Inventarisatie van het werkveld van de cultuurcoach

Transcriptie

1 Inventarisatie van het werkveld van de cultuurcoach Belangrijke bruggenbouwer, onzekere toekomst Cul tuur coach <de~; (m,v); ~coaches) 1 Bruggenbouwer, schakel tussen scholen en cultuuraanbieders; 2 Docent kunst en cultuur; 3 Iemand die cultuuronderwijs ontwikkelt; 4 Iemand die scholen ondersteunt bij het ontwikkelen van een visie op cultuuronderwijs; 5 Iemand die samen met scholen naar activiteiten zoekt die aansluiten bij de visie op cultuuronderwijs; 6 Adviseur voor cultuuraanbieders.

2 De culturele sector heeft te maken met de gevolgen van forse bezuinigingen. Daarnaast zijn er juist extra middelen voor cultuuronderwijs, zoals via de stimuleringsregeling Cultuureducatie met kwaliteit. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op het werkveld van de cultuurcoach? Dat onderzocht het LKCA. Het LKCA constateert dat de cultuurcoach een waardevolle medewerker is voor gemeenten. De cultuurcoach helpt hen doelstellingen op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie te realiseren en legt verbindingen tussen de verschillende sectoren. Toch hebben veel gemeenten geen of onvoldoende structurele middelen om cultuurcoaches in dienst te houden. Dat schept veel onzekerheid. Onze cultuurcoaches worden ingezet in wijken waar de ontwikkeling van kinderen nog een extra boost kan gebruiken. Kinderen ontdekken dat ze zich kunnen ontwikkelen in een kunstvak. Ze ontdekken iets waar ze anders niet snel mee in aanraking zouden komen, omdat ouders er niet bekend mee zijn of omdat er weinig geld is. Nita Halman, SKVR SKVR KunstID Dans, foto: Gaby Jongenelen

3 De belangrijkste conclusies Er is veel vraag naar cultuurcoaches Het doel van de Brede Impuls combinatiefuncties was te komen tot 135 fte aan cultuurcoaches, in de praktijk werden dat 256 fte. Er zijn drie belangrijke redenen waarom gemeenten kiezen voor een cultuurcoach Zij willen de kwaliteit van cultuuronderwijs verbeteren. Zij willen cultuuronderwijs verbinden met buitenschoolse cultuureducatie. Zij willen zorgen voor een dagelijks cultuuraanbod op en rond de school. Stimuleren van cultuuraanbod in de (kracht)wijk wordt minder vaak genoemd. Dat is opvallend omdat de impuls oorspronkelijk gericht was op het uitbreiden van het aantal brede scholen met sport- en cultuuraanbod in (om te beginnen) de veertig krachtwijken. 44% van de cultuurcoaches zegt nooit iets te organiseren voor kinderen in een krachtwijk. Cultuurcoaches zijn er in vele soorten en maten Gemeenten zijn vrij om de functie van cultuurcoach zelf in te vullen en aan te passen aan de lokale situatie en aan elke individuele school. Dat levert een heel diverse beroepspraktijk op. Het nadeel is dat de functie zich hierdoor moeilijk laat omschrijven. En op de vraag Wat is de toegevoegde waarde van een cultuurcoach? is daardoor moeilijk een eenduidig antwoord te geven. Dienstverband of zzp er 11% van de cultuurcoaches is in dienst bij de gemeente. De meeste gemeenten zijn heel tevreden over het werkgeverschap en over het werk van cultuurcoaches. 13% van de cultuurcoaches is zzp er. Dat biedt gemeenten vrijheid, maar heeft ook het risico dat opgedane kennis en faciliteiten uit de gemeente verdwijnen. Functieprofiel Veel cultuurcoaches werken nog zonder functieprofiel of met een onduidelijk functieprofiel. Van de cultuurcoaches die in dienst zijn bij de gemeente heeft slechts 52% een functieomschrijving. De gemeente koos er bewust voor om de cultuurcoaches te betrekken bij de nieuwe cultuurnota, omdat in de aard van deze functie al besloten ligt om mensen en partijen dagelijks met elkaar in verbinding te brengen. Sandor Meuwissen, beleidsmedewerker gemeente Oosterhout

4 foto: Remke Spijkers Op lang niet alle scholen zijn icc ers, zeker in Hoograven niet. We vragen de scholen: wat willen jullie nog meer doen met cultuur? Waar kan ik jullie mee helpen? Veel scholen willen een combinatie van taal en theater, vooral scholen met veel taalzwakke leerlingen. Anne-Marie Knippels, cultuurcoach bij Het Filiaal Theatermakers in Utrecht Wat kun je als gemeente doen om de cultuurcoach te behouden? Stel structureel geld beschikbaar voor cultuurcoaches. Zorg dat de contracten die in 2017 en 2018 aflopen worden verlengd. Kijk kritisch naar de doelen die je wilt bereiken met de cultuurcoach en stem daar het profiel van de cultuurcoach op af. Zorg voor een helder functieprofiel, zonder de flexibiliteit van de functie te ver in te perken. Zet cultuurcoaches ook in voor krachtwijken. Ontwikkel een visie op cultuur, sport en Wmo. Je kunt cultuurcoaches ook inzetten in het kader van de Wmo. Zorg ervoor dat het percentage cultuurcoaches dat als zzp er werkt niet te groot wordt. Besteed aandacht aan de monitoring en evaluatie van de inzet van cultuurcoaches.

5 Wat kan de Rijksoverheid doen voor het behoud van de cultuurcoach? Structureel geld beschikbaar stellen voor cultuurcoaches. De rijksbijdrage voor de cultuurcoach ook in de toekomst gelabeld in het gemeentefonds storten. De norm voor het aantal cultuurcoaches verruimen en aanpassen aan de vraag. Ervoor zorgen dat cultuurcoaches net als buurtsportcoaches breder ingezet kunnen worden. De oorspronkelijke doelstellingen van de Brede Impuls herijken en zorgen voor een goede balans tussen binnenschoolse en buitenschoolse cultuureducatie. En voor een goede verbinding tussen deze twee domeinen. Regelingen zoals Cultuureducatie met kwaliteit en de Impuls muziekonderwijs versterken het werk van de cultuurcoach. Bij de invulling en monitoring van deze regelingen moet de Rijksoverheid kijken naar samenhang en dwarsverbanden leggen. Harriët is cultuurcoach en artistiek en zakelijk leider van stichting KLEURinCULTUUR. Per jaar regelt ze zo n 1000 workshops voor ongeveer kinderen. We zijn een jonge, flexibele stichting met weliswaar een groot bereik, maar de gemeente heeft geen langdurige verplichtingen met ons. Daardoor zit ik ieder jaar weer in spanning of de aangevraagde subsidie wordt toegekend. Harriët Bosman, cultuurcoach in Almere Kristel is het aanspreekpunt van Plaza Cultura en daarmee dé schakel tussen vraag en aanbod. Ze heeft contact met schoolbesturen, schuift aan bij directie-overleggen van basisscholen en heeft ook contact met de kinderopvang. Kristel merkt dat de vraag vanuit de scholen verandert: Het gaat van productgericht naar meer procesgericht. Scholen kijken steeds vaker hoe het culturele aanbod aansluit bij de eigen ambities op het gebied van cultuuronderwijs. Projecten en activiteiten zijn niet langer alleen maar voor de leuk Kristel van Lieshout, cultuurcoach in St. Michielsgestel en Vught

6 Over de cultuurcoach Cultuurcoach is een combinatiefunctie. Combinatiefuncties komen voort uit de subsidieregeling Brede Impuls Combinatiefuncties. De ministeries van VWS en OCW werken voor deze subsidieregeling samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en koepelorganisaties in de sport- en cultuursector en het onderwijs. Via de Brede Impuls ontvangen gemeenten een bijdrage van de rijksoverheid om combinatiefunctionarissen aan te stellen. De cultuurcoach heeft meestal een coördinerende functie en werkt voor meerdere (en soms zelfs alle) scholen in een wijk of gemeente. De cultuurcoach is in dienst bij een culturele instelling, school of gemeente. De gemeente bepaalt of en waar een cultuurcoach wordt aangesteld. Profieltest Cultuurcoach Het LKCA maakte een test waarmee je een persoonlijk profiel voor de cultuurcoach kunt opstellen. Cultuurcoaches kunnen de profieltest invullen om te reflecteren op wat zij doen en om te kijken wat ze meer willen doen of willen ontwikkelen. Beleidsmedewerkers of werkgevers kunnen de test gebruiken om hun opdracht aan cultuurcoaches te formuleren, een functieprofiel op te stellen of als basis voor een voortgangsgesprek met de cultuurcoach. Doe de test op: