ) 474 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.4 ( ) 872 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1427 GROTE STEDEN Brussel 0.7 ( ) 0.4 ( ) 3322 Gent en Antwerpen 0.3 ( ) 0.2 ( ) 472 Luik en Charleroi 0.6 ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.5 ( ) 3322 Chronische aandoeningen bladzijde 304 -

237 Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA33_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.1 ( ) 1531 Vrouwen 2.0 ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) 399 Lager secundair 1.6 ( ) 0.1 ( ) 475 Hoger secundair 1.6 ( ) 0.1 ( ) 873 Hoger onderwijs 0.7 ( ) 0.1 ( ) 1426 GROTE STEDEN Brussel 1.5 ( ) 0.1 ( ) 3324 Gent en Antwerpen 0.7 ( ) 0.0 ( ) 471 Luik en Charleroi 0.5 ( ) 0.0 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.0 ( ) 3324 Chronische aandoeningen bladzijde 305 -

238 Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA34_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.6 ( ) 0.4 ( ) 1529 Vrouwen 2.4 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) 401 Lager secundair 1.0 ( ) 0.3 ( ) 474 Hoger secundair 2.2 ( ) 0.6 ( ) 871 Hoger onderwijs 2.4 ( ) 0.6 ( ) 1425 GROTE STEDEN Brussel 2.0 ( ) 1.7 ( ) 3323 Gent en Antwerpen 4.0 ( ) 3.4 ( ) 471 Luik en Charleroi 1.1 ( ) 0.9 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 4.0 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 1.9 ( ) 3323 Chronische aandoeningen bladzijde 306 -

239 Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Brussels Gewest MA35_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.2 ( ) 0.2 ( ) 1529 Vrouwen 0.6 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.0 ( ) 397 Lager secundair 0.3 ( ) 0.3 ( ) 472 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.3 ( ) 871 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1425 GROTE STEDEN Brussel 0.4 ( ) 0.3 ( ) 3316 Gent en Antwerpen 0.5 ( ) 0.4 ( ) 471 Luik en Charleroi ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3316 Chronische aandoeningen bladzijde 307 -

240 Percentage van de bevolking met een langdurige ziekte, langdurige aandoening of handicap, Waals Gewest MB01_1 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 26.9 ( ) 24.8 ( ) 1827 Vrouwen 28.6 ( ) 24.3 ( ) ( ) 8.3 ( ) ( ) 11.4 ( ) ( ) 15.2 ( ) ( ) 24.8 ( ) ( ) 33.1 ( ) ( ) 47.6 ( ) ( ) 52.9 ( ) ( ) 64.0 ( ) ( ) 31.4 ( ) 568 Lager secundair 41.0 ( ) 34.0 ( ) 668 Hoger secundair 24.0 ( ) 22.9 ( ) 1318 Hoger onderwijs 19.8 ( ) 19.7 ( ) 1323 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 30.9 ( ) 27.5 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 25.6 ( ) 23.6 ( ) 612 Landelijk gebied 25.2 ( ) 21.7 ( ) ( ) 26.1 ( ) ( ) 26.1 ( ) ( ) 25.8 ( ) ( ) 25.1 ( ) 3998 Chronische aandoeningen bladzijde 308 -

241 Percentage van de bevolking met astma in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA01_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.1 ( ) 5.9 ( ) 1825 Vrouwen 6.4 ( ) 6.2 ( ) ( ) 7.5 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 5.9 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 7.8 ( ) ( ) 4.9 ( ) ( ) 5.4 ( ) ( ) 7.8 ( ) 566 Lager secundair 8.1 ( ) 8.1 ( ) 669 Hoger secundair 4.8 ( ) 4.6 ( ) 1317 Hoger onderwijs 6.3 ( ) 5.9 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 7.1 ( ) 7.0 ( ) 1563 Halfstedelijk gebied 4.7 ( ) 4.6 ( ) 612 Landelijk gebied 5.8 ( ) 5.6 ( ) ( ) 5.8 ( ) ( ) 5.6 ( ) ( ) 6.2 ( ) 3992 Chronische aandoeningen bladzijde 309 -

242 Percentage van de bevolking met chronisch longlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA02_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.0 ( ) 4.1 ( ) 1820 Vrouwen 4.5 ( ) 3.4 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.5 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 3.4 ( ) ( ) 5.4 ( ) ( ) 7.7 ( ) ( ) 9.2 ( ) ( ) 9.8 ( ) ( ) 6.8 ( ) 564 Lager secundair 7.7 ( ) 5.9 ( ) 669 Hoger secundair 3.9 ( ) 3.4 ( ) 1314 Hoger onderwijs 2.8 ( ) 2.5 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 6.3 ( ) 5.0 ( ) 1561 Halfstedelijk gebied 4.4 ( ) 3.7 ( ) 610 Landelijk gebied 3.1 ( ) 2.4 ( ) ( ) 6.7 ( ) ( ) 6.6 ( ) ( ) 4.2 ( ) 3989 Chronische aandoeningen bladzijde 310 -

243 Percentage van de bevolking met hartinfarct in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA03_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.9 ( ) 0.4 ( ) 1824 Vrouwen 0.4 ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 0.2 ( ) 568 Lager secundair 1.4 ( ) 0.4 ( ) 669 Hoger secundair 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1318 Hoger onderwijs 0.4 ( ) 0.2 ( ) 1320 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.8 ( ) 0.3 ( ) 1563 Halfstedelijk gebied 0.3 ( ) 0.1 ( ) 612 Landelijk gebied 0.7 ( ) 0.2 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 311 -

244 Percentage van de bevolking met coronaire hartziekte in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA04_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.4 ( ) 0.7 ( ) 1826 Vrouwen 1.3 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 4.6 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 8.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) 565 Lager secundair 3.5 ( ) 0.6 ( ) 670 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.3 ( ) 1317 Hoger onderwijs 1.3 ( ) 0.4 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.9 ( ) 0.5 ( ) 1564 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 0.5 ( ) 611 Landelijk gebied 1.7 ( ) 0.4 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 312 -

245 Percentage van de bevolking met hoge bloeddruk in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA05_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 12.2 ( ) 5.5 ( ) 1818 Vrouwen 14.7 ( ) 6.0 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 11.5 ( ) ( ) 16.0 ( ) ( ) 24.5 ( ) ( ) 38.9 ( ) ( ) 37.7 ( ) ( ) 5.6 ( ) 557 Lager secundair 18.3 ( ) 6.3 ( ) 666 Hoger secundair 13.5 ( ) 6.9 ( ) 1317 Hoger onderwijs 8.6 ( ) 4.5 ( ) 1314 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 12.7 ( ) 5.2 ( ) 1558 Halfstedelijk gebied 13.2 ( ) 6.1 ( ) 611 Landelijk gebied 14.4 ( ) 6.3 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 4.6 ( ) ( ) 5.3 ( ) ( ) 5.6 ( ) 3975 Chronische aandoeningen bladzijde 313 -

246 Percentage van de bevolking met beroerte in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA06_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.0 ( ) 0.6 ( ) 1825 Vrouwen 1.2 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 4.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) 563 Lager secundair 2.3 ( ) 1.0 ( ) 668 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1315 Hoger onderwijs 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.2 ( ) 0.6 ( ) 1560 Halfstedelijk gebied 1.4 ( ) 0.8 ( ) 610 Landelijk gebied 0.9 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) 3989 Chronische aandoeningen bladzijde 314 -

247 Percentage van de bevolking met reumatoïde artritis in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA07_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.3 ( ) 1.5 ( ) 1816 Vrouwen 8.0 ( ) 2.5 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 10.4 ( ) ( ) 18.9 ( ) ( ) 23.0 ( ) ( ) 2.1 ( ) 560 Lager secundair 13.0 ( ) 3.5 ( ) 662 Hoger secundair 4.2 ( ) 1.6 ( ) 1311 Hoger onderwijs 3.6 ( ) 1.6 ( ) 1318 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 7.3 ( ) 2.3 ( ) 1555 Halfstedelijk gebied 5.0 ( ) 1.6 ( ) 609 Landelijk gebied 5.5 ( ) 1.6 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 2.3 ( ) 3969 Chronische aandoeningen bladzijde 315 -

248 Percentage van de bevolking met artrose in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA08_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 9.7 ( ) 3.4 ( ) 1805 Vrouwen 18.8 ( ) 7.0 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 7.7 ( ) ( ) 19.4 ( ) ( ) 30.4 ( ) ( ) 36.5 ( ) ( ) 44.3 ( ) ( ) 8.9 ( ) 555 Lager secundair 22.3 ( ) 6.9 ( ) 658 Hoger secundair 11.2 ( ) 4.7 ( ) 1299 Hoger onderwijs 8.5 ( ) 3.6 ( ) 1313 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 14.8 ( ) 5.0 ( ) 1542 Halfstedelijk gebied 12.6 ( ) 4.4 ( ) 609 Landelijk gebied 14.6 ( ) 5.1 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 5.7 ( ) 3942 Chronische aandoeningen bladzijde 316 -

249 Percentage van de bevolking met een lage rugprobleem in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA09_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 14.3 ( ) 7.2 ( ) 1807 Vrouwen 16.2 ( ) 7.7 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 9.4 ( ) ( ) 16.8 ( ) ( ) 22.7 ( ) ( ) 25.5 ( ) ( ) 35.7 ( ) ( ) 27.7 ( ) ( ) 10.4 ( ) 555 Lager secundair 23.3 ( ) 10.6 ( ) 662 Hoger secundair 13.6 ( ) 7.2 ( ) 1300 Hoger onderwijs 10.4 ( ) 5.7 ( ) 1308 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 14.3 ( ) 6.7 ( ) 1544 Halfstedelijk gebied 13.5 ( ) 6.8 ( ) 607 Landelijk gebied 16.9 ( ) 8.4 ( ) ( ) 9.5 ( ) 3944 Chronische aandoeningen bladzijde 317 -

250 Percentage van de bevolking met een nekprobleem in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA10_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.8 ( ) 3.8 ( ) 1819 Vrouwen 12.0 ( ) 6.6 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 6.9 ( ) ( ) 12.6 ( ) ( ) 19.8 ( ) ( ) 22.6 ( ) ( ) 16.7 ( ) ( ) 6.7 ( ) 561 Lager secundair 14.1 ( ) 6.7 ( ) 665 Hoger secundair 8.1 ( ) 4.9 ( ) 1313 Hoger onderwijs 6.2 ( ) 3.9 ( ) 1309 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 9.8 ( ) 5.1 ( ) 1554 Halfstedelijk gebied 7.9 ( ) 4.4 ( ) 610 Landelijk gebied 9.5 ( ) 5.1 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 318 -

251 Percentage van de bevolking met diabetes in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA11_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 3.1 ( ) 1.6 ( ) 1817 Vrouwen 3.8 ( ) 1.7 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 9.4 ( ) ( ) 10.2 ( ) ( ) 8.6 ( ) ( ) 2.3 ( ) 560 Lager secundair 4.3 ( ) 1.6 ( ) 661 Hoger secundair 3.7 ( ) 2.1 ( ) 1312 Hoger onderwijs 1.7 ( ) 1.0 ( ) 1317 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 4.0 ( ) 1.9 ( ) 1554 Halfstedelijk gebied 3.2 ( ) 1.7 ( ) 610 Landelijk gebied 2.9 ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 1.7 ( ) 3970 Chronische aandoeningen bladzijde 319 -

252 Percentage van de bevolking met allergie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA12_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 12.0 ( ) 11.8 ( ) 1815 Vrouwen 13.9 ( ) 13.8 ( ) ( ) 14.2 ( ) ( ) 9.7 ( ) ( ) 14.5 ( ) ( ) 14.2 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 12.7 ( ) ( ) 12.8 ( ) ( ) 9.8 ( ) ( ) 12.3 ( ) 565 Lager secundair 14.1 ( ) 14.1 ( ) 664 Hoger secundair 9.7 ( ) 9.6 ( ) 1314 Hoger onderwijs 15.8 ( ) 15.3 ( ) 1306 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 13.1 ( ) 13.0 ( ) 1556 Halfstedelijk gebied 12.9 ( ) 12.7 ( ) 609 Landelijk gebied 12.8 ( ) 12.7 ( ) ( ) 12.7 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 13.2 ( ) ( ) 12.9 ( ) 3966 Chronische aandoeningen bladzijde 320 -

253 Percentage van de bevolking met een maagzweer in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA13_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.4 ( ) 2.3 ( ) 1821 Vrouwen 5.3 ( ) 2.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.9 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 7.3 ( ) ( ) 9.2 ( ) ( ) 11.6 ( ) ( ) 8.2 ( ) ( ) 3.9 ( ) 562 Lager secundair 6.1 ( ) 2.7 ( ) 665 Hoger secundair 3.8 ( ) 2.1 ( ) 1315 Hoger onderwijs 3.9 ( ) 2.2 ( ) 1320 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 6.2 ( ) 3.1 ( ) 1560 Halfstedelijk gebied 2.9 ( ) 1.5 ( ) 610 Landelijk gebied 4.0 ( ) 2.0 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 2.4 ( ) ( ) 2.7 ( ) 3983 Chronische aandoeningen bladzijde 321 -

254 Percentage van de bevolking met leverlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA14_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.6 ( ) 0.5 ( ) 1825 Vrouwen 0.5 ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) 567 Lager secundair 0.8 ( ) 0.6 ( ) 669 Hoger secundair 0.9 ( ) 0.7 ( ) 1317 Hoger onderwijs 0.1 ( ) 0.1 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1564 Halfstedelijk gebied 1.2 ( ) 0.9 ( ) 610 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 322 -

255 Percentage van de bevolking met kanker in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA15_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.2 ( ) 0.6 ( ) 1828 Vrouwen 1.9 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.6 ( ) ( ) 4.8 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) 564 Lager secundair 2.8 ( ) 0.9 ( ) 670 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.6 ( ) 1319 Hoger onderwijs 1.1 ( ) 0.7 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.6 ( ) 0.7 ( ) 1563 Halfstedelijk gebied 1.6 ( ) 0.7 ( ) 611 Landelijk gebied 1.5 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.8 ( ) 3995 Chronische aandoeningen bladzijde 323 -

256 Percentage van de bevolking met ernstige hoofdpijn zoals migraine in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA16_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.1 ( ) 3.4 ( ) 1822 Vrouwen 11.6 ( ) 9.8 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 5.6 ( ) ( ) 10.3 ( ) ( ) 9.5 ( ) ( ) 12.2 ( ) ( ) 7.0 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 7.8 ( ) 561 Lager secundair 10.2 ( ) 7.5 ( ) 664 Hoger secundair 7.5 ( ) 5.4 ( ) 1312 Hoger onderwijs 7.0 ( ) 5.1 ( ) 1314 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 8.3 ( ) 6.1 ( ) 1554 Halfstedelijk gebied 9.3 ( ) 6.7 ( ) 605 Landelijk gebied 7.1 ( ) 5.3 ( ) ( ) 10.6 ( ) ( ) 9.3 ( ) ( ) 8.5 ( ) ( ) 6.2 ( ) 3968 Chronische aandoeningen bladzijde 324 -

257 Percentage van de bevolking met urinaire incontinentie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA17_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.9 ( ) 1.3 ( ) 1823 Vrouwen 3.3 ( ) 1.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 3.5 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 11.6 ( ) ( ) 3.2 ( ) 555 Lager secundair 3.7 ( ) 2.0 ( ) 666 Hoger secundair 1.5 ( ) 1.1 ( ) 1316 Hoger onderwijs 1.6 ( ) 1.4 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.7 ( ) 1.5 ( ) 1554 Halfstedelijk gebied 2.7 ( ) 1.6 ( ) 610 Landelijk gebied 2.6 ( ) 1.5 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 325 -

258 Percentage van de bevolking met chronische angst in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA18_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 5.6 ( ) 3.9 ( ) 1820 Vrouwen 9.9 ( ) 6.5 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 6.4 ( ) ( ) 7.3 ( ) ( ) 10.5 ( ) ( ) 14.1 ( ) ( ) 12.6 ( ) ( ) 16.1 ( ) ( ) 6.3 ( ) 560 Lager secundair 13.1 ( ) 7.9 ( ) 664 Hoger secundair 6.9 ( ) 4.9 ( ) 1311 Hoger onderwijs 4.7 ( ) 3.5 ( ) 1315 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 7.5 ( ) 4.8 ( ) 1555 Halfstedelijk gebied 7.2 ( ) 4.8 ( ) 607 Landelijk gebied 8.2 ( ) 5.4 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 326 -

259 Percentage van de bevolking met depressie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA19_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 4.4 ( ) 2.6 ( ) 1818 Vrouwen 7.5 ( ) 4.4 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 8.2 ( ) ( ) 10.8 ( ) ( ) 8.8 ( ) ( ) 7.1 ( ) ( ) 5.6 ( ) ( ) 5.5 ( ) 563 Lager secundair 10.3 ( ) 5.9 ( ) 661 Hoger secundair 6.2 ( ) 3.6 ( ) 1314 Hoger onderwijs 3.1 ( ) 1.8 ( ) 1314 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 6.6 ( ) 3.8 ( ) 1556 Halfstedelijk gebied 5.7 ( ) 3.2 ( ) 609 Landelijk gebied 5.4 ( ) 3.1 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 4.1 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 3.7 ( ) 3969 Chronische aandoeningen bladzijde 327 -

260 Percentage van de bevolking met een permanent letsel door een ongeval in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA21_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 6.3 ( ) 4.9 ( ) 1823 Vrouwen 4.8 ( ) 3.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 7.8 ( ) ( ) 7.4 ( ) ( ) 7.4 ( ) ( ) 9.0 ( ) ( ) 9.0 ( ) ( ) 3.5 ( ) 568 Lager secundair 7.3 ( ) 5.1 ( ) 669 Hoger secundair 5.8 ( ) 4.6 ( ) 1316 Hoger onderwijs 4.0 ( ) 3.3 ( ) 1318 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.9 ( ) 4.4 ( ) 1564 Halfstedelijk gebied 6.3 ( ) 5.0 ( ) 612 Landelijk gebied 4.7 ( ) 3.6 ( ) ( ) Chronische aandoeningen bladzijde 328 -

261 Percentage van de bevolking met schildklierlijden in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA22_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.3 ( ) 1.7 ( ) 1824 Vrouwen 8.2 ( ) 5.9 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 3.9 ( ) ( ) 6.1 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 9.3 ( ) ( ) 8.5 ( ) ( ) 3.8 ( ) 565 Lager secundair 7.4 ( ) 4.0 ( ) 666 Hoger secundair 4.4 ( ) 3.0 ( ) 1315 Hoger onderwijs 4.4 ( ) 3.1 ( ) 1317 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 5.9 ( ) 3.6 ( ) 1561 Halfstedelijk gebied 4.7 ( ) 2.8 ( ) 609 Landelijk gebied 5.0 ( ) 3.0 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 3.2 ( ) ( ) 2.9 ( ) 3983 Chronische aandoeningen bladzijde 329 -

262 Percentage van de bevolking met glaucoom in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA23_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.4 ( ) 1823 Vrouwen 1.9 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 2.2 ( ) ( ) 4.4 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) 563 Lager secundair 2.6 ( ) 0.7 ( ) 670 Hoger secundair 1.1 ( ) 0.5 ( ) 1314 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1318 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.4 ( ) 0.5 ( ) 1564 Halfstedelijk gebied 1.9 ( ) 0.7 ( ) 610 Landelijk gebied 1.2 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.7 ( ) 3982 Chronische aandoeningen bladzijde 330 -

263 Percentage van de bevolking met cataract in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA24_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.3 ( ) 0.4 ( ) 1824 Vrouwen 2.9 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 9.7 ( ) ( ) 10.7 ( ) ( ) 0.6 ( ) 559 Lager secundair 2.8 ( ) 0.4 ( ) 669 Hoger secundair 1.9 ( ) 0.6 ( ) 1311 Hoger onderwijs 1.0 ( ) 0.4 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.3 ( ) 0.5 ( ) 1560 Halfstedelijk gebied 1.3 ( ) 0.3 ( ) 609 Landelijk gebied 2.2 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.5 ( ) 3978 Chronische aandoeningen bladzijde 331 -

264 Percentage van de bevolking met ziekte van Parkinson in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA25_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.1 ( ) 0.2 ( ) 1828 Vrouwen 0.2 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 0.2 ( ) 567 Lager secundair 0.5 ( ) 0.4 ( ) 667 Hoger secundair 0.0 ( ) 0.1 ( ) 1319 Hoger onderwijs 0.0 ( ) 0.1 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.2 ( ) 0.2 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) 610 Landelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) 3995 Chronische aandoeningen bladzijde 332 -

265 Percentage van de bevolking met epilepsie in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA26_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1827 Vrouwen 0.7 ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) 568 Lager secundair 1.1 ( ) 0.8 ( ) 670 Hoger secundair 0.6 ( ) 0.5 ( ) 1317 Hoger onderwijs 0.7 ( ) 0.5 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 0.7 ( ) 0.5 ( ) 612 Landelijk gebied 0.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.7 ( ) 3998 Chronische aandoeningen bladzijde 333 -

266 Percentage van de bevolking met langdurige vermoeidheid in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA27_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.3 ( ) 1.4 ( ) 1818 Vrouwen 4.2 ( ) 2.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.1 ( ) ( ) 1.6 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 5.7 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 5.0 ( ) ( ) 6.2 ( ) ( ) 1.7 ( ) 560 Lager secundair 5.3 ( ) 2.7 ( ) 666 Hoger secundair 2.8 ( ) 1.7 ( ) 1316 Hoger onderwijs 2.5 ( ) 1.6 ( ) 1319 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.8 ( ) 1.5 ( ) 1562 Halfstedelijk gebied 3.4 ( ) 2.0 ( ) 608 Landelijk gebied 3.7 ( ) 2.1 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 1.8 ( ) 3979 Chronische aandoeningen bladzijde 334 -

267 Percentage van de bevolking met osteoporose in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA28_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.9 ( ) 0.2 ( ) 1825 Vrouwen 6.4 ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 2.3 ( ) ( ) 5.2 ( ) ( ) 10.2 ( ) ( ) 11.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) 557 Lager secundair 6.2 ( ) 0.6 ( ) 666 Hoger secundair 2.6 ( ) 0.5 ( ) 1310 Hoger onderwijs 2.2 ( ) 0.5 ( ) 1316 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 3.4 ( ) 0.4 ( ) 1552 Halfstedelijk gebied 3.5 ( ) 0.5 ( ) 608 Landelijk gebied 4.2 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) 3965 Chronische aandoeningen bladzijde 335 -

268 Percentage van de bevolking met gebroken heup in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA29_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1828 Vrouwen 0.5 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 0.2 ( ) 567 Lager secundair 0.9 ( ) 0.3 ( ) 668 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1317 Hoger onderwijs 0.2 ( ) 0.2 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 1.1 ( ) 0.6 ( ) 611 Landelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.3 ( ) 3993 Chronische aandoeningen bladzijde 336 -

269 Percentage van de bevolking met ernstige darmstoornissen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA30_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 1.6 ( ) 1.3 ( ) 1828 Vrouwen 3.7 ( ) 2.9 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 1.8 ( ) ( ) 3.0 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 6.3 ( ) ( ) 3.0 ( ) 567 Lager secundair 3.1 ( ) 2.1 ( ) 670 Hoger secundair 2.2 ( ) 1.8 ( ) 1319 Hoger onderwijs 2.2 ( ) 1.9 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.9 ( ) 2.2 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 2.0 ( ) 1.5 ( ) 612 Landelijk gebied 2.6 ( ) 2.0 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.8 ( ) ( ) 2.2 ( ) 3998 Chronische aandoeningen bladzijde 337 -

270 Percentage van de bevolking met nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA31_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.8 ( ) 0.6 ( ) 1825 Vrouwen 0.3 ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.2 ( ) 565 Lager secundair 0.6 ( ) 0.4 ( ) 668 Hoger secundair 0.5 ( ) 0.3 ( ) 1318 Hoger onderwijs 0.7 ( ) 0.5 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1565 Halfstedelijk gebied 0.3 ( ) 0.2 ( ) 612 Landelijk gebied 0.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.5 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3992 Chronische aandoeningen bladzijde 338 -

271 Percentage van de bevolking met ernstige nierziekte behalve nierstenen in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA32_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.4 ( ) 0.3 ( ) 1828 Vrouwen 1.0 ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.2 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 0.1 ( ) 566 Lager secundair 0.9 ( ) 0.0 ( ) 669 Hoger secundair 0.7 ( ) 0.1 ( ) 1319 Hoger onderwijs 0.3 ( ) 0.0 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.9 ( ) 0.6 ( ) 1565 Halfstedelijk gebied 0.6 ( ) 0.4 ( ) 612 Landelijk gebied 0.4 ( ) 0.3 ( ) ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.6 ( ) 3996 Chronische aandoeningen bladzijde 339 -

272 Percentage van de bevolking met chronische blaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA33_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.7 ( ) 0.6 ( ) 1827 Vrouwen 1.7 ( ) 1.2 ( ) ( ) 1.2 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.3 ( ) ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 4.2 ( ) ( ) 1.6 ( ) 564 Lager secundair 2.4 ( ) 1.5 ( ) 668 Hoger secundair 0.9 ( ) 0.7 ( ) 1319 Hoger onderwijs 0.5 ( ) 0.4 ( ) 1321 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 1.3 ( ) 0.9 ( ) 1565 Halfstedelijk gebied 1.3 ( ) 0.8 ( ) 612 Landelijk gebied 1.1 ( ) 0.7 ( ) ( ) 1.7 ( ) ( ) 1.5 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 0.9 ( ) 3992 Chronische aandoeningen bladzijde 340 -

273 Percentage van de bevolking met ernstige of chronische huidaandoening in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA34_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 2.3 ( ) 2.2 ( ) 1826 Vrouwen 3.2 ( ) 3.1 ( ) ( ) 1.9 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 2.0 ( ) ( ) 3.6 ( ) ( ) 2.7 ( ) ( ) 4.3 ( ) ( ) 2.1 ( ) ( ) 3.3 ( ) ( ) 2.3 ( ) 568 Lager secundair 3.5 ( ) 3.2 ( ) 668 Hoger secundair 2.3 ( ) 2.2 ( ) 1319 Hoger onderwijs 3.0 ( ) 2.9 ( ) 1322 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 2.1 ( ) 2.0 ( ) 1566 Halfstedelijk gebied 3.6 ( ) 3.5 ( ) 611 Landelijk gebied 3.2 ( ) 3.0 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 3.1 ( ) ( ) 3.8 ( ) ( ) 2.7 ( ) 3996 Chronische aandoeningen bladzijde 341 -

274 Percentage van de bevolking met galstenen of galblaasontsteking in de afgelopen 12 maanden, Waals Gewest MA35_3 % (Ruw) + 95% BI % (Corr*) + 95% BI N 0.3 ( ) 0.2 ( ) 1826 Vrouwen 0.8 ( ) 0.6 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.9 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.0 ( ) ( ) 0.1 ( ) ( ) 1.0 ( ) ( ) 0.5 ( ) 566 Lager secundair 0.2 ( ) 0.1 ( ) 670 Hoger secundair 0.7 ( ) 0.4 ( ) 1316 Hoger onderwijs 0.6 ( ) 0.4 ( ) 1319 URBANISATIEGRAAD Stedelijk gebied 0.2 ( ) 0.1 ( ) 1564 Halfstedelijk gebied 1.4 ( ) 0.8 ( ) 611 Landelijk gebied 0.7 ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.4 ( ) ( ) 0.8 ( ) ( ) 0.4 ( ) 3990 Chronische aandoeningen bladzijde 342 -