De Tweede Wereldoorlog

Transcriptie

1 De Tweede Wereldoorlog (9.5) Onderzoeksvraag: Hoe leidden de economische problemen en de politieke spanningen tot het uitbreken van de Tweede wereldoorlog en hoe verliep deze oorlog Kenmerkende aspecten: * Het voeren van twee wereldoorlogen. * verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering Gemeenschappelijke kenmerken Italië Duitsland Eén leider Mussolini, de Duce Hitler, der Führer Anti democratisch en anticommunistisch. Afschaffing parlementaire democratie en vestiging van een totalitaire dictatuur (terreur, indoctrinatie, propaganda, censuur). Belangen natie gingen boven die van het individu. Vanaf Knokploegen: Zwarthemden, de Fasci di Combattimento Vanaf 1933, na machtigingswet. Knokploegen: bruinhemden, de Sturmabteilung (SA) Tegen afspraken van Versailles en sterk nationalistisch, uit op veroveringen Mare Nostrum, wilde de glorietijd van Italië gedurende het Romeinse rijk doen herleven. Het Derde Rijk, wilde o.a. de glorietijd van het Duitse Keizerrijk doen herleven. Zocht Lebensraum in het oosten van Europa. In 1936 sloten daarom Duitsland en Italië een bondgenootschap, de zogenaamde as Rome Berlijn. Hitler en Mussolini hadden elkaars steun nodig voor hun agressieve buitenlandse politiek. 1

2 Buiten Europa streefde net als Duitsland en Italië ook Japan naar expansie. Redenen: dichtbevolkt Japan was in de 20ste eeuw snel gemoderniseerd met een grote industrie maar had weinig grondstoffen behoefte aan afzetgebieden door industrialisatie. Overeenkomsten met Duitsland: 1. Superioriteitsgedachte, ook Japanners vonden hun cultuur superieur aan die van andere (Aziatische) volkeren 2. afkeer van het communisme daarom Aansluiting in bondgenootschap 1936 Japan en Duitsland sluiten het zogenaamde antikominternpact (gericht tegen het communisme USSR), Italië sluit zich in 1937 aan 1937 Japan valt China binnen de drie landen gaan elkaar ook militair bijstaan. Op weg naar de 2 e Wereldoorlog, zwakke reacties van het westen op de agressie! Voorbeeld Italië valt Abessinië (nu Ethiopië) binnen. Reactie Sancties door Volkenbond zijn niet effectief. Engeland weigert bijvoorbeeld het Suezkanaal te sluiten voor Italiaanse oorlogsschepen die naar Abessinië varen. 2

3 Op weg naar de 2 e Wereldoorlog, zwakke reacties van het westen op acties. Voorbeeld 2 Na de machtsovername neemt Hitler een aantal maatregelen tegen het gehate Verdrag van Versailles, voorbeelden: 1. herbewapening 2. herinvoering dienstplicht 3. remilitarisering van het Rijnland Op weg naar de 2 e Wereldoorlog, zwakke reacties van het westen op de agressie! Voorbeeld 3 In zijn buitenlandse politiek richtte Hitler zich aanvankelijk op de aansluiting van Duitstalige gebieden ( Alle Deutsche heim ins Reich ), maar streefde hij uiteindelijk naar een totale etnische herschikking van Europa waarin het Arische ras moest overheersen. Hitler s buitenlandse politiek: Hitler begint met uitbreiding van het Duitse rijk (Lebensraum) in: 1938 Anschluss (= aansluiting Oostenrijk bij Duitsland) (geen reactie van het Westen!) Alle Deutsche heim ins Reich Wil het Sudetenland (deel van Tsjecho Slowakije met een Duits sprekende minderheid) bij Duitsland inlijven en dreigt met geweld! 3

4 Op weg naar de 2 e Wereldoorlog, nu wel een reactie: Door bemiddeling van Mussolini komt er een Internationale conferentie in München (september 1938 = KAHC! ) over de toekomst van Tsjecho Slowakije. Aanwezig: Italië, Duitsland, Groot Brittannië (Chamberlain) en Frankrijk. Zonder de Tsjechen om instemming te vragen werd besloten dat Duitsland het Sudetenland mocht annexeren op voorwaarde dat Duitsland niet de rest van Tsjecho Slowakije zou inlijven. Via bemiddeling en toegeven aan Hitler s eisen probeerde men een nieuwe oorlog te voorkomen = appeasement politiek Na de oorlog spreken we over het verraad van München, immers; Tsjecho Slowakije werd zomaar aan Duitsland uitgeleverd. Britten verklaarden wel dat ze een Duitse aanval op Polen niet zouden accepteren! Chamberlain keert triomfantelijk terug in Engeland en houdt de vrede in onze tijd toespraak Verdrag van München (1938) appeasement politiek Hitler loopt over de leiders (zonder ruggengraat) van de westerse democratieën Verdrag van München (1938) appeasement politiek 4

5 Vervolg Hitler s buitenlandse politiek: Britten verklaarden wel dat ze een Duitse aanval op Polen niet zouden accepteren! Maar Hitler wil Poolse corridor terug (verloren door het Verdrag van Versailles). Daarom: 1939 Molotov von Ribbentrop pact. Duitsland en de USSR (Stalin) sluiten een niet aanvals verdrag. In het geheim wordt ook nog afgesproken dat beide landen Polen onderling zouden verdelen 5

6 6

7 Vervolg Hitler s buitenlandse politiek: 1 september 1939: Hitler Duitsland, gedekt door de Sovjet Unie, valt Polen binnen. BEGIN WO II 3 september 1939: Groot Brittannië en Frankrijk verklaren 2 dagen daarna aan Duitsland de oorlog. De door Duitsland snel veroverde gebieden werden onderworpen aan het naziregime: (zie PowerPoint verloop oorlog) (Blitzkrieg = een snelle gemechaniseerde oorlog) 1 April 1940 aanval op in Noorwegen en Denemarken 10 Mei 1940 aanval op Nederland, België, Frankrijk (eind juni capitulatie Frankrijk) Juli Okt 1940 Battle of Britain (luchtoorlog boven Groot Brittannië) (never was so..) 21 Juni 1941 aanval (ondanks niet aanvalsverdrag) op de Sovjet Unie (operatie Barbarossa) in eerste instantie succesvol tegen een door zuiveringen getroffen Sovjetleger strenge Russische winter maakt einde aan Duitse opmars, slag bij Stalingrad = keerpunt oorlog in het oosten! Leningrad Moskou Sebastopol juni 1941: operatie Barbarossa : Het Duitse leger rukt snel op tot de lijn Leningrad Moskou Sebastopol. Augustus februari 1942/1943: slag om Stalingrad. Door de moeilijke aanvoer van wapens, kleding en voedsel ÉN de winter verliezen de Duitsers. Ommekeer in WO II. 7

8 Tijdens de slag om Stalingrad verloren de AS mogendheden man. De Russische verliezen lagen rond de ! Tijd van wereldoorlogen. 9.5 De Tweede Wereldoorlog. Na de Duitse inval in de Sovjet Unie (juni 1941) kwamen grote stukken van de Sovjet Unie in handen van de Duitsers. In deze gebieden bevonden zich ook veel Joden, die door speciale troepen (de Einsatzgruppen van de Sicherheitspolizei en de SD) werden vermoord of op transport naar concentratiekampen werden gezet. De concentratiekampen en gettoʹs konden de grote aantallen gevangenen echter niet meer aan. Enkele hoge Duitse ambtenaren en SSʹers, waaronder Reinhard Heydrich, kregen de opdracht het Jodenprobleem eens en voor altijd ʹop te lossen Op 20 januari 1942 kwamen vijftien hoge ambtenaren bijeen in een villa aan de Wannsee bij Berlijn om te spreken over een ʹdefinitieve oplossingʹ voor het ʺJodenprobleemʺ De Endlösung der Judenfrage werd daar als een organisatorisch probleem opgelost. De moordmethode werd bepaald (de inzet van Zyklon B) en de activiteiten van de verschillende ministeries en politiediensten werden onderling afgestemd. Men stemde uiteindelijk eenstemmig in met de vergassing van en moord op het Joodse volk. Wannseeconferentie (KAHC!) Start fragment uit de film Conspiracy 8

9 Holocaust door Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei & SD In bijvoorbeeld Babi Yar (Oekraïne) executeren de Einsatzgruppen in twee dagen meer dan joden, in de weken erna volgden nog zo n joden hun voorbeeld. Holocaust concentratiekampen vergassing Afbeeldingen Holocaust 9

10 De Tweede Wereldoorlog werd een echte wereldoorlog door: Gevechten in Noord Afrika en in Azië (Japanse expansie) Door Japanse aanval op de Amerikaanse vlootbasis Pearl Harbor (Hawai) op 7 december 1941 worden ook de V.S bij de oorlog betrokken. (filmfragment / historische beelden) Hitler verklaart als bondgenoot van Japan de USA de oorlog. De as mogendheden kwamen na de slag bij Stalingrad en de deelname van de USA steeds verder in de verdrukking. Stalin drong bij de westerse landen aan, op opening van een tweede front. Dat zou op 6 juni 1944 ontstaan, door de invasie in Normandië. Duitsland werd op twee fronten aangevallen.(fragment Saving Privat Ryan) 10

11 Daarna gaat het in Europa heel snel: In september 1944 staan de Geallieerden in Zuid Nederland en na de (honger) winter van wordt ook Noord Nederland bevrijd (5 mei 1945). Het Rode leger was in de herfst van 1944 al tot aan de Duitse grens opgerukt en de westerse geallieerden bombardeerden Duitsland elke dag, met als doel een snelle capitulatie. Desondanks wilde Hitler zich niet overgeven. In april 1945 was het duidelijk dat Duitsland de oorlog verloren had. Hitler en enkele medewerkers pleegden zelfmoord, en op 7 mei 1945 tekende de Duitse legerleiding de overgave. Joseph Göbbels en zijn kinderen na de zelfmoord Laatste beelden van Hitler en Eva Braun 11

12 Intussen gaat in het verre oosten de strijd gewoon door. Amerikanen beseffen (vanwege fanatieke tegenstand) dat strijd tegen Japan veel mensenlevens zal kosten en lang zal duren. Ze besluiten een nieuw wapen te gebruiken, de A bom 6 aug. 1945, Hiroshima (KAHC) 9 aug. 1945, Nagasaki 15 augustus 1945: Japan capituleert Einde Tweede Wereldoorlog. Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering. Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering. Niet alleen Hiroshima maar ook Londen Keulen Dresden Rotterdam 12

13 Totale oorlog Tweede wereldoorlog : nog meer dan WO I een totale oorlog, omdat er miljoenen slachtoffers meer vielen en vanwege de enorme wapenindustrie alles en iedereen werd op een of andere manier bij de oorlog betrokken. In 2 e WO vielen naar verhouding ook meer burgerslachtoffers dan in de 1 e WO. 13

14 14

15 15