De nieuwe Machinerichtlijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De nieuwe Machinerichtlijn"

Transcriptie

1 De nieuwe Machinerichtlijn

2 De nieuwe Machinerichtlijn Wat is de Machinerichtlijn? Elke machine die binnen de Europese Unie op de markt wordt gebracht of in gebruik wordt genomen, moet voldoen aan essentiële veiligheids- en gezondheidseisen. Deze eisen zijn vastgelegd in de Europese richtlijn voor machines: de Machinerichtlijn. Deze richtlijn is in Nederland verwerkt in het Warenwetbesluit Machines. De eisen zijn dus niet vrijblijvend maar wettelijk vastgelegd. De eisen in de richtlijn zijn geformuleerd in de vorm van algemene veiligheidseisen. Voor de vertaling van deze eisen in constructieve oplossingen zijn zo n 600 Europese normen opgesteld. Het is voor u als ontwerper, bouwer en beheerder van machines van belang om deze normen toe te passen, omdat de machine daarmee helpt te voldoen aan de wettelijke eisen. Wat is er veranderd met de nieuwe Machinerichtlijn? De Machinerichtlijn 98/37/EG is op grond van praktijk ervaringen herzien. Op 29 december 2009 is deze Machinerichtlijn ingetrokken en geldt alleen nog de nieuwe Machinerichtlijn 2006/42/EG. In de nieuwe richtlijn is duidelijker omschreven wat precies onder deze richtlijn valt en welke eisen voor de ver schillende typen machines van toepassing zijn. Zo zijn de eisen voor niet-voltooide machines aangescherpt. Er moet nu onder meer een risicobeoordeling worden uitgevoerd, een technisch dossier worden aangelegd en een montagehandleiding worden meegeleverd. Tevens legt de richtlijn meer nadruk op het samen stellen van machines. Deze worden namelijk beschouwd als nieuwe machines. Machines die voldoen aan de Machinerichtlijn, worden voorzien van een EG-verklaring van overeenstemming. Ze worden aangeduid met IIA (machines) en IIB (niet-voltooide machines). De IIC-verklaring (veiligheidscomponenten) komt te vervallen. Deze producten krijgen nu een IIA-verklaring van overeen stemming en, in tegenstelling tot voorheen, ook een CE-markering. Bovendien vallen machines met vrijwel uitsluitend elektrische gevaren niet meer onder de Machinerichtlijn maar onder de Laagspanningsrichtlijn. Wat is er veranderd op het gebied van normen? Alle bestaande Europese normen die in het kader van de Machinerichtlijn waren opgesteld, zijn kritisch tegen het licht gehouden. Waar nodig zijn deze normen aangepast, zodat zij ook voor de nieuwe Machinerichtlijn kunnen worden toegepast. Van een aantal normen heeft de herziening plaatsgevonden op wereldwijd niveau, binnen ISO en IEC. De nummering van die normen is dus gewijzigd. Zo is NEN-EN 1050 voor risicobeoordeling gewijzigd in NEN-EN-ISO Wat betekent de nieuwe Machinerichtlijn voor uw bedrijf? Of er voor u veel verandert, hangt af van het type product dat u ontwerpt of in de handel brengt. Indien u componenten of niet- voltooide machines maakt (ook een aandrijfsysteem is een niet-voltooide machine!), zult u aan nieuwe eisen moeten voldoen. Bent u producent van bijvoorbeeld veiligheidscomponenten, dan dient uw product onder de nieuwe richtlijn een CE-markering te krijgen. Indien u een voorsprong wilt hebben of behouden op uw concurrenten, is het van essentieel belang dat u goed op de hoogte bent van de nieuwe wettelijke eisen. Door wijzigingen aan bestaande of nieuwe machines (samenstellen van machines) kunnen beheerders en/of technische diensten de rol van fabrikant krijgen, waarop de nieuwe

3 Machinerichtlijn meer nadruk legt. In dat geval moet de machine aan de vereisten van de Machinerichtlijn en mogelijk andere relevante Europese richtlijnen voldoen. Hoe kan NEN mij helpen met de overstap? NEN kan u helpen met de volgende producten en diensten: Normen: waarin de technische gegevens staan om aan de gestelde eisen uit de nieuwe Machinerichtlijn te voldoen. Online producten en praktijkgidsen: vertalen de normen naar de praktijk en geven u extra praktische informatie. Adviespunt Machinebouw: Biedt u advies op maat. Cursussen: met praktijkvoorbeelden leert u hoe u de norm toepast bij uw (dagelijkse) werkzaamheden Normen De Machinerichtlijn verwijst nadrukkelijk naar het gebruik van Europese normen. Deze normen geven een technische uitwerking van de globale veiligheids- en gezondheidseisen van de richtlijn. Het is belangrijk om goed op de hoogte te zijn van de eisen uit de actuele wet- en regelgeving. Normen zijn methoden om aan die eisen te voldoen. Alle machinebouwnormen kunt u uiteraard bij NEN bestellen. Voor een overzicht van alle relevante normen, zie nieuwemachinerichtlijn. Of neem contact met ons op, dan helpen we u graag verder.

4 Wegwijzer Machinerichtlijn Werk met de nieuwe Machinerichtlijn via de NEN Weg wijzer Machinerichtlijn (ringband + cd-rom). De verschillen tussen de oude en de nieuwe Machinerichtlijn zijn helder aangegeven. U bent met dit product niet alleen op de hoogte van de actuele normen, maar ook van de relevante wetgeving. Navigeer moeiteloos tussen de tekst van de nieuwe Machinerichtlijn, de offi ciële toelichtingen en de bijbe horende normsamenvattingen van type A-, B- en C-normen Actuele wetgeving en normen Collectie van 64 volledige digitale normteksten (printbaar) 1000 normsamenvattingen Veel gestelde vragen Machinerichtlijn Als u de Wegwijzer Machinerichtlijn koopt, bespaart u maar liefst 70% ten opzichte van de aanschaf van de losse normen. Praktijkgidsen De onderstaande praktijkgidsen zijn uitermate geschikt voor ontwerpers, fabrikanten, technische diensten en installateurs van machines die meer willen en moeten weten over de intenties en inhoud van de Machinerichtlijn. Hierdoor kunnen ze een betere koppeling leggen tussen de eisen van de Machinerichtijn, aanverwante normen en de dagelijkse praktijk. 1. Praktijkgids Machinerichtlijn praktisch toepassen In deze geheel herziene uitgave worden verbanden tussen de Machinerichtlijn, aanverwante richtlijnen en relevante normen helder uiteengezet, zodat de juiste veiligheidsmaatregelen rond machines kunnen worden genomen. Er is een koppeling gemaakt naar de dagelijkse praktijk en de handige stroomschema s zijn eenvoudig op de eigen situatie toe te passen. 2. Praktijkgids De nieuwe Machinerichtlijn De praktijkgids De nieuwe Machinerichtlijn Wijzigingen en commentaar gaat in op de veranderingen in de nieuwe richtlijn. In deze uitgave worden de ver schillen tussen de oude en de nieuwe Machinerichtlijn heel duidelijk aangegeven en is de offi ciële toelichting opgenomen. Het geheel is voorzien van redactioneel commentaar. 3. Praktijkgids Risicobeoordeling Machinerichtlijn Risicobeoordeling is een specifi ek onderdeel van de Machine richtlijn. Deze uitgave geeft uitleg over het thema risico beoordeling aan de hand van de Machine richtlijn, andere richtlijnen en relevante normen. Bovendien bevat de handige gids stappenschema s en praktijk voorbeelden. Voor meer informatie over deze publicaties ga naar

5 Cursussen Machineveiligheid NEN organiseert verschillende cursussen op het gebied van Machineveiligheid. Alle cursussen die u bij ons volgt, zijn gebaseerd op actuele normen en slaan een brug tussen theorie en praktijk. Ideaal om uw kennis op te frissen en te vergroten. Veel van onze docenten hebben zitting in de commissie van de norm waarop de cursus is gebaseerd, of zijn consultant bij NEN. Daardoor ontvangt Adviespunt Machinebouw Door middel van advies op maat kan NEN samen met u bekijken welke gevolgen de nieuwe richtlijn voor uw product heeft. Indien u vragen heeft over bijvoorbeeld het technisch dossier, de montagehandleiding, risicobeoordeling, EG- ver klaringen of het praktisch toepassen van normen, dan kunt u terecht bij het Adviespunt Machinebouw. u de informatie uit eerste hand! Bezoek voor een compleet overzicht van de cursussen op het gebied van machinebouw en -veiligheid. Neem vrijblijvend contact met ons op via telefoon (015) of [email protected]. NEN biedt u advies op maat! 1. Eendaagse (introductie)cursus Wet- en regelgeving machineveiligheid Bestaande en nieuwe machines en productielijnen moeten voldoen aan de wettelijke veiligheids- en gezondheidseisen. Nieuwe machines moeten voldoen aan de Europese Machine richtlijn en voorzien zijn van de CE-markering. Voor reeds in bedrijf genomen machines gelden de eisen van de Europese Richtlijn arbeids middelen. Veel eind gebruikers komen daarnaast door zelfbouw en ingrijpende ombouw of samenbouw op de stoel van de fabrikant te zitten en zullen op deze machines de CE-markering moeten aanbrengen. Na het volgen van deze cursus bent u vertrouwd met de eisen van de nieuwe Machinerichtlijn (2006/42/EG) en de Richtlijn arbeidsmiddelen. Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor iedereen die nog weinig tot geen kennis heeft van de wet- en regelgeving rondom machine veiligheid. U leert het verschil tussen Europese richtlijnen, Nederlandse wetten en Europese normen; wat de nieuwe Machinerichtlijn en de Richtlijn arbeids middelen van u en uw bedrijf eisen; de procedures voor het aanbrengen van de CE-markering op machines / productielijnen; welke CE-markeringsdocumenten er zijn en wat de inhoud daarvan dient te zijn; bij wie de verantwoordelijkheid en (product)aansprakelijkheid liggen. Meer informatie? Bezoek voor meer informatie. 2. Eendaagse cursus Consequenties van de nieuwe Machinerichtlijn Nieuwe machines moeten voldoen aan de Machinerichtlijn en voorzien zijn van CE-markering. U heeft al ervaring met het toepassen van de huidige Machinerichtlijn, maar wilt weten wat er voor u in 2010 verandert door de komst van de nieuwe Machinerichtlijn (2006/42/EG)? Na het volgen van deze cursus weet u op welke punten de nieuwe Machinerichtlijn (2006/42/EG) gewijzigd is en wat daarvan de consequenties zijn voor uw organisatie. Tijdens de cursus behandelt een deskundige docent, die de normen en de praktijk kent, ook praktijk cases. Zo leert u hoe u door toepassing van (gehar moniseerde) normen aan de essentiële eisen van de nieuwe Machinerichtlijn kunt voldoen. Voor wie? Deze cursus is bedoeld voor iedereen die al kennis heeft van de Machinerichtlijn en de Richtlijn arbeidsmiddelen en wil weten wat de consequenties zijn van de nieuwe gewijzigde Machinerichtlijn. U leert wat de voornaamste wijzigingen in de nieuwe Machinerichtlijn (2006/42/EG) zijn; wat de mogelijke consequenties hiervan zijn voor uw organisatie; over de relatie met aanverwante Europese richtlijnen; de gewijzigde eisen kennen m.b.t. de risicobeoordeling, risicoreductie en technische documentatie, ook ten aanzien van deelmachines; hoe u kunt voldoen aan de vernieuwde essentiële veiligheidsen gezondheidseisen; de toepassing van geharmoniseerde normen aan de hand van praktijkcases. Meer informatie? Bezoek voor meer informatie.

6 Waar vind ik nog meer informatie? Op deze pagina vindt u veel informatie en directe links naar bij voorbeeld de belangrijkste machinebouwnormen en relevante producten en diensten. Bovendien kunt u daar deze folder ook vinden. Machinebouw Nieuws Met een abonnement op het blad Machinebouw Nieuws, bent u altijd op de hoogte van de laatste ont - wikkelingen op het gebied van de Machinerichtlijn, de Richtlijn drukapparatuur en verwante onderwerpen. Deze tweemaandelijkse nieuwsbrief biedt u veel actuele informatie en praktische tips. Ook is er ruime aandacht voor de recente ontwikkelingen op het gebied van de Europese machinebouwnormen. Vaste rubrieken in Machinebouw Nieuws zijn onder andere: laatste nieuws over de Machinerichtlijn, PED en CE-markering; praktijkervaring in de vorm van interviews met bedrijven; NEN-informatieproducten; column en agenda cursussen/evenementen; de nieuw verschenen normen, als handig katern om te bewaren; de Noodstop tweemaandelijkse rubriek waarin praktijkcases worden toegelicht. Machinebouwmail Machinebouwmail is een gratis nieuwsbrief, die tweemaandelijks verschijnt. De nieuwsbrief is bedoeld voor alle bedrijven die machines ont werpen, gebruiken, onder houden, maken/leveren of controleren. Het betreft vooral bedrijven in de industrie, zoals voedingsmiddelenconcerns. Maar ook in de gezondheidszorg en het onderwijs wordt met machines gewerkt. Onderwerpen die regelmatig in NEN Machinebouwmail aan bod komen, zijn: Machinerichtlijn CE-markering aandrijftechniek drukapparatuur tanks en vaten machineveiligheid Meld u aan via of via het bijgevoegde bestelfomulier. Over NEN NEN maakt samen met bedrijven, overheden en con sumenten organisaties heldere afspraken. Bijvoorbeeld over hoe veilig veilig nu precies is. Deze afspraken noemen we normen. Normen geven u zekerheid. Meer weten over normen en normontwikkeling? Kijk op

7 Bestelformulier Stuur dit formulier ingevuld retour aan: NEN-Uitgeverij, t.a.v. afdeling Marketing, Antwoordnummer 10214, 2600 WB Delft (een postzegel is niet nodig) U kunt ook faxen naar (015) Online bestellen: Normen. ex. NEN-EN-ISO :2007 nl 120,23 Veiligheid van machines - Risicobeoordeling Deel 1: Principes. ex. NPR-ISO/TR :2008 en 129,85 Veiligheid van machines - Risicobeoordeling - Deel 2: Praktische gids en voorbeelden van methoden. ex. NEN-EN-ISO :2003 nl Compleet (nl) + A1:2009 (en) 142,87 Veiligheid van machines - Basisbegrippen, algemene ontwerpbeginselen - Deel 1: Basisterminologie, methodologie. ex. NEN-EN-ISO :2003 nl Compleet (nl) + A1:2009 (en) 142,87 Veiligheid van machines - Basisbegrippen, algemene ontwerpbeginselen - Deel 2: Technische beginselen Wegwijzer Machinerichtlijn. ex. Complete Wegwijzer Machinerichtlijn 2009 (uit 34) 625,00 Mijn organisatie neemt wel / geen abonnement (geen abonnementskosten!) Indien u een abonnement neemt, dan ontvangt u op elk volgende geheel geactualiseerde versie (1x per jaar) 15% korting! Praktijkgidsen. ex. Praktijkgids Machinerichtlijn praktisch toepassen (uit 7) 59,00. ex. Praktijkgids De nieuwe Machinerichtlijn (uit 57) 49,00. ex. Praktijkgids Risicobeoordeling Machinerichtlijn (uit 58)* 59,00 * De praktijkgids Risicobeoordeling Machinerichtlijn verschijnt naar verwachting in februari Machinebouwnieuws Abonnement op Machinebouwnieuws (6x per jaar) 119,50 Machinebouwmail (gratis) adres: Bedrijf / Instelling: T.a.v. dhr. / mw: adres: Klantnummer: Uw ordernummer: btw nummer: Postbus / Adres: Postcode & Plaats: Telefoon: Fax: Factuuradres (indien dit afwijkt van bovenstaand adres) : Datum: Handtekening: Prijzen zijn geldig tot en met 31 december Alle prijzen zijn excl. btw, verzend- en handelingskosten en onder voorbehoud. Abonnement Wegwijzer Machinerichtlijn: deze overeenkomst heeft een minimale duur van twee jaar, waarna deze telkens stilzwijgend wordt verlengd met één jaar. Opzeggen doet u door dit schriftelijk mee te delen vóór 1 oktober van het lopende kalenderjaar. Meer informatie over abonnementen: NEN-Klantenservice: telefoon (015) , op werkdagen van 8.30 tot uur. Bij bestellen gelden de algemene leveringsvoorwaarden van NEN. Kijk op Wijzigingen en typefouten in teksten en prijsinformatie voorbehouden. biv 2010

8 Aanmeldingsformulier Stuur dit formulier ingevuld retour aan: NEN Cursussen Antwoordnummer 10214, 2600 WB Delft (een postzegel is niet nodig) U kunt ook faxen naar (015) Online aanmelden: Cursussen Ja, ik meld mij aan voor de eendaagse cursus Consequenties van de nieuwe Machinerichtlijn: 540,00 (excl. btw) 3 februari 2010 in Utrecht - van 9.30 tot uur 22 april 2010 in Delft - van 9.30 tot uur 30 juni 2010 in Utrecht - van 9.30 tot uur Ja, ik meld mij aan voor de eendaagse cursus Wet- en regelgeving machineveiligheid: 540,00 (excl. btw) 3 februari 2010 in Utrecht - van 9.30 tot uur 9 april 2010 in Delft - van 9.30 tot uur 8 juni 2010 in Utrecht - van 9.30 tot uur Cursist Naam cursist: Voorletter(s): dhr. / mw: Afdeling: Functie: Telefoon: Organisatie Naam bedrijf / instelling: Postadres: Postcode & Plaats: Naam contactpersoon: Voorletter(s): dhr. / mw: Afdeling: Functie: Telefoon: Factuuradres (indien dit afwijkt van bovenstaand adres): Datum: Handtekening: Ik heb kennisgenomen van de algemene voorwaarden ( en ga hiermee akkoord. machn10-iv

16-02-12. Nieuwe NEN praktijkgids: Elektrische veiligheid in medisch gebruikte ruimten. Voorwoord. Ing. Mark van Abkoude

16-02-12. Nieuwe NEN praktijkgids: Elektrische veiligheid in medisch gebruikte ruimten. Voorwoord. Ing. Mark van Abkoude Nieuwe NEN praktijkgids: Elektrische veiligheid in medisch gebruikte ruimten Voorwoord Josée M.M. Hansen Pharm.D Hoofdinspecteur geneesmiddelen en medische technologie Eindredactie: Ir. Roelof Haak (NEN)

Nadere informatie

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn

Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy. Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! www.nen.nl/energy Normalisatie: de wereld op één lijn Goed energiemanagement volgens NEN-EN-ISO 50001 loont! Goed energiemanagement leidt tot hoge

Nadere informatie

NEN Connect Bouwbesluit. Uw Bouwbesluitnormen altijd actueel & online. Normalisatie: de wereld op één lijn

NEN Connect Bouwbesluit. Uw Bouwbesluitnormen altijd actueel & online. Normalisatie: de wereld op één lijn Uw Bouwbesluitnormen altijd actueel & online Normalisatie: de wereld op één lijn Uw Bouwbesluitnormen altijd actueel & online Het Bouwbesluit en de Regeling Bouwbesluit zijn aan verandering onderhevig.

Nadere informatie

ISO 26000: het wat en hoe van MVO. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO)

ISO 26000: het wat en hoe van MVO. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) ISO 26000: het wat en hoe van MVO ISO 26000 Praktijkgidsen Trainingen Advies Erkenning Zelfverklaring Publicatieplatform NEN-ISO 26000 Richtlijn

Nadere informatie

NEN VERKLARINGEN. bevat. het model van de overeenstemmingsverklaring. in het kader van de Laagspanningsrichtlijn

NEN VERKLARINGEN. bevat. het model van de overeenstemmingsverklaring. in het kader van de Laagspanningsrichtlijn Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview NEN-EN Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN

Voorbeeld. Preview NEN-EN Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Justitiële Jeugdinrichtingen

Justitiële Jeugdinrichtingen Justitiële Jeugdinrichtingen eld be iew ev Pr or Vo Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst

Nadere informatie

Naleving van wetgeving geborgd met ISO 14001. Essentieel voor MVO en vernieuwing overheidstoezicht. Woensdag 18 mei 2011.

Naleving van wetgeving geborgd met ISO 14001. Essentieel voor MVO en vernieuwing overheidstoezicht. Woensdag 18 mei 2011. Mi ddagsymposi um Naleving van wetgeving geborgd met ISO 14001 Essentieel voor MVO en vernieuwing overheidstoezicht Woensdag 18 mei 2011 DCMR Schiedam Georganiseerd door: NEN en SCCM Programma Woensdag

Nadere informatie

Veiligheidsmodule. HKZ-certificatieschema Instellingen voor geestelijke gezondheidszorg > Versie 2011

Veiligheidsmodule. HKZ-certificatieschema Instellingen voor geestelijke gezondheidszorg > Versie 2011 eld be iew ev Pr or Vo Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN

Nadere informatie

Voorbeeld. Onderdeel Sociaal Cultureel Werk/Welzijn ouderen. Preview. Certificatieschema Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening > Versie 2009

Voorbeeld. Onderdeel Sociaal Cultureel Werk/Welzijn ouderen. Preview. Certificatieschema Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening > Versie 2009 This document may only be used on a stand-alone PC. Use in a network is only permitted when a supplementary license agreement for us in a network with NEN has been concluded. Voorbeeld Certificatieschema

Nadere informatie

KAM-management 5. ISO 9001 voor het MKB. Normalisatie: de wereld op één lijn

KAM-management 5. ISO 9001 voor het MKB. Normalisatie: de wereld op één lijn PRAKTIJKGIDS KAM-management 5 NPR 9006:2008 ISO 9001 voor het MKB Normalisatie: de wereld op één lijn ISO 9001 voor het MKB NPR 9006:2008 ISO 9001 voor het MKB Nederlands Normalisatie-instituut, Delft,

Nadere informatie

Bouwbesluitnormen voor constructieve veiligheid

Bouwbesluitnormen voor constructieve veiligheid Bouwbesluitnormen voor constructieve veiligheid en NEN 8700 www.nen.nl/eurocodes www.nen.nl/nen8700 Normalisatie: de wereld op één lijn. Bouwbesluitnormen voor constructieve veiligheid voor nieuwbouw Het

Nadere informatie

Conditiemeting in 2010! Symposium over NEN 2767 deel 1 en 2 in de dagelijkse praktijk

Conditiemeting in 2010! Symposium over NEN 2767 deel 1 en 2 in de dagelijkse praktijk Conditiemeting in 2010! Symposium over NEN 2767 deel 1 en 2 in de dagelijkse praktijk Donderdag 23 september 2010 Aalmarktzaal - Stadsgehoorzaal Leiden Conditiemeting in 2010! In 2005 organiseerden NEN

Nadere informatie

Voorbeeld. Jeugdzorg. Preview. Addendum bij het HKZ-certificatieschema >

Voorbeeld. Jeugdzorg. Preview. Addendum bij het HKZ-certificatieschema > Voorbeeld Addendum bij het HKZ-certificatieschema > Jeugdzorg In relatie tot het Kwaliteitskader voorkomen seksueel misbruik in de jeugdzorg Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd.

Nadere informatie

Cliënt-/patiëntveiligheid

Cliënt-/patiëntveiligheid Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. norm NEN-ISO Preview

Voorbeeld. norm NEN-ISO Preview Nederlandse norm NEN-ISO 3070-2 Beproeving van kotter- en freesmachines met een horizontale spil Beproeving van de nauwkeurigheid - Deel 2: Tafeluitvoering (ISO 3070-2:1997) Test conditions for boring

Nadere informatie

Toelichting op. NTA 8007 Brandgedrag van versieringsmaterialen. december 2007

Toelichting op. NTA 8007 Brandgedrag van versieringsmaterialen. december 2007 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

t Wérkt als je goed zit!

t Wérkt als je goed zit! t Wérkt als je goed zit! Symposium over de herziene Nederlandse Praktijk Richtlijn - NPR 1813 Dinsdag 13 oktober 2009 9.30 uur - 14.30 uur Symposium over NPR 1813 t Wérkt als je goed zit! Dinsdag 13 oktober

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview. NEN 3374 1e druk, december 1971. Watervoerende armaturen. Brandweermaterieel

Voorbeeld. Preview. NEN 3374 1e druk, december 1971. Watervoerende armaturen. Brandweermaterieel UDC 64.843 Brandweermaterieel Watervoerende armaturen Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst

Nadere informatie

Voorbeeld NËN : ISÖ3903. Preview. Nederlandse. Scheepsbouw en maritieme constructies. Gewone rechthoekige scheepsramen (ISO 3903:1993)

Voorbeeld NËN : ISÖ3903. Preview. Nederlandse. Scheepsbouw en maritieme constructies. Gewone rechthoekige scheepsramen (ISO 3903:1993) Nederlandse NËN : ISÖ3903 Scheepsbouw en maritieme constructies. Gewone rechthoekige scheepsramen (ISO 3903:1993) Shipbuilding and marine structures. Ships' ordinary rectangular windows 2e druk, april

Nadere informatie

Voorbeeld. Verpleging, Verzorging en Thuiszorg Onderdeel Kraamzorg. Preview. Certificatieschema > Versie 2012

Voorbeeld. Verpleging, Verzorging en Thuiszorg Onderdeel Kraamzorg. Preview. Certificatieschema > Versie 2012 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Verpleging, Verzorging en Thuiszorg. Preview. Norm > Onderdeel Kraamzorg. Versie 2015

Voorbeeld. Verpleging, Verzorging en Thuiszorg. Preview. Norm > Onderdeel Kraamzorg. Versie 2015 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Jeugdzorg. Preview. Certificatieschema > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN

Voorbeeld. Jeugdzorg. Preview. Certificatieschema > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Onderdeel Bemiddeling. Preview. Norm > Verpleging, Verzorging en Thuiszorg

Voorbeeld. Onderdeel Bemiddeling. Preview. Norm > Verpleging, Verzorging en Thuiszorg Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Gehandicaptenzorg. Preview. Norm > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN

Voorbeeld. Gehandicaptenzorg. Preview. Norm > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Machinerichtlijn praktisch toepassen

Machinerichtlijn praktisch toepassen PRAKTIJKGIDS Machinerichtlijn praktisch toepassen Paul Hoogerkamp Normalisatie: de wereld op één lijn. Machinerichtlijn praktisch toepassen Machinerichtlijn praktisch toepassen Paul Hoogerkamp Nederlands

Nadere informatie

Voorbeeld. Zorgboerderijen. Preview. Opstapcertificatieschema > fase 1. Versie 2008

Voorbeeld. Zorgboerderijen. Preview. Opstapcertificatieschema > fase 1. Versie 2008 This document may only be used on a stand-alone PC. Use in a network is only permitted when a supplementary license agreement for us in a network with NEN has been concluded. Opstapcertificatieschema fase

Nadere informatie

Samen met NEN-ISO 68-1:1999 vervangt deze norm NEN 81:1982. Nederlandse norm NEN-ISO 724

Samen met NEN-ISO 68-1:1999 vervangt deze norm NEN 81:1982. Nederlandse norm NEN-ISO 724 Samen met NEN-ISO 68-:999 vervangt deze norm NEN 8:982 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst

Nadere informatie

Introductie. en implementeren in projecten. Waarom het onderwerp Europese richtlijnen:

Introductie. en implementeren in projecten. Waarom het onderwerp Europese richtlijnen: Europese Richtlijnen: toepassen en implementeren in projecten Geleen, 31-05-2012 Waarom het onderwerp Europese richtlijnen: Toepassing in projecten niet altijd vanzelfsprekend; Regelgeving is niet altijd

Nadere informatie

Nederlands Normalisatie-instituut Polakweg 5, Postbus 5810, 2280 HV Rijswijk (ZH), telefoon (070) *, telex 32123, postrekening 25301

Nederlands Normalisatie-instituut Polakweg 5, Postbus 5810, 2280 HV Rijswijk (ZH), telefoon (070) *, telex 32123, postrekening 25301 UDC 677.O76.73:001.1+ Visnetten - Bevestigen en verbinden van netwerk Benamingen en afbeeldinoen Fishinij ne Is - Mounting.n'j jcininy of netting - Terms and illustrations ra-ia) 3660 1e druk, juni 1978

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview. Uitwendige bekleding met PE van ondergronds te leggen stalen buizen en hulpstukken. NEN e druk, september 1986

Voorbeeld. Preview. Uitwendige bekleding met PE van ondergronds te leggen stalen buizen en hulpstukken. NEN e druk, september 1986 NEN 6902 NEDERLANDSE NORM UDC 621.643.2-034.14-761-036.742.2.026.3 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst

Nadere informatie

Voorschriften Beton VB19 4. Deel D Ongewapend beton Aanvullende bepalingen. concrete 1974 Part D - Non-reinforced concrete. Additional requirements

Voorschriften Beton VB19 4. Deel D Ongewapend beton Aanvullende bepalingen. concrete 1974 Part D - Non-reinforced concrete. Additional requirements U De 63.54: 624.04 Voorschriften Beton VB1 4 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor

Nadere informatie

Eerstelijns gezondheidszorg van het ministerie van Defensie

Eerstelijns gezondheidszorg van het ministerie van Defensie Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Safety Event Didi Rinkel en Martin Krüger. Aansprakelijkheidskwesties rondom machines.

Safety Event Didi Rinkel en Martin Krüger. Aansprakelijkheidskwesties rondom machines. Safety Event 2016 www.vandiepen.com Didi Rinkel en Martin Krüger Aansprakelijkheidskwesties rondom machines Agenda Europese Richtlijnen Machinerichtlijn (2006/42/EG) Normen en aansprakelijkheid Contractuele

Nadere informatie

meest gestelde vragen over De Machinerichtlijn De Gier Stam &

meest gestelde vragen over De Machinerichtlijn De Gier Stam & meest gestelde vragen over De Machinerichtlijn De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over De Machinerichtlijn De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview. Technische tekeningen NEN-IS Vereenvoudigde tekenwijze van centergaten NEDERLANDSE NORM

Voorbeeld. Preview. Technische tekeningen NEN-IS Vereenvoudigde tekenwijze van centergaten NEDERLANDSE NORM UDC 62.229.324:744.4 Technische tekeningen Vereenvoudigde tekenwijze van centergaten Technical drawings - Simplified representation of centre holes NEDERLANDSE NORM NEN-S0 6411 ledruk, mei 1992 Onderwerp

Nadere informatie

NEN 1010 en NPR 5310 www.nen.nl

NEN 1010 en NPR 5310 www.nen.nl Veilige laagspanningsinstallaties met NEN 1010 en NPR 5310 www.nen.nl NEN 1010: Zekerheid en veiligheid voor laagspanningsinstallaties De elektrotechnische installatiebranche kan er niet omheen. Voor het

Nadere informatie

Machineveiligheid toepassen om de Arbeidsveiligheid en Arbeidsgezondheid continu te stimuleren.

Machineveiligheid toepassen om de Arbeidsveiligheid en Arbeidsgezondheid continu te stimuleren. Machineveiligheid toepassen om de Arbeidsveiligheid en Arbeidsgezondheid continu te stimuleren. Naam: Achtergrond: Leo Vroegop Safety Consultant [email protected] T: 0650552064 Mechanische Techniek

Nadere informatie

systemen van en natte kunstwerken Safety Event 2014 Leon Uijttewaal

systemen van en natte kunstwerken Safety Event 2014 Leon Uijttewaal Machineveiligheid bij systemen van beweegbare bruggen en natte kunstwerken Safety Event 2014 Chris Tettero Leon Uijttewaal Wie zijn wij? Chris Tettero en Leon Uijttewaal Namens Expertteam Machineveiligheid

Nadere informatie

Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN

Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview NEN2017. Hijskranen. Algemene bepalingen. Cranes General directives

Voorbeeld. Preview NEN2017. Hijskranen. Algemene bepalingen. Cranes General directives UDC 621.87 Hijskranen Algemene bepalingen Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik

Nadere informatie

Cursusprogramma. the spirit of safety. Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. Pilz opleidingscentrum Nederland

Cursusprogramma. the spirit of safety. Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. Pilz opleidingscentrum Nederland Cursusprogramma Pilz opleidingscentrum Nederland Voor uw kennis op gebied van veiligheidsoplossingen. the spirit of safety De filosofie van het Pilz cursusprogramma 3 Opleidingen - Opleiding Expert Machineveiligheid

Nadere informatie

Nederlandse norm NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geïnstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Nederlandse norm NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geïnstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geïnstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen toegestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT

NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT NED. MIJ. VOOR NIJVERHEID EN HANDEL NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT KON. INSTITUUT VAN INGENIEURS. Doel en toepassing Deze norm geeft afmetingen van en eisen te stellen aan spanschroeven. Spanschroeven

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview. Maattoleranties voor de bouw. Begripsomschrijvingen en algemene regels

Voorbeeld. Preview. Maattoleranties voor de bouw. Begripsomschrijvingen en algemene regels UDC 69.001.2/.3:001.4 Maattoleranties voor de bouw Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst

Nadere informatie

Voorjaar 2018 TRAININGEN INDUSTRIE & VEILIGHEID LEER EN GROEI MET NEN

Voorjaar 2018 TRAININGEN INDUSTRIE & VEILIGHEID LEER EN GROEI MET NEN Voorjaar 2018 TRAININGEN INDUSTRIE & VEILIGHEID LEER EN GROEI MET NEN 1 Trainingen Industrie & Veiligheid voorjaar 2018 DE TRAININGEN GEVEN HANDVATTEN OM DE COMPLEXE REGELS, VOORSCHRIFTEN EN NORMEN TOE

Nadere informatie

Vervangt NPR 3637:1994. Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 3637

Vervangt NPR 3637:1994. Nederlandse praktijkrichtlijn NPR 3637 Vervangt NPR 3637:1994 Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview NEN 2731. Basis-tolerantieprincipes Omhullende- en onafhankelijkheidsprincipe NEDERLANDSE NORM. Technische tekeningen.

Voorbeeld. Preview NEN 2731. Basis-tolerantieprincipes Omhullende- en onafhankelijkheidsprincipe NEDERLANDSE NORM. Technische tekeningen. UDC 744.4:621.753.1 Technische tekeningen Basis-tolerantieprincipes Omhullende- en onafhankelijkheidsprincipe Technical drawings - Fundamental tolerancing principles Envelope requirement and principle

Nadere informatie

Voorbeeld. Preview. Braille. 8-puntsbrailleschrift voor teksttoepassing. Nederlandse NEN Onderwerp en toepassingsgebied.

Voorbeeld. Preview. Braille. 8-puntsbrailleschrift voor teksttoepassing. Nederlandse NEN Onderwerp en toepassingsgebied. Nederlandse NEN 2426 Braille. 8-puntsbrailleschrift voor teksttoepassing Braille. 8-dot braille for text representation 1e druk, november 1994 UDC 003.248:681.3 Dit document mag slechts op een stand-alone

Nadere informatie

Staalkabels Parallelconstructies voor algemeen gebruik

Staalkabels Parallelconstructies voor algemeen gebruik UDC 679.73:621.86Л87 Staalkabels Parallelconstructies voor algemeen gebruik NEDERLANDSE NORM NEN 3231 Steel wire ropes- Equal lay for general purpose 4e druk, augustus 1989 1 Onderwerp en toepassingsgebied

Nadere informatie

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen.

Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT

NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT NED. MIJ. VOOR NIJVERHEID EN HANDEL NEDERLANDS NORMALISATIE-INSTITUUT KON. INSTITUUT VAN INGENIEURS Doel en toepassingsgebied Deze norm geeft de symbolen op tekstloze Instructieplaten en op bedieningsknoppen

Nadere informatie

3.1 Het schrift dat in samenhang met de symbolen wordt gebruikt, moet voldoen aan de eisen in ISO

3.1 Het schrift dat in samenhang met de symbolen wordt gebruikt, moet voldoen aan de eisen in ISO UDC 744.43:003.62 Technische tekeningen Symbolen voor vorm- en plaatstoleranties Verhoudingen en afmetingen Technical drawings - Symbols for geometrical tolerancing - Proportions and dimensions NEDERLANDSE

Nadere informatie

Voorbeeld. Openbare Apotheken. Preview. Certificatieschema > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN

Voorbeeld. Openbare Apotheken. Preview. Certificatieschema > Versie Dit document is een voorbeeld van NEN / This document is a preview by NEN Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie