INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AFKORTINGEN...

Transcriptie

1 INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AFKORTINGEN... xxiii HOOFDSTUK 1. INLEIDING Nederlandse gedetineerden in het buitenland Buitenlandse gedetineerden in Nederland Internationale geldigheid van strafvonnissen Overname en overdracht van de tenuitvoerlegging van strafvonnissen De verhouding tussen verdragen en de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Inhoud van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Het toepassingsgebied van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Goede rechtsbedeling De doeleinden van de overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Rechtshandhaving Kwaliteitsverbetering Humanitaire overwegingen Resocialisatie Non discriminatie Doelmatigheid Verbeteren van de relaties met andere staten De tenuitvoerlegging van strafrechterlijke straffen Probleemstelling en afbakening van het onderzoek Onderzoeksmethode en onderzochte landen Terminologie Opbouw van het boek...27 HOOFDSTUK 2. DE TENUITVOERLEGGING VAN BUITENLANDSE STRAFVONNISSEN IN NEDERLAND Inleiding Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: exequaturprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging...30 vii

2 Internationale instrumenten a. Het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg inzake de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen in strafzaken van 26 september b. Het Europees Verdrag inzake de internationale geldigheid van strafvonnissen van 28 mei c. Het Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen van 21 maart d. Het Verdrag tussen de Lid-Staten van de Europese Gemeenschappen inzake de tenuitvoerlegging van buitenlandse strafvonnissen van 13 november e. Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Venezuela van oktober f. Het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Marokko inzake de overbrenging van gevonniste personen van 30 november Uitgangspunten wetgever Exequaturprocedure a. Bevoegde exequaturrechter b. Fasen in de exequaturprocedure (i) Onderzoek naar de toelaatbaarheid van de tenuitvoerlegging van een buitenlands strafvonnis De verdragseis Voorwaarde van dubbele strafbaarheid Voorwaarde met betrekking tot de nationaliteit en een vaste woon- of verblijfplaats.. 62 Het verval van het recht tot uitvoering van de sanctie Vervolgingsbeletselen Een vervolging of gewijsde ter zake van dezelfde feiten Openbare orde Specifieke verdragsvoorwaarden viii

3 (ii) Omzetting van de bij het buitenlandse strafvonnis opgelegde straf in een Nederlandse straf...82 Nederlandse straftoemetingsmaatstaven als uitgangspunt...88 Buitenlandse straftoemetingsmaatstaven als uitgangspunt...89 De gulden middenweg...91 Andere omstandigheden/factoren die een rol kunnen spelen bij de omzetting van de buitenlandse straf in een Nederlandse. 93 Eigen risico van de dader...94 Buitenlandse detentieomstandigheden...96 Nederlandse detentieomstandigheden 97 Plegen van strafbare feiten uit winstbejag...97 Strafreductie...98 Rol van de veroordeelde...98 Strafrechtelijk verleden...99 Persoonlijke omstandigheden veroordeelde Vervroegde invrijheidstelling Tijdsverloop voor overbrenging naar Nederland Reeds ondergane vrijheidsbeneming 102 Culturele achtergrond van de veroordeelde c. Grenzen aan de vrijheid tot straftoemeting (i) Gebondenheid aan de vastgestelde feiten 104 (ii) Geen verzwaring van de strafrechtelijke positie van de veroordeelde (iii)omzetting vrijheidsstraf in geldboete of vrijheidsbenemende maatregel met dwangverpleging (iv) Bijzondere strafmaxima ten aanzien van minderjarigen d. Rechten van de veroordeelde (i) Het recht op rechtsbijstand (ii) Het recht getuigen en deskundigen te doen oproepen ix

4 (iii)recht op kennisneming van de processtukken e. Uitspraak en motivering Procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging a. Rechterlijke adviesprocedure (i) Bevoegde autoriteit (ii) Reikwijdte van het advies (iii)gebondenheid Minister van Justitie aan rechterlijk advies b. Buitenlandse straf in beginsel onverkort ten uitvoer leggen (i) Gebondenheid aan het rechtskarakter en de duur van de veroordeling (ii) Uitzondering: aanpassing van de straf door middel van een rechterlijke of administratieve beschikking Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Internationale instrumenten De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen conform het Nederlandse recht a. Vervroegde invrijheidstelling (i) Toepassingsgebied (ii) Tijdstip vervroegde invrijheidstelling (iii)uit- of afstel van vervroegde invrijheidstelling (iv) Procedure tot uit- of afstel van vervroegde invrijheidstelling Vordering van het Openbaar Ministerie. 158 Behandeling door de penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem Beslissing van de penitentiaire kamer van het Gerechtshof Arnhem x

5 b. Gratie (i) Het begrip gratie (ii) Karakter en doel van de gratie (iii)toepassingsgebied (iv) Gronden waarop gratie kan worden verleend (v) Gratieprocedure Behandeling van het gratieverzoek Beslissing en bekendmaking Bezwaar of beroep (vi) Gratie onder voorwaarden Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot geldboeten Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Internationale instrumenten a. De Herziene Rijnvaartakte van 17 oktober b. Het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg inzake de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen in strafzaken van 26 september c. Het Europees Verdrag inzake de internationale geldigheid van strafvonnissen van 28 mei d. Het Verdrag tussen de Lid-Staten van de Europese Gemeenschappen inzake de tenuitvoerlegging van buitenlandse strafvonnissen van 13 november e. Overeenkomst inzake samenwerking in procedures wegens inbreuken op de verkeerswetgeving en bij de tenuitvoerlegging van ter zake opgelegde geldelijke sancties van 28 april De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen a. Tenuitvoerlegging krachtens een beslissing van de Officier van Justitie xi

6 b. Mogelijke rechterlijke tussenkomst d.m.v. bezwaarschriftprocedure c. Vervangende hechtenis Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Internationale instrumenten De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Tenuitvoerlegging van geldboeten conform het Nederlandse recht a. Bevoegde autoriteit en tijdstip van betaling b. Plaats van betaling c. Betaling in termijnen en uitstel van betaling d. Niet-betaling van de geldboete en haar gevolgen (i) Aanmaning (ii) Verhaal (iii)vervangende hechtenis e. Gratie van de geldboete Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Tenuitvoerlegging van buitenlandse verstekvonnissen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging van verstekvonnissen Internationale instrumenten a. Het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden, het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg inzake de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen in strafzaken van 26 september Behandeling van het verzet in de verzoekende staat xii

7 Behandeling van het verzet in de aangezochte staat De veroordeelde tekent geen verzet aan b. Het Europees Verdrag inzake de internationale geldigheid van strafvonnissen van 28 mei Behandeling van het verzet in de verzoekende staat Behandeling van het verzet in de aangezochte staat De veroordeelde tekent geen verzet aan De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen a. Betekening van het buitenlandse verstekvonnis in persoon b. Verzet Verzet in de verzoekende staat (staat van veroordeling) Verzet in de aangezochte staat (staat van tenuitvoerlegging) De veroordeelde tekent geen verzet aan Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van verstekvonnissen Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van verstekvonnissen Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van verstekvonnissen Internationale instrumenten De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Tenuitvoerlegging van verstekvonnissen conform het Nederlandse recht Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van verstekvonnissen Nieuwe ontwikkelingen binnen de Europese Unie: de Nederlandse exequaturprocedure op de helling? Het Verdrag van Amsterdam van Conclusies voorzitterschap Europese Raad Tampere Het concept van wederzijdse erkenning xiii

8 5.4. Toepassing van wederzijdse erkenning op strafrechtelijk gebied Kaderbesluit van 8 mei 2003 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties Wederzijdse erkenning van vrijheidsstraffen HOOFDSTUK 3. DE TENUITVOERLEGGING VAN NEDERLANDSE STRAFVONNISSEN IN HET BUITENLAND Inleiding De basis voor overdracht Voorwaarden voor overdracht Het belang van een goede rechtsbedeling Instemming van de veroordeelde Internationale instrumenten De Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen Geen verzwaring van de positie van de veroordeelde Specialiteitsvoorwaarde Strijd met mensenrechten Overdracht en tenuitvoerlegging van Nederlandse veroordelingen in het buitenland Overdracht en tenuitvoerlegging van Nederlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Overdracht van Nederlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen a. Formeel verzoek tot overdracht b. Initiatiefnemende en adviserende rol van het Openbaar Ministerie c. Formele instemming van de veroordeelde d. Bezwaarschriftprocedure Tenuitvoerlegging van Nederlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen a. Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging b. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen xiv

9 4.2. Overdracht en tenuitvoerlegging van Nederlandse veroordelingen tot geldboeten Overdracht van Nederlandse veroordelingen tot geldboeten Tenuitvoerlegging van Nederlandse veroordelingen tot geldboeten a. Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten b. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Overdracht en tenuitvoerlegging van Nederlandse verstekvonnissen Overdracht van Nederlandse verstekvonnissen Tenuitvoerlegging van Nederlandse verstekvonnissen a. Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging van verstekvonnissen b. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van verstekvonnissen HOOFDSTUK 4. DE OVERDRACHT TENUITVOERLEGGING STRAFVONNISSEN VANUIT EEN RECHTSVERGELIJKEND PERSPECTIEF DEEL I: ZWITSERLAND A. DE TENUITVOERLEGGING VAN BUITENLANDSE STRAFVONNISSEN IN ZWITSERLAND Inleiding Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging Internationale instrumenten a. Convention sur le transfèrement des personnes condamnées van 21 maart b. Traité entre la Suisse et le Royaume de Thaïlande sur le transfèrement des délinquants van 17 november xv

10 c. Convention entre la Suisse et le Royaume du Maroc sur le transfèrement des personnes condamnées van 14 juli Loi fédérale sur l entraide internationale en matière pénale Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Internationale instrumenten Loi fédérale sur l entraide internationale en matière pénale Tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen conform het Zwitserse recht a. Voorwaardelijke invrijheidstelling (i) Voorwaarden (ii) Beslissing over de voorwaardelijke invrijheidstelling (iii)proeftijd (iv) Herroeping b. Gratie Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot geldboeten Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Internationale instrumenten Loi fédérale sur l entraide internationale en matière pénale Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten xvi

11 3.2. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten Internationale instrumenten Loi fédérale sur l entraide internationale en matière pénale Tenuitvoerlegging van geldboeten conform het Zwitserse recht a. Vaststelling van de op te leggen geldboete b. Bevoegde autoriteit en tijdstip van betaling c. Niet betaling van de geldboete en haar gevolgen d. Gratie van de geldboete Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot geldboeten B. DE TENUITVOERLEGGING VAN ZWITSERSE STRAF- VONNISSEN IN HET BUITENLAND Inleiding Basis voor overdracht Voorwaarden voor overdracht Overdracht en tenuitvoerlegging van Zwitserse strafvonnissen in het buitenland Overdracht van Zwitserse strafvonnissen Tenuitvoerlegging van Zwitserse strafvonnissen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van Zwitserse strafvonnissen DEEL II: FRANKRIJK A. DE TENUITVOERLEGGING VAN BUITENLANDSE STRAFVONNISSEN IN FRANKRIJK Inleiding Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging Internationale instrumenten xvii

12 a. Accord de coopération en matière de justice entre la République française et la République de Côte-d Ivoire van 24 april b. Accord de coopération en matière de justice entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement de la République unie du Cameroun van 21 februari c. Accord entre la France et le Canada sur le transfèrement des détenus et sur la surveillance de certains condamnés van 9 februari d. Convention entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement du Royaume du Maroc sur l assistance aux personnes détenues et sur le transfèrement des condamnés van 10 augustus e. Convention entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement des Etats-Unis d Amérique sur le transfèrement des condamnés détenus van 25 januari f. Convention sur le transfèrement des personnes condamnées van 21 maart g. Convention sur le transfèrement des condamnés détenus entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement de la République de Djibouti van 27 september Code de procédure pénale Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Internationale instrumenten a. Convention judiciaire entre la République française et la République Togolaise van 10 juli xviii

13 b. Convention d aide mutuelle judiciaire, d exequatur des jugements et d extradition entre la République française et la République du Gabon van 23 juli c. Accord entre la France et le Canada sur le transfèrement des détenus et sur la surveillance de certains condamnés van 9 februari d. Convention entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement du Royaume du Maroc sur l assistance aux personnes détenues et sur le transfèrement des condamnés van 10 augustus e. Convention entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement des Etats-Unis d Amérique sur le transfèrement des condamnés détenus van 25 januari f. Convention sur le transfèrement des personnes condamnées van 21 maart g. Convention entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement du Royaume de Thaïlande sur la coopération en matière d exécution des condamnations pénales van 26 maart h. Convention sur le transfèrement des condamnés détenus entre le Gouvernement de la République française et le Gouvernement de la République de Djibouti van 27 september Code de procédure pénale Tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen conform het Franse recht a. Voorwaardelijke invrijheidstelling (i) Voorwaarden (ii) Beslissing over de voorwaardelijke invrijheidstelling (iii)proeftijd (iv) Herroeping b. Gratie xix

14 Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen B. DE TENUITVOERLEGGING VAN FRANSE STRAF- VONNISSEN IN HET BUITENLAND Inleiding Basis voor overdracht Voorwaarden voor overdracht Overdracht en tenuitvoerlegging van Franse veroordelingen in het buitenland Overdracht en tenuitvoerlegging van Franse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Overdracht van Franse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Tenuitvoerlegging van Franse veroordelingen tot vrijheidsstraffen a. Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging b. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van Franse veroordelingen tot vrijheidsstraffen DEEL III: BELGIË A. DE TENUITVOERLEGGING VAN BUITENLANDSE STRAFVONNISSEN IN BELGIË Inleiding Tenuitvoerlegging van buitenlandse veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging Internationale instrumenten a. Het Verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen van 21 maart b. Overeenkomst tussen het Koninkrijk België en het Koninkrijk Marokko inzake bijstand aan gedetineerde personen en overbrenging van gevonniste personen van 7 juli xx

15 Wet 23 mei 1990 inzake de overbrenging tussen staten van de gevonniste personen Invloed van de veroordeelde op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Invloed van de staat van veroordeling op de wijze van tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen Internationale instrumenten Wet 23 mei 1990 inzake de overbrenging tussen staten van de gevonniste personen Tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen conform het Belgische recht a. Voorwaardelijke invrijheidstelling (i) Voorwaarden (ii) Beslissing over de voorwaardelijke invrijheidstelling (iii) Proeftijd (iv) Herroeping b. Gratie Invloed van de staat van veroordeling op de feitelijke tenuitvoerlegging van veroordelingen tot vrijheidsstraffen B. DE TENUITVOERLEGGING VAN BELGISCHE STRAF- VONNISSEN IN HET BUITENLAND Inleiding Basis voor overdracht Voorwaarden voor overdracht Overdracht en tenuitvoerlegging van Belgische veroordelingen in het buitenland Overdracht en tenuitvoerlegging van Belgische veroordelingen tot vrijheidsstraffen Overdracht van Belgische veroordelingen tot vrijheidsstraffen xxi

16 Tenuitvoerlegging van Belgische veroordelingen tot vrijheidsstraffen a. Voorwaarden ten aanzien van de wijze van tenuitvoerlegging: omzettingsprocedure of procedure van onmiddellijke tenuitvoerlegging b. Voorwaarden ten aanzien van de feitelijke tenuitvoerlegging van Belgische veroordelingen tot vrijheidsstraffen HOOFDSTUK 5. EINDBESCHOUWINGEN SAMENVATTING SUMMARY LITERATUUR TREFWOORDENREGISTER xxii