Kerntaak 2 Haarwerken & haarbehandeling

Transcriptie

1 Kerntaak 2 Haarwerken & haarbehandeling Inleiding De allround grimeur heeft te maken met het gehele voorkomen van een artiest wanneer hij een personage neerzet: het gehele uiterlijk is van belang en haardracht is daar een belangrijk onderdeel van. Het moet historisch kloppen of anderzijds aan het ontwerp voldoen, de juiste kleur en stijl hebben en draagbaar zijn voor de artiest. Inhoud kerntaak 2 Haar prepareren voor haarwerken 15 Vaststellen en overzetten hoofdmaat 21 Montuur maken 26 Inplanteertechnieken 38 Onderhoud/reparatie haarwerken 41 Pruik opzetten/afhalen 43 Het stylen van haar 46 Los uit de hand plakken 48 Kaalkop plakken en verwijderen 50 Eigen haar 52 Of het nu het eigen haar van de artiest betreft of een pruik, haarstuk, kaalkop, snor of baard; het publiek moet er meteen in geloven en niet worden afgeleid door foutief gebruik ervan (tenzij dit uitdrukkelijk in het ontwerp is aangegeven). Er bestaan erg veel haarsoorten (echt haar en synthetische soorten) en monturen, gevarieerde technieken om het losse Kerntaak Inhoud Allround 1 Grime- of Grimeur make-up ontwerp 14

2 haar te behandelen en diverse methoden om het montuur passend te maken (maatwerk). Het is dan ook voor de allround grimeur een onderdeel dat goed moet worden bestudeerd en geleerd. Het betreft handwerk (de machinaal vervaardigde haarwerken, de zgn. wiggies, zijn zelden goed passend, duurzaam of behandelbaar). De handleiding voor kerntaak 2 is opgesplitst in een gedeelte eigen haar, waar het gaat over kaptechnieken en een gedeelte pruiken en ander haarwerk, waar het gaat over het vervaardigen en stylen van alle soorten van pruiken en ander haarwerk. Haar prepareren voor haarwerken Er zijn veel haarsoorten en methoden om het beoogde ontwerp te bereiken; hierbij een korte samenvatting: Wolcrèpe Wolcrèpe diende vroeger om haarsimulaties voor figuranten in grote producties neer te zetten. Het is goedkoop maar heeft niet de eigenschappen van haar: het heeft geen lengte, geen glans, geen gewicht. Het is niet te gebruiken om te inplanteren, maar slechts om direct op de huid of op een masker te worden aangebracht als (bakke)baard. Voor gebruik moet het worden geperst (met strijkijzer en vochtige lap) tot er slechts een kleine slag in zit en vanuit de uiteinden uit elkaar getrokken wordt om te melereren. De kop(plakkant) wordt bot afgeknipt en in kleine plukjes op de huid aangebracht om de bakkebaard op te bouwen (zie tekening). Als de mastix geheel droog is, kan de (bakke)baard in vorm worden geknipt. Wolcrèpe kan nooit worden gestyled met een hittebron. Haarcrèpe Haarcrèpe is het betere alternatief voor goedkope (bakke)baarden. Het wordt op dezelfde manier geperst als wolcrèpe of voorzichtig door een hete tang gehaald. Haarcrèpe kan worden gebruikt om te inplanteren of om direct uit de hand op de huid of op een mal te plakken. Om haarcrèpe in model te houden is het nodig het eindproduct op de mal te fixeren met plastic spray. Wassen of opnieuw stylen is niet mogelijk. Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 15

3 Yakhaar Yakhaar is dierlijk haar. Het kan gemengd worden met mensenhaar om meer stevigheid te verkrijgen bij het maken van baarden of pruiken. Mensenhaar Echt mensenhaar is er in vele soorten. Het is belangrijk het haar in de goede richting te bundelen (kop en staart), omdat het anders een grote klittenbos wordt bij het wassen. Mensenhaar (europees en aziatisch) wordt, net als dierenhaar, voor gebruik schoongemaakt en eventueel gebleekt, geverfd en gebundeld om per gewicht te worden verkocht. Angora Geitenhaar Angorahaar is erg zacht. Het wordt soms gebruikt om te mengen met andere haarsoorten om een zacht effect te krijgen. Paardenhaar Paardenhaar is bijzonder stijf en stevig. Als het eenmaal gestyled is, blijft het goed in model. De engelse rechterpruiken zijn over het algemeen van deze haarsoort vervaardigd. Synthetisch haar Synthetisch haar is kunstmatig gemaakt haar van een plastic vezel. Vroeger zag dat er onnatuurlijk glanzend uit, maar de kwaliteit wordt steeds beter. Hoewel het moeilijk te stylen is, is het een goedkoop alternatief voor echt mensenhaar. Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 16

4 L o s h a a r k l e u r e n Los (mensen)haar kan in bijna alle kleuren kant en klaar worden gekocht. Het is mogelijk het haar te verven volgens de verftechnieken voor eigen haar (zie haar kleuren). Mocht het toch nodig zijn een afwijkende kleur te maken, dan kan los haar heel goed geverfd worden met textielverf. Om de juiste kleur te krijgen is het handig eerst wat kleine strengetjes te kleuren. Een pannetje op een elektrisch kookplaatje is daarvoor voldoende. Voor grotere hoeveelheden is een grotere pan nodig. Maak de hoeveelheden niet te groot; verf liever tweemaal. Bindt het losse haar voor het verven goed bijeen aan de kop in niet te dikke strengen; een ons per streng is voldoende. Volg de gebruiksaanwijzing op de verfverpakking. gebruik moet de hekel meteen worden afgedekt of worden opgeborgen. Je houdt het te hekelen haar aan de bovenkant(kop) heel goed vast en je begint rustig het haar een paar maal door de hekel te trekken. Wanneer je het haar denkt om te moeten draaien om de kop ook te hekelen pas dan heel goed op dat je het daarna direct weer omdraait. M ê l e r e n Om een natuurlijk ogende pruik te maken is het raadzaam twee of meer natuurlijke haartinten te mengen. Dat kan vóór het inplanteren in de hekel, tijdens het inplanteren in de treklap of tijdens het inplanteren. De hekel is een apparaat om het haar te ontwarren. Het is belangrijk dat hiermee voorzichtig wordt omgegaan. De punten van de hekel zijn scherp. De hekel wordt met twee schroefklemmen goed vastgeschroefd op een tafel of werkblad. Na het Je moet altijd weten wat kop van het haar is, verdraai je het bij het inplanteren dan krijg je naderhand grote problemen; het haar vervilt zodra het een beetje nat wordt. Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 17

5 Hekelen van haar doe je altijd voor je er mee gaat werken dus na het hekelen gaat het haar meteen in de treklap. Als je het haar bij het hekelen mengt, neem de twee tinten dan in één hand (bij de kop) en trek ze door de hekel, terwijl je het meleert tijdens het doortrekken. Blijf dit herhalen totdat de tinten voldoende gemengd zijn. Het is altijd mogelijk wat meer van een tint toe te voegen. Als je het haar pas mengt bij het inplanteren, leg dan twee tinten haar in de treklap en pak om en om een andere tint om te knopen. T r e n z e n Trenzen is een manier om haren horizontaal op een rijtje te bevestigen aan draden. Trenzen kunnen gebruikt worden voor haarstukken en pruiken. Voor het maken van trenzen zijn trensstokken nodig. Maak de trensstokken vast aan de tafelrand met klemmen: de stok met de gaatjes rechts (zie afbeelding) op ongeveer 1 meter van elkaar. Maak drie rijen stevig garen vast tussen de stokken (zie afbeelding) aan de klosjes van de linkerstok. Leg het te trenzen haar in een treklap (zie haar prepareren). Pak wat haar uit de treklap met je linkerhand en hou de kopkant van het haar boven. Weef met je rechterhand het haar door het garen (zie afbeelding). Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 18

6 Als de gewenste breedte bereikt is, knip dan het garen van de stokken (op afstand van het haar) en naai beide trenseinden zorgvuldig vast (het garen en het haar). Smeer de knoopjes van de trens eventueel met was in en smelt het een beetje d.m.v. een hete tang. Dit geeft meer stevigheid aan de trens bij later gebruik in haarstukken. Houd nu beide einden van het haar vast en duw ze naar links, dicht tegen elkaar aan, zodat een soort knoopje ontstaat. De kopkant van de streng haar moet net iets onder de onderste garenlijn uitkomen; de staartkant van het haar is lang. Hoe dikker het bosje haar dat je per keer neemt is, hoe zwaarder de trens wordt. Ga nu door met weven en aanduwen totdat de gewenste breedte van de trens bereikt is. Om een bredere trens te verkrijgen neem je langer garen op de klosjes. Hou het garen op spanning door de linker trensstok voorzichtig naar buiten te draaien. Draai het getrensde haar steeds verder om de linker trensstok. Nu is de trens gereed om in haarstukken of pruiken gebruikt te worden (zie haarstukken maken). Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 19

7 H e t k o r d e l e n Met het kordelen van trenzen kunnen staartstukken gemaakt worden. De kordelmachine bestaat uit drie delen: de buitentrommel, een binnentrommel en een schroefklem om het geheel aan tafel vast te zetten. Voor kordelen is kordelband nodig van 0,5 cm breedte en ongeveer driemaal de lengte van de trens. Steek het band van links binnen naar buiten door de buitentrommel. Trek het band dat je nodig hebt er uit. Steek nu het band door het gat van de binnentrommel aan de voorkant naar buiten (zie afbeelding). Naai het einde van de trens aan het einde van het kordelband vast. Draai de kordelmachine naar rechts en hou het kordelband op spanning. Draai de trens er rond omheen (zie afbeelding). Je kunt zelf de dikte van het staartstuk bepalen door de trens meer of minder te spannen terwijl je kordelt. Zet af en toe de trens aan het kordelband vast met een steekje. Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 20

8 Vaststellen en overzetten hoofdmaat H a a r l i j n o v e r z e t t e n o p p r u i k e n k o p 1 Kam het haar van het model zo strak mogelijk naar achteren en bevestig plasticfolie stevig rondom en over het hoofd van het model (als een kapje) 2 Verstevig het plastic folie met transparante cellotape. Begin over het hoofd, van oor tot oor; niet te strak. Daarna van het voorhoofd naar de nek. Daarna de gehele omvang, totdat het kapje de gehele schedel van het model bedekt en stevig aanvoelt. 3 Teken nu de haarlijn van het model op het kapje vanaf de voorkant, lang het oor, naar de nek. Waar het haar dun is, teken een stippellijn. Bescherm de getekende lijn met een laagje cellotape. 4 Neem het kapje van het model af. 5 Knip het patroon uit; zodat de tekenlijn nog zichtbaar is en plaats het op een houten pruikenkop van de juiste maat. (neem eerst de hoofdmaat: zie schema hoofdmaat nemen) 6 Als de bolling van de houten kop te klein is, moet hij worden opgebouwd d.m.v. tissues. Maak een inkeping in het kapje waar de ruimte zit en vul het op met tissues. Herstel de inkeping met cellotape. Maak nooit meerdere inkepingen tegelijkertijd en nooit te dicht bij de getekende haarlijn. Allround Grimeur 2 Haarwerken & haarbehandeling 21