Stirlingmotor project

Transcriptie

1 project Eindrapport 1 Beroepsproduct: Eindrapport 1 Groep: WH11B2 Periode: H1.1 Ingeleverd op: Vrijdag 7 oktober 2011 om 12:00 uur Projectleden: Ingeleverd door: Tutor: Luuk de Jong( ), Sergio Kepel( ), Pieter de Lange( ), Jeroen Koeleman( ), Maurits de Koning( ), Edwin v.d Mijl( ), Maik Klijberg( ), Samuel Liem ( ), Stefan Immerzeel ( ), Thomas Lenssen ( ) Sergio Kepel Dhr. H de Jongh Swemer

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Geschiedenis van de stirlingmotor 4 2. Functie en eigenschappen van de onderdelen 5 3. Algemene werking 8 4. Rendementsberekening Sterkteberekening De bewerkingsbladen De tekeningen 45 2

3 Inleiding In dit rapport waar aandacht wordt besteed aan het prototype van de stirlingmotor. Wordt uitgelegd hoe de is ontstaan en de werking ervan. Ook worden apart alle functies van de verschillende onderdelen beschreven. En er wordt weergeven hoe elk onderdeel wordt gemaakt en daarnaast de bijbehorende tekeningen. Dit eindrapport is tot stand gekomen in opdracht van Ir. A. van der Vlugt, docent aan de Haagse Hogeschool te Delft. De groep WH11B2 heeft als projectmanager bij een productiebedrijf dit rapport geschreven. 3

4 1. Geschiedenis van de De stirlingmotor is een door de Schotse predikant Robert Stirling ( ) in 1816 ontworpen en gebouwde zuigermotor met uitwendige verbranding (of andere warmtetoevoer). De werking van de stirlingmotor berust op het principe dat gas in een door een zuiger afgesloten cilinder wordt verwarmd, deze zuiger door uitzetting zal verplaatsen. Door het gas vervolgens bij een lagere temperatuur weer te comprimeren en daarna de expansie door verhitting te herhalen kan men een machine krijgen die arbeidsoverschot levert. Het principe wordt in tegengestelde zin ook toegepast in de koudgaskoelmachine. In het midden van de 19de eeuw werd door de Zweed Ericsson een volgens dit principe werkende motor praktisch toegepast, maar deze kon op den duur niet concurreren tegen stoommachines. In 1938 begon Philips de stirlingmotor verder te ontwikkelen en na de Tweede Wereldoorlog ontstond een type waarbij het gas in een gesloten circuit met behulp van een verdringer heen en weer wordt geschoven van een ruimte met een constante hoge temperatuur naar een ruimte met een constant lage temperatuur en omgekeerd. Wordt de verdringer naar de warme ruimte bewogen, dan stroomt het gas uit de warme ruimte naar de koude ruimte. Beweegt de verdringer in omgekeerde richting, dan stroomt het gas langs dezelfde weg terug naar de warme ruimte. Bij de eerstgenoemde verplaatsing moet het gas een grote hoeveelheid warmte afgeven, die het bij de tweede beweging weer moet opnemen. Om hierbij niet onnodig warmte te verspillen is in het kanaal tussen beide ruimten een regenerator geplaatst, bestaande uit een fijne poreuze metaalmassa. Hierdoor is het mogelijk een aanzienlijke rendementsverbetering te verkrijgen. De bewegingen van het verdringersysteem voor periodieke verhitting en afkoeling van het gas worden met behulp van een speciaal drijfwerk gecombineerd met die van een zuigersysteem, dat het gas comprimeert als het zich in de koude ruimte bevindt en laat expanderen als het zich in de warme ruimte bevindt. Hieraan wordt het arbeidsoverschot ontleend. Het rendement en het vermogen zijn nog verder verbeterd o.a. door waterstof of helium te gebruiken in plaats van lucht en door het systeem te laten werken bij verhoogde druk. Tot de voordelen van de stirlingmotor behoren de geruisarme gang, het vrijwel ontbreken van schadelijke uitlaatgassen (door een continu verbrandingsproces met vrije keuze van brandstoffen of een andere warmtebron) en geen vervuiling in de cilinder door de toepassing van zuiver gas en doordat in de cilinder geen verbranding optreedt. In 1972 sloten Philips en Ford een licentieovereenkomst met als doel de stirlingmotor verder te ontwikkelen voor toepassingen in o.a. personenauto's. 4

5 2. Functie en eigenschappen van de onderdelen 1. Mainframe 2. Mountingframe 3. 2x ISO-7046 M3x12 4. Gear frame 5. 7x ISO-1207 M3x10 6. Driveshaft 7. Crankshaft 8. 2x ISO-4026 M3x3 9. Main-piston 10. Pistonshaft 11. Connecting rod mm bearing 13. 2x 2mm-washer 14. Crankplate 15. ISO-1207 M3x8 16. Onbekend 17. Fork-mountingshaft 18. Forkshaft 19. ISO-4032 M6 20. Plungershaft 21. Plungercoupling 22. Plungerpen 23. Onbekend 24. Fork 25. ISO-7092 M3 26. Flywheel 27. Plunger-piston 28. Cooling cylinder 29. Isolation-cylinder 30. 4x ISO-1207 M3x x ISO-4032 M3 32. Cylinder-head 5

6 1. Mainframe een houten plank waarop de framplaat bevestigd kan worden doormiddel van er een sleuf in te maken en de plaat erin te schuiven of met een hoeksteuntje vast maken. 2. Mountingframe is een messing plaat van 100 mm hoog, 60mm breed en 4 mm dik. Dit is het steunpunt van de motor waar alle kracht op rust. 3. 2x ISO-7046 M3x12 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 4. Gear frame dient voor het vasthouden van onderdelen van de stirling motor gemaakt van messing 5. 7x ISO-1207 M3x10 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal Driveshaft Deze stang zorg voor de connectie tussen het vliegwiel en de crankshaft(krukwang)hij is gemaakt van zilverstaal 6. Crankshaft draai beweging omzetten in een heen en weer gaande beweging gemaakt van messing 7. 2x ISO-4026 M3x3 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 8. Main-piston lucht druk omzetten in mechanische beweging gemaakt van staal 9. Pistonshaft verbind de connecting rod met de main piston gemaakt van zilverstaal 10. Connecting rod staat in verbinding met de crankshaft(krukwang) en de main-piston om de beweging van de main piston door te geven mm bearing zorgt voor de connectie tussen de crankplate en de connecting rod gemaakt van messing 12. 2x 2mm-washer zorgt voor voldoende speling zodat het system soepel en gelijkmatig kan bewegen gemaakt van messing 13. Crankplate verbindings stuk in het mechanise systeem 14. ISO-1207 M3x8 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 15. Onbekend 16. Fork-mountingshaft verbindings stuk in het mechanise systeem 17. Forkshaft verbindings stuk in het mechanise systeem 18. ISO-4032 M6 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 19. Plungershaft plunjerstang is meestal van ziverstaal gemaakt en zijn doel is om het systeem te laten werken 20. Plungercoupling dit is de koppeling tussen de fork en de plungershaft hij zorgt ervoor dat de beweging onder een hoek kan worden doorgegeven met andere woorden flexiebelheid van het systeem 21. Plungerpen 22. Onbekend 23. Fork deze zorgt voor de speling en doorgave van de mechanische beweging 24. ISO-7092 M3 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 25. Flywheel is uiteindelijk wat ronddraait en waar je een dynamo tegenaan kan zetten om energie op te wekken. Het wiel is gemaakt van messing en kan best zoveel mogelijk massa aan de buitenkant van het wiel hebben en zo min mogelijk rondom de as alleen moet hij wel stevig genoeg zijn om niet te breken. 26. Plunger-piston dit onderdeel word heen en weer bewogen door het vliegwiel en door de druk 27. Cooling cylinder dit zorgt ervoor dat het systeem niet te heet wordt en te veel uitzet want dan zou het hele mechanisme vastlopen 28. Isolation-cylinder 6

7 29. 4x ISO-1207 M3x1 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 30. 4x ISO-4032 M3 een bepaald onderdeel om onderdelen met elkaar te verbinden meestal van staal 31. Cylinder-head is een messing cilinder die verhit wordt waardoor hij krimpt en weer uitzet zodat er druk ontstaat dit de zuigerstang in beweging zet. 7

8 3. Algemene werking De werkt met het principe van luchtexpansie. De lucht binnen het systeem wordt verwarmd en verkoeld, waardoor het uitzet en weer krimpt. Bij het uitzetten van de lucht wordt de arbeidszuiger weg geduwd, waarna deze weer word terug gezogen als de lucht krimpt. Door het systematisch verwarmen en koelen van de lucht zal de arbeidszuiger op de juiste momenten in- en uitbewegen om een vliegwiel aan te drijven. Het verwarmen en koelen van de lucht wordt gedaan door de lucht te verplaatsen van een warmtebron naar een koeltebron en weer terug. Met behulp van de verdringverzuiger worden de ruimtes in het koelblok en de warmte kamer afwisselend ingenomen, waardoor de aanwezige lucht langs de verdringverzuiger naar de andere kamer wordt verdreven. Afhankelijk van de kamer zal de lucht dan worden verwarmd of verkoeld. De verdringverzuiger wordt gedreven door een tweede vliegwiel, dat is verbonden met het eerste vliegwiel. Door de drijfkracht van de arbeidszuiger, wordt dus de verdrijver bewogen, waardoor een samenwerking ontstaat. Er zijn meerdere type van de, maar ze werken allemaal volgens het zelfde principe van luchtexpansie. Het type zoals hiernaast laat duidelijk het verschil zien tussen de drijver en verdrijver, zowel als de warmtekamer en het koelblok. 8

9 Stap voor stap De verdringverzuiger neemt alle ruimte in het koelblok in waardoor alle lucht zich in de warmte kamer bevindt, waar het wordt opgewarmd. De lucht zal hierdoor expanderen en langs de verdringverzuiger naar de arbeidszuiger ontsnappen. De arbeidszuiger wordt door de verwarmde lucht weggeduwd en duwt zo de vliegwielen in bewegen. De verdringverzuiger wordt nu naar de warmte kamer verplaatst. De verdringerzuiger neemt alle ruimte in de warmtekamer in waardoor alle lucht zich in het koelblok bevind, waar het afkoelt. De lucht zal hierdoor krimpen en zich terug trekken van de arbeidszuiger. De arbeidszuiger wordt door de verkoelde lucht terug getrokken en trekt zo de vliegwielen in beweging. De verdringerzuiger wordt nu naar het koelblok verplaatst. 9

10 De vliegwielen De stand van de vliegwielen is zeer belangrijk voor de functie van de arbeidszuiger en verdringerzuiger. Aangezien de twee gekoppeld zijn, en elk een proces in gang brengen dat de ander nodig heeft, is timing erg belangrijk. Voor een optimaal effect staan daarom de vliegwielen onder een hoek van 90 ten opzichte van elkaar, waarbij het vliegwiel van de verdringerzuiger op kop loopt. Hierdoor zal het koel en verhit proces, net voorlopen op de arbeidszuiger, waardoor de volgende lading warme of koude lucht klaar is bij de uiterste posities van de arbeidszuiger. Hierdoor ontstaan ook de optimale momenten van zowel de arbeidszuiger, als de temperatuur van de lucht, op het juiste moment De vliegwielen zijn ook belangrijk vanwege hun massa. Door de vliegwielen in beweging te brengen komt hun massa in beweging. De arbeidszuiger kan de vliegwielen echter niet helemaal aandrijven. Als de aandrijfzuiger zijn uiterste positie heeft ingenomen bereikt de drijfstang een dood punt. Op dit punt staan het koppelpunt van de drijfstang op het vliegwiel en de midden as van het vliegwiel in één lijn met de arbeidszuiger. Hierdoor heeft trekken nog duwen effect. Op deze punten is de massa van het vliegwiel dus nodig om het wiel in beweging te houden, en zo de drijfstang over zijn dode punt te krijgen. 10

11 pv-diagram Het pv-diagram laat het proces van de stirlingmotor schematisch zien. In het diagram is de druk [P] binnen in de motor afgezet tegen het volume [V] van de lucht. Het omsloten gebied in dit diagram is de verrichte arbeid [W]. In onderstaand diagram staan met cijfers de verschillende trajecten aangegeven. Voor elk traject wordt beschreven wat er gebeurt. Doordat dit proces zich in een gesloten circuit afspeelt en het eeuwig herhaalt kan worden, wordt er gesproken over een kringloopproces. 1 2 Druk maximaal, volume minimaal. Doordat het gas verwarmt wordt expandeert het en wordt het volume dus groter. Hierdoor drukt het gas de arbeidszuiger weg (naar achter). Er ontstaat meer ruimte voor het gas, de druk neemt af maar het volume van het gas stijgt verder. 2 3 Druk afnemend, volume stijgend. De verdringerzuiger is op zijn maximale stand (achter), op dit punt kan het gas naar de werkcilinder waardoor de druk verder afneemt, maar het volume nog steeds groter wordt. 3 4 Druk minimaal, volume maximaal. De lucht passeert de koelribben en geeft hier zijn warmte aan af. De lucht koelt af en neemt af in volume. De massatraagheid van het vliegwiel zorgt ervoor dat de werkzuiger weer terug gaat naar zijn beginpositie. Tijdens het terug bewegen van de verdringerzuiger neemt de druk toe. 4 1 Druk toenemend, volume afnemend. Door de massatraagheid van het vliegwiel wordt de werkzuiger weer teruggebracht en neemt de druk van het gas nog verder toe. Dit wordt ook wel de compressieslag genoemd. De druk noemt sterk toe en het volume gaat naar een minimum. 11

12 De zuigerstanden en het pv-diagram. Hieronder zijn de verschillende zuigerstanden te zien. Deze standen corresponderen met de stappen 1 tot en met 4 in het pv-diagram Gebruikte bronnen: t.htm ngs_frameset.htm 12

13 4. Rendementsberekening Het thermisch rendement van de stirlingmotor wordt bepaald door de temperaturen van de twee isothermen waartussen het proces afspeelt: en We zien dus dat het thermisch rendement maximaal is wanneer de warmte bij een zo hoog mogelijke temperatuur wordt gevoerd. Meestal als een materiaal begint te gloeien ligt de temperatuur rond 300. Vandaar dat 300 is, deze wordt gemeten aan de binnenzijde van de verdrijvercilinder, omdat daar de vlam op gericht staat dus de hoogste temperatuur zich daar bevindt. En vanwege de kamertemperatuur kom ik uit op = 125, deze wordt gemeten aan de binnenzijde van het koelelement. = = % 13

14 5. Sterkteberekening Om de sterkte van de motoronderdelen te berekenen is in de meeste gevallen enkel de maximale trekspanning van het materiaal nodig. Bij de sterkteberekening wordt steeds aangegeven van welk onderdeel het materiaal wordt gemaakt. Enkele benodigde formules en waardes zijn: max messing = Pa = N/m2 max aluminium = Pa = N/m2 Berekening van de minimale doorsnede van een kruktas Aan de kruktas wordt getrokken door de zuiger. De maximale belasting is 101,87N, dit betekent dat er met minimaal 101,87N aan de kruktas getrokken moet kunnen worden zonder dat die breekt. De kruktas is van messing. Drijfstang Bij aluminium: 14

15 De inhoud van de verdrijver cilinder kan je als volgt berekenen. De inhoud van de verdrijver cilinder is: *10^-6 m De inhoud van de werk cilinder kan je berekenen als volgt De dode ruimte in de werk cilinder wordt als volgt berekend Dit brengt het maximaal volume op: Dit brengt het minimaal volume op: Dit betekend dat de totale inhoud van de cilinders kleiner is geworden. De massa van het werk gas Met de formule P= M/V is de dichtheid van een gas te bepalen Dit werkgas in dit geval is lucht,als je voor de lucht het maximale volume neemt kan je zeggen dat de druk is de motor het zelfde is als de atmosfeer. Je krijgt dan : (P = dichtheid van lucht is 1.293kg/m3) M= P*Vmax M=1.293*1.33*10-5 = *

16 6. De bewerkingsbladen Bewerkingsblad Steunas Naam onderdeel: Afstandstangetje Datum: Bladnr. 6 Gemaakt door: Samuel Liem Onderdeelnr.: 6 Aantal: 1x Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: l=39,1 mm ø8 mm Bewerkingsvolgorde: Draaien, Conventioneel Bewerking Gereedschap Machine Instelgrootheden Opmerkingen Spanklauw Vlakdraaien Centreren Langsdraai beitel Langsdraai beitel Centreerpe n Boor Schroefdraad Draadtap M3 Omdraaien Hand Spanklauw Vlakdraaien Schroefdraad Langsdraai Beitel Langsdraai beitel Snijblok Conventione el Tot 20 mm korte kant begin. Tot ø8 mm l=39.1 dan ø 6.5 mm l=2.4 mm Voorboren 2.6 mm boor l=10 mm 20.7 mm meten,verschil tot ø 6 mm l=10 mm M5 16

17 Sleufgaffelpen Naam onderdeel: As 2 Datum: Bladnr.1 Gemaakt door: Samuel Liem Onderdeelnr.: 1 Aantal: 1x Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: l= 20 mm ø 4 mm Bewerkingsvolgorde: Draaien, Conventioneel Spanklem Tot 20 mm Vlakdraaien Langsdraai beitel Langsdraai ø 4 mm l= 23 mm beitel 4h6 Zagen Zaag Hand 1 mm diep Midden op de platte kant 17

18 Naam onderdeel: As Datum: Bladnr.18 verbindingsgaffel & geleidingsstang Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.:18 Aantal:2 Materiaal:Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Draaien Vlakdraaien Spansleutel Langsdraai beitel Langsdraai beitel 4 mm diep Ø 2 mm 18

19 Naam onderdeel: Bigend Datum: Bladnr. 2 Gemaakt door: Jeroen Onderdeelnr.:2 Aantal: 1 Materiaal:RVS Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 5mm RVS stafmaterial Bewerkingsvolgorde: Staf inklemmen bankschroef Hand zaag Bigend inspannen Spandoorn Vlakdraaien vk mesbeitel Bigend omdraaien en Spandoorn inspannen Bigend op maat afdraaien Spandoorn 14mm 19

20 Naam onderdeel: Branderdekseltje Datum: Bladnr. Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.: Aantal: 1x Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Spansleutel Mesbeitel Ø 16mm 10mm diep Mesbeitel Ø 48mm Mesbeitel Ø 16mm schuin afwerken Mesbeitel Ø 48mm schuin afwerken Omdraaien, Spansleutel Mesbeitel Ø 12mm 10mm diep Mesbeitel Ø 39,5mm 10+3 mm diep Centeren Centerboor Spiraalboor Ø 6,4mm Mesbeitel Holdraaien Omdraaien, Holdraaien Holdraaibei tel Spansleutel Holdraaibei tel Ø 39,5mm schuin afwerken Ø 6,4mm binnenin schuin afwerken Ø 6,4mm binnenin schuin afwerken 20

21 Zuigerstang Naam onderdeel: Drijverstang verdrijver Datum: Bladnr. 20 Gemaakt door: Samuel Liem Onderdeelnr.: 20 Aantal:1x Materiaal: MS 58 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: L= 74 mm ø 3 mm Bewerkingsvolgorde: draaien, conventioneel Bewerking gereedschap Machine Instelgrootheden Opmerkingen Spanklauw Tot 20 mm Vlakdraaien Langsdraai beitel Langsdraai beitel ø 4 mm l= 8 mm ø 3 mm l=60 mm 3h6 kopstuk ø 4 mm l= 6 mm Pletten Convent. boor boormachi ne 1 mm Vijlen Vijl Convent. Radius 2 op 2 mm 21

22 Naam onderdeel:frameplaat Datum: Bladnr. 25 Gemaakt door: Edwin van der Mijl Onderdeelnr.: 25 Aantal: 1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 100x60x5 mm plaat Bewerkingsvolgorde: Freesmachine, Kolomboor Gaten centreren Uitspannen Aftekenen Schuren Uitspannen Uitspannen Schroefdraad tappen Centerpunt Machineklauw Machineklauw Schuifmaat & Passer Schuurpapi er Machine- Klauw Boortje met doorsnede 3.2 mm Boortje met doorsnede 3.3 mm Boortje met doorsnede 5 mm Boortje met doorsnede 4 mm Machineklauw Machineklauw Boortje met doorsnede 2.5 mm Machineklauw M3 Tap freesmachi ne freesmachi ne freesmachi ne Bandschuu rmachine Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor R8 en R18 R8 en R18 Helemaal door boren met 1000 RPM Maar 4 mm diep boren, met 1000 RPM Kwart slag draaien 22

23 Naam onderdeel:gearframe Datum: Bladnr. 23 Gemaakt door: Edwin van der Mijl Onderdeelnr.: 23 Aantal: 1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 40x80x5 mm plaat Bewerkingsvolgorde: Freesmachine, Kolomboor Gaten centreren Uitspannen Aftekenen Schuren Uitspannen Uitspannen Schroefdraad tappen Centerpunt Machineklauw Machineklauw Schuifmaat & Passer Schuurpapi er Machine- Klauw Boortje met doorsnede 4.7 mm Boortje met doorsnede 4 mm Machineklauw Machineklauw Boortje met doorsnede 2.5 mm Machineklauw M3 Tap freesmachi ne freesmachi ne freesmachi ne Bandschuu rmachine Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor Kolomboor R5 R5 Helemaal door boren met 1000 RPM 15 mm diep met 1000 RPM Kwart slag draaien 23

24 Naam onderdeel: Geleidingsstang Datum: Bladnr. 16 Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.: 16 Aantal:1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Inklemmen Nulpunt instellen Machinekle m frees Positioneren Ø 6mm frees frees Inboren Ø 6mm frees frees Frezen Ø 6mm frees frees Frezen Ø 6mm frees frees Centeren Centerboor Boor Ø 7mm boor Boor Ø 2mm boor Boor Ruimen Ø 7mm boor Boor Ruimen Ø 2mm boor Boor frees X=0 y=0 z=10 4 mm diep 2 mm diep 4 mm diep 24

25 Naam onderdeel: Glijbus drijfstang Datum: Bladnr. 14 Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.: 14 Aantal: 1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Spansleutel Mesbeitel Ø 5mm 4mm diep Mesbeitel Ø 8mm ~16mm diep Omdraaien, Spansleutel Mesbeitel Centeren Centerboor Spiraalboor Ø 3mm Van Ø 6mm naar Ø 8mm 14mm diep 25

26 Naam onderdeel: Koelplaat Datum: Bladnr.8 Gemaakt door: Stefan Immerzeel Onderdeelnr.: 8 Aantal:5 Materiaal: Rood Koper Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Centeren, Cirkels Tekenen, Ponsen, Knippen, Vijlen Het koelplaatje wordt geleverd in een vierkant plaatje Het middelpunt centeren Buitencirkel tekenen Binnencirkel tekenen Ponsen van binnecirkel Buitencirkel uit het vierkant snijden Vijlen Koperplaatje Centerpons Passer Passer Pons Knipscha ar Vijl Ponsmachi ne Hoogte 2mm Ø 80mm Lengte 80mm Ø 40mm Lengte 40mm Ø 78mm Ø 22mm Ø 22mm Knipschaar Ø 78mm 26

27 Naam onderdeel: Lagerbus Datum: Bladnr. 23 Gemaakt door: Jeroen Onderdeelnr.: 23 Aantal: 1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 15mm messing staf Bewerkingsvolgorde: Inklemmen bankschroe f - zagen handzaag - 22mm Spansleutel 13mm uit laten steken Voorkant vlakdraaien Mesbeitel As gat 4mm centreren Centerboor As gat boren 3,6mm As gat ruimen Staf dunner draaien Voorkant afschuinen Lagerbus omdraaien en inspannen Lagerbus op lengte draaien Dikke kant op dikte draaien Dikke kant afschuinen spiraal boor Ruimer 4 H7 Mesbeitel 8mm dik en 11,5mm lang Mesbeitel 0,5mm x 45graden Spansleutel Mesbeitel 20mm Mesbeitel 12mm Dunne kant 10mm diep in drieklauw steken Mesbeitel 2,5mm x 45graden In drieklauw inspannen 27

28 Naam onderdeel: Moer voor Koelcilinder Datum: Bladnr.9 Gemaakt door: Stefan Immerzeel Onderdeelnr.: 9 Aantal:1 Materiaal: Messing / MS 58 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde:, Afbramen,, Afbramen Vlakdraaien Binnen draaien Schroefdraaddraaien Afsteken Afbramen Afbramen Spanklau w Vlakdraai beitel Langsdra aibeitel Boor Boor Schroefdraadbeit el Afsteek beitel Afbramer Spanklau w Langsdra ai beitel Afbramer Breedte 34mm Lengte 7mm Ø 18mm Ø 21mm M22 x 0,7 Tot een Lengte van 5mm Ø 34mm Lengte 4mm Ø van 34mm 28

29 Naam onderdeel: Spiritusbrander part 1 Datum: Bladnr. Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.: Aantal:1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Spansleutel Centeren Centerboor Spiraalboor Ø 6 mm Spiraalboor Ø 25 mm Holdraaien Holdraaibei tel Ø 40 mm Mesbeitel Ø 49 mm Mesbeitel Omdraaien en inspannen Spansleutel Centeren Centerboor Spiraalboor Ø 6 mm Freesboor Ø 8 mm Buitenste rand schuin afwerken 29

30 Naam onderdeel: Spiritusbrander Part 2 Datum: Bladnr. Gemaakt door: Sergio Kepel Onderdeelnr.: Aantal:1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: Spansleutel Mesbeitel Ø 10mm 10mm diep Mesbeitel Ø 39mm 12mm diep Mesbeitel Ø 48mm Centeren Centerboor Spiraalboor Ø 4,3 of 6,4 mm Holdraaien Holdraaibei tel Omdraaien en Spansleutel Mesbeitel Binnenste rand schuin afwerken Buitenste rand schuin afwerken 30

31 Naam onderdeel: Verbindingsgaffel Datum: Bladnr. 17 Gemaakt door: Stefan Immerzeel Onderdeelnr.: 17 Aantal:1 Materiaal: Messing / MS 58 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde:, Afbramen Frezen Center Afbramen Spanklau w Frees Centerbo or Boor Afbramer Hoogte 4mm Breedte 4mm Lengte 18mm 1mm van de kant En 14mm van elkaar af 2mm H7 31

32 Naam onderdeel: Vliegwiel Datum: Bladnr. 24 Gemaakt door: Jeroen Onderdeelnr.:24 Aantal:1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: ø75x 21mm Bewerkingsvolgorde: Spansleutel 16mm buiten 3 klauw Vlakdraaien vk Mesbeitel Buitenkant op maat draaien Mesbeitel ø74mm As gat Centerboor centreren 4mm As gat boren Spiraalboor 3,6mm As gat ruimen Ruimer 4 H7 Spansleutel Vliegwiel en omdraaien en oplegblokk inspannen en 20mm Vliegwiel op dikte draaien Mesbeitel 15mm dik Gebruik 20mm brede oplegblokken voor het recht inspannen. Spansleutel Freeskolom in 3 klauw Verdieping 10mm In 2x naar 6,5 mm diepte Freeskolom 6,5 mm diep uitfrezen frees frezen Vliegwiel omdraaien en Spansleutel Freeskolom in 3 klauw inspannen Verdieping 10mm In 2x naar 6,5 mm diepte Freeskolom 6,5 mm diep uitfrezen frees frezen Grote verlichtingsgat en centreren centerboor Freeskolom Gebruik de verdeel tafel om de 5 gaten precies te verdelen Grote verlichtingsgat en boren Grote verlichtingsgat en verzinken Kleine verlichtingsgat en centreren Kleine verlichtingsgat en boren 21mm spiraalboor Freeskolom verzinkboor Freeskolom centerboor 7mm spiraalboor Freeskolom Freeskolom Gebruik de verdeel tafel om de 5 gaten precies te verdelen Gebruik de verdeel tafel om de 5 gaten precies te verdelen Gebruik de verdeel tafel om de 5 gaten precies te verdelen 32

33 kleine verlichtingsgat en verzinken Naaf schuin afdraaien Omdraaien en Naaf schuin afdraaien Naaf in klemmen Gat voor borgschroef centreren Gat voor borgschroef boren Schroefdraad in gat voor borgschroef tappen verzinkboor Freeskolom Spansleutel en oplegblokk en 20mm Gebruik 20mm brede oplegblokken voor het recht inspannen. Mesbeitel 15graden Buitenkant naaf is 12 mm Spansleutel en oplegblokk en 20mm Gebruik 20mm brede oplegblokken voor het recht inspannen. Mesbeitel 15graden Buitenkant naaf is 12 mm Machine klem 3mm centerboor 2,6mm spiraal boor M3 hand tap Kolom boor/ Freeskolom Kolom boor/ Freeskolom Kolom boor/ Freeskolom Hand tap 15 graden 33

34 Naam onderdeel: Koelcilinder Datum: Bladnr.10 Gemaakt door: Stefan Immerzeel Onderdeelnr.: 10 Aantal:1 Materiaal: Messing / MS 58 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde:,,, Afbramen Vlakdraaien Schroefdraaddraaien Afsteken Centreren Voorboren Afbramen Spanklau w Vlakdraai beitel Langsdra aibeitel Langsdra aibeitel Langsdra aibeitel Boor Schroefdraadbeit el Afsteek beitel Langsdra aibeitel Centerbo or Boor Boor Afbramer Boormachi ne Boormachi ne Boormachi ne 43mm in Lengte Ø 34mm Een vlak kantje maken 38mm in Lengte Ø 30mm 38mm in Lengte Ø 26mm 38mm in Lente Ø 22mm 38mm in Lengte Ø 19mm 4mm in Lengte M22 x 0,70 42mm in Lengte Ø 22mm 1,35mm van de zijkant in een vierkant 3mm boor om voor te boren 3.3mm boor 4 gaten centeren 4 gaten voorboren 4 gaten boren 34

35 Naam onderdeel: Drijfstang Datum: Bladnr.20 Gemaakt door: Pieter de Lange Onderdeelnr.:20 Aantal:1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde: 100 x 35 x 2 mm Kruisjes van inklemming zetten Inklemmen Kraspen 17,5 x 10 mm Beide kanten Machine klem machine Centeren Centerboor Boormachine Midden van het kruisje 7 mm boor Boormachine Door het plaatje Verzinken Verzinkboo r Centeren Centerboor machine Punten centeren Frezen 3 mm frees machine Figuren uitfrezen Uitdrukken van de onderdelen Handen Overtollig materiaal Vijl verwijderen Inklemmen Machine klem en klemmetjes Boor machine Boor 3 mm boor Boormachine Inklemmen Boor Machine klem en klemmetjes 4,6mm boor Boormachine Boormachine Buitenste centerpunten. Dit is 42,5 mm van elkaar af. Gaten boren in de middelste 7 gaten door de centerpunten heen. Klem in het midden van de Drijfstang. Gat moet geboord worden door de brede kant van het werkstuk. Ruimer 5mm Boormachine Gat moet Beide kanten Bramen van het plaatje af Per keer 0,2 mm Overtollig materiaal verwijderen Krukas vastzetten op blokje kunststof. Klemmen op de buitenste centerpunten zetten. Klem zo plaatsen dat de buitenste centerpunten geboord kunnen worden. 35

36 Boor Ruimer ruimer 2,6mm boor 3mm ruimer Boormachine Boormachine geboord worden door het 4,6 mm gat. Gat moet door het smalle gedeelte van het werkstuk. Gat moet geboord worden door het 2,6 mm gat. Bewerkingsblad Naam onderdeel: Pistonpen Datum: Bladnr. 1 werkzuiger Pistonpen Gemaakt door: Maurits de Koning werkzuiger Onderdeelnr.: 19 Aantal: 1 Materiaal: RVS 303 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: rondstaf 3mm, lengte>16mm Bewerkingsvolgorde: zagen, vijlen Bankschro ef zagen handzaag 15mm Afkorten vijlen platte handvijl 0,2x45⁰ Horizontaal in de lengte inspannen 36

37 Naam onderdeel:verdringercilinder Datum: Bladnr.12 Gemaakt door: Maik Klijberg Onderdeelnr.: 12 Aantal:1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde:, vijlen, Vlakdraaien Afsteken Vijlen Spanklauw Vlakdraaib eitel Langsdraai beitel Langsdraai beitel Langsdraai eitel Afsteekbeit el Vijl Inklemmen Drieklauw Vlakdraaien Vlakdraai bijtel Centeren Centerboor 6mm boor 12,5mm boor 19mm boor Inklemmen Spanklauw en klem 1,9 mm boor 3,2 mm boor Boormachi ne Boormachi ne Boormachi ne 60 mm uit laten steken. Op 59 mm vlakdraaien 34 mm langsdraaien 48 lang en 12 mm diep draaien R11 Op 53 mm Vlakke kant naar het gereedschap. op 48mm In stappen van 0,1mm naar 4mm draaien. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Zo inklemmen dat de klem niet over het gat van de mal valt. 4 mm door het materiaal heen boren 4 mm door het materiaal heen De puntjes afvijlen tot het puntje weg is. 37

38 Naam onderdeel: Isolator Datum: Bladnr.11 Gemaakt door: Tomas Lenssen Onderdeelnr.: 11 Aantal: 1 Materiaal: RVS Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 60 mm lang, 36mm diameter Bewerkingsvolgorde:, na vijlen Vlakdraaien Insteken Afsteken Vlakdraaien 2x Spanklauw Vlakdraaib eitel Langsdraai beitel Langsdraai beitel Langsdraai eitel Langsdraai eitel Insteekbeit el Afsteekbeit el Vlakdraaib eitel Centeren Mal kolomboor 60 mm uit laten steken. Diameter 36 mm Op 59 mm vlakdraaien 50 mm langsdraaien 50 lang en 4 mm diep draaien R34 Van 54mm tot 34 mm op R22 Centrum 45 mm diep op R19 Op 40 mm Randen tot 4 mm dik Spaan verwijderen 24 mm vanaf centrum 4x 3.3mm boor kolomboor 25 mm diep Ruimen 4x 3.3mm ruimer kolomboor 25 mm diep Vijlen Vijl Randen na vijlen 38

39 Naam onderdeel: Krukheft 1 Datum: Bladnr. 4 Gemaakt door: Tomas Lenssen Onderdeelnr.: 4 Aantal: 1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: 60x60x5mm Bewerkingsvolgorde: frezen, boren, veilen Inklemmen Nulpunt instellen Machine klem frees 6mm frees frees X=0 y=0 z=10 Positioneren 6mm frees frees Inboren 6mm frees frees 4 mm diep frezen 6mm frees frees 2 mm diep frezen 6mm frees frees 4 mm diep Centeren Center boor Boor Centeren Center boor Boor 4mm boor Boor 4 mm diep 5mm boor Boor 4 mm diep Ruimen 4mm ruimer Boor 4 mm diep Ruimen 5mm ruimer Boor 4 mm diep Centeren Center pons 2x 2.5 mm Kolom Boor boor Draad tappen 2x M3 Tap Veilen veil 39

40 Naam onderdeel:verdringercilinder Datum: Bladnr.12 Gemaakt door: Maik Klijberg Onderdeelnr.:12 Aantal:1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: Bewerkingsvolgorde:, vijlen, Vlakdraaien Afsteken Vijlen Spanklauw Vlakdraaib eitel Langsdraai beitel Langsdraai beitel Langsdraai eitel Afsteekbeit el Vijl Inklemmen Drieklauw Vlakdraaien Vlakdraai bijtel Centeren Centerboor 6mm boor 12,5mm boor 19mm boor Inklemmen Spanklauw en klem 1,9 mm boor 3,2 mm boor Boormachi ne Boormachi ne Boormachi ne 60 mm uit laten steken. Op 59 mm vlakdraaien 34 mm langsdraaien 48 lang en 12 mm diep draaien R11 Op 53 mm Vlakke kant naar het gereedschap. op 48mm In stappen van 0,1mm naar 4mm draaien. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Boor tegen het werkstuk aan zetten en 20mm boren. Zo inklemmen dat de klem niet over het gat van de mal valt. 4 mm door het materiaal heen boren 4 mm door het materiaal heen De puntjes afvijlen tot het puntje weg is. 40

41 Naam onderdeel: Verdr. zuiger bevestiging Datum: Bladnr. 7 Gemaakt door: Luuk de Jong Onderdeelnr.: 7 Aantal: 1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: ø 18 mm en meer dan 18 mm lang Bewerkingsvolgorde: Draaien, tappen 3-klauw Draaiba nk Vlakdraaien Vlakdraaibeitel Draaiba nk Langs draaien Langs Draaiba draaibeitel nk Ø 16 e9 mm Ø 12 mm boor Draaiba nk 7 mm diep Vlakke kop Afsteken Afsteekbeitel Draaiba nk 17 mm vanaf uiteinde 3-klauw Draaiba nk Andersom Ø 3 mm boor Draaiba nk 8 mm diep Tappen M3 ISO Tap - Volledige gat diepte 41

42 Naam onderdeel: Verdringerzuiger Datum: Bladnr. 13 Gemaakt door: Luuk de Jong Onderdeelnr.: 13 Aantal: 1 Materiaal: Aluminium Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: ø 20 mm, lengte bedraagt meer dan 70 mm Bewerkingsvolgorde: machine, Langs draaien Langs draaien Afsteken Vlakdraaien Centeren Voorboren Inwendig draaien 3-klauw Langs draaibeitel Profielbeitel Afsteekbeitel 3-klauw Standaard beitel Centerboor Boor ø 6 mm Boor ø 15 mm Binnen draaibeitel Conv. Conv. Conv. Conv. Conv. Conv. - Ø 18 mm R 9 mm 67 mm van uiteinde - 59 mm diep 59 mm diep 18 mm diep ø 16H7 Stel X alvast in op 0.0 mm Tussendoor meten 42

43 Naam onderdeel: Werkcilinder Datum: Bladnr.22 Gemaakt door: Maurits de Koning Onderdeelnr.: 22 Aantal: 1 Materiaal: Messing Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: zeskantstaf 22x40 Bewerkingsvolgorde: draaien, handmatig slijpen schoondraaien Voorboren Op maat boren Ruimen Afsteken Handmatig slijpen Drieklauw, spansleutel vlakdraaibeite l langsdraaibeit el boor Boor Ruimer steekbeitel 6mm 16,6mm 17 H7 21,8mm in cnc Met polijstpasta op juiste passingstolerantie slijpen in werkzuiger (na solderen van werkcilinder) 43

44 Naam onderdeel: Werkzuiger Datum: Bladnr.21 Gemaakt door: Maurits de Koning Onderdeelnr.: 21 Aantal: 1 Materiaal: aluminium 6061 Hoofdafmeting uitgangsmateriaal: rondstaf 20x100 Bewerkingsvolgorde: draaien, boren, ruimen, afbramen, handmatig slijpen Schoondraaien Groeven draaien Hol draaien Uitspannen Spanklauw, vlakdraaibeite l Langsdraaibe itel Langsdraaibe itel Centrumsnijd ende vingerfrees 12mm Spanklauw, spansleutel draaibeitel 20mm laten uitsteken 1mm Ø17h6 Ø16,4mm 15mm diep centeren Center, Centerpunt voor gat hamer pistonpen. Inklemmen Machineklem Kolomboor In de lengterichting inspannen. Platte kanten tegen machineklem. Centeren Centerboor Kolomboor Centerboor op midden werkzuiger. 2,6 boor kolomboor 900 toeren ruimen 3 H7 ruimer Kolomboor 900 toeren Uitspannen afbramen Handmatig slijpen Machineklem Verzinkboor 10mm ØH7 Met de hand de geboorde gaten afbramen. Met polijstpasta op juiste passingstolerantie slijpen in werkcilinder (na solderen van werkcilinder) 44