Jaarverantwoording 2013

Transcriptie

1 Jaarverantwoording 2013 Postbus 1, 6670 AA Zetten Wageningsestraat 104, 6671 DH Zetten

2 Stichting het Ambulatorium OG Heldring is een onafhankelijke instelling voor diagnostiek (forensisch en handelingsgericht) en (tweedelijns) GGZ-behandeling van jeugdigen van 0 tot 18 jaar en hun ouders. Bij diagnostiek gaat het om zowel forensische als handelingsgerichte diagnostiek. Daarnaast biedt het Ambulatorium deskundigheidsbevordering ten behoeve van professionals. Op het gebied van diagnostiek en deskundigheidsbevordering voert het Ambulatorium landelijk opdrachten uit voor verwijzende instanties, instellingen en particulieren. Vanzelfsprekend is onze polikliniek HKZ gekwalificeerd. Naam Stichting Ambulatorium Ottho Gerhard Heldring Adres Wageningsestraat 104 Postcode Plaats 6671 DH Zetten Telefoonnummer (0488) KvKnummer adres Internetpagina Rechtsvorm [email protected] Stichting 2

3 Inhoudsopgave Inleiding 4 Missie 5 Visie 5 Deel van een groter geheel 5 Zorgen voor jongeren en hun ouders 6 Voor wie? 7 Mede mogelijk gemaakt door 7 Polikliniek 7 Forensische Diagnostiek 8 Luisteren naar jongeren & ouders 8 Klachtenreglement 8 Begeleiden van jongeren & ouders 9 Samenwerken in de zorgketen 9 Kwaliteit & Innovatie 10 Up-2-date 10 Profilering 11 Kwaliteitsborging & Certificering 12 Financiële resultaten 12 3

4 Inleiding Binnen het Ambulatorium is sprake van hoogwaardige expertise op het snijvlak van jeugdzorg, jeugd GGZ en forensische diagnostiek. Dit jaarverslag is tegelijkertijd zeer beperkt van opzet, omdat het Ambulatorium met het oog op de Transitie van de jeugdzorg op zal gaan in de Ottho Gerhard Heldringstichting was dan ook een overgangsjaar waarin de lopende contracten met de zorgverzekeraar zijn uitgevoerd, maar waarin tegelijkertijd een vergaande versmelting met de Heldringstichting is voorbereid. Aan het einde van het verslagjaar is een fusie tussen het Ambulatorium en de Heldringstichting voorbereid. In 2014 zal deze fusie haar beslag krijgen. Graag geven wij u over 2013 inzage in de activiteiten en resultaten van het Ambulatorium. In dit jaarverslag krijgt u dan ook een inzicht in vogelvlucht. 4

5 Missie Het Ambulatorium heeft een landelijke functie in specialistische diagnostiek en heeft daarnaast een breed aanbod van diensten en producten op het gebied van behandeling, training en onderzoek. De missie van het Ambulatorium is om voor kinderen en jongeren met psychosociale en/of psychische problemen specialistische diagnostiek en behandeling op maat te bieden, die aansluit bij de cliënt in de zin van kwalitatief hoogwaardige producten, respectvolle bejegening en effectieve hulpverleningstrajecten. Het doel van het Ambulatorium is jeugdigen beter in staat te stellen ontwikkelingstaken en ontwikkelingsfasen te doorlopen. Visie Het Ambulatorium diagnosticeert en behandelt jeugdigen, zodat zij beter in staat zijn ontwikkelingstaken en ontwikkelingsfasen te doorlopen. Het Ambulatorium richt zich op jeugdigen en hun gezinnen, waarbij sprake is van complexe problematiek. In de behandeling dient dan ook aandacht te zijn voor kindfactoren (veelal psychopathologie) en systeemfactoren. Het Ambulatorium geeft behandelingstrajecten optimaal vorm: - door hoogopgeleid en gespecialiseerde medewerkers aan te trekken; - door kinderen/jongeren (en ouders) met een ernstige gedragsstoornis een kwalitatief hoogwaardige behandelaanbod aan te bieden en voor private opdrachtgevers te zorgen voor een hoogwaardige rapportage; - door een goed ketenmanagement, om hiermee de diagnose en/of behandeling naadloos aan te laten sluiten, zowel binnen het werkveld als daarbuiten; - door voor de maatschappij een kenniscentrum te zijn voor persoonlijkheidsonderzoek en deskundigheidsbevordering van medewerkers; - en door onze doelstelling met een optimale kwalitatieve en kwantitatieve prestatie tegen een zo laag mogelijke prijs, met efficiënte en resultaatgerichte bedrijfsvoering te realiseren. Deel van een groter geheel Rechtspersonen & de holdingstichting Stichting Het Ambulatorium maakt deel uit van de holding CONRISQ Groep. Deze holding is 1 januari 2010 opgericht door Stichting Centrum Ottho Gerhard Heldring (verder OG Heldring), het Ambulatorium en Stichting Forensisch Psychiatrisch Centrum De Rooyse Wissel. Vanaf 1 januari 2012 maakt Bijzonder Jeugdwerk Brabant deel uit van de holding en met ingang van 1 juli 2013 is Stichting Pactum Jeugd en Opvoedhulp toegetreden. In 2013 is een fusie tussen het Ambulatorium en de Heldringstichting voorbereid. 5

6 Samen vormen de dochterstichtingen een concern met één identiek bestuur en één identieke raad van toezicht. Binnen de holding opereren de dochterstichtingen in een grote mate van zelfstandigheid. Zo geeft een grote holding ruim baan aan kleinschalige werkeenheden met een duidelijke identiteit en plaats in de ketens waarin zij opereren. De CONRISQ Groep heeft één Raad van Toezicht die conform de Governance Code Zorg toezicht uitoefent op de holdingstichting en de dochterstichtingen. De dochterstichtingen zijn aparte zelfstandige rechtspersonen met gescheiden financieringsstromen. De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het bestuur van het Ambulatorium en legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht van de CONRISQ Groep. In het jaar 2013 is het Ambulatorium bestuurd door de CONRISQ Groep, die thans een tweehoofdige Raad van Bestuur heeft: mevrouw drs. J.A.M.A. Venmans (voorzitter) en mevrouw dr. A.A.G. Verwaaijen. Met ingang van 1 oktober 2013 is de heer R.C.M. Eggenhuizen teruggetreden. De leden van de Raad van Bestuur worden conform de adviesregeling van de Nederlandse Vereniging van Bestuurders in de Gezondheidszorg (NVZD), en binnen de kaders van de Wet normering topinkomens, gehonoreerd voor de uitoefening van hun functie. De Algemeen Directeur OG Heldring en Ambulatorium is sinds 1 juli 2013 integraal verantwoordelijk voor de exploitatie van de instelling, binnen de kaders zoals gesteld door de Raad van Bestuur. De dagelijkse leiding is belegd bij een tijdelijk projectcoördinator die de Algemeen Directeur ondersteunt bij de voorbereiding van de fusie en integratie van beide stichtingen. Zorgen voor jongeren en hun ouders Het Ambulatorium is een onafhankelijk bureau voor diagnostiek (voor 0 tot 18 jarigen) en behandeling (voor 6 tot 18 jarigen) en hun ouders. Hierbij werken onze medewerkers vanuit diverse disciplines en specialismen samen om psychosociale- of psychiatrische problemen bij jongeren te voorkomen of te verminderen. Diagnostiek en behandelinterventies zijn dan belangrijke hulpmiddelen. Wij zijn gespecialiseerd in enerzijds de behandeling van complexe gedragsproblemen bij jeugdigen en hun gezinnen. Daarnaast zijn we gespecialiseerd in de zogenaamde forensische diagnostiek, ook wel beslissingsdiagnostiek genoemd. Tot slot biedt het Ambulatorium deskundigheidsbevordering en onderzoek. Op het gebied van diagnostiek en deskundigheidsbevordering voeren wij landelijk opdrachten uit voor verwijzende instanties, instellingen en particulieren. 6

7 Voor wie? 196 jongeren behandeld / 137 jongeren onderzocht ten behoeve van forensische diagnostiek / voor 105 jongeren een verklaring voor gesloten jeugdzorg afgegeven. Binnen de Polikliniek zijn drie doelgroepen te onderscheiden: Externe jongeren ontvingen de behandelmodule Multi Systeem Therapie (MST) ontvangen; Externe jongeren die reguliere GGZ behandelingen ontvingen; OGH jongeren ontvingen reguliere GGZ behandelingen. Binnen de Forensische Diagnostiek zijn in onderzoeken afgerond. Hierbinnen zijn 137 jongeren onderzocht. Verder zijn er 105 Verklaringen Gesloten Jeugdzorg afgegeven. Mede mogelijk gemaakt door De belangrijkste inkomsten van het Ambulatorium kunnen worden uitgesplitst in inkomsten uit de polikliniek en inkomsten uit forensische diagnostiek. Polikliniek De inkomsten van de Polikliek bestonden in 2013 uit een productieafspraak 2 e lijns GGZ met zorgverzekeraar Menzis (tot en met 2013 penvoerder voor de regio Gelderland-Midden). Menzis is gedurende 2013 voorzien van managementinformatie door het sturen van een maandelijkse productiemonitor met informatie over de start en afloop van behandeltrajecten (geopende en afgesloten DBC s). Daarnaast bestonden de inkomsten uit het doen van behandeltrajecten voor jongeren van de OGH. Tussen het Ambulatorium en de OGH is in 2013 regulier werkoverleg gehouden om de voortgang en inhoud van de behandeltrajecten te bespreken. In 2013 is de positie van Menzis als hoofdaannemer, die contractering doorgeleidt naar andere zorgverzekeraars, verwisseld. Vanaf 2013 is er sprake van vrij contracteren, waarbij het Ambulatorium een contractrelatie onderhoudt met alle achterliggende verzekeraars. Dit betekend dat de directie van het Ambulatorium vanaf augustus 2013 niet alleen met Menzis in gesprek is getreden, maar ook met de achterliggende zorgverzekeraars. 7

8 Forensische Diagnostiek Binnen de Forensische Diagnostiek wordt onderzoek uitgevoerd in opdracht van externe opdrachtgevers zoals Bureau Jeugdzorg, William Schrikker Groep, Rechtbanken, etc. Het gaat hierbij om zowel civiel- als strafrechtelijk persoonlijkheidsonderzoek bij jongeren en het toetsen van de noodzaak van gesloten plaatsingen voor jongeren (Verklaring Gesloten Jeugdzorg). Contact met deze externe partijen wordt onderhouden door de Coördinator Ambulatorium. Luisteren naar jongeren & ouders In veruit de meeste zaken verloopt aanmelding, behandeling en uitschrijving voorspoedig. Soms gaat er iets niet goed. In deze gevallen hanteert het Ambulatorium een klachtenprocedure. Klachtenreglement Naar aanleiding van een (schriftelijke) klacht wordt door de coördinator van het Ambulatorium telefonisch contact opgenomen met de klager. Het is een uitgebreid intakegesprek waarin samen met de klager nagegaan wordt wat het doel is van de klacht. De coördinator geeft tevens voorlichting over de verschillende mogelijkheden van klachtbehandeling. Aan de hand van de doelstelling adviseert de coördinator de klager bij het maken van een keuze voor een klachtenbehandeling. Uiteindelijk is het de klager zelf die bepaalt hoe hij zijn klacht wil laten behandelen. Voor de afhandeling van de klacht biedt het Ambulatorium de volgende mogelijkheden: klachtbemiddeling 1. telefonische bemiddeling 2.bemiddelingsgesprek klachtbehandeling: 3.beoordeling van de klacht door de Klachtencommissie. Hierna volgt een verslag van de klachten in 2013: Er zijn tot en met het vierde kwartaal van 2013 drie officiële klachten ingediend. Bij de eerste zijn enkele aanbevelingen gedaan door de klachtencommissie, de 2e klacht is ongegrond verklaard na mediation door de voorzitter van de klachtencommissie. De derde klacht is ingetrokken na een bemiddelingsgesprek door de coördinator van het Ambulatorium. De klachtencommissie bestaat uit 3 externe leden en de coördinator van het Ambulatorium. De afgelopen jaren heeft het Ambulatorium al verschillende keren geprobeerd een Cliëntenraad in te stellen. Mede door het ambulante karakter van de zorg lukt dit niet. In samenwerking met Zorgbelang Gelderland, een provinciale instelling die de belangen van cliënten behartigt, heeft het Ambulatorium daarom Spiegelbijeenkomsten georganiseerd. In oktober 2011 vond de eerste plaats, met jongeren van de OGHeldring. Inmiddels worden ook de jongeren betrokken die in behandeling zijn op het Ambulatorium, maar niet bij OGHeldring wonen. In deze bijeenkomsten vertellen jongeren en hun ouders over hun ervaringen met de behandelingen van het Ambulatorium. Deze sessies verlopen constructief, ze leveren veel informatie op. Hoewel in 2013 meerdere ouders zich 8

9 hadden opgegeven, waren slechts twee ouders aanwezig. Hieruit wordt des te meer duidelijk hoe moeilijk ouders te motiveren zijn voor ouderparticipatie. Echter, de resultaten van de spiegelbijeenkomsten zijn voldoende positief om in 2014 opnieuw een serie gesprekken volgens dit model te houden. Begeleiden van jongeren & ouders Bij de start van de behandeling wordt op basis van de behandelovereenkomst een behandelplan opgesteld. De behandeldoelen, die met de ouders en de jongere zijn afgesproken, worden in dit plan geconcretiseerd. Er wordt ook aangegeven hoe lang de behandeling in de regel zal duren en met welke behandelvormen gewerkt zal worden. De voortgang van de behandeling wordt besproken in een multidisciplinair team. Ook met de ouders en de jongeren wordt regelmatig gesproken over de voortgang. Zodra de behandeldoelen zijn bereikt, wordt de behandeling afgerond. Daartoe zal een eindverslag worden geschreven. De jongere (bij twaalf jaar en ouder), de ouders en de verwijzers ontvangen een exemplaar van het eindverslag. Bij het betrekken van ouders bij de behandeling wordt rekening gehouden met kwetsbare en problematische gezinssystemen. Bij kwetsbare systemen, gaat het om een situatie waarin het vastlopen van de ontwikkeling van een jongere het gevolg is van de ernst van de persoonlijkheidsproblematiek van de jongere in relatie tot de opvoedingsvaardigheden van de ouders. Om de ouders zo goed mogelijk bij de behandeling te betrekken is de psycho-educatie en begeleiding door een gezinsmaatschappelijk werker doorontwikkeld. Deze ondersteuning is specifiek gericht op het aanleren van pedagogische vaardigheden. In het geval van problematische systemen, gaat het om een situatie waar het vastlopen van de ontwikkeling van de jongere het gevolg is van een combinatie van de persoonlijkheidsproblematiek van de jongere en de aanwezige problemen bij of van de ouders. In het verlengde hiervan worden ouders (en overige gezinsleden) door middel van gezinsinterventies expliciet betrokken bij het vinden van oplossingen voor deze problemen in combinatie met het aanleren van pedagogische vaardigheden. Samenwerken in de zorgketen In 2013 is ingezet op een goede positionering van het Ambulatorium, zowel intern als extern. Onder andere de samenwerking met OG Heldring en Pactum is verder geïntensiveerd met het aanbod van training aan medewerkers van OGHeldring en Pactum en behandeling van jongeren die op de OGH verblijven. Door de verdere afstemming met dochterondernemingen binnen de CONRISQ-groep kan het Ambulatorium in de toekomst een bijdrage leveren aan een sterke profilering van de CONRISQ Groep als geheel. Dit geld niet alleen voor de jeugdzorg maar voor het forensisch veld in brede zin. Bovendien vindt een voorbereiding van een fusie plaats tussen het Ambulatorium en de Heldringstichting. Deze fusie zal het voor OG Heldring mogelijk maken om van een intramuraal instituut naar een transmuraal behandelcentrum te bewegen. 9

10 Voor de behandeling in de polikliniek kent het Ambulatorium de volgende verwijzers: Bureau s Jeugdzorg Gelderland, Reclassering Huisartsen Zetten en omgeving Jeugdzorg instellingen Instellingen JeugdzorgPlus Voor de civielrechtelijke en strafrechtelijke diagnostiek kent het Ambulatorium de volgende ketenpartners: Bureaus Jeugdzorg Rechtbanken Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie (NIFP) Raad voor de Kinderbescherming Instellingen voor Jeugd & Opvoedhulp (zoals jeugdzorg plus ) Kwaliteit & Innovatie Onder begeleiding van David Bernstein (hoogleraar Universiteit Maastricht) is in juni 2013 een promotieonderzoek gestart betreffende het onderwerp Cognitieve Schemagerichte Therapie. De titel van het onderzoeksvoorstel van het promotietraject van M. Van Wijk-Herbrink is Schematherapie en externaliserende gedragsproblemen binnen de JeugdzorgPLUS: Theorie en praktijk. De verdediging van het proefschrift zal plaatsvinden in Het Ambulatorium maakt deel uit van een holding, waarbinnen verschillende stichtingen nauw met elkaar samenwerken. Dat maakt dat er bij het Ambulatorium expertise is op het gebied van jeugd en volwassenen, van opvoedhulp tot specialistische GGZ en justitie. Het Ambulatorium heeft veel kennis en ervaring in diagnostiek, behandeling en training. Deze informatie is basis voor wetenschappelijk onderzoek, zodat effectmeting en eventuele verbeteringen / vernieuwingen in het aanbod mogelijk zijn. Daartoe onderhoudt het Ambulatorium contacten met verschillende universiteiten. Het Ambulatorium is aangesloten bij StichtingBenchmark Nederland. De extramurale behandelervaring van het Ambulatorium zal bovendien vanaf eind 2013 worden ingezet om OG Heldring in de Transitie als transmuraal centrum te positioneren. Up-2-date Het Ambulatorium heeft in 2013 nieuw aanbod geïmplementeerd, samen met (dochter) instellingen binnen en buiten de CONRISQ Groep. Voorbeelden zijn: behandeling volgens de Schemagerichte Cognitieve Therapie en Aan de slag. De hoogwaardige expertise die er is binnen het Ambulatorium is, mits kostendekkend te exploiteren, de komende jaren cruciaal voor de ontwikkeling van zorgproducten die tegemoet kunnen komen aan de behoeften van gemeenten. Het Ambulatorium heeft in 2013 verder geïnvesteerd in grensoverschrijdende zorg voor doelgroepen met complexe problematiek. Hierbij zetten wij 10

11 specifieker in op samenwerking in Arnhem en Nijmegen om de ontwikkeling van zorg op maat aan jongeren en gezinnen met de meest complexe problematiek gezamenlijk vorm te geven. Profilering In 2013 heeft Het Ambulatorium geïnvesteerd in de presentatie van haar aanbod. Hiertoe is een folderlijn ontwikkeld, met onderscheid in een folder voor ouders & verzorgers, een folder voor jongeren en een algemene folder voor plaatsende instanties. Om de bekendheid van het Ambulatorium bij gemeenten, kinderrechters en zorginstanties in de keten te vergroten, is het contact geïntensiveerd en informatie breed aan ketenpartners verspreid. De folders behelzen het volgende: MST staat voor Multi Systeem Therapie en is onderdeel van de polikliniek van het Ambulatorium. De therapie is een intensieve vorm van behandeling die bij het gezin thuis plaatsvindt. Hierbij bezoekt de behandelaar het gezin meerdere malen per week in de thuissituatie én is gedurende 3-5 maanden 24 uur per dag voor het gezin bereikbaar. Belangrijke anderen zoals bijvoorbeeld familieleden, een leerkracht en/of een wijkagent worden intensief meegenomen in de behandeling. Het centrale uitgangspunt van MST is dat het antisociale gedrag van de jongere samenhangt met kenmerken van de jongere zelf, het gezin, de vriendengroep, de school en de buurt. Op al deze kenmerken én de mogelijk beïnvloedende factoren die het antisociale gedrag in stand houden, wordt ingegaan. Binnen de forensische diagnostiek van het Ambulatorium worden verschillende soorten diagnostisch onderzoek verricht in het kader van de zogenaamde beslissingsdiagnostiek. Het betreft hier onafhankelijke diagnostiek die verricht wordt ten behoeve van een beslissing van de rechtbank. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in strafrechtelijke en civielrechtelijke diagnostiek. Bij de strafrechtelijke diagnostiek wordt psychologisch en/of psychiatrisch onderzoek verricht naar jeugdigen in het kader van de beslissing van de rechtbank inzake een strafbaar feit dat de jeugdige heeft begaan. Bij civielrechtelijke diagnostiek gaat het om onafhankelijk onderzoek naar bijvoorbeeld de best mogelijke begeleiding/behandeling, de mogelijkheid/ wenselijkheid van uithuisplaatsing of thuisplaatsing van kinderen en jeugdigen, dan wel onderzoek naar de mogelijkheid/ wenselijkheid van omgang en/of gezag van de ouder ten aanzien van het kind of de jeugdigen. In dat kader kan (test)psychologisch en psychiatrisch onderzoek van het kind, observatie van de ouder/kind interactie en onderzoek naar het ouderschap plaatsvinden. In het kader van een ouderschapsbeoordeling kan desgewenst ook (test)psychologisch en/of psychiatrisch onderzoek van de betreffende ouder(s) plaatsvinden. 11

12 Ten slotte worden door daartoe bevoegde gedragsdeskundigen onderzoeken verricht in het kader van de beslissing van de rechtbank over de plaatsing van een jeugdige in gesloten jeugdzorg. Daarnaast verzorgt het Ambulatorium trainingen voor jongeren, die zijn opgenomen in de OG Heldring. Voorbeelden zijn: sociale vaardigheidstraining, agressie regulatie training en emotie regulatie training. Deze trainingen zijn een aanvulling op het therapeutisch leefklimaat. Gelet op de komende fusie gaat dit aanbod op in de OG Heldringstichting. Kwaliteitsborging & Certificering Het Ambulatorium heeft in 2013 blijvend gewerkt aan kwaliteitsverbetering (HKZ-certificering in 2013) en zal zich ook in 2014 vanuit de fusie inzetten om verdere kwaliteitsstappen te maken. Het aanbod is geëvalueerd en bijgesteld zodat het naadloos aansluit op de vragen die gesteld worden door gemeenten, BJZ en kinderrechters en andere verwijzende instanties. In de afgelopen periode is steeds meer duidelijk geworden dat de opdrachtgevers van het forensisch diagnostisch centrum van het Ambulatorium door bezuinigingen minder opdrachten aanvragen. Het vraagt een omslag in het denken van iedereen over of en hoe de complexe vragen aan het Ambulatorium op termijn betaalbaar blijven. In 2014 zal dit een belangrijke focus voor het Ambulatorium zijn. Begin 2013 is de externe audit geweest in het kader van het HKZ-certificaat GGZ. Het HKZ-certificaat is behouden. In 2011 is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van een nieuw programma voor de cliëntregistratie. Daarbij is Careweb, het programma dat wordt gebruikt bij partner De Rooyse Wissel bekeken. In 2013 is dit programma volledig geïmplementeerd en operationeel. Financiële resultaten Zie de bijlage met de jaarrekening Ambulatorium