Internationale kansen Tuinbouwsector

Transcriptie

1 Internationale kansen Tuinbouwsector Prof. dr.ir. Jack G.A.J. van der Vorst 20 Juni 2013

2 NL tuinbouw internationale speler Bron: Bron voor groene economie, wereldoplossingen voor werelduitdagingen, Topsector Advies Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, juni 2011

3 En we doen het uitstekend Bron: Bron voor groene economie, wereldoplossingen voor werelduitdagingen, Topsector Advies Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, juni 2011

4 Maar er zijn nog slagen te maken in rapport Visie 2040 Excelleren Heeft helft NL bedrijven vestigingen in het buitenland. Die participeren in 5 tot 10 mondiale tuinbouwclusters. Is 75% van de bedrijven grootschalig, multifunctioneel. Is er co-modaal kwaliteitsnetwerk voor goederenvervoer. Is huidige draaischijffunctie getransformeerd naar een Europees en intercontinentaal netwerk. Is Nederland leidend in de mondiale standaardisatie op het gebied van logistiek en ICT.

5 Ontwikkelingen (voorbeeld sierteelt) Import Growth 2011 Kenia +17% Ethiopië +14% Ecuador -21% Total +1% Netwerk/Markt uitbreiding 2012: 10 miljard 2015: 13 miljard Export Growth 2012 Buurlanden +5% Scandinavie +10% South-Europe -5% M/E Europa -5% Russia +34% Internationalisatie/ schaalvergroting 2001: 500 miljoen 2008: 5 miljard Duurzaamheid Sinds 2008: Reductie aantal kwekers Gem. kweker 10% groter Gem. transactie 15% kleiner Virtualisatie Europese Commissie: 20-30% CO 2 emissie reductie in transport

6 Ook de sierteeltsector virtualiseert 75% 70% % volume geveild FH 50% 50% % volume bemiddeld FH 30% % KOA op 3 export veilingen FloraHolland 25% %

7 Europeanen (%) die wel eens online kopen (2006/2011) EU NL FR DE BE IT 9 15 UK Bron: Eurostat/DG Digital Agenda 7

8 Consumenten in opkomende landen % van de bevolking jonger dan 25jr Bevolkingsgroei tot 2020 per jaar Turkije 44% Turkije 1,2% India 49% India 1,5% China 36% China 0,5% Brazilië 42% Brazilië 0,9%

9 Internetgebruik laag, maar stijgend inwoners internet gebruikers jaarlijkse groei (2010/ /12) Brazilië 196 miljoen 42% 82 miljoen 5% China 1.34 miljard 38% 513 miljoen 38% India 1.21 miljard 10% 121 miljoen 38% Turkije 75 miljoen 48% 36 miljoen 40% Nederland 17 miljoen 82% 14 miljoen 1%

10 Marktaandeel afzetkanalen Flowers Plants Northern Italy 87% 11% Northern Italy 35% 54% Netherlands 72% 25% Netherlands 72% 37% Poland 87% 9% Poland 51% 42% Belgium 78% 19% Belgium 65% 33% Spain 86% 11% Spain 51% 29% France 78% 19% France 35% 36% Germany 78% 17% Germany 49% 28% Switzerland 59% 35% Switzerland 55% 38% UK 39% 55% UK 37% 22% Sweden 48% 43% Sweden 31% 42% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Horticultural Commodities Board (2012) 0% 20% 40% 60% 80% 100% Detail Retail E-tail (max)

11 Trends & ontwikkelingen in AgroFood & Tuinbouw Internationalisering van (productie)activiteiten in de keten Technologische innovaties helpen bij grotere vraag naar(kwaliteits) voedsel Maar ook kweekvlees, minifabrieken (3D printing) Druk op verwaarding van reststromen Reductie voedselverspilling, biobased economy, Cradle2Cradle Globalisering EN regionalisering BRIC landen vanuit EU bedienen of vanuit regionale sattelietlocaties, locale productie Naar vraaggestuurde duurzaam robuuste innovatieve ketens Gemaksproducten, transparantie, kwaliteitsgaranties

12 Logistieke innovaties in tuinbouw Ketennetwerk infrastructuur Clustering en local sourcing Interconnected EU distributie hub netwerk Synchromodaal transportnetwerk Link Mainports - Greenports Planning en Control Samenwerking & bundeling stromen Ketenregie en transparantie Kwaliteitsgestuurde besturings- en coördinatieconcepten Dynamische besturing & Rapid fulfillment techniques Stimulerende technologien Wereld standaard modulaire containers voor alle modaliteiten Modified atmosphere in containers en verpakking om shelf lives te verlengen ICT: standaarden, smart tags en sensors voor track, trace en control, etc. Duurzaam transport: LZV s en gebruik alternatieve brandstoffen

13 Projectdoelstelling Doel: De effecten van virtualisering, op de leidende rol van de Nederlandse sierteeltsector, in het internationale speelveld vaststellen. Onderzoeksvraag: In een virtualiserende wereld, hoe kan de Nederlandse sierteeltsector zijn leidende positie in Europa versterken, door internationalisering en beschikbaarheid van juiste en tijdige informatie?

14 Ultimate ph Dynamische kwaliteitgestuurde logistiek Intelligentie en regie DFD normal normal or PSE acid Glycongen concn. (µmol glucose equiv./g) Connectivity Real-time Virtualization

15 Motieven voor internationale samenwerking (n=147) (betere) toegang tot (nieuwe) afzetmarkten (52%) Toegang tot kennis en technologie (24%) Verlagen van kosten (14%) Kunnen aanbieden van breder assortiment (13%) Toegang tot extra productiecapaciteit (12%) Toegang tot arbeid (10%) Bron: enquête NL MKB ondernemers (EIM, 2009)

16 Succesfactoren internationalisering Op jonge leeftijd internationale markt exploreren Snel reageren op technologische ontwikkelingen Aantrekken managers met internationale ervaring Kennis uitbreiden (wetgeving, cultuur, markt) Flexibiliteit van werkprocessen Samenwerken met andere/lokale bedrijven Netwerken; veel, oppervlakkige contacten Drive van het management Kwaliteit van (buitenlands) personeel Bron: literatuuronderzoek (EIM, 2009)

17

18 collectivist Individualism Sweden Slovenia individualist Costa Rica Teamwork models Singapore Portugal Nigeria Kenya Romania Russia Brazil Argentina India Nederland China Poland Luxemburg Czeck Rep. Austria Finland Switzerland Fr Germany Switzerland Ge France Wallonie Italy Vlaanderen Colombia Mexico Great Britain United States Venezuela Japan feminine Masculinity masculine Gert Jan HOFSTEDE -

19 Veranderende eisen aan manager Van alleen naar samen samenwerken in groot internationaal ketennetwerk vanuit lokale betrokkenheid Steeds complexere ketens complexe planningssystemen Virtualisatie technologische ontwikkelingen veranderen productie, distributie, markt Breder dan tuinbouw energieproductie, farmacie, gezondheid Nadruk op duurzaamheid energie, water, carbon footprint, transparantie Risico management en financiering moet op orde zijn

20 Masterleergang Hortibusiness Voor de top van de tuinbouw september 2013 juni 2014 Op initiatief van de sector, uitgevoerd door Wageningen UR Doel: het verstevigen van de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse tuinbouw Wetenschap en praktijk samen in één programma Volledig maatwerk op zowel de sector als op deelnemersniveau Programmadirecteur: Prof.dr.ir. Jack van der Vorst Wageningen University

21 Dank voor uw aandacht Prof. dr. ir. Jack G.A.J. van der Vorst Hoogleraar Logistiek en Operations Research Wageningen Universiteit, Nederland