De waarde van Bijenlandschappen

Transcriptie

1 De waarde van Bijenlandschappen Sabine van Rooij en Arjen de Groot Wageningen Environmental Research Ondertekening Convenant Bijenlandschap West Brabant 12 December 2018, Roosendaal

2 Betrokken bij: Groene Cirkel Bijenlandschap: - Bouwstenen bijenlandschap - Start sociaal netwerk Kennisimpuls Bestuivers: Kennis om (wilde) bestuivers effectief te behouden en bevorderen Door o.a.: Kennisinbreng in landschapsnetwerken Leren over landschapsnetwerken: Landelijk: succesfactoren & knelpunten Regionaal: in 4 landschapsnetwerken West Brabant Betuwe Maashorst St. Anthonis 2

3 Voor welke soorten? Bijen 358 soorten in Nederland: 1 honingbij wilde bijensoorten (waaronder Hommels) Foto s Roy Kleukers

4 Voor welke soorten? Zweefvliegen 330 soorten Belangrijke bestuivers én bladluisbestrijders Foto s Roy Kleukers

5 Voor welke soorten? Dagvlinders 71 soorten in Nederland 32% bedreigd

6 Bestuivers voor belang voor Bestuiving: Van planten struiken bomen in de natuur Economische meerwaarde voor fruitteelt: 25% van winst fruittelers door wilde bestuivers! Zweefvliegen: Natuurlijke plaagonderdrukking akkerbouw

7 Belang bestuiving voor aardbeien Foto: S. Schiele uit: Erik Stokstad, sciencemag.,

8 Bijdrage aan de aardbeienteelt Bestuiving door insecten zorgt voor: 1) Betere zetting meer vruchten 2) Betere vorm/maat hogere kwaliteitsklassering hogere waarde per vrucht Misvormde vruchten: Alleen wind: 24% Wind + insecten: 2% % van alle gemeten vruchten % vruchten met juiste vorm Wind Insecten

9 Honingbijen en wilde bestuivers: even groot aandeel in bestuiving Aantalsverhouding op de bloemen: Honingbij Hommels Solitaire bijen Zweefvliegen 51% 42% 0.5% 3.5%

10 Meer honingbijen bijzetten? Niet zinvol: Geen verband tussen aantal honingbijen en vruchtkwaliteit 10

11 Meer / meer soorten zweefvliegen? Wel zinvol! 11

12 Meer hommels? Ook zinvol! Meer (wilde) hommelsoorten in het perceel: hogere vruchtkwaliteit P=

13 Meer habitat -> meer hommelsoorten? Meer nestel- en voedselaanbod op en rond het bedrijf Meer hommelsoorten in het perceel! (Feltham et al. 2015) 13

14 Het landschap door de ogen van bestuivers Voedsel (bloemen) Van belang voor bijen, zweefvliegen en vlinders Variatie in plantensoorten (kruiden, struiken, bomen) Variatie in bloeitijd Bloei van vroeg voorjaar tot in nazomer

15 Het landschap door de ogen van bestuivers Nestelplekken bijen Open, zandige plekjes Zonbeschenen hellingen Struweel met overjarige takken (holle stengels) Dood hout (incl. bijenhotels)

16 Het landschap door de ogen van bestuivers Nestelplek Voedsel 500 m Bijen meest veeleisend: nestelplek & voedsel moeten dicht bij elkaar liggen (max. afstand per soort verschillend). Voor zweefvliegen en vlinders is dit minder van belang. Foto s Pieter van Breugel

17 Groene Cirkels: Bouwstenen Bijenlandschap Ecoprofielen landschap 17 17

18 Bouwstenen bijenlandschap Bed & Breakfast gebied Nestelplekken met voldoende voedsel bínnen 500 meter (>10% van 1 km 2 ) Verbindend landschap met stapstenen Bij-tankstations

19 Waarom een landschapsnetwerk voor bestuivers? Een diversiteit van bestuivers heeft een geschikt landschap nodig, niet een geschikte plek wilde bestuivers profiteren meer 19 19

20 Dus samenwerken nodig op landschapsnivo Kansenkaart Bouwstenen Bijenlandschap Actie en samenwerking Levert landschapsdiensten: Sociaal netwerk Landschapsdiensten, baten voor de regio Bijenlandschap landschap Bestuiving Honing Beleving Gezondheid Recreatie Welzijn en beleving Rentmeesterschap Educatie Sporten Inspiratie Cultuur, identiteit Erfgoed Binding met het gebied Schone, veilige leefomgeving 20

21 Structuur bijenlandschap Leiden Leiderdorp Alphen a/d Rijn Zoeterwoude Zoetermeer 21

22 Landelijk inventarisatie succesfactoren & knelpunten initiatieven Verbinding leggen met bijenhabitat netwerk Uitwisseling kennis en ervaring in netwerken Leren van ervaringen Rol van de overheid: Grondeigenaar Goed voorbeeld Ondersteuning Koppel aan meer doelen 22

23 Bedankt! Kennisimpulsbestuivers.nl Bijenlandschap.nl 23